नासाच्या आर्टेमिस II मोहिमेतील चारही अंतराळवीर चंद्राला यशस्वी गवसणी घालून पृथ्वीवर पोहोचले

 

नासाच्या आर्टेमिस मोहिमेतील Orion अंतराळयान आणि अंतराळवीर अमेरिकेच्या  पॅसिफिक महासागराच्या San Diego येथील खाडीत पॅराशूटच्या साहाय्याने खाली उतरताना -फोटो -नासा संस्था 

 नासा संस्था -(Space news) 10 एप्रिल  

नासाच्या आर्टेमिस II मोहिमेतील अंतराळवीर Reid Wiseman ,Victor Glover,Christina Koch आणि कॅनडियन अंतराळवीर Jeremy Hansen चंद्राला यशस्वी गवसणी घालून पृथ्वीवर पोहोचले ह्या अंतराळविरांनी अमेरिकेच्या अपोलो मोहिमेनंतर पन्नास वर्षांनी सुरु झालेल्या ह्या चांद्रमोहिमेत ऐतिहासिक विक्रम नोंदविला शुक्रवारी संध्याकाळी 5.7 मिनिटांनी (स्थानिक वेळ) अमेरिकेतील पॅसिफिक महासागराच्या San Diego येथील खाडीत Orion अंतराळयान ह्या अंतराळवीरांसह पॅराशूटच्या साहाय्याने खाली उतरले 

  

 Orion अंतराळयान पॅसिफिक महासागरात उतरल्यानंतर नासाच्या रिकव्हरी बोटी तेथे पोहोचल्या -फोटो नासा संस्था  

पॅसिफिक महासागरात अंतराळयान पॅराशूटच्या साहाय्याने खाली उतरल्यानंतर अंतराळयान आणि अंतराळवीरांना बाहेर काढण्यासाठी विशेष डिझाईन केलेल्या नासा आणि अमेरिकन लष्कराच्या रिकव्हरी बोटी आणि रिकव्हरी टीम तेथे पोहोचल्या त्यांनी अंतराळयानाजवळ जाऊन अंतराळवीरांना खुल्या पाण्यातच अंतराळयानातून बाहेर काढले आणि नासाच्या हेलिकॉप्टर मधून त्यांना USS John Murtha जहाजाच्या डेकवर नेले तेथे त्यांचे प्राथमिक चेकअप झाल्यानंतर ह्या अंतराळवीरांना शनिवारी विमानाने नासाच्या Huston येथील Johnson Space Center येथे पोहोचविण्यात आले 

   

आर्टेमिस मोहिमेतील अंतराळवीर Reid Wiseman ह्यांना नासाच्या हेलिकॉप्टरने John Murtha जहाजावर नेताना -फोटो -नासा संस्था 

अंतराळवीर Reid,Christina ,Victor आणि Jeremy पृथ्वीवर सुरक्षित पोहोचल्यानंतर नासाचे Administrator Jared Isaacman ह्यांनी अंतराळवीरांचे स्वागत केले ," हि ऐतिहासिक मोहीम यशस्वी केल्याबद्दल तुमचे अभिनंदन आणि तुमचे पृथ्वीवर स्वागत ! ह्या ऐतिहासिक मोहिमेला परवानगी व आर्थिक पाठिंबा दिला त्या बद्दल अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष Donald Trump ह्यांचेही आभार! ह्या अंतराळवीरांनी अत्यंत कौशल्याने,धैर्याने हि अत्यंत जोखमीची मोहीम पार पाडली आणि Orion अंतराळयान आणि त्यातील अत्याधुनिक सिस्टीम्सची चाचणी घेतली शिवाय चंद्राच्या काळोख्या भागात प्रवेश करताना जीवाची पर्वा न करता घोका पत्करला आणि आजवर मानवाला अज्ञात असलेल्या ह्या भागातील कक्षेत प्रवेश करून संशोधित माहिती आणि फोटो घेतले हि ऐतिहासिक वैशिष्टपूर्ण कामगिरी अमेरिकेसाठी गौरवास्पद आहे त्यांचे ह्या देशाप्रती समर्पण आणि धैर्य  आणी चिकाटी नासा संस्था संस्थेतील सहभागी देश आणि आर्टेमिस मोहिमेतील शास्त्रज्ञ आणि इतरांसाठी प्रेरणादायी ठरेल आणि भविष्यकालीन मोहिमेतील अंतराळवीरांना चंद्रभूमीवर उतरण्यासाठीची पाऊलवाट ठरेल !"

