Sunday, 15 March 2026

नासाच्या James Webb Space Telescope ने टिपले गुरु ग्रहावरील Aurora मध्ये बर्फाचे ठसे

 A marble-like planet in space, against the darkness of the cosmos, with a blue glowing light all around it.

 नासाच्या James Webb Space Telescope ने गुरु ग्रहावरील Amalthea आणि Adrastea ह्या चंद्रभ्रमणा दरम्यान टिपलेल्या तेजस्वी Aurora मधील बर्फ़ाचे ठसे  -फोटो -नासा संस्था 

 Space News -  15 मार्च 

सौरमालेतील सर्वात जवळचा आणि आकाराने मोठ्या असलेल्या गुरु ग्रहाला अनेक चंद्र आहेत त्यातील Ganymede ,Callisto,Io आणि Europa हे चार मोठे चंद्र आहेत पृथ्वीच्या चंद्रासारखेच हे चंद्र देखील गुरूच्या कक्षेत नियमित भ्रमण करत असतात गुरूच्या कक्षेतील Amalthea आणि Adrastea ह्या दोन चंद्राच्या भ्रमणादरम्यान गुरु ग्रहावरील वातावरणात नैसर्गिक रंगीत वायुपटल म्हणजेच Aurora निर्माण झाला होता नासाच्या James Webb Space Telescope ने ह्या गुरु ग्रहावरील वातावरणातील रंगीत झगमगत्या प्रकाशमान Aurora चे आकर्षक फोटो टिपले आहेत 

James Webb Telescope ने घेतलेल्या ह्या नवीन फोटोत शास्त्रज्ञांना ह्या Aurora मध्ये बर्फाचे ठसे आढळले आहेत त्यांनी ह्या ठशाला Cold Foot Print असे नाव दिले आहे गुरु ग्रहाच्या गुरुत्वाकर्षणीय वातावरणातील चंद्रभ्रमणामुळे हे ठसे निर्माण झाल्याची संशोधित माहिती ह्या फोटोच्या निरीक्षणानंतर शास्त्रज्ञांना प्राप्त झाली आहे 

सूर्याच्या अंतर्गत भागातील प्रचंड उष्णता मॅग्नेटिक भागातील उष्ण वारे सौर वादळे आणि त्यातून बाहेर पडणारे अतिउष्ण आगीचे लोट प्रकाश किरणे हानिकारक सौरवारे आणि प्रचंड धूळ सतत अंतराळात बाहेर फेकल्या जातात पण ग्रहांभोवतीच्या सुरक्षित वातावरणामुळे हि हानिकारक सौरकिरणे धूळ ज्वलनशील वायू ग्रहांच्या कक्षेत शिरत नाहीत पण कधीकधी हि विद्युतभारित किरणे आणि वायू ग्रहांच्या गुरुत्वाकरणीय कक्षेत ओढल्या जातात आणि वातावरणातील अस्तित्वात असलेल्या वायू संपर्कामुळे असा वेगवेगळ्या रंगांचा वायुपटल निर्माण होतो पृथ्वीवर अनेकदा असा आकर्षक रंगीत Aurora दिसतो पण गुरु ग्रहावरचा हा Aurora झगमगीत हलणारा आणि तेजस्वी होता पृथ्वीवर असे आकर्षक दृश्य दिसत नाही कारण तेथील वातावरण वेगळे आहे 

गुरु ग्रहाभोवतीच्या भ्रमणादरम्यान त्याचे चंद्र अंतराळातील हानिकारक विद्युतभारित सौरकिरणे,सौरप्रकाशीत ज्वाळा,धूळीचे लोट ह्यांच्या संपर्कात येतात आणि कधीकधी ते गुरु ग्रहाच्या गुरुत्वाकर्षणीय कक्षेत ओढले जातात आणि गुरु ग्रहाभोवती ह्या Aurora चे वलय तयार होते आणि हे कण विद्युतभारित असल्यामुळे विजेप्रमाणे चकाकतात विशेषतः गुरूच्या ध्रुवीय थंड भागात हा Aurora निर्माण होतो गुरूचा चंद्र Io वर भूकंप प्रवण सक्रिय भाग आहे त्यातून सतत उष्ण वारे व धूळ बाहेर उत्सर्जित होते आणि गुरूच्या कक्षीय भ्रमणादरम्यान हि किरणे अत्यंत वेगाने गुरूच्या कक्षेत खेचल्या गेल्यामुळे तो भाग प्रकाशित होतो गुरूच्या ह्या थंड भागात ह्या कणांचे चमकते वलय निर्माण होते हि किरणे अत्यंत वेगाने वातावरणात शिरतात तितक्याच वेगाने थंड देखील होतात त्या मुळे बंद चालु प्रकाशमान विजेच्या बल्ब प्रमाणे भासतात आणि हा भाग समतोल नसल्यामुळे नागमोडी प्रकाशमान आकर्षक गुलाबी निळे जांभळे रंगीत झगमगते वलय निर्माण होते आणि तेथे बर्फ़ाचा दाट थर आणि तेजस्वी ठसे उमटतात 

