नासाचे अंतराळवीर अनिल मेनन ह्यांनी पत्रकारांशी साधला उड्डाणपूर्व लाईव्ह संवाद

 

 नासा संस्था - 26 जुन 

नासाच्या अंतराळ मोहीम 74/75 अंतर्गत अंतराळवीर अनिल मेनन रशियन अंतराळवीर Pyotr Dubrov आणि Anna kikina हे तिघे 14 जुलैला अंतराळ स्थानकात वास्तव्यास जाणार आहेत हे तीनही अंतराळवीर रशियातील Baikonur Cosmodrom Kazakhstan येथून Soyuz -MS-29 अंतराळ यानातून स्थानकात जाणार असून स्थानकात आठ महिने वास्तव्य करणार आहेत  

अनिल मेनन Air Force emergency medicine physician ,लष्करी अधिकारी आणि नासाचे अंतराळवीर आहेत त्यांनी मेकॅनिकल आणि एरोस्पेस इंजिनीअरची पदवी घेतलीय ते नासा आणि Space X संस्थेत flight surgeon पदी कार्यरत होते  

स्थानकात जाण्याआधी भारतीय वंशाचे अंतराळवीर अनिल मेनन ह्यांनी त्यांच्या ह्या मोहिमेविषयी त्यांच्या विषयी पत्रकारांशी संवाद साधला सध्या हे अंतराळवीर रशियातील Gagarin Cosmonaut Training Center Star City येथे उड्डाणपूर्व ट्रेनिंग घेत आहेत तेथूनच त्यांनी नासाच्या लाईव्ह संपर्कात निवडक दैनिकांतील पत्रकारांशी संवाद साधला

-तुम्ही आठ महिने अंतराळस्थानकात वास्तव्यासाठी जाणार आहात त्याची तयारी कशी सुरु आहे विशेषतः मनाची तयारी त्या साठी ध्यान वै करीत आहात का ?

"आम्ही बऱ्याच दिवसांपासून ह्या मोहिमेसाठी ट्रेनिंग घेत आहोत स्थानकातील दैनंदिन प्रक्रिया Spacewalk या सारख्या आवश्यक गोष्टी प्रमाणेच मनाच्या एकाग्रतेचाही त्या मध्ये समावेश आहे मी स्वत: डॉक्टर असल्याने माझ्या मेडिकल करिअरचा आणि नासा संस्थेतील अंतराळवीरांना ट्रेनिंग देताना त्यांच्यासोबत काम करतानाचा अनुभव मला कामी येतोय मी ह्या मोहिमेतील येणाऱ्या संभाव्य समस्यांचा अंतराळवीरांना आलेल्या अनुभवांचा सखोल अभ्यास करत आहे आणि जास्तीतजास्त माहिती मिळवण्याचा प्रयत्न करताना त्यांना पाहून प्रेरित होतोय नासा संस्थेच्या ट्रेनिंग सोबतच हि माहिती आम्हाला मोहिमेदरम्यान काही समस्या उद्भवल्यास त्यातून मार्गक्रमण करताना उपयोगी पडेल आणि माझी टीम माझ्यासोबत आहे मी आनंदित आहे उत्सुकतेने जाण्याची वाट पहातोय !"

-टीम वरून आठवल तुमची पत्नी पण अंतराळवीर आहे तुम्हाला तिच्याकडून कसा सपोर्ट मिळतोय तुम्ही आठ महिन्यांच्या करारावर सही केली तेव्हा तिची प्रतिक्रिया कशी होती? ती मार्गदर्शन करते का ?

"अर्थातच तिलाही आनंदच झाला त्या बाबतीत आम्ही दोघेही लकी आहोत जेव्हा ती स्थानकात गेली होती तेव्हा मी इथे पृथ्वीवर मुलांना सांभाळत होतो आणि तेव्हाच पुरुषांना घर आणि मुल सांभाळण किती कठीण असत ह्याचा अनुभव आला आता तिला हे समजेल आणि तिथे अंतराळ स्थानकात काय स्थिती असते ते मला कळेल अर्थातच मला त्यांची आठवण येईल पण आता अत्याधुनिक संपर्क यंत्रणा असल्याने आम्ही नासाच्या लाईव्ह संपर्कात एकमेकांना पाहू शकतो बोलू शकतो त्या मुळे जास्त काळजी नाही तिचा सपोर्ट आहेच ती जास्तीतजास्त मित्रांच्या सहवासात राहिली तर मलाही आनंद होईल आणि फक्त मोहिमेपुरतेच नाही तर नेहमीच ती मला सल्ला देत असते तिच्या अंतराळस्थानकातील कमी दिवसांच्या वास्तव्यात तिने वेळेचा कसा सदुपयोग केला,कसे पृथ्वीदर्शन केले,फोटो घेतले आणि झिरो ग्रॅव्हीटीत वावरताना कशी काळजी घ्यायची हेही तिने सांगितल्यामुळे माझ्या दीर्घकालीन वास्तव्यात मला त्याचा उपयोग होईल !" 

 - तुम्ही Star City चे रहिवासी होतात प्रथमच तिथून अंतराळ स्थानकात जाताना काय फीलिंग आहेत ?

"मी डॉक्टर असल्याने 2013 मध्ये तिथे कार्यरत होतो मी तिथल्या अंतराळवीरांसोबत त्याच्या निरोगी आरोग्यासाठी काम केलय सोबतच त्यांच ट्रेनिंगही पहात होतो तिथले लोक,बिल्डींग्स,कार्यक्रम Star City ला ऐतिहासिक महत्व आहे मला हे सार पाहायला मिळाल ह्याचा अभिमान वाटतो आणि घर सोडून दूर जाताना जस वाईट वाटत तसच मलाही फील होतय ह्या क्षणी हे सर्व सोडून जाताना संमिश्र भावना आहेत एकीकडे मला वाईट वाटतय मी पुन्हा इथे येऊ शकेन कि नाही ह्याच कारण माझी मोहीम संपली कि मी पुन्हा नासाच्या विमानाने नासा संस्थेत जाईन तिथल्या संशोधनात व्यस्त होईन पण माझं जीवनभराच स्वप्न सत्यात उतरणार आणि मी स्थानकात वास्तव्य करणार आणि तिथल्या झिरो ग्रॅव्हीटीतला तरंगण्याचा मजेशीर रोमांचक अनुभव घ्यायला मिळणार ह्या कल्पनेने आनंदित झालोय!"

-आता आठ महिने तुम्ही तेथे तरंगत्या अवस्थेत वास्तव्य करणार आहात त्या साठी काही विशेष तयारी करीत आहात का? त्या साठी मिलिटरी ट्रेनिंगचा उपयोग झाला का ?

"हो ! गेल्या सात वर्षातला अंतराळविश्वातल्या अंतराळवीरांसोबतचा नासा संस्थेतील अनुभव अथक परिश्रम,कठोर ट्रेनिंग व्यायाम हे सार मला उपयुक्त ठरेल आणि माझ्या मते तिथे तुमच्या शरीराबरोबरच मनाची तयारी आवश्यक आहे मनोनिग्रह Iron Man सारखा आणि  प्रत्यक्षात तिथे गेल्यावर झिरो ग्रॅव्हीटीत येणारी समस्या,अनुभव ह्या आव्हानात्मक परिस्थितीला सामोरे जाण्यासाठी मला निश्चितच त्याचा फायदा होईल मला आत्मविश्वास वाटतो कि मी करू शकेन ह्या आधी Space X मध्ये कार्यरत असताना आम्हाला दार आठवड्याला समस्या सोडवण अशक्य वाटायच पण आम्ही त्यावर अथक प्रयत्नाने मात करायचो आणि अशाच कठीण प्रसंगी आपल कसब पणाला लागत आणि आपल्या हातून वैशिष्ठपूर्ण कार्य घडत आणि आता तर नासाचे Administrator Isaacman ह्यांच जे असाध्य ते साध्य करण्याच ध्येय आहे नासा संस्थेतील अशा प्रेरणादायी व्यक्ती आपल्यालाही प्रेरित करतात !"

N.D.T.V -Emergency Medicine Physician ,Mechanical Engineer,Space Force आणि  Flight Surgeon पदी कार्यरत असतानाचा अनुभव कसा होता आणि तुमचे पालक युक्रेन आणि भारतीय वंशाचे आहेत,तुम्ही पोलिओ निर्मूलन साठी लसीचा प्रसार करण्यासाठी भारतात आला होतात तो अनुभव कसा होता भारताबद्दल काय सांगाल ?

-"मी भारतात आलो होतो तुम्हा भारतीयांबरोबर कामही केलय खूप छान अनुभव होता मी दिल्लीला जवाहरलाल नेहरू युनिव्हर्सिटी मध्ये एक वर्ष होतो आणि NDTV च ऑफिस ग्रेटर कैलास रोडला मी तिथे बाजूलाच राहात होतो मी रोटरी क्लबसोबत पोलिओ निर्मूलनासाठी पोलिओ लसीच्या प्रसाराचे काम केल त्या साठी खेडोपाडीही गेलो आणि वेगवेगळ्या  भागातील व्यवसायातील लोकांच्या भेटी घेतल्या भारतातही खूप संधी आहेत,अंतराळसंस्था आहे भारतीय अंतराळवीर देखील स्थानकात गॆले होते मी त्यांना भेटलोय अनेक युवा कर्तबगार तरुणांनाही स्थानकात जायचे आहे भविष्यात त्यांचंही स्वप्न पूर्ण होईल ते नासा संस्थेत जातील त्यांना मी निश्चितच मदत करेन मी भारतीय वंशाचा असल्याचा मला अभिमान आहे अंतराळात जाऊन मलाही पृथ्वीकडे पहायचय आणि आपल्या पृथ्वीवरील मानव सृष्टीबद्दल विचार करायचाय भारत वैभवशाली देश आहे इथे काहीच अशक्य नाही हे मी तिथे शिकलोय !"

-अमेरिकेने झिरो ग्रॅव्हीटीत लिहता येईल अशी पेन तयार केलीय आणि रशियाने पेन्सिल दोघांच्या तुलनेत कोण जास्त पुढे आहे ?

"दोघेही प्रगत अद्ययावत संशोधन मानवी विकासासाठी करीत आहेत आणि हे जास्त महत्वाचे आहे आज पृथ्वीवरील कॅन्सर,हार्टअटॅक या सारख्या अनेक रोगांवर अजूनही पूर्णपणे प्रभावी औषधे नाहीत त्या मुळे अशा रोगांवर नियंत्रण मिळवण्यासाठी जे संशोधन इथे करता येत नाही ते स्थानकात केल्या जात आहे स्थानकात आता मानवी आरोग्यावर सखोल संशोधन केल्या जात आहे 3D टेक्नॉलॉजी मुळे झिरो ग्रॅव्हीटीत सेल्युलर टिश्यूचे प्रिंटआऊट काढल्या जात आहेत कारण तिथे तरंगत्या अवस्थेत सर्व बाजूने शरीरातील सर्व अवयव पाहता येतात अंतराळातील विपरीत वातावरणात सतत तरंगत्या अवस्थेत राहिल्याने अनेक समस्या ऊद्भवतात हाडे ठिसूळ होणे वजन कमी होणे क्रुत्रीम प्रकाशामुळे आणी व्हिटॅमिनच्या कमतरतेमुळे डोळ्यावर परिणाम होतो पण आता हे दुष्परिणाम टाळण्यासाठी ऊपाय केले जात आहेत व्यायामाने त्यावर मात करण्यात यश मिळत आहे !"

मानवी आरोग्य निरोगी रहाण्यासाठी तिथे गेल्यावर मी  मानवी आरोग्य रक्ताभिसरण संस्था ह्या विषयी संशोधन करणार आहे शिवाय अंतराळातील बॅक्टेरीया मायक्रो ऑरगॅनिझम जर अंतराळात जिवंत राहिले असतील तर स्पेसवॉक दरम्यान त्यांना शोधून तेथील थंड वातावरणात त्यांच्या वर काय परिणाम होतो हे देखील शोधणार आहे ह्या संशोधनाचा ऊपयोग भविष्य कालीन मंगळ व चंद्र मोहिमेतील अंतराळविरांना होणार आहे!" हि पत्रकार परिषद बराच वेळ सुरू होती 

 

नासाच्या Artemis III अंतराळ मोहिमेतील अंतराळवीरांची निवड जाहीर

 

नासाच्या आर्टेमिस III अंतराळ मोहिमेतील सहभागी अंतराळवीर Andre Douglas  इसाचे अंतराळवीर Luca Parmintano नासाचे अंतराळवीर Randy Bresnik आणि अंतराळवीर Frank Rubio- फोटो -नासा संस्था  

नासा संस्था -12 जुन 

नासाची आर्टेमिस II मोहीम यशस्वी झाल्यानंतर आता नासा संस्थेने आर्टेमिस III मोहिमेची तयारी सुरु केली आहे नासा संस्थेने बुधवारी ह्या मोहिमेसाठी चार अंतराळवीरांची निवड केली असून वेळेवर काही समस्या उद्भवल्यास किंवा एखादा अंतराळवीर मोहिमेत सहभागी होऊ न शकल्यास राखीव अंतराळवीराची निवड जाहीर केली आहे 

ह्या मोहिमेसाठी नासाचे अंतराळवीर Andre Douglas,Randy Bresnik,Frank Rubio आणि इसाचे अंतराळवीर Luca Parmintano ह्यांच्या नावाची घोषणा झाली आहे आणि Bob Hines ह्यांची राखीव अंतराळवीर म्हणून निवड झाली आहे ह्या मोहमेतील कमांडरपद अंतराळवीर Randy Bresnik आणि पायलट पद अंतराळवीर Luca Permintano सांभाळतील अंतराळवीर Andre Douglas आणि अंतराळवीर Frank Rubio हे दोघे मिशन स्पेशॅलिस्ट म्हणून काम करतील 

अंतराळवीर Bresnik ह्यांची हि तिसरी अंतराळवारी आहे ह्या आधी STS-129 मोहिमे अंतर्गत 2009 मध्ये त्या नंतर अंतराळ मोहीम 52- 53 अंतर्गत ते अंतराळ स्थानकात वास्तव्यास गेले होते 

अंतराळवीर Parmintano ह्यांची देखील हि तिसरी अंतराळवारी आहे ह्या आधी 2013 मध्ये आणि 2019 मध्ये Soyuz MS-13अंतराळमोहीम 61अंतर्गत ते स्थानकात वास्तव्यास गेले होते 

अंतराळवीर Rubio ह्यांची हि दुसरी अंतराळवारी आहे ह्या आधी 2022 मध्ये Soyuz MS-22अंतराळमोहीमे अंतर्गत ते स्थानकात वास्तव्यास गेले होते त्या दरम्यान त्यांनी स्थानकात 371 दिवस वास्तव्य करून स्थानकात जास्त दिवस राहणारा अमेरिकन अंतराळवीर असा विक्रम प्रस्थापित केला होता 

अंतराळवीर Douglas ह्यांची मात्र हि पहिलीच अंतराळयात्रा आहे ह्या आधी त्यांची आर्टेमिस II मोहिमेत राखीव अंतराळवीर म्हणून निवड झाली होती 

हे अंतराळवीर 2027 मध्ये चंद्रावर जातील आणि आर्टेमिस IV मोहिमेसाठी आवश्यक सायंटिफिक प्रयोग व संशोधित माहिती मिळवतील ह्या मोहिमेच्या यशस्वीतेनंतर 2028 मध्ये आर्टेमिस IV मोहिमेतील अंतराळवीर चंद्राच्या दक्षिणेकडील भागात जातील नासाच्या फ्लोरिडा येथील केनेडी स्पेस सेंटर येथून S.LS रॉकेटच्या साहाय्याने Orion चंद्रयान ह्या अंतराळवीरांसह अंतराळात झेपावेल आणि पृथ्वीच्या खालच्या कक्षेत (Low Earth Orbit ) प्रवेश करेल त्या नंतर हे चारही अंतराळवीर Orion चंद्रयानातील सर्व अत्याधुनिक सिस्टिम्स चेक करतील ह्या सिस्टिम्सची कार्यक्षमता,सुरक्षितता,हार्डवेअर,सॉफ्टवेअर,संपर्क यंत्रणा आणि इतर आवश्यक बाबीचा त्यात  समावेश आहे 

ह्या मोहिमेदरम्यान हे अंतराळवीर पृथ्वीवरून अंतराळात येणाऱ्या Blue Origin आणि Space X ह्यांनी निर्मित केलेल्या Moon Lander ची देखील चाचणी घेतील  भविष्यकालीन चंद्रमोहिमेतील अंतराळवीरांसाठी उपयुक्त संशोधित माहिती मिळविण्यासाठी आणि चंद्रभूमीवर फिरण्यासाठी Blue Origin आणि Space X ह्यांनी अत्याधुनिक अद्ययावत यंत्रणायुक्त Moon Lander ची निर्मिती केली आहे  हे अंतराळवीर चंद्र मोहिमेत जाण्याआधीच Blue Origin कंपनीचे Moon Lander अंतराळात Launch होईल त्या नंतर अंतराळवीर तेथे पोहोचतील आणि Lander ची Hatching ,Docking प्रक्रिया पार पडेल अंतराळवीर Lander मध्ये प्रवेश करतील आणि Lander मधील सर्व सिस्टिम्सची,सुरक्षितता,कार्यक्षमता संपर्क यंत्रणा चेक करतील दोन दिवस हे अंतराळवीर त्या मध्ये वास्तव्य करतील आणि त्या नंतर Orion चंद्र यान Lander पासून वेगळे होईल 

Blue Origin Lander ची चाचणी पूर्ण झाल्यानंतर पृथ्वीवरून Space X ने तयार केलेल्या Moon Lander चे Launching अंतराळात होईल त्यानंतर पुन्हा ह्या Lander ची Hatching Docking प्रक्रिया पार पडेल एक दिवस अंतराळवीर त्यात वास्तव्य करून त्यातील सर्व यंत्रणेची सुरक्षितता,कार्यक्षमता आणि संपर्क यंत्रणा चेक करतील ह्या प्रक्रिया पार पडल्यावर Orion चंद्रयान Lander पासून वेगळे होईल साधारण दोन आठवड्यानंतर अंतराळवीर पृथ्वीवर परततील अंतिम कालावधी ह्या अंतराळवीरांच्या मोहिमेनंतर ठरेल 

ह्या अंतराळवीरांच्या नावाची घोषणा झाल्यानंतर नासाचे Administrator Jared Isaacman म्हणाले" आर्टेमिस II च्या यशस्वीतेमुळे आणि त्यातील सहभागी अंतराळवीरांच्या वैशिष्ठपूर्ण कर्तृत्वामुळे नासा ह्या मोहिमेतील पुढचे  धाडसी पाऊल टाकत आहे आर्टेमिस II मोहिमेत उड्डाणाआधी आलेल्या समस्यांना न घाबरता ह्या अंतराळवीरांनी धैर्याने आणि संयमाने हि अवघड मोहीम यशस्वी केली त्यांनी अत्यंत उपयुक्त आणि मौल्यवान संशोधित माहिती देखील गोळा केली त्या मुळे जगभरातील नासा संस्थेतील शास्त्रज्ञ प्रेरित झाले आहेत "!