अंतराळवीर Reid Wiseman त्यांच्या दिवंगत पत्नी Carroll सोबत - फोटो- नासा संस्था 

ह्या अंतराळवीरांनी चंद्राच्या कक्षेतील दुरवरच्या भागात प्रवेश करून आधीच्या अपोलो मोहिमेतील अंतराळवीरांचा रेकॉर्ड मोडला तेव्हा नासा संस्थेतील प्रमुखांनी लाईव्ह संपर्क साधत त्यांचे अभिनंदन केले त्या क्षणी अंतराळवीरांच्या डोळ्यात आनंदाश्रू तरळले होते तेव्हा अंतराळवीर Hansen म्हणाले ह्या मोहिमेसाठी आमची निवड झाली तेव्हा आमचे कुटुंबीय आनंदित झाले होते पण दुर्दैवाने अंतराळवीर Reid ह्यांच्या पत्नी हे यश पहायला हयात नाहीत 2020 मध्ये त्या हे जग सोडून गेल्या आता ह्या क्षणी त्यांना त्यांच्या पत्नीची आठवण झाली म्हणून आम्ही आता आम्हाला दिसलेले चंद्र भुमीवरील विवर जे आधीच्या Glushko Craterआणी Ohm Craterच्या जवळपास आहे आणी तो पृथ्वीवरून  आपल्याला कधी कधी चमकत्या ठिपक्याच्या स्वरूपात दिसतो म्हणून आम्ही सर्वांनी त्यांच्या स्मरणार्थ ह्या विवराला Carroll Moon Crater असे नाव देण्याचे ठरविले आहे तुमची परवानगी आहे का ? तेव्हा त्यांनी होकार दिला पण नासा संस्थेतील मान्यवरांच्या निर्णयानंतर ह्या वर अंतिम शिक्कामोर्तब होईल  

ह्या अंतराळवीरांनी त्यांच्या दहा दिवसांच्या मोहिमेत पृथ्वीवरील नासा संस्थेशी लाईव्ह संपर्क साधून चंद्रावरील पृथ्वीचा उदयास्त,सूर्यग्रहण आणि त्या दरम्यान झालेल्या उल्कापाताचा प्रकाशझोत ह्यांचे लाईव्ह व्हिडीओ व फोटो दाखविले त्यांनी पृथ्वीवरील लाईव्ह संपर्कादरम्यान अमेरिकेतील निवडक प्रसारमाध्यमांशी,अंतराळस्थानकातील अंतराळवीरांशी देखील संवाद साधला

  

 अंतराळवीर Christina Koch  अंतराळ प्रवासादरम्यान चंद्राच्या कक्षेतुन पृथ्वीकडे पहाताना - फोटो -नासा संस्था

अंतराळवीर Jessica ह्यांना Christina Koch म्हणाल्या," स्थानकातून पृथ्वीकडे पाहताना आपल्याला आपल्या पृथ्वीचे सौन्दर्य आणि महत्व कळते पण चंद्राच्या कक्षेतून पृथ्वीकडे पाहताना आपल्याला दुसरी बाजु दिसते पृथ्वीभोवतीचा प्रचंड अंधार  पाहून ह्या प्रचंड ब्रह्मांडात एकट्या पृथ्वीने आपले सौन्दर्य कसे टिकविले ह्याचे आश्चर्य वाटते पृथ्वीवरील जगभरातील मानव  सारखाच आहे तो एकाच वातावरणात राहतो जगण्यासाठी एकाच वायूचा उपयोग करतो त्या मुळे ह्या वैशिष्ठपूर्ण एकमेव पृथ्वीच्या संरक्षणाची जाणीव तीव्रतेने होते !"