पृथ्वीवरील Aurora मध्ये असे बर्फ़ाचे Foot Print आढळत नाहीत त्या मूळे James Webb Telescope ने टिपलेल्या ह्या गुरुग्रहांवरील संशोधित माहितीचा उपयोग भविष्यकालीन मोहिमेत सौरमालेतील इतर मोठ्या ग्रहावरील संशोधनासाठी उपयुक्त ठरेल   

Wednesday, 4 March 2026

ESA ची अंतराळवीर Sophie Adenotने स्थानकातून फ्रेंच पत्रकारांशी संवाद साधला

 

 E.SA ची अंतराळवीर Sophie Adenot नासाच्या Houston संस्थेच्या लाईव्ह संपर्कात स्थानकातून फ्रेंच पत्रकारांशी संवाद साधताना -फोटो -ESA संस्था 

E.SA संस्था - 4 मार्च 

नासाच्या Space X Crew 12 मोहिमे अंतर्गत चार अंतराळवीर 14 फेब्रुवारीला अंतराळ स्थानकात पोहोचल्यानंतर तेथे सुरु असलेल्या सायंटिफिक संशोधनात सहभागी झाले आहेत  ESAची महिला अंतराळवीर Sophie Adenot पहिल्यांदाच अंतराळस्थानकात राहायला गेली आहे पंचवीस वर्षांनंतर पहिल्यांदाच महिला अंतराळवीर स्थानकात वास्तव्यास गेल्यामुळे युरोपात तिच्या ह्या स्थानकातील वास्तव्याबद्दल उत्सुकता आहे 26 फेब्रुवारीला नासाच्या Houston येथील संस्थेच्या लाईव्ह संपर्कात Sophie ने स्थानकातून निवडक फ्रेंच मीडिया पत्रकारांशी संवाद साधत त्यांच्या प्रश्नांना उत्तरे दिली 

प्रथम नासाच्या Houston येथील संस्थेतील प्रमुखांनी तिचे स्वागत केले आणि संवादाला सुरवात झाली Sophie हिने फ्रेंच मधील निवडक पत्रकारांशी फ्रेंच मधून संवाद साधला 

पत्रकार- Sophie तुझा अंतराळ प्रवास कसा झाला स्थानकातील पहिल्या प्रवेशाच्या क्षणी काय वाटले तू स्थानकातून प्रथम पृथ्वीदर्शन घडवलेस त्या विषयी सांग ह्या दहा दिवसात तुझ्या मानसिक आणि शारीरिक तब्येतीत काय फरक जाणवला तू ठीक आहेस ना ? स्थानक कसे आहे तिथल्या झिरो ग्रॅव्हीटीत वास्तव्य करताना तिथे प्रवेश केल्यानंतर Motion sickness, Nauseaचा त्रास झाला का ? तुझी दिनचर्या कशी आहे? तुझ्या सायंटिफिक संशोधनास सुरवात केलीस का ? ह्या सारखे अनेक प्रश्न विचारले 

 Sophie - माझा अंतराळ प्रवास ,अंतराळ स्थानकातील प्रवेश आणि इथून खाली पृथ्वीच अलौकिक सोंदर्य पाहण्याचा क्षण अद्भुत होता स्थानकात प्रवेश केल्यावर मला पृथ्वीवरील पाण्यातील मासा असल्यासारख फीलिंग आल मी त्या क्षणी सर्व बाजूने तरंगण्याचा अद्भुत आनंद घेतला माझ्या शरीरातील पेशींमध्ये ह्या संवेदना जागृत झाल्या माझी शारीरिक आणि मानसिक तब्येत सुदैवाने ठीक आहे मला वाटल तस इथल्या वास्तव्यात Motion sickness ,Nausea ह्यासारखे त्रास झाले नाहीत स्थानकात प्रवेश केल्यानंतर अंतराळातील हे फिरते स्थानक त्यातील लॅब पाहून आश्चर्यचकित झाले स्थानकातील अत्याधुनिक यंत्रणा उपकरणे  व्यवस्थापन सारच व्यवस्थित Organized आहे सार जिथल्या तिथे व्यवस्थित manage केलय हे बनवणारे नासा संस्थेतील सहभागी देशातील शास्त्रज्ञ,तंत्रज्ञ ,इंजिनीअर्स ह्यांच कर्तृत्व गौरवास्पद आहे इथे आल्यावर स्थानकातील कमांडरने पूर्ण स्थानक दाखवल तेव्हाच इथल्या धोकादायक यंत्रणे बद्दल माहिती दिली आणि इथे वावरताना आपला बचाव करण्यासाठी सतर्क राहण्याची सूचना दिली तसेच काही समस्या उद्भवल्यास कशी खबरदारी घ्यायची Oxygen Mask कुठे आहेत वै गोष्टी दाखवल्या स्थानकातील सर्व अंतराळवीर खूप छान आहेत त्यांनी आम्हाला इथल्या झिरो ग्रॅव्हीटीत कशी काळजी घ्यायची हे शिकवल आणि इतर कामासाठी मदत केली 