नासाच्या मावेन मंगळयानातील यंत्रणा बंद पडल्याने मोहीम थांबविण्याचा निर्णय

  

  2014 मध्ये मंगळावर पोहोचलेले नासाचे मावेन मंगळयान कक्षेतिळ भ्रमणादरम्यान -फोटो -नासा संस्था 

नासा संस्था- 3 जुन 

2013 साली  मंगळावरील पुरातन सजीवसृष्टीच्या अस्तित्वाचे पुरावे आणी सजीव सृष्टीसाठी आवश्यक पोषक वातावरणाचा शोध घेण्यासाठी मंगळावर गेलेल्या नासाच्या मावेन मंगळयानाचे कार्य आता थांबले आहे 

मंगळावरील अकरा वर्षांच्या यशस्वी कार्यकीर्दिनंतर सहा डिसेंबरला ह्या यानाचा पृथ्वीवरील नासा संस्थेशी असलेला संपर्क अचानक तुटला होता त्या नंतर ह्या मोहिमेतील नासाच्या शास्त्रज्ञांनी त्याच्याशी अनेकदा संपर्क साधण्याचा प्रयत्न केला पण त्याला प्रतिसाद मिळाला नाही त्या मुळे त्यांचे प्रयत्न असफल ठरले फेब्रुवारी मध्ये शास्त्रज्ञांनी पुन्हा मावेन मंगळ यानाच्या सध्य स्थितीची आढावा घेण्याचा प्रयत्न केला तेव्हा त्यांना मावेन मंगळ यानातील यंत्रणा बंद पडल्याने यान कार्यरत होत नसल्याचे आढळले त्या मुळे मावेन मंगळयान ह्या पुढे संशोधीत माहिती मिळवण्यासाठी कार्यक्षम नसल्याचा निष्कर्ष त्यांनी काढला 

डिसेंबरमध्ये मंगळाच्या कक्षेत भ्रमणादरम्यान मावेन मंगळाचा मागच्या बाजूस जाण्याआधी यानातील सर्व यंत्रणा सुरळीतपणे कार्यरत होत्या आणी यान नियमितपणे भ्रमण करत होते पण मंगळाच्या मागच्या बाजुस गेल्यावर मात्र नासाच्या डिप स्पेस नेटवर्क टिममधील शास्त्रज्ञांना कोणताही सिग्नल मिळाला नाही तेव्हा त्यांनी ओपन लूप रिसिव्हर द्वारे रेकॉर्ड केलेल्या रेडिओ सिग्नलसच्या माहिती नुसार मंगळामागे गेल्यावरही यान सुरक्षित मोडमध्ये होते पण अचानक यानाचा वेग प्रचंड वाढला त्यामुळे त्याचे वेगावरचे नियंत्रण गेले आणी यान अनियंत्रित झाले

ह्या अवस्थेत यान भरकटले आणी अत्यंत वेगाने असामान्यपणे भ्रमण करायला लागले शास्त्रज्ञांच्या मते भ्रमणादरम्यान यानाच्या मार्गक्रमणात समस्या ऊद्भवली त्यामुळे व्यत्यय आला अत्यंत वेगवान आणी सततच्या अनियंत्रित भ्रमणामुळे बॅटरी निकामी झाली त्याचा परिणाम यानातील यंत्रणेवर होऊन यंत्रणा बंद पडल्या आणी त्यामुळे यान दुरुस्त होण्यातही अडथळा आला

ह्या मिळालेल्या माहितीवर नासाचे शास्त्रज्ञ आणखी सखोल संशोधन करीत आहेत आणि मावेनचा पृथ्वीशी संपर्क तुटण्याचे नेमके कारण शोधत आहेत ह्या वर्षाच्या अखेरीस आणखी संशोधित माहिती मिळेल पण तो पर्यंत नासा संस्थेतील शास्त्रज्ञांच्या टीमने हि मोहीम थाबविणार असल्याचे जाहीर केले आहे 

2013 नोव्हेंबरमध्ये मंगळग्रहावरील आणि वातावरणातील संशोधित माहिती मिळविण्यासाठी मावेन मंगळयान मंगळावर गेले होते आणि ह्या दहाबारा वर्षात मावेन मंगळयानाने अत्यंत उपयुक्त संशोधित माहिती गोळा केली आहे ह्या माहितीचा उपयोग भविष्यकालीन मंगळ मोहिमेतील अंतराळवीरांना तेथील हानिकारक सौर किरणांपासून संरक्षण करण्यासाठी होईल आणि अनेक दशके हि माहिती उपयुक्त ठरेल असे नासाच्या वॉशिग्टन येथील Planetary Science Division मधील Director Louise Prockter म्हणतात 

मावेन मंगळयानाने शास्त्रज्ञांच्या मंगळावर पूर्वी सजीवांना पोषक वातावरण व पाण्याचे अस्तित्व होते तेथे सजीवांचे अस्तित्व असण्याच्या शक्यतेला दुजोरा देणारे पुरावे व संशोधित माहिती मिळविली पूर्वी पोषक असलेले वातावरण कसे नष्ट झाले ते शुष्क आणि थंड कसे झाले तेथील भूमीवर आणि वातावरणात सूर्याचा कसा प्रभाव पडला ह्याची माहितीही मावेन मंगळयानाने मिळविली आहे 

2018 साली झालेल्या सौर वादळ,धुलीवादळा दरम्यान ह्या यानाने अत्यंत महत्वपूर्ण माहिती संशोधित केली सौर वादळाच्या वेळी तेथे अत्यंत उष्ण विद्युतभारित किरणोत्सर्ग अविरतपणे होतो त्यामुळे उष्ण वारे वाहतात धुळीचे प्रचंड मोठे ढग तयार होतात आणि ते अत्यंत वेगाने आकाशात उंचावर जातात आणि आकाश वेढून टाकतात त्या वेळेस ह्या वावटळीत प्रचंड प्रमाणात माती व धूळ देखील उंच उडते त्यामुळे जमिनीची झीज होते आणि ह्या वावटळीत पाण्याचे कण देखील ओढले जाऊन उंच आकाशात पोहोचतात त्या मुळे पाणी देखील नष्ट होते कदाचित पुरातनकाळी असलेल्या पाण्याचे अस्तित्व असेच नष्ठ झाले असावे शिवाय ह्या सौरवादळा मुळे तेथे होणाऱ्या हानिकारक प्रकाश झोतामुळे तेथील वातावरणातील सजीवांसाठी पोषक असलेल्या वायूवरही प्रभाव पडला असेल अशी संशोधित माहिती मावेन मंगळयानाने गोळा केली आहे मावेन अंतराळयानातील अद्ययावत यंत्रणेने ह्या सौरवादळ,धुलीवादळाच्या वेळेस सूर्यकिरणांची तीव्रता आणि त्याचा भूमीवर,वातावरणावर होणारा प्रभाव ह्याची निरीक्षीत संशोधीत माहितीच्या मोजमापाची नोंद देखील केली आहे आजवर कुठल्याही यानाने अशी माहिती मिळविली नव्हती 

ह्या उत्सर्जित अपायकारक विद्युतभारित सौर किरणांच्या उत्सर्जनामुळे तेथील वातावरणातील वायूवर प्रभाव पडून तेथे तयार होणारा आकर्षक रंगीत झगमगत्या अवोऱाचे फोटो आणि त्यातील चार्जित कणांचे देखील निरीक्षण नोंदवून त्याची संशोधित माहिती मावेन मंगळयानाने पृथ्वीवर पाठविली आहे पण आता मात्र मावेनचे काम थांबले आहे त्या मुळे तेथील कक्षेत भ्रमणा दरम्यान किंवा मंगळाच्या कक्षेतुन ओढल्या जाऊन ते मंगळ ग्रहावर आढळून नष्ठ होईल

रशियन अंतराळवीरांचा स्थानकाच्या तांत्रिक कामासाठी स्पेसवॉक संपन्न

 

अंतराळवीर Sergey Kud -Sverchkov आणि अंतराळवीर Mikaev अंतराळस्थानका बाहेरील भागात Solar Radiation Device Install करताना -फोटो -नासा संस्था 

नासा संस्था -27 मे 

नासाच्या अंतराळ मोहीम 74चे कमांडर Sergey Kud -Sverchkov आणि फ्लाईट इंजिनीअर Sergei Mikaev ह्यांनी बुधवारी अंतराळस्थानकाच्या तांत्रिक कामासाठी स्पेसवॉक केला हे दोनही अंतराळवीर सकाळी 10 वाजून18 मिनिटांनी स्पेसवॉक साठी स्थानकाबाहेर पडले आणि सहा तासांनी 4 वाजून 23 मिनिटाला स्पेसवॉक पूर्ण करून स्थानकात परतले 

सहा तासांच्या ह्या स्पेसवॉक मध्ये ह्या अंतराळवीरांनी स्थानकाच्या बाहेरील भागातील Zvezda service Module  आणि रशियन सेगमेंट मधील Poisk आणि Nauka module मधील तांत्रिक कामे पूर्ण केली त्यांनी Zvezda Module बाहेरील भागात Solar Radiation आणि Solar Flares ह्यांची तीव्रता मोजण्यासाठी अत्याधुनिक उपकरण फिक्स केले सध्या सूर्याच्या अंतर्गत भागातून आगीचे लोट आणि आगीच्या तीव्र ज्वाळा बाहेर अंतराळात बाहेर फेकल्या जात आहेत त्यामुळे हानिकारक विद्युत भारित सूर्य किरणे देखील बाहेर फेकल्या जातात त्याचा विपरीत परिणाम पृथ्वीवरील विद्युत उपकरणे आणि इतर यंत्रणेवर होतो तसेच अंतराळातील स्थानकाबाहेरील सोलर पॅनल आणि इतर यंत्रणेवर देखील होतो अशा वेळेस अंतराळस्थानकाला आणि अंतराळवीरांना देखील हानी पोहोचू शकते म्हणून अंतराळवीर आणि अंतराळ स्थानक ह्यांच्या सुरक्षिततेसाठी स्थानका बाहेरील भागात ह्या अग्निज्वाळा आणि  हानिकारक सौर किरणांची तीव्रता मोजमाप करणारी यंत्रणा बसवण्यात आली आहे त्या मुळे अंतराळवीर अशा वेळेस सावधगिरी बाळगून स्वत:चा बचाव करू शकतील व स्थानक देखील सुरक्षित राहू शकेल 

ह्या शिवाय ह्या अंतराळवीरांनी स्थानकाच्या रशियन सेगमेंट मधील Poisk Module आणि Nauka Module बाहेरील भागात देखील काम केले त्यांनी त्या भागातील पूर्ण झालेले दोन सायंटिफिक प्रयोगाचे उपकरण काढून टाकले  त्यांनी अंतराळातील मायक्रो ग्रॅव्हीटीत मायक्रो Organism वर काय परिणाम होतो ह्याचे निरीक्षण नोंदवून संशोधित माहिती गोळा करण्यासाठी बसविण्यात आलेले अत्याधुनिक उपकरण व इतर साहित्य काढून ठेवले 

हि कामे पूर्ण झाल्यानंतर  उरलेल्या वेळात ह्या अंतराळवीरांनी स्थानकात आलेल्या Progress 94 ह्या कार्गोशिप वरील अँटेनाचे फोटो काढले हे कार्गोशिप स्थानकात पोहोचले तेव्हा त्यावरील अँटेना उघडण्याचा प्रयत्न असफल झाला होता 

अंतराळवीर Sergey  Kud -Sverchkov ह्यांचा हा दुसरा स्पेसवॉक होता त्यांनी ह्या स्पेसवॉक साठी लाल रंगाच्या रेषा असलेला स्पेससूट परिधान केला होता अंतराळवीर Mikaev ह्यांचा हा पहिलाच स्पेसवॉक होता त्यांनी ह्या स्पेसवॉकसाठी परिधान केलेल्या स्पेससूटवर निळ्या रंगाच्या रेषा होत्या अंतराळ स्थानकाच्या नूतनीकरण आणि दुरुस्तीसाठी केलेला हा 279 वा स्पेसवॉक होता  

नासाच्या Space X Crew-13 अंतराळ मोहिमेतील चार अंतराळविरांची निवड जाहीर

 

नासाच्या Space X Crew -13  चे अंतराळवीर Jessica Watkins,Luke Delaney  कॅनडाचे अंतराळवीर Joshua Kutryk आणि रशियाचे अंतराळवीर Sergey Teteryatnikov- फोटो -नासा संस्था 

नासा संस्था - 20 मे  

नासाच्या Space X Crew-13 अंतराळ मोहिमे अंतर्गत अंतराळ स्थानकात वास्तव्यासाठी जाण्यासाठी चार अंतराळविरांची निवड जाहीर झाली आहे नासाचे अंतराळवीर Jessica Watkins, Luke Delaney कॅनडाचे अंतराळवीर Joshua Kutryk आणी रशियन अंतराळवीर Sergey Teteryatnikov ह्यांचा समावेश आहे 

ह्या अंतराळ मोहिमेचे कमांडरपद अंतराळवीर Jessica आणी पायलटपद अंतराळवीर Luke सांभाळणार असुन अंतराळवीर Joshua आणी अंतराळवीर Sergey हे दोघे मिशन स्पेशालिस्टपद सांभाळतील  

अंतराळवीर Jessica Watkins Colorado मधील Lafayette येथील रहिवासी आहेत 2017 मध्ये नासा संस्थेत त्यांची अंतराळवीर पदासाठी निवड झाली Stanford University मधून Geological आणी Environmental Scienceपदवी प्राप्त Jessica ह्यांनी California University मधून Doctorate केले त्यांनी  मंगळभुमी विषयी संशोधनात्मक अभ्यास केला असून त्या नासाच्या California येथील J.P.L Lab मधील Curiosity Mars Rover Science टिमच्या सदस्य आहेत त्या दुसऱ्यांंदा स्थानकात वास्तव्यास जाणार आहेत ह्या आधी 2022 मध्ये Space X Crew 4 अंतराळ मोहीम अंतर्गत त्या स्थानकात गेल्या होत्या त्यांनी मोहीम 67/68 मध्ये सहभाग नोंदवला त्या दरम्यान त्यांनी स्थानकात 170 दिवस वास्तव्य केले आणी सायंटिफिक संशोधनात सहभाग नोंदवला होता Space X Crew मोहीमे अंतर्गत स्थानकात दोनवेळा अंतराळप्रवास करणाऱ्या त्या पहिल्या नासाच्या अंतराळवीर आहेत 

 Florida येथील रहिवासी असलेले अंतराळवीर Luke Delaney हे मेकॅनिकल ईंजीनियर आणी एरोस्पेस ईंजीनियरमध्ये पदव्युत्तर आणि प्रावीण्य प्राप्त नौदल वैमानिक आहेत Luke ह्यांनी Test Pilot पदी कार्यरत असताना Operation Enduring Freedom मोहिमेच्या समर्थनार्थ संपूर्ण Pacific region मधून प्रवास केला नासाच्या Virginia येथील Langley Research Center Hampton येथे Test Pilot Instructor आणी Research Pilot पदी ते कार्यरत होते 2021 मध्ये त्यांची अंतराळवीर पदासाठी निवड झाली ते प्रथमच अंतराळस्थानकात वास्तव्यास जाणार आहेत 

 Fort Saskatchewan येथील रहिवासी अंतराळवीर Kutryk हे देखील पहिल्यांदाच अंतराळस्थानकात वास्तव्यास जाणार आहेत 2017 मध्ये त्यांची नासात निवड झाली त्यांनी कॅनडाच्या NATO UN आणी North American Aerospace Defense Command च्या मोहिमेमध्ये सहभागी होऊन CF-18 Fighter Pilot पदी काम केले Cold Lake येथील Aerospace Engineering Test Establishment मध्ये Experimental आणी Operational Test Pilot पदावरही ते कार्यरत होते त्यांनी कॅनडातील Royal Military College मधून BE Mechanical ची पदवी घेतली त्या नंतर त्यांनी ME Space Studies,Flight Test Engineering Defense Studies विषयात प्राविण्य प्राप्त केले 

रशियन अंतराळवीर Sergey Teteryatnikov ह्यांनी रशियातील सेंट पिटर्सबर्ग नौदल अकादमी मधून BE केले त्यांची Test Cosmonaut पदासाठी निवड होण्याआधी त्यांनी नौदल इंजिनीयर पदी अनेक ठिकाणी कामे केली विशेषतः पाणबुड्या आणि विशेष इंजिन रुम संचलन ह्या सह विविध नौदल अभियांत्रिकी विभागात त्यांनी काम केले 2021 मध्ये त्यांची Gagarin Research & Test Cosmonaut Training Center Cosmonaut Crops मध्ये निवड झाली 2023 पर्यंत ते तिथे कार्यरत होते अंतराळवीर Sergey देखील पहिल्यांदाच अंतराळस्थानकात वास्तव्यास जाणार आहेत