नासाच्या आर्टेमिस मोहिमेतील अंतराळवीरांनी चंद्राच्या कक्षेतील यशस्वी भ्रमणादरम्यान टिपले सूर्यग्रहणाचे फोटो

    

चंद्राच्या कक्षेतील यशस्वी भ्रमणानंतर अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष Donald Trump ह्यांनी आर्टेमिस मोहिमेतील  अंतराळवीर Jeremy Hansen ,Christina Koch,Reid Wiseman ह्यांच्याशी लाईव्ह संवाद साधून त्यांचे अभिनंदन केले अंतराळयानातून त्यांच्याशी संवाद साधताना अंतराळवीर -फोटो -नासा संस्था 

 नासा संस्था -7 एप्रिल 

नासाच्या आर्टेमिस II मोहिमेतील अंतराळवीर Reid Wiseman ,Christina Koch,Victor Glover आणि Jeremy Hansen हे चारही अंतराळवीर Orionअंतराळयानाच्या Test  Flight मोहिमे अंतर्गत एक एप्रिल पासून  चंद्रमोहिमेवर गेले आहेत पृथ्वीच्या कक्षेत ह्या अंतराळयानाची व त्यातील सर्व अत्याधुनिक उपकरणे आणि सिस्टीमची कार्यक्षमता चेक केल्यानंतर सहा तारखेला ह्या चारही अंतराळवीरांसह Orion अंतराळयानाने चंद्राच्या कक्षेत यशस्वी प्रवेश केला ह्या मोहिमेतील प्रेवेशनंतरच्या चंद्रभ्रमणा दरम्यान अंतराळवीरांनी चंद्रभूमीवरील अत्यंत महत्वपूर्ण संशोधित माहिती आणि फोटो गोळा केले आहेत अमेरिकेच्या अपोलो चंद्र मोहिमेनंतर पन्नास वर्षांनी आर्टेमिस मोहिमेतील अंतराळवीरांनी चंद्राच्या कक्षेत शिरून हि मोहीम यशस्वी केली त्या मुळे अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष Donald Trump ह्यांनी ह्या अंतराळवीरांशी लाईव्ह संपर्क साधून त्यांचे अभिनंदन केले आता हे चारही अंतराळवीर पृथ्वीच्या कक्षेत पुन्हा प्रवेश करून परतण्याच्या मार्गावर आहेत 

 आर्टेमिस II मोहिमेतील अंतराळवीरांनी चंद्र भ्रमणा दरम्यान पाहिलेल्या सूर्यग्रहणाचा हा अद्भुत क्षण- फोटो -नासा संस्था 

नासाच्या आर्टेमिस मोहिमेतील अंतराळवीरांनी चंद्राच्या कक्षेतील प्रवेशानंतर पृथ्वीवरुन मानवाला न दिसणाऱ्या चंद्राच्या अंधारलेल्या भागात सुरक्षितपणे प्रवेश करत हि मोहीम यशस्वी केली ह्या भागातील भ्रमणादरम्यान ह्या चारही अंतराळवीरांना चंद्रावरील सूर्यग्रहण पाहायला मिळाले आणि विशेष म्हणजे चंद्रावरून पृथ्वीचा उदय आणि अस्त देखील पाहायला मिळाला अंतराळवीरांनी मिळालेल्या ह्या अमूल्य संधीचा लाभ घेत अंतराळयानातील अद्ययावत High Resolution कॅमेऱ्याच्या साहाय्याने त्या अद्भुत नैसर्गिक क्षणाचे हजारो फोटो त्वरित कॅमेराबद्ध करून पृथ्वीवरील नासा संस्थेत पाठवले आणि नासा संस्थेने ते जगभरातील नागरिकांना पाहण्यासाठी उपलब्ध केले ह्या चारही अंतराळवीरांनी हे अवघड काम अवघ्या सात तासात पूर्ण केले 

 

आर्टेमिस मोहिमेतील अंतराळवीरांनी कॅमेराबद्ध केलेले चंद्र भूमीवरील उगवत्या पृथ्वीचे हे विलोभनीय दृश्य 