इथे प्रवेश केल्यापासूनचा आठवडा अत्यंत व्यस्ततेत गेला खूप काम होत स्थानकातून पृथ्वीवर Space X - कार्गोशीप परत गेल त्यातून स्थानकातील अंतराळवीरांनी संशोधित केलेल्या सायंटिफिक प्रयोगाचे नमुने व इतर सामानाच पॅकिंग केल आम्ही देखील आमचे Blood व इतर आवश्यक Samples घेऊन ते पृथ्वीवर पाठवले आता हळू हळू E.SA संस्थेने सोपविलेले सायंटिफिक संशोधन करण्यास सुरवात करेन मी आल्या आल्या लगेचच CADMOS Expt सुरु केलय सध्या इथे सुरु असलेल्या नासा संस्थेच्या संशोधनात सहभागी झालेय 

सकाळी लवकर उठण्याची सवय असल्यामुळे पहाटे साडे पाचला उठते आणि साडेसात पर्यंत मी रोजची दिनचर्चा आणि व्यायाम करते व्यायामाच्या मशिन्सवर त्या नंतर नासा संस्थेतील सर्व सहभागी देशांच्या लाईव्ह संपर्कात आम्हाला रोजच्या कामाचे ब्रिफींग केल्या जाते त्या नुसार आमच रोजच काम सुरु होत रात्री झोपण्यासाठी स्लीपिंग बॅगचा वापर करावा लागतो माझ्या सहकारी अंतराळवीरांनी मला ती बॅग तयार करून दिलीय स्थानकातील छोट्या जागेत प्रत्येकासाठी छोटी खोली असते मी अजूनही माझ्या सुटकेसमधील सार सामान काढल नाही पृथ्वीसारख इथे सार स्थिर नसत इथे फिरताना खूप काळजी घ्यावी लागते आता मला सर्व बाजूने तरंगत सहजतेने फिरता येतय 

इथे येताना मला माहिती मिळाली होती कि इथे वेगवेगळे आवाज येतात काही स्फोटासारखे असतात पण मी अनुभवी पायलट असल्यामुळे मला अशा आवाजाची सवय आहे काही मशिनरीचे आवाज येतात कधी फ्लॅश चे ,कधी valve सुरु झाल्याचे ,फॅनचे तर कधी इतर पण काही वेळेस काही वस्तू एकमेकांच्या संपर्कात आल्यावर घर्षणाने मधुर संगीताचा आवाज येतो तो श्रवणीय असतो 

आता मी Columbus Module मध्ये आहे  इथे कृत्रिम निळा प्रकाश आहे  फक्त Cupola मध्ये नॅचरल प्रकाश पडतो तिथे दररोज जायला वेळ नसतो त्यामुळे इथून पुन्हा पृथ्वीदर्शन केले नाही मोकळा वेळ सर्वांशी संवाद साधताना मजेत जातो असे तिने सांगितले त्या नंतर सर्वांनी तिला स्थानकातील वास्तव्यासाठी आणि संशोधनासाठी शुभेच्छा दिल्या 

Monday, 23 February 2026

युरोपियन स्पेस एजन्सीच्या Proba -2 Satellites मधील अत्याधुनिक कॅमेऱ्याने सुर्याच्या कंकणाकृती ग्रहणाचे विलोभनीय दृश्य टिपले

 Proba-2's view from Earth orbit of an annular solar eclipse

युरोपियन स्पेस एजन्सीच्या Proba-2 Satellites मधील अत्याधुनिक कॅमेऱ्याने टिपलेले कंकणाकृती सूर्यग्रहणाचे विलोभनीय दृश्य -फोटो -ESA संस्था 

 

ESA संस्था - 20 फेब्रुवारी 

ह्या वर्षीचे पहिले सुर्यग्रहण 17 फेब्रुवारीला झाले पण पृथ्वीवरील सर्वभागात ते दिसले नाही आपल्या भारतातुनही आपल्याला ते पहाता आले नाही युरोपियन स्पेस एजन्सीच्या Proba -2 Satellitesमधील अत्याधुनिक कॅमेऱ्याने अंतराळातून सुर्याच्या कंकणाकृती ग्रहणाचे विलोभनीय दृश्य टिपले  