हे चारही अंतराळवीर सप्टेंबर ते नोव्हेंबर दरम्यान  सहा महिन्याच्या वास्तव्यासाठी स्थानकात जातील आणी अंतराळ मोहीम 75 मध्ये सहभागी होऊन तेथे सुरू असलेल्या सायंटिफिक संशोधनात सहभागी होतील 

आर्टेमिस मोहिमेतील अंतराळविरांतर्फे छोट्या अंतराळप्रेमी जॅकला Orion Flight Space suit गिफ्ट

CBS news आयोजित Artemis II Astronauts The Real Hero ह्या कार्यक्रमात अंतराळ प्रेमी छोट्या जॅकला Space suit दाखवताना अंतराळवीर Christina Koch -फोटो -CBS news 

नासा संस्था- (CBS news)  -12 में 

नासा संस्था वेगवेगळे वेगवेगळ्या ऊपक्रमाद्वारे नागरिकांना अंतराळमोहिमेत सहभागी होण्याची संधी देते अमेरीकेच्या पन्नास वर्षानी सुरू झालेल्या आर्टिमस मोहिमेत देखील सहभागी होण्याची संधी नासाने ऊपलब्ध केली होती आर्टेमिस ll मोहिमेतील ऊड्डाणस्थळी ऊपस्थित रहाण्याची आर्टेमिस II मोहिमेतील अंतराळवीरांचे अंतराळ ऊड्डाण प्रत्यक्ष वा आभासी पध्दतीने सोशल मिडीया द्वारे सहभागी होऊन पाहण्याची संधी नासाने जाहीर केली होती त्याला  नागरिकांनी ऊत्स्फुर्त प्रतिसाद दिला त्यात लहान मुलांचाही सहभाग होता

आर्टेमिस ll मोहिमेत सहभागी होऊन ह्या अंतराळविरांना पहाण्यासाठी उड्डाणस्थळी इतर लहान मुलांप्रमाणेच पाच वर्षाचा जॅक देखील आला होता तोही अंतराळविरांसारखा पांढऱ्या रंगाचा स्पेससुट घालून त्यावर कमांडर असे लिहले होते आर्टेमिस II  मोहिमेच्या अंतराळ उड्डाणाच्या लाईव्ह प्रसारणाच्या वेळी वार्तांकन करणाऱ्या  CBS news च्या पत्रकारांचे लक्ष त्याच्याकडे गेले त्यांनी Jack सोबत संवाद साधला तेव्हा त्याने मला देखील अंतराळवीर व्हायचे आहे असे सांगितले होते त्या वेळी त्याने ऊपस्थितांचे लक्ष वेधून घेतले होते त्या नंतर सोशल मीडियावर तो व्हायरल झाला होता 

आर्टेमिस मोहिमेतील अंतराळवीरांनी गिफ्ट दिलेल्या Orion Flight Space Suit सोबत अंतराळप्रेमी जॅक -फोटो -CBS News

आता अंतराळवीर चंद्र मोहीम यशस्वी करुन पृथ्वीवर परतल्यानंतर त्यांच्या ह्या मोहिमेबाबत जाणुन घेण्यासाठी अनेक कार्यक्रम आयोजित केल्या जात आहेत हे अंतराळवीर देखील ऊत्साहाने त्यात सहभागी होत आहेत 

ह्या अंतराळवीरांच्या आर्टेमिस मोहिमेच्या यशाबद्दल त्यांचे अभिनंदन करण्यासाठी आणि ह्या मोहिमेबद्दल जाणून घेण्यासाठी 1 मेला CBS Morning Town hall मध्ये Gayle King आणि Tony Dokoupil ह्यांनी Artemis II Astronauts the Real Hero ह्या सेलिब्रेशन कार्यक्रमाचे आयोजन केले होते ह्या कार्यक्रमात अंतराळवीर  Reid Wiseman,Victor Glover,Christina Koch आणि Jeremy Hansen ह्यांना आमंत्रित केले होते ह्या कार्यक्रमात त्यांनी ह्या छोट्या अंतराळप्रेमी जॅकला देखील आमंत्रित केले होते अंतराळवीर आर्टेमिस मोहिमेतून परतल्यानंतरही त्याच्याशी संवाद साधला होता 

ह्या कार्यक्रमात त्याची खास दखल घेऊन आधी त्याचे सर्वांनी कौतुक केले आणि अंतराळवीरांना त्याच्या अंतराळप्रेमा विषयी सांगितले अंतराळवीर Christina ह्यांनी त्याला जवळ बोलावले आणि त्याच्याशी संवाद साधत सांगितले की,आम्ही तुझ्या बद्दल असे ऐकले आहे की.तु अंतराळ वीरांसारखा पांढरा फ्लाईट स्पेससूट घालून  launching पासुन landing पर्यंत ह्या मोहिमेत सहभागी झालास आणी मोहिमेची माहिती घेतलीस पण तुझ्या आईकडून आम्हाला कळाले की,तुझा पांढरा स्पेससुट थोडा मळला होता आम्ही तुला आता आमच्या सारखा केशरी रंगाचा Orion फ्लाईट स्पेससुट गिफ्ट देणार आहोत त्यावर आमच्या सह्या आहेत शीवाय आम्ही तुला आमच्या टिममध्ये सहभागी करून घेत आहोत आणी तुला कंमाडरपद पण देत आहोत तुला चालेल ना? हे ऐकून छोटा Jack आश्चर्यचकित झाला आनंदाने ऊडी मारून त्याच्या आईकडे गेला आणी तिला बिलगुन हे सांगितल आणी पुन्हा पळत येत Christina ला बिलगुन आनंदाने हो म्हणाला तेव्हा Christina ने त्याला स्पेससुट दिला आणी तु आम्हाला खूप आवडलास असे सांगितले !"

त्या नंतर Jack च्या आईवडिलांनी अंतराळविरांचे आभार मानले आणी Jack ला अंतराळविश्वाची किती आवड आहे ते सांगितले अंतराळविरांनी त्याचे कौतुक केले त्याला प्रोत्साहन दिले त्यांच मोठेपण लहानाप्रती प्रेम फक्त आमच्या साठीच नाही सर्व मानवतेसाठी प्रशंसनीय आहे त्यांनी अत्यंत कठीण परिस्थितीत धैर्याने आर्टिमस मोहिम यशस्वी केलीय हे काम अतुलनीय आहे असे त्या म्हणाल्या

White house मध्ये आयोजित स्वागत समारंभात Donald Trump तर्फे आर्टेमिस मोहिमेतील अंतराळविरांचे अभिनंदन

White house मध्ये आयोजित स्वागत समारंभात नासाचे Administrator Jared Isaacman आर्टेमिस मोहिमेतील अंतराळवीर Victor Glover,Christina koch, Reid Wiseman,Jeremy Hansen ह्यांचे अभिनंदन करताना  अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष Donald Trump 

नासा संस्था-( Space news ) - 8 मे

नासाच्या आर्टिमस मोहिमेतील अंतराळवीर Reid Wiseman,Victor Glover,Christina Koch आणी Jeremy Hansen ह्यांनी चंद्राच्या कक्षेत शिरुन हि मोहीम यशस्वी केल्यानंतर जगभरातून त्यांचे कौतुक होत आहे अमेरीकेचे राष्ट्राध्यक्ष Donald Trump ह्यांनी देखील त्यांच्यासाठी 29 एप्रिलला White House मध्ये खास स्वागत समारंभाचे आयोजन करून त्यांचे अभिनंदन केले ह्या कार्यक्रमात नासाचे Administrator Jared Isaacman हे देखील आमंत्रित होते 

Oval Office मध्ये आयोजित ह्या स्वागत समारंभात Donald Trump ह्यांनी अंतराळवीरांचे कौतुक केले," ते म्हणाले ह्या चार अंतराळविरांनी हि मोहिम यशस्वी केल्याने अमेरीकेची मान अभिमानाने ऊंचावली आहे ह्या अंतराळविरांनी जीवाची पर्वा न करता मोहिमेदरम्यान आलेल्या समस्येवर मात करीत अत्यंत धैर्याने हि अवघड मोहीम यशस्वी केली ह्या अंतराळविरांचे काम निश्चितच गौरवास्पद आहे अशा कर्तबगार नागरिकांच्या असाधारण कर्तृत्वामुळे देश महान बनतो ह्या अंतराळविरांचे धैर्य अविश्वसनिय आहे आम्हाला त्यांचा अभिमान वाटतो

अंतराळात जाण्यासाठी असाधारण धैर्य,निरोगी आरोग्य सुदृढ शरीर आणी अंतराळ प्रवासादरम्यान येणाऱ्या कठीण परिस्थितीला सामोरे जाण्याची क्षमता असावी लागते ह्या अंतराळविरांनी अमेरिकेचे पन्नास वर्षांनंतरचे चंद्र मोहिमेचे ऊद्दिष्ठ साध्य केले त्यांच्या ह्या ऐतिहासिक मोहिमेच्या यशाबद्दल अभिनंदन आणी त्यांना ह्या कठीण परिस्थितीत साथ देणाऱ्या त्यांच्या कुटुंबियांचे देखील अभिनंदन नासा संस्थेने अत्यंत प्रतिकुल परिस्थितीत हि मोहीम यशस्वी केली आहे त्यांचे कार्य  देखील अभिनंदनीय आहे

ह्या अंतराळविरांना अंतराळात गेलेले पाहून मला देखील आता अंतराळात जाण्याची ईच्छा होत आहे मी देखील फिजिकली फिट आहे स्मार्ट आहे पण एक समस्या आहे असे म्हणत त्यांनी नासाचे Administrator Jared ह्यांना आपल्या देशात राष्टाध्यक्ष अंतराळ प्रवास करु शकतात का? त्यांना तशी परवानगी आहे का?असे गमतीत विचारले तेव्हा Jared म्हणाले आम्ही निश्चितच ह्या बाबतीत विचार करु !"

ह्या कार्यक्रमात अमेरिकेतील नामवंत पत्रकार देखील ऊपस्थित होते त्यांनी Donald Trump ह्यांना काही प्रश्न विचारले Trump ह्यांनी त्यातील काही प्रश्नांची ऊत्तरे दिली विशेष म्हणजे Donald Trump ह्यांनी ह्या अंतराळवीरांना ह्या मोहिमेविषयी कुठलेही प्रश्न विचारले नाहीत त्यांनी पायलट विषयी गौरवोउद्गार काढले पायलट सॉलिड असतात आपल्याला ज्या गोष्टी दिसत नाहीत त्या त्यांना दिसतात असे ते म्हणाले 2028 पर्यंत आर्टेमिस मोहिमेतील अंतराळवीरांचे पाऊल चंद्रभूमीवर पडेल त्या साठी नासा संस्था प्रयत्न करेल आणि त्यांना लागेल ती मदत आम्ही करू असेही त्यांनी सांगितले 

ESAच्या SOLIS 100 अभियाना अंतर्गत संशोधनासाठी सहा प्रतिनिधींचा पृथ्वीवरील कृत्रिम झिरो ग्रॅविटीत प्रवेश

 

 ESA च्या SOLIS 100 अभियानातील भविष्य कालीन अंतराळवीरांचे सहभागी प्रतिनिधी -फोटो -ESA

 ESA संस्था -23 एप्रिल 

युरोपियन स्पेस एजन्सी आणि जर्मन एरोस्पेस सेंटर ह्यांच्या तर्फे SOLIS 100 ह्या नाविन्यपूर्ण अभियानाचा शुभारंभ झाला ह्या अभियाना अंतर्गत भविष्यकालीन मंगळ व दूरवरच्या अंतराळ मोहिमेतील अंतराळवीरांचे प्रतिनिधित्व करण्यासाठी सहा तरुणांनी जर्मनीतील Cologne येथील शास्त्रज्ञ निर्मित अंतराळातील झिरो ग्रॅव्हिटी सारख्या कृत्रिम वातावरणात प्रवेश केला आता शंभर दिवस हे तरुण तेथे बंदिस्त असतील त्यांना बाहेरच्या जगाशी आणि  त्यांच्या कुटुंबियांशी संवाद साधता येणार नाही फक्त संस्थेतील प्रमुख त्यांच्या संपर्कात असतील  

अंतराळ मोहिमेतील अंतराळवीर जेव्हा अंतराळ प्रवास करतात किंवा अंतराळ स्थानकात राहतात तेव्हा ते पृथ्वीपासून त्यांच्या कुटुंबियांपासून जसे दूर असतात तसेच ह्या भावी अंतराळवीरांच्या प्रतिनिधींना ठेवण्यात येईल त्यांच्या ह्या शंभर दिवसांच्या वास्तव्यात हे प्रतिनिधी मानवी अंतराळ मोहिमेतील अंतराळवीरांसाठीच्या संशोधनात सहभागी होतील 

 हे सहा प्रतिनिधी जर्मनीतील Cologne येथे DLR Envihab Research Facility द्वारे निर्मित अंतराळस्थानकासारख्या वातावरणात आणि अंतराळवीरांसारख्या परिस्थितीत राहतील त्यांची दिनचर्या  देखील अंतराळवीरांसारखी असेल अंतराळवीरांसारखेच सायंटिफिक प्रयोग,संशोधन Technology Demonstration आणि इतर कामांचा त्यात समावेश आहे ह्या बंदिस्त झिरो ग्रॅविटीत राहताना त्यांच्या शारीरिक आणि मानसिक अवस्थेत होणारे बदल ह्याचे निरीक्षण नोंदवून त्याची संशोधित माहिती गोळा केल्या जाईल ह्या दरम्यान त्यांना येणाऱ्या समस्या आणि इतर आव्हानांना ते कसे सामोरे जातात ह्याचीहि नोंद करण्यात येईल 

  

      ESA च्या SOLIS 100 अभियानातील प्रतिनिधींचा Sleeping pod -फोटो -E.SA संस्था 

भविष्यकालीन दूरवरच्या अंतराळ आणि मंगळ मोहिमेतील अंतराळवीरांच्या सुरक्षित अंतराळ प्रवास आणि निरोगी आरोग्यासाठी हि संशोधित माहिती गोळा करण्यात येत आहे हे अंतराळवीर पृथ्वीपासून दूर असल्यामुळे त्यांच्या अंतराळ प्रवासादरम्यान अचानक काही समस्या उद्भवल्यास आणि त्यांचा पृथ्वीशी संपर्क तुटल्यास त्या समस्येवर मात करण्याची क्षमता विकसित करण्यासाठी हि माहिती उपयुक्त ठरेल 

झिरो ग्रॅविटीत दीर्घकाळ वास्तव्यादरम्यान अंतराळवीरांच्या शारीरिक आणि मानसिक अवस्थेवर परिणाम होतो मानवी आरोग्यावर विपरीत परिणाम होतो मसल्स आणि हाडांची झीज होणे,रक्तप्रवाहाची दिशा बदलणे,हार्ट प्रॉब्लेम,थ्रम्बोसिस,वजन कमी होणे या सारख्या समस्या जाणवतात अशा विपरीत वातावरणात ह्या समस्या का निर्माण होतात शरीर ह्या परिस्थितीवर कशी मात करते त्यांच्या मानसिक अवस्थेत काय बदल जाणवतात ह्या विषयी संशोधन करण्यात येत आहे  

 ह्या अभियानातील भविष्यकालीन अंतराळ मोहिमेतील अंतराळवीरांचे हे सहा प्रतिनिधी 26 ते 32 वयोगटातील असून युरोपातील वेगवेगळ्या भागातील आहेत त्यांची निवड युरोपियन स्पेस एजन्सी आणि जर्मन एरोस्पेस सेंटर तर्फे केल्या गेली असून त्यांची मानसिक,शारीरिक क्षमता आणि इतर आवश्यक बाबीची पूर्तता करून अंतिम निवड करण्यात आली 

स्थानकातील शनिवारच्या डिनर पार्टीत अंतराळवीरांनी घेतला सोफीच्या फ्रेंच पदार्थाचा आस्वाद

अंतराळ स्थानकातील शनिवारच्या डिनर पार्टीत स्थानकातील सर्व अंतराळवीर एकत्रित अंतराळवीर सोफीच्या फ्रेंच पदार्थाचा आस्वाद घेताना -फोटो -E.SA संस्था 

 

E.SA संस्था - 23एप्रिल

अंतराळस्थानकातील अंतराळवीर पृथ्वीपासून दूर त्यांच्या कुटुंबियांपासून दूर अंतराळातील झिरो ग्रॅव्हीटीत वास्तव्य करतात तेव्हा त्यांना पृथ्वीसारखे ताजे अन्न पदार्थ खायला मिळत नाही त्यांना पृथ्वीवरून आलेले प्रिझर्व अन्न पदार्थ खावे लागतात अंतराळ स्थानकातील वास्तव्यादरम्यान अनेक सण येतात अशा वेळी त्यांना ह्या खास प्रसंगी खाण्यासाठी काही विषेश पदार्थ दिले जातात तर कधी स्थानकात येणाऱ्या कार्गोशिप किंवा अंतराळ स्थानकात   वास्तव्यास येणाऱ्या अंतराळविरांसोबत त्यांच्या साठी अन्न पदार्थ पाठविले जातात 

अंतराळवीर स्थानकातील वास्तव्यादरम्यान संशोधन व इतर कामात व्यस्त असतात अंतराळस्थानकात येणाऱ्या अंतराळवीरांचे स्थानकात स्वागत त्यांच्या पृथ्वीवर जाण्यासाठीची तयारी पृथ्वीवरून स्थानकात येणाऱ्या जाणाऱ्या कार्गोशिपसाठी Hatching Docking ची तयारी करणे शिवाय संशोधित प्रयोगाचे नमुने गोळा करणे ह्या व्यतिरिक्त अनेक कामे ते करतात मागच्या महिन्यात अंतराळवीरांनी अंतराळस्थानकाच्या नूतनीकरणासाठी आणि तांत्रिक कामासाठी स्पेसवॉकही केला ह्या आठवड्यात अंतराळवीरांनी आर्टिमस II मोहिमेतील अंतराळवीरांशी चंद्रप्रवासा दरम्यान अंतराळातून लाईव्ह संवादही साधला त्या मुळे ह्या अंतरावीरांचा हा आठवडा अत्यंत धावपळीचा गेला 