ह्या चारही अंतराळवीरांनी चंद्राच्या कक्षेतील भ्रमणादरम्यान ह्या भागातील काळोखात तेथील दुर्गम भागातील फोटो कॅमेराबद्ध केले ह्या टीमने चंद्रभूमीवरील उल्कापातामुळे पडलेले खड्डे पुरातनकाळी भूगर्भातून जमिनीतून बाहेर पडलेल्या लाव्हा रसाच्या प्रवाहाच्या खुणा भूकंपामुळे जमिनीला पडलेल्या भेगा ह्यांची नोंद फोटोतून घेतली ह्या संशोधित फोटोंमुळे शास्त्रज्ञांना चंद्रावरील भूगर्भीय माहिती संशोधित करण्यास मदत होईल अंतराळवीरांनी  घेतलेल्या फोटोतून चंद्रभूमीवरील खडकाळ भाग,उंच सखल भाग,खड्डे मातीचा रंग आणि जमिनीचा पोत स्पष्ठ दिसत आहे ह्या अंतराळवीरांच्या सूक्ष्म नीरक्षीत संशोधित फोटो आणि माहितीमुळे ह्या टीम मधील नासाचे शास्त्रज्ञ आनंदित झाले आहेत  

पृथ्वीवरील मानव रोजच चंद्र आणि सूर्याचा उदयास्त पहातो पण ह्या अंतराळवीरांनी चंद्रावरून पृथ्वीचा उदयास्त पाहिला ह्या अंतराळवीरांमुळे पृथ्वीवासीयांना देखील पृथ्वीचे अंतराळातील उगवणे आणि मावळणे पाहायला मिळाले शिवाय ह्या अंतराळवीरांना चंद्रावरील सूर्यग्रहण पाहायला मिळाले ह्या सूर्यग्रहणाच्या वेळी सूर्याभोवतीच्या प्रभामंडळाचा तीव्र प्रकाश आणि त्या प्रकाशात चंद्रभूमीवर सहा उल्कापाताचे प्रकाशझोत पडलेले दिसले ह्या अंतराळवीरांच्या चंद्राच्या कक्षेतील प्रवेशानंतर थोडा वेळ पृथ्वीशी  संपर्क देखील तुटला होता 

आर्टेमिस मोहिमेतील अंतराळवीरांच्या चंद्राच्या काळोख्या भागातील यशस्वी भ्रमणानंतर नासाच्या Washington  Space center मधील Associate Administrator Nicky Fox म्हणतात,ह्या अंतराळवीरांनी मानवाला अज्ञात असलेल्या चंद्राच्या काळोख्या भागातील अभूतपूर्व संशोधित माहिती व फोटो मिळवले आहेत हि संशोधित माहिती भविष्यकालीन चंद्रमोहिमेतील अंतराळवीरासाठी आणि तेथील भविष्यकालीन मानवी निवासासाठी उपयुक्त ठरेल आणि भावी अंतराळवीरांना प्रेरणादायी ठरेल 

दहा तारखेला हे चारही अंतराळवीर पृथ्वीवर परतणार असून त्यांच्या पृथ्वीवर सुरक्षित परतण्याची तयारी नासा संस्थेत सुरु आहे  

नासाच्या Artemis II मोहिमेतील Orion अंतराळयान अंतराळवीरांसह पृथ्वीच्या कक्षेतून चंद्राच्या दिशेने मार्गस्थ

   

 आर्टेमिस मोहिमेतील Orion अंतराळ यान अंतराळवीरांसह अंतराळात झेपावले -फोटो -नासा संस्था 

 नासा संस्था -2 एप्रिल 

नासाच्या Artemis II मोहिमेतील चार अंतराळवीर Reid Wiseman ,Victor Glover ,Christina Koch आणि कॅनडाचे अंतराळवीर Jeremy Hansen दहा दिवसांच्या अंतराळ प्रवासासाठी चंद्राच्या दिशेने मार्गस्थ झाले बुधवारी नासाच्या  Kennedy Space Center Florida येथील 39 B ह्या उड्डाणस्थळा वरून Orion अंतराळयान ह्या चारही अंतराळवीरांसह SLS रॉकेटच्या साहाय्याने संध्याकाळी 6.35 वाजता (भारतीय वेळेनुसार गुरुवारी पहाटे) चंद्रावर जाण्यासाठी अंतराळात झेपावले 