हि खगोलीय घटना अंतराळात घडली एरव्ही चंद्र पृथ्वीभोवती भ्रमण करतो पण 17 तारखेला चंद्र सुर्य आणी पृथ्वी  सरळरेषेत आले त्यामुळे हे सुर्य ग्रहण घडले ह्या ग्रहणकाळात चंद्र पृथ्वी पासून लांब अंतरावरून लंबवर्तुळाकार कक्षेत भ्रमण करत होता आणि चंद्राचा आकार सुर्यापेक्षा लहान असल्यामुळे सुर्य पुर्ण पणे झाकला गेला नाही सूर्याच्या करोना ह्या भागातील अग्नी वलयातील प्रखर प्रकाशमान भाग ऊघडा राहिला त्या मुळे सुर्याभोवती प्रकाशमान कंकणाकृती प्रतिमा निर्माण झाली 

युरोपियन स्पेस एजन्सीच्या Proba -2 Satellites ने SWAP ह्या Extreme ultraviolet imager च्या सहाय्याने वीस सेकंदात हा क्षण टिपला ग्रहणकाळात ह्या कॅमेऱ्याने ह्या पूर्ण घडामोडीचे अनेक फोटो कॅमेराबद्ध केले सूर्याभोवतीची हि कंकणाकृती प्रतिमा 11.31 a.m.( universal time) वाजता निर्माण झाली होती 

हे ग्रहण सर्वत्र दिसले नाही त्यामुळे सर्वांना हे ग्रहण पाहता आले नाही फक्त पृथ्वीवरील काही भागातच हे ग्रहण पूर्ण स्वरूपात दिसले Antarctica येथे पुर्ण कंकणाकृती सुर्यग्रहण दिसले आणी Argentina ,Chile Africa देशाच्या दक्षिण भागात खंडग्रास स्वरूपात दिसले अंतराळातून मात्र  हि ग्रहण प्रक्रिया पुर्णपणे दिसल्यामुळे प्रोबा -2 मधील अत्याधुनिक कॅमेऱ्याने टिपलेल्या ह्या सूर्यग्रहणाचे विलोभनीय दृश्य सर्व देशातील नागरिकांना पाहायला मिळाले 

Monday, 16 February 2026

नासाच्या Space X Crew-12 मोहिमेतील अंतराळवीर स्थानकात पोहोचले

 Crew-12 inside the International Space Station 

नासाच्या Space X -Crew 12 चे अंतराळवीर Welcome ceremony दरम्यान स्थानकातील अंतराळवीरांसोबत एकत्रित -फोटो -नासा संस्था 

नासा संस्था - (E.SA) 14 फेब्रुवारी 

नासाच्या Space X Crew -12 मोहिमेतील अंतराळवीर Jessica Mier, Jack Hathaway,युरोपियन अंतराळवीर Sophie Adenot आणी रशियन अंतराळवीरAndery Fedyaev हे चारही अंतराळवीर स्थानकातील आठ महिन्यांच्या वास्तव्यासाठी शुक्रवारी Space X Crew Dragon मधून अंतराळ स्थानकाच्या दिशेने मार्गस्थ झाले हवामान ऊड्डाणास अनुकुल नसल्यामुळे ह्या अंतराळवीराचे जाणे दोन दिवस लांबले

उड्डाणा आधी ह्या चारही अंतराळवीरांचे उड्डाणपूर्व चेकअप करण्यात आले त्यांचे स्पेससूट आणि इतर आवश्यक गोष्टींचे चेकअप झाल्यानंतर हे अंतराळवीर उड्डाणस्थळी निघाले तेव्हा त्यांना भेटायला त्यांचे नातेवाईक व संस्थेतील मान्यवर उपस्थित होते शुक्रवारी 13 फेब्रुवारीला Space X Crew Dragon ह्या चारही अंतराळवीरांसह सकाळी 5.15a.m.(EST) वाजता (EST)नासाच्या Cape Canaveral Space Force Station Florida येथील Space Launch Complex 40 ह्या उड्डाणस्थळावरून Falcon 9 रॉकेटच्या साहाय्याने स्थानकात जाण्यासाठी अंतराळात झेपावले

 आणि 14 फेब्रुवारीला दुपारी 3.15p.m.(EST) वाजता Space X Crew Dragon स्थानकाच्या समोरील भागातील Harmony Module जवळ पोहोचले काही वेळाने अंतराळयानातील स्वयंचलित यंत्रणा कार्यान्वित झाली आणि स्थानक आणि अंतराळयान ह्यांच्यातील Hatching ,Docking प्रक्रिया पार पडली त्या नंतर ह्या अंतराळवीरांनी स्थानकात प्रवेश केला स्थानकात सध्या वास्तव्यास असलेल्या नासाच्या अंतराळवीरांनी ह्या अंतराळवीरांचे स्वागत केले प्रथम युरोपियन अंतराळवीर Sophie ह्यांनी स्थानकात प्रवेश केला त्या नंतर अंतराळवीर Jack अंतराळवीर Andrey आणि शेवटी Jessica ह्यांनी स्थानकात प्रवेश केला 