ह्या अंतराळवीरांनी म्हणूनच ह्या शनिवारी रात्री एकत्र डिनर पार्टीचे आयोजन केले युरोपियन अंतराळवीर सोफी अडोनेट हिने हि कल्पना सुचविली सोफीने त्या साठी स्थानकातील सामानातून खास टेबल तयार केला आणि त्यावर सारे पदार्थ मांडून टेबल सजविला ह्या पार्टीचे वैशिष्ठ होते सोफीच्या बोनस फूडचा त्यातला समावेश युरोपियन सांस्कृतिक परंपरेनुसार अंतराळवीर जेव्हा स्थानकात वास्तव्यास जातात तेव्हा त्यांच्यासाठी हे बोनस फूड दिले जाते अंतराळवीरांच्या वास्तव्यादरम्यान स्थानकात येणाऱ्या सण किंवा खास प्रसंगाच्या वेळी खाण्यासाठी अंतराळवीरांना काही जास्तीचे पारंपारिक पदार्थ दिले जातात अंतराळवीर त्यांच्या व्यस्त दिनचर्येतून वेळ काढून जेव्हा एकत्र पार्टी करतात तेव्हा ह्या खास पदार्थांचा आस्वाद घेतात अंतराळवीरांसाठी युरोपातील खास Chef हे पदार्थ बनवतात सोफीसाठी हे स्पेशल पदार्थ Multi Michelin Starred Chef -Anne -Sophie Pic ह्यांनी तयार केले होते अंतराळवीरांनी शनिवारच्या डिनर मध्ये ह्या फ्रेंच बोनस फूड पदार्थांचा आस्वाद घेत पार्टी एन्जॉय केली  

अंतराळवीरांना सोबत दिल्या जाणाऱ्या  पदार्थांच्या सोबत दिलेले हे खास अन्न पदार्थ अत्यल्प असतात त्यांच्या मेनूच्या एक दशांश पट इतकेच पण अंतराळवीर म्हणतात हे अन्न पदार्थ अंतराळातील झिरो ग्रॅव्हीटीतील वास्तव्यात शरीरासाठी आणि मनासाठी आरोग्यदायी ठरतात त्या मुळे अंतराळवीरांची मैत्री दृढ होण्यास मदत होते आणि विशेष म्हणजे त्यांना वेगवेगळ्या देशातील पदार्थंची चव चाखायला मिळते  

नासाच्या आर्टेमिस II मोहिमेतील चारही अंतराळवीर चंद्राला यशस्वी गवसणी घालून पृथ्वीवर पोहोचले

 

नासाच्या आर्टेमिस मोहिमेतील Orion अंतराळयान आणि अंतराळवीर अमेरिकेच्या  पॅसिफिक महासागराच्या San Diego येथील खाडीत पॅराशूटच्या साहाय्याने खाली उतरताना -फोटो -नासा संस्था 

 नासा संस्था -(Space news) 10 एप्रिल  

नासाच्या आर्टेमिस II मोहिमेतील अंतराळवीर Reid Wiseman ,Victor Glover,Christina Koch आणि कॅनडियन अंतराळवीर Jeremy Hansen चंद्राला यशस्वी गवसणी घालून पृथ्वीवर पोहोचले ह्या अंतराळविरांनी अमेरिकेच्या अपोलो मोहिमेनंतर पन्नास वर्षांनी सुरु झालेल्या ह्या चांद्रमोहिमेत ऐतिहासिक विक्रम नोंदविला शुक्रवारी संध्याकाळी 5.7 मिनिटांनी (स्थानिक वेळ) अमेरिकेतील पॅसिफिक महासागराच्या San Diego येथील खाडीत Orion अंतराळयान ह्या अंतराळवीरांसह पॅराशूटच्या साहाय्याने खाली उतरले 

  

 Orion अंतराळयान पॅसिफिक महासागरात उतरल्यानंतर नासाच्या रिकव्हरी बोटी तेथे पोहोचल्या -फोटो नासा संस्था  

पॅसिफिक महासागरात अंतराळयान पॅराशूटच्या साहाय्याने खाली उतरल्यानंतर अंतराळयान आणि अंतराळवीरांना बाहेर काढण्यासाठी विशेष डिझाईन केलेल्या नासा आणि अमेरिकन लष्कराच्या रिकव्हरी बोटी आणि रिकव्हरी टीम तेथे पोहोचल्या त्यांनी अंतराळयानाजवळ जाऊन अंतराळवीरांना खुल्या पाण्यातच अंतराळयानातून बाहेर काढले आणि नासाच्या हेलिकॉप्टर मधून त्यांना USS John Murtha जहाजाच्या डेकवर नेले तेथे त्यांचे प्राथमिक चेकअप झाल्यानंतर ह्या अंतराळवीरांना शनिवारी विमानाने नासाच्या Huston येथील Johnson Space Center येथे पोहोचविण्यात आले 

   

आर्टेमिस मोहिमेतील अंतराळवीर Reid Wiseman ह्यांना नासाच्या हेलिकॉप्टरने John Murtha जहाजावर नेताना -फोटो -नासा संस्था 

अंतराळवीर Reid,Christina ,Victor आणि Jeremy पृथ्वीवर सुरक्षित पोहोचल्यानंतर नासाचे Administrator Jared Isaacman ह्यांनी अंतराळवीरांचे स्वागत केले ," हि ऐतिहासिक मोहीम यशस्वी केल्याबद्दल तुमचे अभिनंदन आणि तुमचे पृथ्वीवर स्वागत ! ह्या ऐतिहासिक मोहिमेला परवानगी व आर्थिक पाठिंबा दिला त्या बद्दल अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष Donald Trump ह्यांचेही आभार! ह्या अंतराळवीरांनी अत्यंत कौशल्याने,धैर्याने हि अत्यंत जोखमीची मोहीम पार पाडली आणि Orion अंतराळयान आणि त्यातील अत्याधुनिक सिस्टीम्सची चाचणी घेतली शिवाय चंद्राच्या काळोख्या भागात प्रवेश करताना जीवाची पर्वा न करता घोका पत्करला आणि आजवर मानवाला अज्ञात असलेल्या ह्या भागातील कक्षेत प्रवेश करून संशोधित माहिती आणि फोटो घेतले हि ऐतिहासिक वैशिष्टपूर्ण कामगिरी अमेरिकेसाठी गौरवास्पद आहे त्यांचे ह्या देशाप्रती समर्पण आणि धैर्य  आणी चिकाटी नासा संस्था संस्थेतील सहभागी देश आणि आर्टेमिस मोहिमेतील शास्त्रज्ञ आणि इतरांसाठी प्रेरणादायी ठरेल आणि भविष्यकालीन मोहिमेतील अंतराळवीरांना चंद्रभूमीवर उतरण्यासाठीची पाऊलवाट ठरेल !"

अंतराळवीर Reid Wiseman त्यांच्या दिवंगत पत्नी Carroll सोबत - फोटो- नासा संस्था 

ह्या अंतराळवीरांनी चंद्राच्या कक्षेतील दुरवरच्या भागात प्रवेश करून आधीच्या अपोलो मोहिमेतील अंतराळवीरांचा रेकॉर्ड मोडला तेव्हा नासा संस्थेतील प्रमुखांनी लाईव्ह संपर्क साधत त्यांचे अभिनंदन केले त्या क्षणी अंतराळवीरांच्या डोळ्यात आनंदाश्रू तरळले होते तेव्हा अंतराळवीर Hansen म्हणाले ह्या मोहिमेसाठी आमची निवड झाली तेव्हा आमचे कुटुंबीय आनंदित झाले होते पण दुर्दैवाने अंतराळवीर Reid ह्यांच्या पत्नी हे यश पहायला हयात नाहीत 2020 मध्ये त्या हे जग सोडून गेल्या आता ह्या क्षणी त्यांना त्यांच्या पत्नीची आठवण झाली म्हणून आम्ही आता आम्हाला दिसलेले चंद्र भुमीवरील विवर जे आधीच्या Glushko Craterआणी Ohm Craterच्या जवळपास आहे आणी तो पृथ्वीवरून  आपल्याला कधी कधी चमकत्या ठिपक्याच्या स्वरूपात दिसतो म्हणून आम्ही सर्वांनी त्यांच्या स्मरणार्थ ह्या विवराला Carroll Moon Crater असे नाव देण्याचे ठरविले आहे तुमची परवानगी आहे का ? तेव्हा त्यांनी होकार दिला पण नासा संस्थेतील मान्यवरांच्या निर्णयानंतर ह्या वर अंतिम शिक्कामोर्तब होईल  

ह्या अंतराळवीरांनी त्यांच्या दहा दिवसांच्या मोहिमेत पृथ्वीवरील नासा संस्थेशी लाईव्ह संपर्क साधून चंद्रावरील पृथ्वीचा उदयास्त,सूर्यग्रहण आणि त्या दरम्यान झालेल्या उल्कापाताचा प्रकाशझोत ह्यांचे लाईव्ह व्हिडीओ व फोटो दाखविले त्यांनी पृथ्वीवरील लाईव्ह संपर्कादरम्यान अमेरिकेतील निवडक प्रसारमाध्यमांशी,अंतराळस्थानकातील अंतराळवीरांशी देखील संवाद साधला

  

 अंतराळवीर Christina Koch  अंतराळ प्रवासादरम्यान चंद्राच्या कक्षेतुन पृथ्वीकडे पहाताना - फोटो -नासा संस्था

अंतराळवीर Jessica ह्यांना Christina Koch म्हणाल्या," स्थानकातून पृथ्वीकडे पाहताना आपल्याला आपल्या पृथ्वीचे सौन्दर्य आणि महत्व कळते पण चंद्राच्या कक्षेतून पृथ्वीकडे पाहताना आपल्याला दुसरी बाजु दिसते पृथ्वीभोवतीचा प्रचंड अंधार  पाहून ह्या प्रचंड ब्रह्मांडात एकट्या पृथ्वीने आपले सौन्दर्य कसे टिकविले ह्याचे आश्चर्य वाटते पृथ्वीवरील जगभरातील मानव  सारखाच आहे तो एकाच वातावरणात राहतो जगण्यासाठी एकाच वायूचा उपयोग करतो त्या मुळे ह्या वैशिष्ठपूर्ण एकमेव पृथ्वीच्या संरक्षणाची जाणीव तीव्रतेने होते !"

नासाच्या आर्टेमिस मोहिमेतील अंतराळवीरांनी चंद्राच्या कक्षेतील यशस्वी भ्रमणादरम्यान टिपले सूर्यग्रहणाचे फोटो

    

चंद्राच्या कक्षेतील यशस्वी भ्रमणानंतर अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष Donald Trump ह्यांनी आर्टेमिस मोहिमेतील  अंतराळवीर Jeremy Hansen ,Christina Koch,Reid Wiseman ह्यांच्याशी लाईव्ह संवाद साधून त्यांचे अभिनंदन केले अंतराळयानातून त्यांच्याशी संवाद साधताना अंतराळवीर -फोटो -नासा संस्था 

 नासा संस्था -7 एप्रिल 

नासाच्या आर्टेमिस II मोहिमेतील अंतराळवीर Reid Wiseman ,Christina Koch,Victor Glover आणि Jeremy Hansen हे चारही अंतराळवीर Orionअंतराळयानाच्या Test  Flight मोहिमे अंतर्गत एक एप्रिल पासून  चंद्रमोहिमेवर गेले आहेत पृथ्वीच्या कक्षेत ह्या अंतराळयानाची व त्यातील सर्व अत्याधुनिक उपकरणे आणि सिस्टीमची कार्यक्षमता चेक केल्यानंतर सहा तारखेला ह्या चारही अंतराळवीरांसह Orion अंतराळयानाने चंद्राच्या कक्षेत यशस्वी प्रवेश केला ह्या मोहिमेतील प्रेवेशनंतरच्या चंद्रभ्रमणा दरम्यान अंतराळवीरांनी चंद्रभूमीवरील अत्यंत महत्वपूर्ण संशोधित माहिती आणि फोटो गोळा केले आहेत अमेरिकेच्या अपोलो चंद्र मोहिमेनंतर पन्नास वर्षांनी आर्टेमिस मोहिमेतील अंतराळवीरांनी चंद्राच्या कक्षेत शिरून हि मोहीम यशस्वी केली त्या मुळे अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष Donald Trump ह्यांनी ह्या अंतराळवीरांशी लाईव्ह संपर्क साधून त्यांचे अभिनंदन केले आता हे चारही अंतराळवीर पृथ्वीच्या कक्षेत पुन्हा प्रवेश करून परतण्याच्या मार्गावर आहेत 

 आर्टेमिस II मोहिमेतील अंतराळवीरांनी चंद्र भ्रमणा दरम्यान पाहिलेल्या सूर्यग्रहणाचा हा अद्भुत क्षण- फोटो -नासा संस्था 

नासाच्या आर्टेमिस मोहिमेतील अंतराळवीरांनी चंद्राच्या कक्षेतील प्रवेशानंतर पृथ्वीवरुन मानवाला न दिसणाऱ्या चंद्राच्या अंधारलेल्या भागात सुरक्षितपणे प्रवेश करत हि मोहीम यशस्वी केली ह्या भागातील भ्रमणादरम्यान ह्या चारही अंतराळवीरांना चंद्रावरील सूर्यग्रहण पाहायला मिळाले आणि विशेष म्हणजे चंद्रावरून पृथ्वीचा उदय आणि अस्त देखील पाहायला मिळाला अंतराळवीरांनी मिळालेल्या ह्या अमूल्य संधीचा लाभ घेत अंतराळयानातील अद्ययावत High Resolution कॅमेऱ्याच्या साहाय्याने त्या अद्भुत नैसर्गिक क्षणाचे हजारो फोटो त्वरित कॅमेराबद्ध करून पृथ्वीवरील नासा संस्थेत पाठवले आणि नासा संस्थेने ते जगभरातील नागरिकांना पाहण्यासाठी उपलब्ध केले ह्या चारही अंतराळवीरांनी हे अवघड काम अवघ्या सात तासात पूर्ण केले 

 

आर्टेमिस मोहिमेतील अंतराळवीरांनी कॅमेराबद्ध केलेले चंद्र भूमीवरील उगवत्या पृथ्वीचे हे विलोभनीय दृश्य 

ह्या चारही अंतराळवीरांनी चंद्राच्या कक्षेतील भ्रमणादरम्यान ह्या भागातील काळोखात तेथील दुर्गम भागातील फोटो कॅमेराबद्ध केले ह्या टीमने चंद्रभूमीवरील उल्कापातामुळे पडलेले खड्डे पुरातनकाळी भूगर्भातून जमिनीतून बाहेर पडलेल्या लाव्हा रसाच्या प्रवाहाच्या खुणा भूकंपामुळे जमिनीला पडलेल्या भेगा ह्यांची नोंद फोटोतून घेतली ह्या संशोधित फोटोंमुळे शास्त्रज्ञांना चंद्रावरील भूगर्भीय माहिती संशोधित करण्यास मदत होईल अंतराळवीरांनी  घेतलेल्या फोटोतून चंद्रभूमीवरील खडकाळ भाग,उंच सखल भाग,खड्डे मातीचा रंग आणि जमिनीचा पोत स्पष्ठ दिसत आहे ह्या अंतराळवीरांच्या सूक्ष्म नीरक्षीत संशोधित फोटो आणि माहितीमुळे ह्या टीम मधील नासाचे शास्त्रज्ञ आनंदित झाले आहेत  

पृथ्वीवरील मानव रोजच चंद्र आणि सूर्याचा उदयास्त पहातो पण ह्या अंतराळवीरांनी चंद्रावरून पृथ्वीचा उदयास्त पाहिला ह्या अंतराळवीरांमुळे पृथ्वीवासीयांना देखील पृथ्वीचे अंतराळातील उगवणे आणि मावळणे पाहायला मिळाले शिवाय ह्या अंतराळवीरांना चंद्रावरील सूर्यग्रहण पाहायला मिळाले ह्या सूर्यग्रहणाच्या वेळी सूर्याभोवतीच्या प्रभामंडळाचा तीव्र प्रकाश आणि त्या प्रकाशात चंद्रभूमीवर सहा उल्कापाताचे प्रकाशझोत पडलेले दिसले ह्या अंतराळवीरांच्या चंद्राच्या कक्षेतील प्रवेशानंतर थोडा वेळ पृथ्वीशी  संपर्क देखील तुटला होता 

आर्टेमिस मोहिमेतील अंतराळवीरांच्या चंद्राच्या काळोख्या भागातील यशस्वी भ्रमणानंतर नासाच्या Washington  Space center मधील Associate Administrator Nicky Fox म्हणतात,ह्या अंतराळवीरांनी मानवाला अज्ञात असलेल्या चंद्राच्या काळोख्या भागातील अभूतपूर्व संशोधित माहिती व फोटो मिळवले आहेत हि संशोधित माहिती भविष्यकालीन चंद्रमोहिमेतील अंतराळवीरासाठी आणि तेथील भविष्यकालीन मानवी निवासासाठी उपयुक्त ठरेल आणि भावी अंतराळवीरांना प्रेरणादायी ठरेल 

दहा तारखेला हे चारही अंतराळवीर पृथ्वीवर परतणार असून त्यांच्या पृथ्वीवर सुरक्षित परतण्याची तयारी नासा संस्थेत सुरु आहे  

नासाच्या Artemis II मोहिमेतील Orion अंतराळयान अंतराळवीरांसह पृथ्वीच्या कक्षेतून चंद्राच्या दिशेने मार्गस्थ