उड्डाणाआधी ह्या चारही अंतराळवीरांचे उड्डाणपूर्व आवश्यक चेकअप झाले त्यानंतर हे अंतराळवीर उड्डाणस्थळी जाण्यासाठी निघाले तेव्हा त्यांना निरोप द्यायला त्यांचे नातेवाईक हजर होते नासाच्या मान्यवरांनी त्यांना उड्डाणाआधीच्या भावना काय आहेत आणि जेव्हा त्यांची निवड ह्या मोहिमेसाठी झाली होती तेव्हा त्यांच्या कुटुंबियांच्या प्रतिक्रिया कशा होत्या हे विचारले तेव्हा सर्वांनीच आम्ही आनंदित आहोत आणि उड्डाणाच्या क्षणाची आतुरतेने वाट पहात असल्याचे सांगितले

 Reid  -"आमचे फोटो घेण्या साठी आलेले फोटोग्राफर,नागरिक आणि नातेवाईक ह्यांना पाहून माझा उत्साह आणखी वाढलाय मी प्रेरित झालोय आमच्यासाठी हा क्षण हा दिवस खूप महत्वाचा आहे माझी पत्नी नसल्यामुळे माझ्या दोन मुलीची माझ्यावर जबाबदारी आहे माझी निवड झाली तेव्हा काळजीत होतो पण मुलींनी आनंदानी सपोर्ट केल धीर दिला आणि दुसऱ्या दिवशी सकाळी मला Moon Cake करून खायला दिला तो क्षण खूप सुंदर होता !' मी आश्वस्थ झालो त्या त्यांना निरोप द्यायला आल्या होत्या 

Christina ह्यांना निरोप द्यायला त्यांचे पती आले होते "मला जेव्हा हि बातमी कळाली तेव्हा मी ठरवल पतीसोबत Bike Ride ला जायच आणि चंद्रोदयाच्या साक्षीन त्यांना हि बातमी सांगायची पण नेमक त्या दिवशी आकाशात धुक पसरल होत मी सांगितल तेव्हा ते Excited झाले आनंदाने ते म्हणाले चंद्र अजून तिथेच आहे !"

Victor ह्यांच्या पत्नी आणि चार मुली त्यांना निरोप द्यायला आल्या होत्या त्यांच्याही प्रतिक्रिया अशाच होत्या 

Jeremy - ह्यांची पत्नी मुले हि बातमी ऐकताच आनंदित झाले अत्यंत उत्साहाने त्यांनी प्रेरित केल सगळेच त्यांना निरोप द्यायला आले होते सर्वच अंतराळवीर उड्डाणाआधीच्या Quarantine मध्ये होते सर्वानी एकमेकांशी काही वेळ संवाद साधला शुभेच्छा दिल्या आणि त्यांच्या कुटुंबियांसोबत फोटो काढले त्या नंतर हे अंतराळवीर उड्डाणस्थळाकडे मार्गस्थ झाले

Orion अंतराळयानाचे अंतिम चेकअप झाल्यानंतर अंतराळवीरांनी यानात प्रवेश केला सर्व प्रक्रिया पार पडल्या आणि यानाचे SLS रॉकेट प्रज्वलित झाले काही क्षणातच अंतराळयान अंतराळात झेपावले उड्डाणाच्या 49मिनिटांनी SLS रॉकेटच्या वरच्या भागातील यंत्रणा कार्यान्वित झाली रॉकेट प्रज्वलित झाले आणि अंतराळवीरांनी नामकरण केलेले Integrity Orion अंतराळयान अंतराळात झेपावले आणि 46,000 मैल उंचीवरील पृथ्वीच्या कक्षेत यान प्रवेशले 

  

  अंतराळवीर Reid Wiseman ह्यांनी अंतराळात प्रवेशताच यानातून घेतलेला पृथ्वीचा फोटो -फोटो नासा संस्था 