  Sophie Adenot entering the International Space Station

  युरोपियन अंतराळवीर Sophie अंतराळस्थानकात प्रथम प्रवेश करताना- फोटो ESA -संस्था 

त्या नंतर काही वेळातच नासाच्या Houston Space station येथून नासा प्रमुखांच्या उपस्थितीत ह्या अंतराळवीरांचा स्थानकात Welcome Ceremony पार पडला सुरवातीला स्थानकाचे सध्याचे कमांडरअंतराळवीर Sergey ह्यांनी ह्या अंतराळवीरांचे स्वागत केले 

 Sergey Kud Sverchkov - "हे चारही अंतराळवीर सुखरूप स्थानकात पोहोचले आहेत हे पाहून आम्ही आनंदी झालो आहोत.आम्ही ह्या क्षणाची आतुरतेने वाट पाहात होतो !"

Jessica - "आमच्या स्वागता बद्दल आभार  Andrey आणि मला पुन्हा स्थानकात प्रवेश करताना छान वाटतय पण आम्हाला Sophie आणि Jack ह्यांच्या प्रथम प्रवेशाचा आनंद पाहण्याची उत्सुकता होती आता मोहीम 74 मधील ह्या वेगवेगळ्या देशातून वातावरणातून आलेल्या ह्या अंतराळवीरांसोबत संशोधन करताना मजा येईल स्वागत तर उत्साहात झाल Sophie आणि माझी फॅमिली आणि मित्र ह्यांना सांगायचे आहे कि,आम्ही इथे सुखरूप पोहोचलो आहोत !"

Jack - "Jessica Thanks ! मला ह्या क्षणी इथे प्रवेश करतानाच्या क्षणाच वर्णन करायला शब्द सुचत नाहीत इथे प्रवेश करताच तरंगण्याचा हा अनुभव मजेशीर आहे खूप सुंदर! ह्या ग्रेट अंतराळवीरांसोबतचा हा अंतराळ प्रवास ग्रेट होता ह्या मोहीम 74 मधील अंतराळवीरांसोबत काम करायला उत्सुक आहे !"

 Sophie - "खरच हा अंतराळप्रवास खूप मजेत केला Jessica आणि Andrey ह्यांच्या पूर्वानुभवाचा फायदा झाला त्यांनी आम्हाला वेळोवेळी मार्गदर्शन केलं त्या बद्दल त्यांचे आभार आणि हा प्रवेशाचा अद्भुत क्षण माझ्या आयुष्यातील अत्यंत महत्वपूर्ण आणि मौल्यवान आहे इथून पृथ्वीच अद्भुत सौन्दर्य आश्चर्यकारक आहे कुठेही सीमारेषा नाही सीमा नाही Mind -blowing! !Jack आणि मी हे प्रथमच पाहील आता भविष्यात त्या बद्दल बोलायला मला नक्कीच आवडेल !"

Andrey - "Kelly Thanks ! मला  सपोर्ट केल्याबद्दल मला माहितीय हे काम खूप कठीण आहे पण तुम्ही उत्कृष्ट काम केल नासा संस्थेतील सर्व टीमचे आभार ह्या मोहिमेतील सहकार्याबद्दल आता मोहीम 74 मधील ह्या अंतराळवीरांसोबत संशोधन करताना मजा येईल !"


Saturday, 14 February 2026

Elysee Palace मधील Celebration कार्यक्रमात French President Emmanuel Macron ह्यांनी अंतराळवीर Sophie ह्यांच्या ऐतिहासिक अंतराळ उड्डाणासाठी शुभेच्छा दिल्या

  ESA astronaut Sophie Adenot speaking with French President Emmanuel Macron

Elysee Palace मधील Celebration कार्यक्रमात French President Emmanuel Macron युरोपियन महिला अंतराळवीर Sophie Adenot ह्यांच्या पहिल्या ऐतिहासिक उड्डाणासाठी नासाच्या लाईव्ह संपर्कांत शुभेच्छा देताना सोबत ESA चे Director General Josef Aschbacher-फोटो -ESA संस्था 


E.SA news  -5  फेब्रुवारी 

नासाच्या Space X Crew -12च्या मोहिमे अंतर्गत स्थानकात वास्तव्यास जाणाऱ्या अंतराळवीरांसोबत युरोपियन महिला अंतराळवीर Sophie Adenot देखील स्थानकात वास्तव्यास जाणार असल्यामुळे E.SA संस्थेत उत्साहाचे वातावरण होते पंचवीस वर्षानंतर महिला अंतराळवीर Sophie Adenot अंतराळ उड्डाण करणार असल्याने नागरिक देखील उत्साहित होते अंतराळवीर Claudie Haignere ह्यांनी प्रथम 1996 मध्ये आणी नंतर 2001 मध्ये अंतराळ प्रवास केला होता त्या दरम्यान त्यांनी स्थानकात 25 दिवस वास्तव्य केले आणी तेथे सुरू असलेल्या Critical research मध्ये सहभाग नोंदवला होता