   

 आर्टेमिस मोहिमेतील Orion अंतराळ यान अंतराळवीरांसह अंतराळात झेपावले -फोटो -नासा संस्था 

 नासा संस्था -2 एप्रिल 

नासाच्या Artemis II मोहिमेतील चार अंतराळवीर Reid Wiseman ,Victor Glover ,Christina Koch आणि कॅनडाचे अंतराळवीर Jeremy Hansen दहा दिवसांच्या अंतराळ प्रवासासाठी चंद्राच्या दिशेने मार्गस्थ झाले बुधवारी नासाच्या  Kennedy Space Center Florida येथील 39 B ह्या उड्डाणस्थळा वरून Orion अंतराळयान ह्या चारही अंतराळवीरांसह SLS रॉकेटच्या साहाय्याने संध्याकाळी 6.35 वाजता (भारतीय वेळेनुसार गुरुवारी पहाटे) चंद्रावर जाण्यासाठी अंतराळात झेपावले 

उड्डाणाआधी ह्या चारही अंतराळवीरांचे उड्डाणपूर्व आवश्यक चेकअप झाले त्यानंतर हे अंतराळवीर उड्डाणस्थळी जाण्यासाठी निघाले तेव्हा त्यांना निरोप द्यायला त्यांचे नातेवाईक हजर होते नासाच्या मान्यवरांनी त्यांना उड्डाणाआधीच्या भावना काय आहेत आणि जेव्हा त्यांची निवड ह्या मोहिमेसाठी झाली होती तेव्हा त्यांच्या कुटुंबियांच्या प्रतिक्रिया कशा होत्या हे विचारले तेव्हा सर्वांनीच आम्ही आनंदित आहोत आणि उड्डाणाच्या क्षणाची आतुरतेने वाट पहात असल्याचे सांगितले

 Reid  -"आमचे फोटो घेण्या साठी आलेले फोटोग्राफर,नागरिक आणि नातेवाईक ह्यांना पाहून माझा उत्साह आणखी वाढलाय मी प्रेरित झालोय आमच्यासाठी हा क्षण हा दिवस खूप महत्वाचा आहे माझी पत्नी नसल्यामुळे माझ्या दोन मुलीची माझ्यावर जबाबदारी आहे माझी निवड झाली तेव्हा काळजीत होतो पण मुलींनी आनंदानी सपोर्ट केल धीर दिला आणि दुसऱ्या दिवशी सकाळी मला Moon Cake करून खायला दिला तो क्षण खूप सुंदर होता !' मी आश्वस्थ झालो त्या त्यांना निरोप द्यायला आल्या होत्या 

Christina ह्यांना निरोप द्यायला त्यांचे पती आले होते "मला जेव्हा हि बातमी कळाली तेव्हा मी ठरवल पतीसोबत Bike Ride ला जायच आणि चंद्रोदयाच्या साक्षीन त्यांना हि बातमी सांगायची पण नेमक त्या दिवशी आकाशात धुक पसरल होत मी सांगितल तेव्हा ते Excited झाले आनंदाने ते म्हणाले चंद्र अजून तिथेच आहे !"

Victor ह्यांच्या पत्नी आणि चार मुली त्यांना निरोप द्यायला आल्या होत्या त्यांच्याही प्रतिक्रिया अशाच होत्या 

Jeremy - ह्यांची पत्नी मुले हि बातमी ऐकताच आनंदित झाले अत्यंत उत्साहाने त्यांनी प्रेरित केल सगळेच त्यांना निरोप द्यायला आले होते सर्वच अंतराळवीर उड्डाणाआधीच्या Quarantine मध्ये होते सर्वानी एकमेकांशी काही वेळ संवाद साधला शुभेच्छा दिल्या आणि त्यांच्या कुटुंबियांसोबत फोटो काढले त्या नंतर हे अंतराळवीर उड्डाणस्थळाकडे मार्गस्थ झाले

Orion अंतराळयानाचे अंतिम चेकअप झाल्यानंतर अंतराळवीरांनी यानात प्रवेश केला सर्व प्रक्रिया पार पडल्या आणि यानाचे SLS रॉकेट प्रज्वलित झाले काही क्षणातच अंतराळयान अंतराळात झेपावले उड्डाणाच्या 49मिनिटांनी SLS रॉकेटच्या वरच्या भागातील यंत्रणा कार्यान्वित झाली रॉकेट प्रज्वलित झाले आणि अंतराळवीरांनी नामकरण केलेले Integrity Orion अंतराळयान अंतराळात झेपावले आणि 46,000 मैल उंचीवरील पृथ्वीच्या कक्षेत यान प्रवेशले 

  

  अंतराळवीर Reid Wiseman ह्यांनी अंतराळात प्रवेशताच यानातून घेतलेला पृथ्वीचा फोटो -फोटो नासा संस्था 

24 तासांनी स्वयंचलित यंत्रणेने अंतराळयान कार्यान्वित झाले यानाला सौरऊर्जा मिळावी ह्या साठी यानाचे चार सौरपॅनल उघडले गेले आणि पृथ्वीवरील नासा संस्थेतील आर्टेमिस मोहिमेतील इंजिनीअर्स व शास्त्रज्ञांच्या टीमच्या लाईव्ह संपर्कात यानातील सर्व यंत्रणेची चाचणी सुरु झाली अंतराळवीरांनी पृथ्वीवरील संपर्काविना आणि स्वयंचलित यंत्रणेविना अंतराळयान हाताळून अंतराळप्रवास सुरु केला त्या नंतर पुन्हा पृथ्वीच्या कक्षेत प्रवेश करण्यासाठीची यंत्रणा कार्यान्वित करून पाहिली शिवाय पृथ्वीवरील वातावरणात प्रवेश केल्यानंतरच्या पूर्वनिर्धारित प्रक्रियांची चाचणी घेतली 

  

 Orion अंतराळ यानातून नासा संस्थेशी लाईव्ह संवाद साधताना आर्टेमिस मोहिमेतील अंतराळवीर -फोटो- नासा संस्था 

ह्या सर्व यंत्रणा सुरळीत कार्यान्वित होत असल्याची खात्री झाल्यावर अंतराळवीरांनी यानातील दिनचर्या म्हणजेच झोप,व्यायामाच्या साधनांचा वापर करून व्यायाम,जेवण आणि इतर गोष्टी करून पाहिल्या आणि त्याचे प्रात्यक्षिक नासा संस्थेच्या लाईव्ह संपर्कात पृथ्वीवासीयांना दाखवले दुसऱ्या दिवशी अंतराळवीरांनी काही तास झोपही घेतली तेव्हा नासाच्या Huston येथील संस्थेतील आर्टेमिस टीममधील प्रमुखांनी त्यांना स्थानिक वेळेनुसार 1(p.m.)वाजता "Freddy Jones Band " मधील "In a Day Dream" हे गाणे वाजवून झोपेतून उठविले 

आता सहा एप्रिलला हे चारही अंतराळवीर चंद्राच्या कक्षेतील भ्रमणा दरम्यान यानातील अत्याधुनिक High Resolution कॅमेऱ्याद्वारे चंद्रावरील वातावरणातील व चंद्रभूमीवरील दूरवरच्या मानवाला न दिसणाऱ्या अज्ञात अशा अंधारातील भूभागाचे संशोधित फोटो घेतील त्या भागात मानवी आरोग्यासाठी पोषक वातावरण व पाण्याची शक्यता असलेल्या उंच सखल भूभाग डोंगरकडा दऱ्याखोऱ्यांचा भाग शोधतील हे अंतराळवीर तेथे पोहोचतील तेव्हा एरव्ही अंधारात असलेल्या ह्या भागात थोडासा प्रकाश पडलेला असेल त्या मुळे हे फोटो सावलीच्या स्वरूपात दिसतील 

हि मोहीम संपल्यावर Orion अंतराळयान ह्या अंतराळवीरांसह पृथ्वीवर परतेल पृथ्वीच्या कक्षेत शिरताच अमेरिकेतील पॅसिफिक महासागराच्या San Diego येथील समुद्राच्या खाडीत हे यान खाली उतरेल 

आर्टेमिस मोहिमेतील Orion अंतराळयानाच्या ह्या यशस्वीतेनंतर नासाच्या Washington येथील Associate Administrator Lori Glaze म्हणतात,"आजचा दिवस आमच्यासाठी खूप आनंदाचा आहे 1972 नंतर च्या अपोलो मोहिमेनंतर आज Orion चंद्रयान ह्या चार अंतराळवीरांसह चंद्रावर जाण्यासाठी अंतराळात झेपावले हे अंतराळयान त्यातील अत्याधुनिक यंत्रणा हे सार नवीन आहे हि टेस्ट मोहीम अंतराळवीरांसाठी आणि आमच्यासाठी अत्यंत जोखमीची आणि कसोटीची आहे प्रत्येक टप्प्यावर सतर्कतेने संशोधित माहिती मिळवत आहोत येणारे दिवस अंतराळवीरांसाठी खडतर आणि वैशिष्टपूर्ण आहेत ह्या सर्व माहितीचा उपयोग भविष्यकालीन चांद्रमोहिमेतील अंतराळवीरांच्या तेथील वास्तव्यासाठी आणि मानवाच्या वास्तव्यासाठी उपयुक्त ठरणार आहे त्या मुळे ह्या आर्टेमिस टेस्ट मोहिमेतील Orion यानाच्या यशस्वीतेचा हा क्षण आम्ही अभिमानाने जगभरातील नागरिकांसोबत साजरा करत आहोत 

नासाच्या Artemis II मोहिमेतील चार अंतराळवीर एक एप्रिलला चंद्रावर जाणार

 

नासाच्या Artemis II मोहिमेतील अंतराळवीर Jeremy Hansan Christina Koch Victor Glover  आणि Reid Wiseman -फोटो -नासा संस्था 

 

नासा संस्था - 27 मार्च 

नासाच्या आर्टिमस मोहिमेतील अंतराळवीर Reid Wiseman,Victor Glover,Christina Koch आणी कॅनडाचे अंतराळवीर Jeremy Nansen हे चार अंतराळवीर एक एप्रिलला दहा दिवसांच्या चंद्र मोहिमेवर जाणार आहेत ह्या आधी Artemis मोहिमेतील Orion अंतराळयान आणी Orion Space Launch System च्या ऊड्डाणपुर्व चेकिंग साठी ऊड्डाणस्थळी आणण्यात आले होते पण टेस्ट दरम्यान SLS राँकेटच्या वरच्या भागातील हेलीयम वायुच्या दबावात समस्या निर्माण झाल्यामुळे ह्या अंतराळवीरांचे ऊड्डाण लांबले होते 

त्या नंतर Orion अंतराळयान आणी रॉकेट ऊड्डाणस्थळावरुन पुन्हा नासाच्या Kennedy Space Center येथील Vehicle Assembly Building मध्ये नेण्यात आले तेथे ह्या टीममधील इंजिनीअर्स आणि शास्त्रज्ञांनी अथक प्रयत्न करून Orion अंतराळयानाच्या Space Launch System Rocket मध्ये आढळलेल्या त्रुटी दूर करून आवश्यक बदल केले आणि त्यातील समस्या दूर केली त्या नंतर 19 मार्चला Orion अंतराळयान आणि Space Launch System Rocket पुन्हा उड्डाणस्थळी आणण्यात आले आणि उड्डाणपूर्व अंतिम टेस्ट घेण्यात आली तेव्हा अंतराळयान आणि रॉकेट मधील सर्व सिस्टिम व्यवस्थित कार्यरत असल्याचे टीमच्या लक्षात आले 

त्यामुळे आता नासाच्या लांबलेल्या आर्टेमिस मोहीमेतील अंतराळवीर एक एप्रिलला चंद्र मोहिमेवर जाणार असल्याचे नासा संस्थेने जाहीर केले आहे ह्या मोहिमेतील अंतराळवीरांच्या सुरक्षिततेसाठी आणि मोहिमेच्या यशस्वीतेसाठी ऐनवेळी काही समस्या उद्भवू नये या साठी आता सर्व यंत्रणा सतर्क झाल्या आहेत नासाच्या Kennedy Space Center Florida येथील उड्डाणस्थळावरून एक एप्रिलला संद्याकाळी 6.24 मिनिटांनी Orion अंतराळयानातून हे चारही अंतराळवीर SLS रॉकेटच्या साहाय्याने चंद्रावर जाण्यासाठी अंतराळात झेपावतील

Artemis II मोहीम चार टप्प्यात पार पडेल सुरवातीला अंतराळयान अंतराळात झेपावल्या नंतर यानातील  स्वयंचलित यंत्रणा कार्यान्वित होईल व नियोजित प्रक्रिया पार पडेल त्या नंतर निर्धारित वेळेनंतर अंतराळयान रॉकेट पासून वेगळे होईल आणि अंतराळप्रवासास सुरवात होईल अंतराळयान सुरवातीला पृथ्वीच्या वरच्या कक्षेत चोवीस तास भ्रमण करेल 

अंतराळयान तेथील वातावरणाचा वेध घेईल आणि यानात बसविलेल्या नवीन अत्याधुनिक यंत्रणेची कार्यक्षमता चेक करेल ह्या यंत्रणेद्वारे Environmental Control आणि Support system ची कार्यक्षमता आणि सुरक्षितता चेक केल्या जाईल हि यंत्रणा अंतराळवीरांच्या अंतराळ प्रवासादरम्यान त्यांना सुरक्षित आणि निरोगी ठेवण्यास उपयुक्त ठरेल 

त्या नंतरच्या टप्प्यात अंतराळवीर यानातील Cryogenic propulsion Stage,Manual control system चेक करतील काही कारणाने पृथ्वीवरील संस्थेशी संपर्क झाला नाही तर यानाचा अंतराळ प्रवास सुरळीत आणि सुरक्षित होण्यासाठी हि चाचणी आवश्यक आहे एकदा का सर्व यंत्रणा व्यवस्थित कार्यरत झाल्याची खात्री अंतराळवीरांना होईल तेव्हा हे अंतराळवीर चंद्राच्या कक्षेत प्रवेश करण्यासाठी सज्ज होतील 

चार दिवसांनी चंद्राच्या कक्षेत शिरल्या नंतर हे अंतराळवीर चंद्राभोवती भ्रमण करतील आणि चंद्रावरील दूरवरच्या भागातील वातावरणातील संशोधित माहिती गोळा करतील ह्या वेळेस आधीच्या अपोलो मोहिमेतील संशोधित माहितीपेक्षा अत्याधुनिक माहिती आणि अज्ञात भागाचा शोध घेतील

त्यानंतर ह्या अंतराळवीरांच्या पुन्हा पृथ्वीवर परतण्यासाठीचा प्रवास सुरु होईल त्या साठी अंतराळयान चंद्राच्या कक्षेतून पृथ्वीच्या कक्षेत प्रवेश करेल त्यासाठी अंतराळवीरांना पुन्हा चार दिवस लागतील आणि त्या नंतर Orion अंतराळयान ह्या अंतराळवीरांसह पृथ्वीच्या कक्षेत प्रवेश करेल आणि अमेरिकेतील San Diego येथील समुद्राच्या खाडीत खाली उतरेल 

ह्या अंतराळवीरांच्या दहा दिवसांच्या चंद्र मोहिमेनंतर पृथ्वीवर सुरक्षित परतण्यासाठी नासा संस्थेतील सर्व यंत्रणा सज्ज झाली आहे सध्या हे चारही अंतराळवीर उड्डाणपूर्व Quarantine मध्ये राहण्यासाठी गेले आहेत 

Artemis II हि नासाची  पन्नास वर्षानंतरची पुन्हा सुरु झालेली पहिली मानवी टेस्ट मोहीम आहे ह्या अंतराळवीरांच्या Artemis मोहिमेचे लाईव्ह प्रक्षेपण नासा T.V.वरून करण्यात येणार असून जगभरातील हौशी नागरिकांना ह्या अंतराळवीरांच्या चंद्रावरील प्रवेश आणि पृथ्वीवर परतण्याच्या मोहिमेत Virtually उपस्थित राहण्यासाठीची संधीही नासा संस्थेने उपलब्ध केली आहे 

अंतराळस्थानकाच्या तांत्रिक कामासाठी नासाचे अंतराळवीर Jessica Meir आणि Chris Williams ह्यांचा Space Walk पूर्ण

 

नासाच्या अंतराळ मोहीम 74 चे अंतराळवीर Jessica Meir आणि Chris Williams स्थानकाबाहेरील भागात स्पेसवॉक करताना -फोटो -नासा संस्था 

नासा संस्था -18 मार्च 

नासाच्या अंतराळ मोहीम 74चे अंतराळवीर Jessica Meir आणि Chris Williams ह्यांनी अंतराळ स्थानकाच्या  बाहेरील भागातील तांत्रिक कामासाठी 18 मार्चला Space Walk केला 

ह्या अंतराळवीरांनी ह्या Space Walk ची तयारी आधीच करून ठेवली होती त्यांनी आदल्या दिवशी त्यांच्या स्पेससूटचे लिकेज व इतर बाबी चेक केल्या स्पेससूट चार्ज केला आणि ह्या स्पेसवॉक साठी लागणारे साहित्य आणि कॅमेरा देखील चेक करून स्पेससूट मध्ये ठेवले  

   

अंतराळवीर Jessica Meir स्पेसवॉकच्या पूर्व तयारी दरम्यान Space Suit Helmet Visor चेक करताना -फोटो नासा संस्था 

18 मार्चला सकाळी 8.52 मिनिटाला हे दोन्हीही अंतराळवीर स्थानकाच्या Quest Airlock ह्या भागात स्पेसवॉक करण्यासाठी स्थानका बाहेर पडले ह्या  स्पेसवॉक साठी अंतराळवीर Jessica ह्यांनी लाल रंगांच्या रेषा असलेला स्पेससूट परिधान केला होता तर अंतराळवीर Chris ह्यांनी रेषा विरहित स्पेससूट परिधान केला होता हा स्पेसवॉक सात तासांनी संपला 