24 तासांनी स्वयंचलित यंत्रणेने अंतराळयान कार्यान्वित झाले यानाला सौरऊर्जा मिळावी ह्या साठी यानाचे चार सौरपॅनल उघडले गेले आणि पृथ्वीवरील नासा संस्थेतील आर्टेमिस मोहिमेतील इंजिनीअर्स व शास्त्रज्ञांच्या टीमच्या लाईव्ह संपर्कात यानातील सर्व यंत्रणेची चाचणी सुरु झाली अंतराळवीरांनी पृथ्वीवरील संपर्काविना आणि स्वयंचलित यंत्रणेविना अंतराळयान हाताळून अंतराळप्रवास सुरु केला त्या नंतर पुन्हा पृथ्वीच्या कक्षेत प्रवेश करण्यासाठीची यंत्रणा कार्यान्वित करून पाहिली शिवाय पृथ्वीवरील वातावरणात प्रवेश केल्यानंतरच्या पूर्वनिर्धारित प्रक्रियांची चाचणी घेतली 

  

 Orion अंतराळ यानातून नासा संस्थेशी लाईव्ह संवाद साधताना आर्टेमिस मोहिमेतील अंतराळवीर -फोटो- नासा संस्था 

ह्या सर्व यंत्रणा सुरळीत कार्यान्वित होत असल्याची खात्री झाल्यावर अंतराळवीरांनी यानातील दिनचर्या म्हणजेच झोप,व्यायामाच्या साधनांचा वापर करून व्यायाम,जेवण आणि इतर गोष्टी करून पाहिल्या आणि त्याचे प्रात्यक्षिक नासा संस्थेच्या लाईव्ह संपर्कात पृथ्वीवासीयांना दाखवले दुसऱ्या दिवशी अंतराळवीरांनी काही तास झोपही घेतली तेव्हा नासाच्या Huston येथील संस्थेतील आर्टेमिस टीममधील प्रमुखांनी त्यांना स्थानिक वेळेनुसार 1(p.m.)वाजता "Freddy Jones Band " मधील "In a Day Dream" हे गाणे वाजवून झोपेतून उठविले 

आता सहा एप्रिलला हे चारही अंतराळवीर चंद्राच्या कक्षेतील भ्रमणा दरम्यान यानातील अत्याधुनिक High Resolution कॅमेऱ्याद्वारे चंद्रावरील वातावरणातील व चंद्रभूमीवरील दूरवरच्या मानवाला न दिसणाऱ्या अज्ञात अशा अंधारातील भूभागाचे संशोधित फोटो घेतील त्या भागात मानवी आरोग्यासाठी पोषक वातावरण व पाण्याची शक्यता असलेल्या उंच सखल भूभाग डोंगरकडा दऱ्याखोऱ्यांचा भाग शोधतील हे अंतराळवीर तेथे पोहोचतील तेव्हा एरव्ही अंधारात असलेल्या ह्या भागात थोडासा प्रकाश पडलेला असेल त्या मुळे हे फोटो सावलीच्या स्वरूपात दिसतील 

हि मोहीम संपल्यावर Orion अंतराळयान ह्या अंतराळवीरांसह पृथ्वीवर परतेल पृथ्वीच्या कक्षेत शिरताच अमेरिकेतील पॅसिफिक महासागराच्या San Diego येथील समुद्राच्या खाडीत हे यान खाली उतरेल 

आर्टेमिस मोहिमेतील Orion अंतराळयानाच्या ह्या यशस्वीतेनंतर नासाच्या Washington येथील Associate Administrator Lori Glaze म्हणतात,"आजचा दिवस आमच्यासाठी खूप आनंदाचा आहे 1972 नंतर च्या अपोलो मोहिमेनंतर आज Orion चंद्रयान ह्या चार अंतराळवीरांसह चंद्रावर जाण्यासाठी अंतराळात झेपावले हे अंतराळयान त्यातील अत्याधुनिक यंत्रणा हे सार नवीन आहे हि टेस्ट मोहीम अंतराळवीरांसाठी आणि आमच्यासाठी अत्यंत जोखमीची आणि कसोटीची आहे प्रत्येक टप्प्यावर सतर्कतेने संशोधित माहिती मिळवत आहोत येणारे दिवस अंतराळवीरांसाठी खडतर आणि वैशिष्टपूर्ण आहेत ह्या सर्व माहितीचा उपयोग भविष्यकालीन चांद्रमोहिमेतील अंतराळवीरांच्या तेथील वास्तव्यासाठी आणि मानवाच्या वास्तव्यासाठी उपयुक्त ठरणार आहे त्या मुळे ह्या आर्टेमिस टेस्ट मोहिमेतील Orion यानाच्या यशस्वीतेचा हा क्षण आम्ही अभिमानाने जगभरातील नागरिकांसोबत साजरा करत आहोत 