French President Emmanuel Macron ह्यांनी Elysee Palace मध्ये पंचवीस वर्षानंतरच्या Sophie ह्यांच्या ह्या पहिल्या ऐतिहासिक उड्डाणाचे Celebration करण्यासाठी कार्यक्रमाचे आयोजन केले आणि  Sophie ह्यांचे अभिनंदन करून त्यांना सुरक्षित उड्डाणासाठी शुभेच्छा दिल्या ह्या समारंभाच्या वेळी Sophie उड्डाणपूर्व Quarantine मध्ये असल्याने  President Emmanuel ह्यांनी नासा संस्थेतर्फे लाईव्ह संपर्क साधून त्यांच्याशी संवाद साधला ह्या शुभेच्छा आणी ऊड्डाणपुर्व पाठिंबा माझ्यासाठी महत्त्वपुर्ण असल्याचे सांगत त्या वेळी तेथे जमलेल्या तरुण आणि उत्साही नागरिकांच्या उपस्थितीत ह्या मोहिमेचा आणि युरोपियन अंतराळविश्वातील महत्वाकांक्षी प्रवेशाचा त्यांनी आनंद व्यक्त केला 

ह्या कार्यक्रमात E.SA चे Director General Josef Aschbacher उपस्थित होते ते म्हणाले,मानवी अंतराळ उड्डाणाचा क्षण अंतराळवीरांसाठी वैयक्तिक आव्हानाचा असतो तसेच देशासाठी,पृथ्वीसाठी संशोधित माहिती मिळविण्याची अमूल्य संधीचाही असतो हि संशोधित माहिती अंतराळविश्वातील भविष्यकालीन अंतराळमोहिमेतील अंतराळवीरांच्या सुरक्षिततेसाठी आणि पृथ्वी रक्षण ,विकास आणि मानवी आरोग्यासाठी उपयुक्त ठरते मानवाचा अंतराळ विश्वातील संशोधनाचा हा टप्पा युरोपच्या भविष्यकालीन मोहिमांसाठी उपयुक्त ठरेल अंतराळवीर Sophie ह्यांनी ह्या मोहिमेसाठी अनेक वर्षे मेहनत घेतली आहे Burgundy येथील रहिवासी Sophie Adenot ईंजीनियर आणी  France मधील पहिल्या महिला Helicopter test pilot आहेत 2022 मध्ये अंतराळवीर पदासाठी निवड झाल्या पासून ह्या अंतराळ ऊड्डाणासाठीची तयारी करत आहेत स्थानकातील Zero g वातावरणातील वास्तव्यासाठी आवश्यक ट्रेनिंग त्यांनी घेतले आहे 

 

 Elysee Palace मधील Celebration कार्यक्रमात उपस्थित मान्यवर आणि नागरिक -फोटो -ESA संस्था 

Sophie ह्यांनी ह्या मोहिमेला Epsilion नाव दिले असुन ऊड्डाणाआधी त्यांनी ह्या मोहिमेविषयी माहिती दिली त्या म्हणाल्या,"फ्रेंच आणी युरोपियन महिला अंतराळवीर असल्यामुळे आणी पंचवीस वर्षांनी स्थानकात जाण्यासाठी माझी निवड झाली माझ्यासाठी हा क्षण गौरवास्पद आहे माझे लहाणपणीचे अंतराळात जाण्याचे स्वप्न आता पुर्ण होणार म्हणून मी आनंदित आहे E.SA संस्थेने,ह्या देशातील नागरिकांनी मला सन्मानित केल्यामुळे त्यांचा विश्वास  सार्थ ठरवण्याची माझ्यावरील जबाबदारीची मला जाणीव आहे 

स्थानकात माझ्या सहकारी अंतराळवीर मित्रांसोबत आणी ईतर देशातील अंतराळवीरांंसोबत संशोधनात्मक सायंटिफिक प्रयोग करणार आहे मी युरोपियन आणी French led सायंटिफिक प्रयोग करणार आहे मी मानवी आरोग्यावर आधारित सायंटिफिक प्रयोगाला प्राधान्य देणार आहे आम्ही Echo Finder ह्या CNS आणी CADMOS ह्यांनी विकसित केलेले सायंटिफिक प्रयोग करणार आहोत Zero g मध्ये AI च्या मदतीने Ultra sound effect मधील होणाऱ्या बदलांचे निरीक्षण नोंदवून संशोधीत माहिती गोळा करणार आहोत 

युरोपियन स्पेस एजन्सी मधील शास्त्रज्ञांनी तयार केलेल्या E4D ह्या अत्याधुनिक Exercise machine ची चाचणी देखील घेणार आहे अंतराळस्थानकातील अंतराळवीर आणी भविष्य कालिन चंद्र मोहिमेतील अंतराळविरांच्या निरोगी आरोग्यासाठी स्थानकात व्यायाम करण्यासाठी हे व्यायामाचे ऊपकरण तयार करण्यात आले आहेत