 

अंतराळवीर Jessica Meir आणि अंतराळवीर Chris Williams स्पेसवॉकसाठी बाहेर पडताना -फोटो -नासा संस्था 

सात तासांच्या ह्या Space Walk दरम्यान ह्या दोन्ही अंतराळवीरांनी ह्या भागात आधी आवश्यक कामे पूर्ण केली त्यांनी ह्या भागात 2A पॉवर चॅनल बसविण्यासाठी व पुढील स्पेसवॉक मध्ये ह्या भागात बसविण्यात येणाऱ्या Roll out Solar Arrays साठीची तयारी करून ठेवली त्यांनी Modification Kit,Routing cables व इतर आवशक गोष्टी फिक्स केल्या अंतराळस्थानकाच्या लॅब मध्ये आवश्यक प्रकाश,ऊर्जाशक्ती व लॅबमधील Critical सपोर्ट सिस्टिमच्या सुरक्षिततेसाठी हा Solar Arrays बसविण्यात येणार आहे 

ह्या शिवाय ह्या स्पेसवॉक मध्ये ह्या अंतराळवीरांनी ह्या पुढील स्पेसवॉक साठीची पूर्वतयारीही करून ठेवली त्यांनी 2A power system jumper cable fix केले हे दोन्ही अंतराळवीर सात तासांनी हा स्पेसवॉक संपल्यावर दुपारी  3.54 वाजता अंतराळस्थानकात परतले 

अंतराळवीर Jessica ह्यांचा हा चवथा स्पेसवॉक होता तर अंतराळवीर Chris ह्यांचा मात्र हा पहिलाच स्पेसवॉक होता स्थानकाच्या तांत्रिक कामासाठी केलेला हा 278 व आणि ह्या वर्षातील हा पहिलाच स्पेसवॉक होता ह्या स्पेसवॉकचे लाईव्ह प्रसारण नासा टी .वी वरून करण्यात आले 

नासाच्या James Webb Space Telescope ने टिपले गुरु ग्रहावरील Aurora मध्ये बर्फाचे ठसे

 

 नासाच्या James Webb Space Telescope ने गुरु ग्रहावरील Amalthea आणि Adrastea ह्या चंद्रभ्रमणा दरम्यान टिपलेल्या तेजस्वी Aurora मधील बर्फ़ाचे ठसे  -फोटो -नासा संस्था 

 Space News -  15 मार्च 

सौरमालेतील सर्वात जवळचा आणि आकाराने मोठ्या असलेल्या गुरु ग्रहाला अनेक चंद्र आहेत त्यातील Ganymede ,Callisto,Io आणि Europa हे चार मोठे चंद्र आहेत पृथ्वीच्या चंद्रासारखेच हे चंद्र देखील गुरूच्या कक्षेत नियमित भ्रमण करत असतात गुरूच्या कक्षेतील Amalthea आणि Adrastea ह्या दोन चंद्राच्या भ्रमणादरम्यान गुरु ग्रहावरील वातावरणात नैसर्गिक रंगीत वायुपटल म्हणजेच Aurora निर्माण झाला होता नासाच्या James Webb Space Telescope ने ह्या गुरु ग्रहावरील वातावरणातील रंगीत झगमगत्या प्रकाशमान Aurora चे आकर्षक फोटो टिपले आहेत 

James Webb Telescope ने घेतलेल्या ह्या नवीन फोटोत शास्त्रज्ञांना ह्या Aurora मध्ये बर्फाचे ठसे आढळले आहेत त्यांनी ह्या ठशाला Cold Foot Print असे नाव दिले आहे गुरु ग्रहाच्या गुरुत्वाकर्षणीय वातावरणातील चंद्रभ्रमणामुळे हे ठसे निर्माण झाल्याची संशोधित माहिती ह्या फोटोच्या निरीक्षणानंतर शास्त्रज्ञांना प्राप्त झाली आहे 

सूर्याच्या अंतर्गत भागातील प्रचंड उष्णता मॅग्नेटिक भागातील उष्ण वारे सौर वादळे आणि त्यातून बाहेर पडणारे अतिउष्ण आगीचे लोट प्रकाश किरणे हानिकारक सौरवारे आणि प्रचंड धूळ सतत अंतराळात बाहेर फेकल्या जातात पण ग्रहांभोवतीच्या सुरक्षित वातावरणामुळे हि हानिकारक सौरकिरणे धूळ ज्वलनशील वायू ग्रहांच्या कक्षेत शिरत नाहीत पण कधीकधी हि विद्युतभारित किरणे आणि वायू ग्रहांच्या गुरुत्वाकरणीय कक्षेत ओढल्या जातात आणि वातावरणातील अस्तित्वात असलेल्या वायू संपर्कामुळे असा वेगवेगळ्या रंगांचा वायुपटल निर्माण होतो पृथ्वीवर अनेकदा असा आकर्षक रंगीत Aurora दिसतो पण गुरु ग्रहावरचा हा Aurora झगमगीत हलणारा आणि तेजस्वी होता पृथ्वीवर असे आकर्षक दृश्य दिसत नाही कारण तेथील वातावरण वेगळे आहे 

गुरु ग्रहाभोवतीच्या भ्रमणादरम्यान त्याचे चंद्र अंतराळातील हानिकारक विद्युतभारित सौरकिरणे,सौरप्रकाशीत ज्वाळा,धूळीचे लोट ह्यांच्या संपर्कात येतात आणि कधीकधी ते गुरु ग्रहाच्या गुरुत्वाकर्षणीय कक्षेत ओढले जातात आणि गुरु ग्रहाभोवती ह्या Aurora चे वलय तयार होते आणि हे कण विद्युतभारित असल्यामुळे विजेप्रमाणे चकाकतात विशेषतः गुरूच्या ध्रुवीय थंड भागात हा Aurora निर्माण होतो गुरूचा चंद्र Io वर भूकंप प्रवण सक्रिय भाग आहे त्यातून सतत उष्ण वारे व धूळ बाहेर उत्सर्जित होते आणि गुरूच्या कक्षीय भ्रमणादरम्यान हि किरणे अत्यंत वेगाने गुरूच्या कक्षेत खेचल्या गेल्यामुळे तो भाग प्रकाशित होतो गुरूच्या ह्या थंड भागात ह्या कणांचे चमकते वलय निर्माण होते हि किरणे अत्यंत वेगाने वातावरणात शिरतात तितक्याच वेगाने थंड देखील होतात त्या मुळे बंद चालु प्रकाशमान विजेच्या बल्ब प्रमाणे भासतात आणि हा भाग समतोल नसल्यामुळे नागमोडी प्रकाशमान आकर्षक गुलाबी निळे जांभळे रंगीत झगमगते वलय निर्माण होते आणि तेथे बर्फ़ाचा दाट थर आणि तेजस्वी ठसे उमटतात 

पृथ्वीवरील Aurora मध्ये असे बर्फ़ाचे Foot Print आढळत नाहीत त्या मूळे James Webb Telescope ने टिपलेल्या ह्या गुरुग्रहांवरील संशोधित माहितीचा उपयोग भविष्यकालीन मोहिमेत सौरमालेतील इतर मोठ्या ग्रहावरील संशोधनासाठी उपयुक्त ठरेल   

ESA ची अंतराळवीर Sophie Adenotने स्थानकातून फ्रेंच पत्रकारांशी संवाद साधला

 

 E.SA ची अंतराळवीर Sophie Adenot नासाच्या Houston संस्थेच्या लाईव्ह संपर्कात स्थानकातून फ्रेंच पत्रकारांशी संवाद साधताना -फोटो -ESA संस्था 

E.SA संस्था - 4 मार्च 

नासाच्या Space X Crew 12 मोहिमे अंतर्गत चार अंतराळवीर 14 फेब्रुवारीला अंतराळ स्थानकात पोहोचल्यानंतर तेथे सुरु असलेल्या सायंटिफिक संशोधनात सहभागी झाले आहेत  ESAची महिला अंतराळवीर Sophie Adenot पहिल्यांदाच अंतराळस्थानकात राहायला गेली आहे पंचवीस वर्षांनंतर पहिल्यांदाच महिला अंतराळवीर स्थानकात वास्तव्यास गेल्यामुळे युरोपात तिच्या ह्या स्थानकातील वास्तव्याबद्दल उत्सुकता आहे 26 फेब्रुवारीला नासाच्या Houston येथील संस्थेच्या लाईव्ह संपर्कात Sophie ने स्थानकातून निवडक फ्रेंच मीडिया पत्रकारांशी संवाद साधत त्यांच्या प्रश्नांना उत्तरे दिली 

प्रथम नासाच्या Houston येथील संस्थेतील प्रमुखांनी तिचे स्वागत केले आणि संवादाला सुरवात झाली Sophie हिने फ्रेंच मधील निवडक पत्रकारांशी फ्रेंच मधून संवाद साधला 

पत्रकार- Sophie तुझा अंतराळ प्रवास कसा झाला स्थानकातील पहिल्या प्रवेशाच्या क्षणी काय वाटले तू स्थानकातून प्रथम पृथ्वीदर्शन घडवलेस त्या विषयी सांग ह्या दहा दिवसात तुझ्या मानसिक आणि शारीरिक तब्येतीत काय फरक जाणवला तू ठीक आहेस ना ? स्थानक कसे आहे तिथल्या झिरो ग्रॅव्हीटीत वास्तव्य करताना तिथे प्रवेश केल्यानंतर Motion sickness, Nauseaचा त्रास झाला का ? तुझी दिनचर्या कशी आहे? तुझ्या सायंटिफिक संशोधनास सुरवात केलीस का ? ह्या सारखे अनेक प्रश्न विचारले 

 Sophie - माझा अंतराळ प्रवास ,अंतराळ स्थानकातील प्रवेश आणि इथून खाली पृथ्वीच अलौकिक सोंदर्य पाहण्याचा क्षण अद्भुत होता स्थानकात प्रवेश केल्यावर मला पृथ्वीवरील पाण्यातील मासा असल्यासारख फीलिंग आल मी त्या क्षणी सर्व बाजूने तरंगण्याचा अद्भुत आनंद घेतला माझ्या शरीरातील पेशींमध्ये ह्या संवेदना जागृत झाल्या माझी शारीरिक आणि मानसिक तब्येत सुदैवाने ठीक आहे मला वाटल तस इथल्या वास्तव्यात Motion sickness ,Nausea ह्यासारखे त्रास झाले नाहीत स्थानकात प्रवेश केल्यानंतर अंतराळातील हे फिरते स्थानक त्यातील लॅब पाहून आश्चर्यचकित झाले स्थानकातील अत्याधुनिक यंत्रणा उपकरणे  व्यवस्थापन सारच व्यवस्थित Organized आहे सार जिथल्या तिथे व्यवस्थित manage केलय हे बनवणारे नासा संस्थेतील सहभागी देशातील शास्त्रज्ञ,तंत्रज्ञ ,इंजिनीअर्स ह्यांच कर्तृत्व गौरवास्पद आहे इथे आल्यावर स्थानकातील कमांडरने पूर्ण स्थानक दाखवल तेव्हाच इथल्या धोकादायक यंत्रणे बद्दल माहिती दिली आणि इथे वावरताना आपला बचाव करण्यासाठी सतर्क राहण्याची सूचना दिली तसेच काही समस्या उद्भवल्यास कशी खबरदारी घ्यायची Oxygen Mask कुठे आहेत वै गोष्टी दाखवल्या स्थानकातील सर्व अंतराळवीर खूप छान आहेत त्यांनी आम्हाला इथल्या झिरो ग्रॅव्हीटीत कशी काळजी घ्यायची हे शिकवल आणि इतर कामासाठी मदत केली 

इथे प्रवेश केल्यापासूनचा आठवडा अत्यंत व्यस्ततेत गेला खूप काम होत स्थानकातून पृथ्वीवर Space X - कार्गोशीप परत गेल त्यातून स्थानकातील अंतराळवीरांनी संशोधित केलेल्या सायंटिफिक प्रयोगाचे नमुने व इतर सामानाच पॅकिंग केल आम्ही देखील आमचे Blood व इतर आवश्यक Samples घेऊन ते पृथ्वीवर पाठवले आता हळू हळू E.SA संस्थेने सोपविलेले सायंटिफिक संशोधन करण्यास सुरवात करेन मी आल्या आल्या लगेचच CADMOS Expt सुरु केलय सध्या इथे सुरु असलेल्या नासा संस्थेच्या संशोधनात सहभागी झालेय 

सकाळी लवकर उठण्याची सवय असल्यामुळे पहाटे साडे पाचला उठते आणि साडेसात पर्यंत मी रोजची दिनचर्चा आणि व्यायाम करते व्यायामाच्या मशिन्सवर त्या नंतर नासा संस्थेतील सर्व सहभागी देशांच्या लाईव्ह संपर्कात आम्हाला रोजच्या कामाचे ब्रिफींग केल्या जाते त्या नुसार आमच रोजच काम सुरु होत रात्री झोपण्यासाठी स्लीपिंग बॅगचा वापर करावा लागतो माझ्या सहकारी अंतराळवीरांनी मला ती बॅग तयार करून दिलीय स्थानकातील छोट्या जागेत प्रत्येकासाठी छोटी खोली असते मी अजूनही माझ्या सुटकेसमधील सार सामान काढल नाही पृथ्वीसारख इथे सार स्थिर नसत इथे फिरताना खूप काळजी घ्यावी लागते आता मला सर्व बाजूने तरंगत सहजतेने फिरता येतय 

इथे येताना मला माहिती मिळाली होती कि इथे वेगवेगळे आवाज येतात काही स्फोटासारखे असतात पण मी अनुभवी पायलट असल्यामुळे मला अशा आवाजाची सवय आहे काही मशिनरीचे आवाज येतात कधी फ्लॅश चे ,कधी valve सुरु झाल्याचे ,फॅनचे तर कधी इतर पण काही वेळेस काही वस्तू एकमेकांच्या संपर्कात आल्यावर घर्षणाने मधुर संगीताचा आवाज येतो तो श्रवणीय असतो 

आता मी Columbus Module मध्ये आहे  इथे कृत्रिम निळा प्रकाश आहे  फक्त Cupola मध्ये नॅचरल प्रकाश पडतो तिथे दररोज जायला वेळ नसतो त्यामुळे इथून पुन्हा पृथ्वीदर्शन केले नाही मोकळा वेळ सर्वांशी संवाद साधताना मजेत जातो असे तिने सांगितले त्या नंतर सर्वांनी तिला स्थानकातील वास्तव्यासाठी आणि संशोधनासाठी शुभेच्छा दिल्या 

युरोपियन स्पेस एजन्सीच्या Proba -2 Satellites मधील अत्याधुनिक कॅमेऱ्याने सुर्याच्या कंकणाकृती ग्रहणाचे विलोभनीय दृश्य टिपले

 

युरोपियन स्पेस एजन्सीच्या Proba-2 Satellites मधील अत्याधुनिक कॅमेऱ्याने टिपलेले कंकणाकृती सूर्यग्रहणाचे विलोभनीय दृश्य -फोटो -ESA संस्था 

 

ESA संस्था - 20 फेब्रुवारी 

ह्या वर्षीचे पहिले सुर्यग्रहण 17 फेब्रुवारीला झाले पण पृथ्वीवरील सर्वभागात ते दिसले नाही आपल्या भारतातुनही आपल्याला ते पहाता आले नाही युरोपियन स्पेस एजन्सीच्या Proba -2 Satellitesमधील अत्याधुनिक कॅमेऱ्याने अंतराळातून सुर्याच्या कंकणाकृती ग्रहणाचे विलोभनीय दृश्य टिपले  

हि खगोलीय घटना अंतराळात घडली एरव्ही चंद्र पृथ्वीभोवती भ्रमण करतो पण 17 तारखेला चंद्र सुर्य आणी पृथ्वी  सरळरेषेत आले त्यामुळे हे सुर्य ग्रहण घडले ह्या ग्रहणकाळात चंद्र पृथ्वी पासून लांब अंतरावरून लंबवर्तुळाकार कक्षेत भ्रमण करत होता आणि चंद्राचा आकार सुर्यापेक्षा लहान असल्यामुळे सुर्य पुर्ण पणे झाकला गेला नाही सूर्याच्या करोना ह्या भागातील अग्नी वलयातील प्रखर प्रकाशमान भाग ऊघडा राहिला त्या मुळे सुर्याभोवती प्रकाशमान कंकणाकृती प्रतिमा निर्माण झाली 

युरोपियन स्पेस एजन्सीच्या Proba -2 Satellites ने SWAP ह्या Extreme ultraviolet imager च्या सहाय्याने वीस सेकंदात हा क्षण टिपला ग्रहणकाळात ह्या कॅमेऱ्याने ह्या पूर्ण घडामोडीचे अनेक फोटो कॅमेराबद्ध केले सूर्याभोवतीची हि कंकणाकृती प्रतिमा 11.31 a.m.( universal time) वाजता निर्माण झाली होती 

हे ग्रहण सर्वत्र दिसले नाही त्यामुळे सर्वांना हे ग्रहण पाहता आले नाही फक्त पृथ्वीवरील काही भागातच हे ग्रहण पूर्ण स्वरूपात दिसले Antarctica येथे पुर्ण कंकणाकृती सुर्यग्रहण दिसले आणी Argentina ,Chile Africa देशाच्या दक्षिण भागात खंडग्रास स्वरूपात दिसले अंतराळातून मात्र  हि ग्रहण प्रक्रिया पुर्णपणे दिसल्यामुळे प्रोबा -2 मधील अत्याधुनिक कॅमेऱ्याने टिपलेल्या ह्या सूर्यग्रहणाचे विलोभनीय दृश्य सर्व देशातील नागरिकांना पाहायला मिळाले 

नासाच्या Space X Crew-12 मोहिमेतील अंतराळवीर स्थानकात पोहोचले

  