नासाच्या Artemis II मोहिमेतील चार अंतराळवीर एक एप्रिलला चंद्रावर जाणार

 

नासाच्या Artemis II मोहिमेतील अंतराळवीर Jeremy Hansan Christina Koch Victor Glover  आणि Reid Wiseman -फोटो -नासा संस्था 

 

नासा संस्था - 27 मार्च 

नासाच्या आर्टिमस मोहिमेतील अंतराळवीर Reid Wiseman,Victor Glover,Christina Koch आणी कॅनडाचे अंतराळवीर Jeremy Nansen हे चार अंतराळवीर एक एप्रिलला दहा दिवसांच्या चंद्र मोहिमेवर जाणार आहेत ह्या आधी Artemis मोहिमेतील Orion अंतराळयान आणी Orion Space Launch System च्या ऊड्डाणपुर्व चेकिंग साठी ऊड्डाणस्थळी आणण्यात आले होते पण टेस्ट दरम्यान SLS राँकेटच्या वरच्या भागातील हेलीयम वायुच्या दबावात समस्या निर्माण झाल्यामुळे ह्या अंतराळवीरांचे ऊड्डाण लांबले होते 

त्या नंतर Orion अंतराळयान आणी रॉकेट ऊड्डाणस्थळावरुन पुन्हा नासाच्या Kennedy Space Center येथील Vehicle Assembly Building मध्ये नेण्यात आले तेथे ह्या टीममधील इंजिनीअर्स आणि शास्त्रज्ञांनी अथक प्रयत्न करून Orion अंतराळयानाच्या Space Launch System Rocket मध्ये आढळलेल्या त्रुटी दूर करून आवश्यक बदल केले आणि त्यातील समस्या दूर केली त्या नंतर 19 मार्चला Orion अंतराळयान आणि Space Launch System Rocket पुन्हा उड्डाणस्थळी आणण्यात आले आणि उड्डाणपूर्व अंतिम टेस्ट घेण्यात आली तेव्हा अंतराळयान आणि रॉकेट मधील सर्व सिस्टिम व्यवस्थित कार्यरत असल्याचे टीमच्या लक्षात आले 

त्यामुळे आता नासाच्या लांबलेल्या आर्टेमिस मोहीमेतील अंतराळवीर एक एप्रिलला चंद्र मोहिमेवर जाणार असल्याचे नासा संस्थेने जाहीर केले आहे ह्या मोहिमेतील अंतराळवीरांच्या सुरक्षिततेसाठी आणि मोहिमेच्या यशस्वीतेसाठी ऐनवेळी काही समस्या उद्भवू नये या साठी आता सर्व यंत्रणा सतर्क झाल्या आहेत नासाच्या Kennedy Space Center Florida येथील उड्डाणस्थळावरून एक एप्रिलला संद्याकाळी 6.24 मिनिटांनी Orion अंतराळयानातून हे चारही अंतराळवीर SLS रॉकेटच्या साहाय्याने चंद्रावर जाण्यासाठी अंतराळात झेपावतील

Artemis II मोहीम चार टप्प्यात पार पडेल सुरवातीला अंतराळयान अंतराळात झेपावल्या नंतर यानातील  स्वयंचलित यंत्रणा कार्यान्वित होईल व नियोजित प्रक्रिया पार पडेल त्या नंतर निर्धारित वेळेनंतर अंतराळयान रॉकेट पासून वेगळे होईल आणि अंतराळप्रवासास सुरवात होईल अंतराळयान सुरवातीला पृथ्वीच्या वरच्या कक्षेत चोवीस तास भ्रमण करेल 