शिवाय 4500 फ्रेंच शाळेतील विद्यार्थ्यांनाही ह्या मोहिमेत सहभागी करण्यात आले असून ChorISS ह्या सायंटिफिक प्रयोगाअंतर्गत पृथ्वीवर आणी अंतराळात बियांणांची लागवड करून अंतराळातील Zero g मधील शास्त्रज्ञ निर्मित कृत्रीम बागेत आणी पृथ्वी वरील सुर्यप्रकाशात वाढणाऱ्या रोपांच्या फरकातील निरक्षीत संशोधीत माहिती गोळा करण्यात येणार आहे 

युरोप आणी फ्रान्स देशाचा अंतराळविश्वातील ह्या मोहिमेतील एकत्रित सहभाग ह्या देशातील,विश्वातील लोकांसाठी त्यांच्या निरोगी आरोग्यासाठी,पृथ्वी संरक्षणासाठी आणी औद्योगिक विकासासाठी आवश्यक आहे शिवाय सायन्स आणि अत्याधुनिक संशोधीत यंत्रणा निर्माण करण्यासाठी हि एकत्रित मोहीम ऊपयुक्त ठरणार आहे

पंचवीस वर्षानंतरचा Sophie ह्यांच्या ह्या अंतराळस्थानकातील प्रवेशाचा हा ऐतिहासिक क्षण भावी अंतराळवीरांसाठीची पाऊलवाट ठरेल अशी प्रतिक्रिया ESA संस्थेतील मान्यवरांनी ह्या वेळी व्यक्त केली 

Tuesday, 3 February 2026

नासाच्या Space X -Crew 12 अंतराळमोहिमेतील चार अंतराळवीर स्थानकात जाणार

 Four side-by-side astronauts in white spacesuits look toward the camera.

 नासाच्या  Space X Crew -12 चे अंतराळवीर Jessica Meir ,Jack Hathaway युरोपियन अंतराळवीर Sophie Adenot आणि रशियन अंतराळवीर Andrey Fedyaev -फोटो -नासा संस्था 

  नासा संस्था - 3 फेब्रुवारी 

नासाच्या Space X -Crew 12 अंतराळमोहिमेअंतर्गत नासाचे अंतराळवीर Jessica Meir,Jack Hathaway,युरोपियन अंतराळवीर Sophie Adenot आणि रशियन अंतराळवीर Andrey Fedyaev सहा महिन्यांच्या वास्तव्यासाठी स्थानकात जाणार आहेत ह्या मोहिमेतील कमांडरपद नासाच्या अंतराळवीर Jessica Meir पायलटपद अंतराळवीर Jack Hathaway सांभाळणार असून अंतराळवीर Sophie Adenot आणि अंतराळवीर Andrey Fedyaev हे दोघे मिशन स्पेशॅलिस्ट पद सांभाळणार आहेत 

Space X Crew Dragon ह्या चारही अंतराळवीरांसह नासाच्या Florida येथील Cape Canaveral Space Force Station मधील Launch Complex 40 ह्या उड्डाणस्थळावरून Falcon -9 रॉकेटच्या सहाय्याने स्थानकात जाण्यासाठी अंतराळात झेपावेल 

अंतराळवीर Jessica ह्यांची हि दुसरी अंतराळवारी असून नासाच्या अंतराळमोहीम  61/62 अंतर्गत त्या स्थानकात गेल्या होत्या ह्या मोहिमेत त्या Flight Engineer पदी कार्यरत होत्या आणि त्या दरम्यान त्यांनी स्थानकात 205 दिवस वास्तव्य केले आणि पहिल्या तीन All Woman Space Walk मध्ये Christina Koch ह्यांच्या सोबत सहभाग नोंदवून 21 तास 44 मिनिटांचा Space Walk करण्याचा विक्रम प्रस्थापित केला होता 

अंतराळवीर Andry ह्यांची हि पहिलीच अंतराळवारी असून ते पहिल्यांदाच स्थानकात वास्तव्यास जाणार आहेत 2021मध्ये त्यांची नासा संस्थेत अंतराळवीरपदासाठी निवड झाली ते US Navy मध्ये कमांडरपदी कार्यरत होते ते अनुभवी पायलट असून त्यांनी वेवेगळ्या तीस Aircraft मधून 2500 तास उड्डाण केले आहे 

युरोपियन अंतराळवीर Sophie ह्याही प्रथमच स्थानकात वास्तव्यास जाणार असून त्यांची हि पहिलीच अंतराळयात्रा आहे त्या Engineer आहेत त्यांनी Aircraft Flight Dynamics आणि Helicopter Cockpit Design Engineer, Air Bus Helicopters Design Engineer मध्ये Specialization केले त्या नंतर त्यांनी 2008-2012 पर्यंत Cazaux Air Base मध्ये Search & Rescue Pilot पदी काम केले आणि त्या Flight Test Center DGA येथे Test Pilot पदी कार्यरत होत्या त्या दरम्यान त्यांनी 22 वेगवेगळ्या Aircraft मधून 3000 तास उड्डाण केले आहे 