नासाच्या Space X -Crew 12 चे अंतराळवीर Welcome ceremony दरम्यान स्थानकातील अंतराळवीरांसोबत एकत्रित -फोटो -नासा संस्था 

नासा संस्था - (E.SA) 14 फेब्रुवारी 

नासाच्या Space X Crew -12 मोहिमेतील अंतराळवीर Jessica Mier, Jack Hathaway,युरोपियन अंतराळवीर Sophie Adenot आणी रशियन अंतराळवीरAndery Fedyaev हे चारही अंतराळवीर स्थानकातील आठ महिन्यांच्या वास्तव्यासाठी शुक्रवारी Space X Crew Dragon मधून अंतराळ स्थानकाच्या दिशेने मार्गस्थ झाले हवामान ऊड्डाणास अनुकुल नसल्यामुळे ह्या अंतराळवीराचे जाणे दोन दिवस लांबले

उड्डाणा आधी ह्या चारही अंतराळवीरांचे उड्डाणपूर्व चेकअप करण्यात आले त्यांचे स्पेससूट आणि इतर आवश्यक गोष्टींचे चेकअप झाल्यानंतर हे अंतराळवीर उड्डाणस्थळी निघाले तेव्हा त्यांना भेटायला त्यांचे नातेवाईक व संस्थेतील मान्यवर उपस्थित होते शुक्रवारी 13 फेब्रुवारीला Space X Crew Dragon ह्या चारही अंतराळवीरांसह सकाळी 5.15a.m.(EST) वाजता (EST)नासाच्या Cape Canaveral Space Force Station Florida येथील Space Launch Complex 40 ह्या उड्डाणस्थळावरून Falcon 9 रॉकेटच्या साहाय्याने स्थानकात जाण्यासाठी अंतराळात झेपावले

 आणि 14 फेब्रुवारीला दुपारी 3.15p.m.(EST) वाजता Space X Crew Dragon स्थानकाच्या समोरील भागातील Harmony Module जवळ पोहोचले काही वेळाने अंतराळयानातील स्वयंचलित यंत्रणा कार्यान्वित झाली आणि स्थानक आणि अंतराळयान ह्यांच्यातील Hatching ,Docking प्रक्रिया पार पडली त्या नंतर ह्या अंतराळवीरांनी स्थानकात प्रवेश केला स्थानकात सध्या वास्तव्यास असलेल्या नासाच्या अंतराळवीरांनी ह्या अंतराळवीरांचे स्वागत केले प्रथम युरोपियन अंतराळवीर Sophie ह्यांनी स्थानकात प्रवेश केला त्या नंतर अंतराळवीर Jack अंतराळवीर Andrey आणि शेवटी Jessica ह्यांनी स्थानकात प्रवेश केला 

  

  युरोपियन अंतराळवीर Sophie अंतराळस्थानकात प्रथम प्रवेश करताना- फोटो ESA -संस्था 

त्या नंतर काही वेळातच नासाच्या Houston Space station येथून नासा प्रमुखांच्या उपस्थितीत ह्या अंतराळवीरांचा स्थानकात Welcome Ceremony पार पडला सुरवातीला स्थानकाचे सध्याचे कमांडरअंतराळवीर Sergey ह्यांनी ह्या अंतराळवीरांचे स्वागत केले 

 Sergey Kud Sverchkov - "हे चारही अंतराळवीर सुखरूप स्थानकात पोहोचले आहेत हे पाहून आम्ही आनंदी झालो आहोत.आम्ही ह्या क्षणाची आतुरतेने वाट पाहात होतो !"

Jessica - "आमच्या स्वागता बद्दल आभार  Andrey आणि मला पुन्हा स्थानकात प्रवेश करताना छान वाटतय पण आम्हाला Sophie आणि Jack ह्यांच्या प्रथम प्रवेशाचा आनंद पाहण्याची उत्सुकता होती आता मोहीम 74 मधील ह्या वेगवेगळ्या देशातून वातावरणातून आलेल्या ह्या अंतराळवीरांसोबत संशोधन करताना मजा येईल स्वागत तर उत्साहात झाल Sophie आणि माझी फॅमिली आणि मित्र ह्यांना सांगायचे आहे कि,आम्ही इथे सुखरूप पोहोचलो आहोत !"

Jack - "Jessica Thanks ! मला ह्या क्षणी इथे प्रवेश करतानाच्या क्षणाच वर्णन करायला शब्द सुचत नाहीत इथे प्रवेश करताच तरंगण्याचा हा अनुभव मजेशीर आहे खूप सुंदर! ह्या ग्रेट अंतराळवीरांसोबतचा हा अंतराळ प्रवास ग्रेट होता ह्या मोहीम 74 मधील अंतराळवीरांसोबत काम करायला उत्सुक आहे !"

 Sophie - "खरच हा अंतराळप्रवास खूप मजेत केला Jessica आणि Andrey ह्यांच्या पूर्वानुभवाचा फायदा झाला त्यांनी आम्हाला वेळोवेळी मार्गदर्शन केलं त्या बद्दल त्यांचे आभार आणि हा प्रवेशाचा अद्भुत क्षण माझ्या आयुष्यातील अत्यंत महत्वपूर्ण आणि मौल्यवान आहे इथून पृथ्वीच अद्भुत सौन्दर्य आश्चर्यकारक आहे कुठेही सीमारेषा नाही सीमा नाही Mind -blowing! !Jack आणि मी हे प्रथमच पाहील आता भविष्यात त्या बद्दल बोलायला मला नक्कीच आवडेल !"

Andrey - "Kelly Thanks ! मला  सपोर्ट केल्याबद्दल मला माहितीय हे काम खूप कठीण आहे पण तुम्ही उत्कृष्ट काम केल नासा संस्थेतील सर्व टीमचे आभार ह्या मोहिमेतील सहकार्याबद्दल आता मोहीम 74 मधील ह्या अंतराळवीरांसोबत संशोधन करताना मजा येईल !"

Elysee Palace मधील Celebration कार्यक्रमात French President Emmanuel Macron ह्यांनी अंतराळवीर Sophie ह्यांच्या ऐतिहासिक अंतराळ उड्डाणासाठी शुभेच्छा दिल्या

  

Elysee Palace मधील Celebration कार्यक्रमात French President Emmanuel Macron युरोपियन महिला अंतराळवीर Sophie Adenot ह्यांच्या पहिल्या ऐतिहासिक उड्डाणासाठी नासाच्या लाईव्ह संपर्कांत शुभेच्छा देताना सोबत ESA चे Director General Josef Aschbacher-फोटो -ESA संस्था 

E.SA news  -5  फेब्रुवारी 

नासाच्या Space X Crew -12च्या मोहिमे अंतर्गत स्थानकात वास्तव्यास जाणाऱ्या अंतराळवीरांसोबत युरोपियन महिला अंतराळवीर Sophie Adenot देखील स्थानकात वास्तव्यास जाणार असल्यामुळे E.SA संस्थेत उत्साहाचे वातावरण होते पंचवीस वर्षानंतर महिला अंतराळवीर Sophie Adenot अंतराळ उड्डाण करणार असल्याने नागरिक देखील उत्साहित होते अंतराळवीर Claudie Haignere ह्यांनी प्रथम 1996 मध्ये आणी नंतर 2001 मध्ये अंतराळ प्रवास केला होता त्या दरम्यान त्यांनी स्थानकात 25 दिवस वास्तव्य केले आणी तेथे सुरू असलेल्या Critical research मध्ये सहभाग नोंदवला होता

French President Emmanuel Macron ह्यांनी Elysee Palace मध्ये पंचवीस वर्षानंतरच्या Sophie ह्यांच्या ह्या पहिल्या ऐतिहासिक उड्डाणाचे Celebration करण्यासाठी कार्यक्रमाचे आयोजन केले आणि  Sophie ह्यांचे अभिनंदन करून त्यांना सुरक्षित उड्डाणासाठी शुभेच्छा दिल्या ह्या समारंभाच्या वेळी Sophie उड्डाणपूर्व Quarantine मध्ये असल्याने  President Emmanuel ह्यांनी नासा संस्थेतर्फे लाईव्ह संपर्क साधून त्यांच्याशी संवाद साधला ह्या शुभेच्छा आणी ऊड्डाणपुर्व पाठिंबा माझ्यासाठी महत्त्वपुर्ण असल्याचे सांगत त्या वेळी तेथे जमलेल्या तरुण आणि उत्साही नागरिकांच्या उपस्थितीत ह्या मोहिमेचा आणि युरोपियन अंतराळविश्वातील महत्वाकांक्षी प्रवेशाचा त्यांनी आनंद व्यक्त केला 

ह्या कार्यक्रमात E.SA चे Director General Josef Aschbacher उपस्थित होते ते म्हणाले,मानवी अंतराळ उड्डाणाचा क्षण अंतराळवीरांसाठी वैयक्तिक आव्हानाचा असतो तसेच देशासाठी,पृथ्वीसाठी संशोधित माहिती मिळविण्याची अमूल्य संधीचाही असतो हि संशोधित माहिती अंतराळविश्वातील भविष्यकालीन अंतराळमोहिमेतील अंतराळवीरांच्या सुरक्षिततेसाठी आणि पृथ्वी रक्षण ,विकास आणि मानवी आरोग्यासाठी उपयुक्त ठरते मानवाचा अंतराळ विश्वातील संशोधनाचा हा टप्पा युरोपच्या भविष्यकालीन मोहिमांसाठी उपयुक्त ठरेल अंतराळवीर Sophie ह्यांनी ह्या मोहिमेसाठी अनेक वर्षे मेहनत घेतली आहे Burgundy येथील रहिवासी Sophie Adenot ईंजीनियर आणी  France मधील पहिल्या महिला Helicopter test pilot आहेत 2022 मध्ये अंतराळवीर पदासाठी निवड झाल्या पासून ह्या अंतराळ ऊड्डाणासाठीची तयारी करत आहेत स्थानकातील Zero g वातावरणातील वास्तव्यासाठी आवश्यक ट्रेनिंग त्यांनी घेतले आहे 

 

 Elysee Palace मधील Celebration कार्यक्रमात उपस्थित मान्यवर आणि नागरिक -फोटो -ESA संस्था 

Sophie ह्यांनी ह्या मोहिमेला Epsilion नाव दिले असुन ऊड्डाणाआधी त्यांनी ह्या मोहिमेविषयी माहिती दिली त्या म्हणाल्या,"फ्रेंच आणी युरोपियन महिला अंतराळवीर असल्यामुळे आणी पंचवीस वर्षांनी स्थानकात जाण्यासाठी माझी निवड झाली माझ्यासाठी हा क्षण गौरवास्पद आहे माझे लहाणपणीचे अंतराळात जाण्याचे स्वप्न आता पुर्ण होणार म्हणून मी आनंदित आहे E.SA संस्थेने,ह्या देशातील नागरिकांनी मला सन्मानित केल्यामुळे त्यांचा विश्वास  सार्थ ठरवण्याची माझ्यावरील जबाबदारीची मला जाणीव आहे 

स्थानकात माझ्या सहकारी अंतराळवीर मित्रांसोबत आणी ईतर देशातील अंतराळवीरांंसोबत संशोधनात्मक सायंटिफिक प्रयोग करणार आहे मी युरोपियन आणी French led सायंटिफिक प्रयोग करणार आहे मी मानवी आरोग्यावर आधारित सायंटिफिक प्रयोगाला प्राधान्य देणार आहे आम्ही Echo Finder ह्या CNS आणी CADMOS ह्यांनी विकसित केलेले सायंटिफिक प्रयोग करणार आहोत Zero g मध्ये AI च्या मदतीने Ultra sound effect मधील होणाऱ्या बदलांचे निरीक्षण नोंदवून संशोधीत माहिती गोळा करणार आहोत 

युरोपियन स्पेस एजन्सी मधील शास्त्रज्ञांनी तयार केलेल्या E4D ह्या अत्याधुनिक Exercise machine ची चाचणी देखील घेणार आहे अंतराळस्थानकातील अंतराळवीर आणी भविष्य कालिन चंद्र मोहिमेतील अंतराळविरांच्या निरोगी आरोग्यासाठी स्थानकात व्यायाम करण्यासाठी हे व्यायामाचे ऊपकरण तयार करण्यात आले आहेत

शिवाय 4500 फ्रेंच शाळेतील विद्यार्थ्यांनाही ह्या मोहिमेत सहभागी करण्यात आले असून ChorISS ह्या सायंटिफिक प्रयोगाअंतर्गत पृथ्वीवर आणी अंतराळात बियांणांची लागवड करून अंतराळातील Zero g मधील शास्त्रज्ञ निर्मित कृत्रीम बागेत आणी पृथ्वी वरील सुर्यप्रकाशात वाढणाऱ्या रोपांच्या फरकातील निरक्षीत संशोधीत माहिती गोळा करण्यात येणार आहे 

युरोप आणी फ्रान्स देशाचा अंतराळविश्वातील ह्या मोहिमेतील एकत्रित सहभाग ह्या देशातील,विश्वातील लोकांसाठी त्यांच्या निरोगी आरोग्यासाठी,पृथ्वी संरक्षणासाठी आणी औद्योगिक विकासासाठी आवश्यक आहे शिवाय सायन्स आणि अत्याधुनिक संशोधीत यंत्रणा निर्माण करण्यासाठी हि एकत्रित मोहीम ऊपयुक्त ठरणार आहे

पंचवीस वर्षानंतरचा Sophie ह्यांच्या ह्या अंतराळस्थानकातील प्रवेशाचा हा ऐतिहासिक क्षण भावी अंतराळवीरांसाठीची पाऊलवाट ठरेल अशी प्रतिक्रिया ESA संस्थेतील मान्यवरांनी ह्या वेळी व्यक्त केली 

नासाच्या Space X -Crew 12 अंतराळमोहिमेतील चार अंतराळवीर स्थानकात जाणार

 

 नासाच्या  Space X Crew -12 चे अंतराळवीर Jessica Meir ,Jack Hathaway युरोपियन अंतराळवीर Sophie Adenot आणि रशियन अंतराळवीर Andrey Fedyaev -फोटो -नासा संस्था 

  नासा संस्था - 3 फेब्रुवारी 

नासाच्या Space X -Crew 12 अंतराळमोहिमेअंतर्गत नासाचे अंतराळवीर Jessica Meir,Jack Hathaway,युरोपियन अंतराळवीर Sophie Adenot आणि रशियन अंतराळवीर Andrey Fedyaev सहा महिन्यांच्या वास्तव्यासाठी स्थानकात जाणार आहेत ह्या मोहिमेतील कमांडरपद नासाच्या अंतराळवीर Jessica Meir पायलटपद अंतराळवीर Jack Hathaway सांभाळणार असून अंतराळवीर Sophie Adenot आणि अंतराळवीर Andrey Fedyaev हे दोघे मिशन स्पेशॅलिस्ट पद सांभाळणार आहेत 

Space X Crew Dragon ह्या चारही अंतराळवीरांसह नासाच्या Florida येथील Cape Canaveral Space Force Station मधील Launch Complex 40 ह्या उड्डाणस्थळावरून Falcon -9 रॉकेटच्या सहाय्याने स्थानकात जाण्यासाठी अंतराळात झेपावेल 

अंतराळवीर Jessica ह्यांची हि दुसरी अंतराळवारी असून नासाच्या अंतराळमोहीम  61/62 अंतर्गत त्या स्थानकात गेल्या होत्या ह्या मोहिमेत त्या Flight Engineer पदी कार्यरत होत्या आणि त्या दरम्यान त्यांनी स्थानकात 205 दिवस वास्तव्य केले आणि पहिल्या तीन All Woman Space Walk मध्ये Christina Koch ह्यांच्या सोबत सहभाग नोंदवून 21 तास 44 मिनिटांचा Space Walk करण्याचा विक्रम प्रस्थापित केला होता 

अंतराळवीर Andry ह्यांची हि पहिलीच अंतराळवारी असून ते पहिल्यांदाच स्थानकात वास्तव्यास जाणार आहेत 2021मध्ये त्यांची नासा संस्थेत अंतराळवीरपदासाठी निवड झाली ते US Navy मध्ये कमांडरपदी कार्यरत होते ते अनुभवी पायलट असून त्यांनी वेवेगळ्या तीस Aircraft मधून 2500 तास उड्डाण केले आहे 

युरोपियन अंतराळवीर Sophie ह्याही प्रथमच स्थानकात वास्तव्यास जाणार असून त्यांची हि पहिलीच अंतराळयात्रा आहे त्या Engineer आहेत त्यांनी Aircraft Flight Dynamics आणि Helicopter Cockpit Design Engineer, Air Bus Helicopters Design Engineer मध्ये Specialization केले त्या नंतर त्यांनी 2008-2012 पर्यंत Cazaux Air Base मध्ये Search & Rescue Pilot पदी काम केले आणि त्या Flight Test Center DGA येथे Test Pilot पदी कार्यरत होत्या त्या दरम्यान त्यांनी 22 वेगवेगळ्या Aircraft मधून 3000 तास उड्डाण केले आहे 

Fedyaev ह्यांची हि तिसरी अंतराळवारी आहे ते Aircraft Operations Air Traffic Organization Specialist Pilot Engineer आहेत त्यांनी 38 Aircraft मधून 600तास उड्डाण केले आहे  2012 मध्ये त्यांची Gagarin Research &Test Cosmonaut Training Center Cosmonaut Crop मध्ये निवड झाली तेथे 2014 पर्यंत  ते Test Cosmonaut पदी कार्यरत होते 2023मध्ये नासाच्या Space X Crew -6 मोहिमेअंतर्गत ते स्थानकात गेले त्या दरम्यान त्यांनी स्थानकात 156 दिवस वास्तव्य केले आणि अंतराळ मोहीम 69चे Flight Engineer पद सांभाळले होते त्यांच्या यशस्वी कर्तृत्वा मुळे त्यांना Hero Of The Russian Federation तर्फे Yuri Gagarin Medal देऊन सन्मानित करण्यात आले 

हे चारही अंतराळवीर सहा फेब्रुवारीला उड्डाणपूर्व दोन आठवडे Quarantine मध्ये राहण्यासाठी नासाच्या Johnson Space Center Florida येथे जाणार असून उड्डाणाची निश्चित तारीख ठरली नसली तरीही हे अंतराळवीर 11ते 13फेब्रुवारी दरम्यान स्थानकात जाण्यासाठी उड्डाण करतील असे नासा संस्थेतर्फे जाहीर करण्यात आले आहे 

नासाच्या Artemis II मोहिमेतील आंतराळवीरांचा उड्डाणाआधीच्या Quarantine मध्ये प्रवेश

  

नासाच्या आर्टीमस मोहिमेतील अंतराळवीर Johnson Space Center Florida येथील Orion Simulator समोर -फोटो -नासा संस्था 

 

नासा संस्था -(Space News) -23 जानेवारी  

अमेरिकेच्या पन्नास वर्षांनी सुरु झालेल्या चंद्र मोहिमेची तयारी आता अंतिम टप्प्यात पोहोचली आहे नासाच्या Artemis II मोहिमेअंतर्गत नासाचे अंतराळवीर Ried Wisewman ,Victor Glover ,Christina Koch आणि कॅनडाचे अंतराळवीर चंद्रावर जाणार आहेत आणि तेथील वातावरणातील आणि भूगर्भातील संशोधित माहिती गोळा करणार आहेत 

त्यांच्या ह्या दहा दिवसांच्या मोहिमेत ह्या आंतराळवीरांची तब्येत ठीक राहावी त्यांना कुठल्याही प्रकारचा संसर्गजन्य आजार होऊ नये आणि कुठलीही समस्या निर्माण होऊन मोहिमेला उशीर होऊ नये ह्या साठी नासा संस्थेतर्फे ह्या चारही अंतराळवीरांना Quarantine मध्ये ठेवण्यात आले आहे अंतराळ मोहिमेआधी नासाच्या Health Stabilization Program अंतर्गत ह्या अंतराळवीरांच्या निरोगी आरोग्यासाठी चौदा दिवस क्वारंटाईन मध्ये ठेवले जाते

हे अंतराळवीर फेब्रुवारी महिन्यात चंद्रावर जाण्यासाठी उड्डाण करणार असून अजून निश्चित तारीख जाहीर झाली नाही सध्या आर्टीमस मोहिमेतील Orion अंतराळयान आणि रॉकेट उड्डाणस्थळी दाखल झाले असून अंतिम Test करण्यात येत आहे Wet Dress rehearsal व इतर Testing होईपर्यंत ह्या आंतराळवीरांचे क्वारंटाईन संपेल सध्या हे अंतराळवीर नासाच्या Huston Space Center येथील Astronaut Crew Quarter मध्ये रहात असून उड्डाणाच्या सहा दिवस आधी ते नासाच्या Kennedy Space Center Florida येथे दाखल होतील 

क्वारंटाईन मध्ये रहात असले तरीही क्वारंटाईनचे नियम पाळून हे अंतराळवीर त्यांच्या कुटुंबीयांसोबत व मित्रांसोबत फोनवरून संपर्क साधू शकतात ह्या अंतराळवीरांना मास्क वापरावा लागेल आणि लोकांच्या संपर्कात गेल्यास ठराविक अंतर ठेवावे लागेल 

Blue Origin NS -38 मोहिमेतील सहा प्रवासी अंतराळ पर्यटनावरून परतले

Blue Origin - NS -38 मोहीमेतील अंतराळ पर्यटक Dr.Laura Stiles,Alain Fernandez,Alberto,Dr Linda,Tim &Jim Hendren- फोटो -Blue Origin 

Blue Origin -22 जानेवारी 

Blue Origin NS -38 मोहिमेअंतर्गत सहा अंतराळ प्रवासी  22 तारखेला अंतराळ पर्यटनावरून परतले Blue Origin च्या व्यावसायिक अंतराळ पर्यटनाला उत्स्फूर्त प्रतिसाद मिळत असल्याने हि अंतराळ पर्यटन सेवा आता नियमित सुरु झाली आहे ह्या मोहिमे अंतर्गत अंतराळ पर्यटनास गेलेल्या प्रवाशांमध्ये Tim Drexler, Dr.Linda Edwords, Alain Fernandez, Alberto Gutierrez, Jim Hendren  आणी Laura Stiles ह्यांचा समावेश होता Tim  रिटायर्ड पायलट आणि Entrepreneur ,Linda Gynecologist Alain रियल इस्टेट डेव्हलपर,Alberto रिटायर्ड US Air force Colonel Jim आणि Laura डायरेक्टर New Shepard Launch Operations मध्ये कार्यरत आहेत  

हे सहाही प्रवासी 22 तारखेला Blue Origin च्या West Texas येथील ऊड्डाणस्थळावरुन 11.25a.m. वाजता New Shepard अंतराळ यानातुन रॉकेटच्या सहाय्याने अंतराळात झेपावले काही वेळाने यानातील स्वयंचलित यंत्रणा कार्यरत झाली आणी यान रॉकेट पासून वेगळे झाले आणी अत्यंत वेगाने अंतराळात पुढील प्रवासास मार्गस्थ झाले  अंतराळपर्यटनास निघण्याआधी सर्वजण अंतराळप्रवासाचा रोमांचक अनुभव घेण्यासाठी उत्सुक झाले होते 

अंतराळयान अत्यंत वेगाने अंतराळातील अंतर कापत पृथ्वी व अंतराळ ह्याच्या मधील 62 मैल अंतरावरील कर्मन रेषेपर्यंत पोहोचले आणि काही क्षणातच यानाने अंतराळातील झीरो ग्रॅव्हिटीत प्रवेश केला तेव्हा ह्या सहाही प्रवाशांनी अंतराळातून खाली पृथ्वीसौन्दर्य पाहण्याचा आणि अंतराळातील वजनरहित अवस्थेत तरंगण्याचा आनंद लुटला  सर्वांच्या तोंडुन Oh! My God! Its Unbelievable ! Awesome! WOW! Exceptional ! अशा ऊत्स्फुर्त प्रतिक्रिया बाहेर पडल्या

अवघ्या दहाबारा मिनिटात पृथ्वी ते अंतराळ असा प्रवास करुन झीरो ग्रॅव्हिटीतील वजनरहित अवस्थेत काही मिनिट पक्षाप्रमाणे तरंगण्याचा अदभूत आनंद (जो पृथ्वीवर घेता येत नाही )अनुभऊन हे सर्व प्रवासी अंतराळ पर्यटनावरुन पृथ्वीवर परतले तेव्हाहि त्यांनी अशाच उत्स्फूर्त प्रतिक्रिया व्यक्त केल्या 

 

अंतराळपर्यटक Laura Stiles अंतराळातील प्रवासादरम्यान-फोटो -Blue Origin 

"अंतराळातील प्रवास रॉकेट आणि यानाचे सेपरेशन प्रचंड अंधार ,त्यानंतरचा अंतराळातील झिरो ग्रॅव्हीटीतील वरखाली सर्व बाजूने तरंगण्याचा अद्भुत आनंद सारच आश्चर्यजनक! Alain  म्हणाले "! "Airforce Pilot आणि Civillian pilot असल्यामुळे माझ्यासाठी हा अनुभव वेगळा होता Soundच्या वेगापेक्षा तिप्पट वेगाने यानातून केलेल्या ह्या अंतराळपर्यटनाची तुलना कोणाशीही होऊ शकत नाही अविश्वसनीय !"  Jim म्हणाले, Laura  म्हणाल्या "दोन दिवसांपूर्वी अचानक माझी निवड झाली तेव्हाचा क्षण अत्यंत रोमांचक होता ह्या पर्यटन मोहिमेसाठी संस्थेतील अनेकजण अहोरात्र मेहनत घेतात त्यांचे आभार अंतराळातील प्रचंड अंधार ,झिरो ग्रॅव्हीटीतील अद्भुत तरंगण्याचा अनुभव ,तिथून पृथ्वीदर्शन आणि चंद्रदर्शन सारच माझ्या स्वप्नवत होत माझ्या अपेक्षेपेक्षाही सुंदर !"

ह्या सर्व प्रवाशांना Blue Origin co.ने त्यांची कर्तुत्व वैशिष्ट्ये कोरलेला NS-38 Patch आणी अंतराळवीर झाल्याचे सर्टिफिकेट देऊन गौरविण्यात आले 

  

NS-38 पर्यटक चिन्ह -खिडक्यामधील नागरिक ,कर्मनरेषा -Drexler ह्यांची अंतराळतील कर्मनरेषा पाहण्याची महत्त्व कांक्षा ,Cu &Fly -Yaffe ह्यांच्या दिवंगत वडिलांसाठी ते नामवंत Copper उद्योजक होते आणि Fly त्यांच्या आईच्या नावाची आद्याक्षरे ,Diamond DA42S Gutierrezs & DreXlers च्या उड्डाणप्रेमाचे चिन्ह ,F-15 Hendron & Son ह्यांच्या एकत्रित उड्डाणाचे चिन्ह Eagle,Stethoscope & Female -Edward ह्यांच्या वैद्यकीय क्षेत्रातील अनुभवाचे आणि यशाचे प्रतीक आणि A Beacon Of Light -Fernandez ह्यांच्या जीवनातील बोधवाक्याकाचे प्रतीक 

ह्या वर्षातील हे पहिले अंतराळपर्यटन होते आणि आजवरची हि सतरावी मानवी अंतराळपर्यटन मोहीम होती आजवर 98 नागरिकांनी अंतराळ पर्यटन केले आहे ह्या वर्षात प्रवेश करतानाच हि पर्यटनसेवा आणखी नियमित करण्याचे आम्ही ठरवले होते ह्या मोहिमेद्वारे अंतराळपर्यटन करणाऱ्या नागरिकांचा अनुभव आणि  Blue Origin ची विश्वासहर्ता,सुरक्षितता आणि  तंत्रज्ञान क्षमता ह्यामुळे आमच्या व्यावसायिक अंतराळ पर्यटनाला उत्स्फूर्त प्रतिसाद आणि यश मिळत आहे असे Blue Origin चे वरिष्ठ उपाध्यक्ष Phil Joyce म्हणतात 

नासाच्या अंतराळ मोहीम Space X Crew-11चे अंतराळवीर पृथ्वीवर परतले

  

 Space X Crew Dragon चारही अंतराळवीरांसह California मधील San Diego येथील समुद्रात खाली उतरताना -फोटो -नासा संस्था  

नासा संस्था -16 जानेवारी    

नासाच्या Space X Crew-11चे अंतराळवीर Mike Fincke,Zena Cardman जपानचे अंतराळवीर kimiya Yui आणी रशियन अंतराळवीर Oleg Platonov गुरुवारी 15 जानेवारीला पृथ्वीवर सुरक्षीत परतले ह्या चारही अंतराळविरांसह Space X Crew Dragon  बुधवारी 5.20a.m.वाजता पृथ्वीवर येण्यासाठी स्थानकातून बाहेर पडले आणि गुरुवारी 12.41a.m.(स्थानिक वेळ) वाजता California मधील San Diego येथील समुद्राच्या खाडीत सुरक्षित पणे खाली ऊतरले 

पृथ्वीवर येण्यासाठी निघण्याआधी अंतराळस्थानकात नासाच्या लाईव्ह संपर्कात ह्या अंतराळवीराचा Farewell आणी Change the Command ceremony पार पडला त्या वेळी अंतराळवीरांनी त्यांचे मनोगत व्यक्त केले 

नासाच्या Houston Space Center मधील प्रमुखांनी त्यांचे स्वागत केले व कार्यक्रमाला सुरवात झाली 

Mike- नासा संस्थेतील मान्यवर आणि मित्र ह्यांचे स्थानकात स्वागत आम्ही इथे Change the Command ceremony साठी जमलो आहोत आज Farewell Ceremony पण आहे ह्या सुंदर अंतराळस्थानकातुन बाहेर पडतानाचा क्षण माझ्या साठी दुःखी आहे पण आज तितकाच महत्त्वाचा दिवस पण आहे आमच्या मोहीम 74 मधील आम्ही चौघे पृथ्वीवर परतत आहोत ऊर्वरित अंतराळवीर नव्या नेतृत्वाचे स्वागत करणार आहेत आणी लवकरच स्थानकात वास्तव्यास येणाऱ्या Space X Crew-12 मधील अंतराळवीरांच्या स्वागताची तयारी करीत आहेत ह्या अंतराळ स्थानकात पंचवीस वर्षांपासून सतत अंतराळवीर वास्तव्यास येतात आणि नवनवीन संशोधन करतात जगभरातील नासा संस्थेतील इंजिनीयर तंत्रज्ञ आणि शास्त्रज्ञांनी बनविलेले हे अंतराळस्थानक म्हणजे मानवी उत्कृष्टतेच असामान्य प्रतीक आहे अंतराळातील झिरो ग्रॅव्हीटीतल्या ह्या फिरत्या स्थानकातील सायंटिफिक लॅब,इथली सायन्स संशोधनाची सुविधा आणि व्यवस्थापन सारच आश्चर्यकारक आहे माझा इथला वास्तव्याचा काळ मजेत गेला मोहीम 73 आणि 74 मधील अंतराळवीरांची टीम खूप छान होती माझा मित्र Scott Kelly म्हणतो Spaceflight is biggest team sport अगदी तशीच आमची टीम ग्रेट होती प्रत्येक जण कठीण प्रसंगी सुखदुःखाच्या प्रसंगी मदतीला धावला त्या बद्दल सर्वांचे आभार सर्वांनी कठोर मेहनतीने संशोधनात सहकार्य केले आपण एकत्र मजेत वेळ व्यतीत केला  मी काही जोक केले ते विशेष नव्हते तरीही मी प्रयत्न करीत राहिलो आता निरोपाची वेळ आलीय मी  माझे कमांडरपद आणि स्थानकाची चावी अंतराळवीर Sergey ह्यांच्या हाती सोपवत आहे 

 

 Space X Crew -11 चे अंतराळवीर Mike Change The Command Ceremony दरम्यान स्थानकातील अंतराळवीरांसोबत फोटो -नासा संस्था 

Sergey -Thank You ! हा माझा बहुमान आहे ! आपण सर्वांनी मिळून ह्या कठीण प्रसंगी  इथल संशोधन Maintenance आणि इतर कार्य सुरु ठेवल आणि नासा संस्थेतील जगभरातील पार्टनर्सचे देखील आभार त्यांनी मला हा बहुमान दिला आणि वेळोवेळी आम्हाला इतक्या दुरून पृथ्वीवरून मार्गदर्शन केल मदत केली आम्ही हे कार्य असच सुरु ठेवून यशस्वी करू आता कमांडर पद स्वीकारल्यानंतर माझी तुम्हाला पहिली आज्ञा आहे आपण सर्वजण मिळून एकमेकांचा निरोप घेऊ आमची आठवण ठेवा! असे म्हणत सर्वांनी एकमेकांचा निरोप घेतला आणि हे चारही अंतराळवीर पृथ्वीवर येण्यासाठी स्थानकाबाहेर पडले 

Space X Crew Dragon ह्या चारही अंतराळवीरांसह सुरक्षितपणे समुद्रात खाली उतरल्यानंतर नासाचे Shannon रिकव्हरी जहाज व दोन रिकव्हरी बोट तेथे पोहोचल्या रिकव्हरी बोटींच्या सहाय्याने Space X Crew Dragon (Endeavour )अंतराळयानाला जहाजावर चढवण्यात आले जहाज आणी अंतराळयान ह्यांच्यातील Docking Hatching प्रक्रिया पार पडल्यानंतर नासाच्या रिकव्हरी टिममधील डॉक्टरांनी अंतराळयानात प्रवेश करून ह्या अंतराळविरांचे प्राथमिक चेकअप केले आणी अंतराळवीरांना एकामागून एक बाहेर काढले प्रथम अंतराळवीर Mike Fincke,Zena Cardman,Kimiya Yui आणी शेवटी Oleg Platonov अंतराळयानातुन बाहेर आले तेव्हा आनंदी दिसत होते त्यांनी सर्वांंना हसतमुखाने अभिवादन केले 

रशियन अंतराळवीर Oleg Platonov नासाचे अंतराळवीर Mike Fincke ,Zena Cardman आणि जपानचे अंतराळवीरो Kimiya Yui 16 तारखेला Houston येथे पोहोचल्यानंतर -फोटो -नासा संस्था 

अंतराळयानातुन बाहेर आल्यानंतर ह्या अंतराळवीरांचे रिकव्हरी कॅम्प मध्ये प्राथमिक चेकअप करण्यात आले आणी पुढील चेकअप साठी स्थानिक हॉस्पिटल मध्ये नेण्यात आले तेथे अंतराळवीरांना रात्रभर ठेवण्यात आले व आवश्यक ते उपचार देण्यात आले ऊड्डाणानंतरच्या सर्व प्रक्रिया पार पडल्यावर नासाच्या विमानाने त्यांना Houston येथील संस्थेत पोहोचविण्यात आले 

हे अंतराळवीर एक ऑगस्टला स्थानकात सहा महिन्यांच्या वास्तव्यासाठी गेले होते आणि 167 दिवसांच्या वास्तव्यानंतर पृथ्वीवर परतले त्यांच्या वास्तव्यादरम्यान त्यांनी तेथे सुरु असलेल्या संशोधनात सहभाग नोंदवला आणि स्थानकाचा 25 वा वर्धापन दिन आणि अनेक सण साजरे केले अंतराळवीर Mike चवथ्यांदा स्थानकात वास्तव्यास  गेले होते त्या दरम्यान त्यांनी स्थानकात 549 दिवस वास्तव्य केले अंतराळवीर Kimiya दुसऱ्यांदा वास्तव्यास गेले होते अंतराळवीर Zena आणि Oleg मात्र पहिल्यांदाच स्थानकात वास्तव्यास गेले होते