Fedyaev ह्यांची हि तिसरी अंतराळवारी आहे ते Aircraft Operations Air Traffic Organization Specialist Pilot Engineer आहेत त्यांनी 38 Aircraft मधून 600तास उड्डाण केले आहे  2012 मध्ये त्यांची Gagarin Research &Test Cosmonaut Training Center Cosmonaut Crop मध्ये निवड झाली तेथे 2014 पर्यंत  ते Test Cosmonaut पदी कार्यरत होते 2023मध्ये नासाच्या Space X Crew -6 मोहिमेअंतर्गत ते स्थानकात गेले त्या दरम्यान त्यांनी स्थानकात 156 दिवस वास्तव्य केले आणि अंतराळ मोहीम 69चे Flight Engineer पद सांभाळले होते त्यांच्या यशस्वी कर्तृत्वा मुळे त्यांना Hero Of The Russian Federation तर्फे Yuri Gagarin Medal देऊन सन्मानित करण्यात आले 

हे चारही अंतराळवीर सहा फेब्रुवारीला उड्डाणपूर्व दोन आठवडे Quarantine मध्ये राहण्यासाठी नासाच्या Johnson Space Center Florida येथे जाणार असून उड्डाणाची निश्चित तारीख ठरली नसली तरीही हे अंतराळवीर 11ते 13फेब्रुवारी दरम्यान स्थानकात जाण्यासाठी उड्डाण करतील असे नासा संस्थेतर्फे जाहीर करण्यात आले आहे 


Wednesday, 28 January 2026

नासाच्या Artemis II मोहिमेतील आंतराळवीरांचा उड्डाणाआधीच्या Quarantine मध्ये प्रवेश

  The four Artemis II astronauts pose for a photo in front of an Orion simulator. The crew members are in matching grey polo shirts with their mission insignia.

नासाच्या आर्टीमस मोहिमेतील अंतराळवीर Johnson Space Center Florida येथील Orion Simulator समोर -फोटो -नासा संस्था 

 

नासा संस्था -(Space News) -23 जानेवारी  

अमेरिकेच्या पन्नास वर्षांनी सुरु झालेल्या चंद्र मोहिमेची तयारी आता अंतिम टप्प्यात पोहोचली आहे नासाच्या Artemis II मोहिमेअंतर्गत नासाचे अंतराळवीर Ried Wisewman ,Victor Glover ,Christina Koch आणि कॅनडाचे अंतराळवीर चंद्रावर जाणार आहेत आणि तेथील वातावरणातील आणि भूगर्भातील संशोधित माहिती गोळा करणार आहेत 

त्यांच्या ह्या दहा दिवसांच्या मोहिमेत ह्या आंतराळवीरांची तब्येत ठीक राहावी त्यांना कुठल्याही प्रकारचा संसर्गजन्य आजार होऊ नये आणि कुठलीही समस्या निर्माण होऊन मोहिमेला उशीर होऊ नये ह्या साठी नासा संस्थेतर्फे ह्या चारही अंतराळवीरांना Quarantine मध्ये ठेवण्यात आले आहे अंतराळ मोहिमेआधी नासाच्या Health Stabilization Program अंतर्गत ह्या अंतराळवीरांच्या निरोगी आरोग्यासाठी चौदा दिवस क्वारंटाईन मध्ये ठेवले जाते

हे अंतराळवीर फेब्रुवारी महिन्यात चंद्रावर जाण्यासाठी उड्डाण करणार असून अजून निश्चित तारीख जाहीर झाली नाही सध्या आर्टीमस मोहिमेतील Orion अंतराळयान आणि रॉकेट उड्डाणस्थळी दाखल झाले असून अंतिम Test करण्यात येत आहे Wet Dress rehearsal व इतर Testing होईपर्यंत ह्या आंतराळवीरांचे क्वारंटाईन संपेल सध्या हे अंतराळवीर नासाच्या Huston Space Center येथील Astronaut Crew Quarter मध्ये रहात असून उड्डाणाच्या सहा दिवस आधी ते नासाच्या Kennedy Space Center Florida येथे दाखल होतील 

क्वारंटाईन मध्ये रहात असले तरीही क्वारंटाईनचे नियम पाळून हे अंतराळवीर त्यांच्या कुटुंबीयांसोबत व मित्रांसोबत फोनवरून संपर्क साधू शकतात ह्या अंतराळवीरांना मास्क वापरावा लागेल आणि लोकांच्या संपर्कात गेल्यास ठराविक अंतर ठेवावे लागेल