अंतराळयान तेथील वातावरणाचा वेध घेईल आणि यानात बसविलेल्या नवीन अत्याधुनिक यंत्रणेची कार्यक्षमता चेक करेल ह्या यंत्रणेद्वारे Environmental Control आणि Support system ची कार्यक्षमता आणि सुरक्षितता चेक केल्या जाईल हि यंत्रणा अंतराळवीरांच्या अंतराळ प्रवासादरम्यान त्यांना सुरक्षित आणि निरोगी ठेवण्यास उपयुक्त ठरेल 

त्या नंतरच्या टप्प्यात अंतराळवीर यानातील Cryogenic propulsion Stage,Manual control system चेक करतील काही कारणाने पृथ्वीवरील संस्थेशी संपर्क झाला नाही तर यानाचा अंतराळ प्रवास सुरळीत आणि सुरक्षित होण्यासाठी हि चाचणी आवश्यक आहे एकदा का सर्व यंत्रणा व्यवस्थित कार्यरत झाल्याची खात्री अंतराळवीरांना होईल तेव्हा हे अंतराळवीर चंद्राच्या कक्षेत प्रवेश करण्यासाठी सज्ज होतील 

चार दिवसांनी चंद्राच्या कक्षेत शिरल्या नंतर हे अंतराळवीर चंद्राभोवती भ्रमण करतील आणि चंद्रावरील दूरवरच्या भागातील वातावरणातील संशोधित माहिती गोळा करतील ह्या वेळेस आधीच्या अपोलो मोहिमेतील संशोधित माहितीपेक्षा अत्याधुनिक माहिती आणि अज्ञात भागाचा शोध घेतील

त्यानंतर ह्या अंतराळवीरांच्या पुन्हा पृथ्वीवर परतण्यासाठीचा प्रवास सुरु होईल त्या साठी अंतराळयान चंद्राच्या कक्षेतून पृथ्वीच्या कक्षेत प्रवेश करेल त्यासाठी अंतराळवीरांना पुन्हा चार दिवस लागतील आणि त्या नंतर Orion अंतराळयान ह्या अंतराळवीरांसह पृथ्वीच्या कक्षेत प्रवेश करेल आणि अमेरिकेतील San Diego येथील समुद्राच्या खाडीत खाली उतरेल 

ह्या अंतराळवीरांच्या दहा दिवसांच्या चंद्र मोहिमेनंतर पृथ्वीवर सुरक्षित परतण्यासाठी नासा संस्थेतील सर्व यंत्रणा सज्ज झाली आहे सध्या हे चारही अंतराळवीर उड्डाणपूर्व Quarantine मध्ये राहण्यासाठी गेले आहेत 

Artemis II हि नासाची  पन्नास वर्षानंतरची पुन्हा सुरु झालेली पहिली मानवी टेस्ट मोहीम आहे ह्या अंतराळवीरांच्या Artemis मोहिमेचे लाईव्ह प्रक्षेपण नासा T.V.वरून करण्यात येणार असून जगभरातील हौशी नागरिकांना ह्या अंतराळवीरांच्या चंद्रावरील प्रवेश आणि पृथ्वीवर परतण्याच्या मोहिमेत Virtually उपस्थित राहण्यासाठीची संधीही नासा संस्थेने उपलब्ध केली आहे 

अंतराळस्थानकाच्या तांत्रिक कामासाठी नासाचे अंतराळवीर Jessica Meir आणि Chris Williams ह्यांचा Space Walk पूर्ण

 

नासाच्या अंतराळ मोहीम 74 चे अंतराळवीर Jessica Meir आणि Chris Williams स्थानकाबाहेरील भागात स्पेसवॉक करताना -फोटो -नासा संस्था 

नासा संस्था -18 मार्च 

नासाच्या अंतराळ मोहीम 74चे अंतराळवीर Jessica Meir आणि Chris Williams ह्यांनी अंतराळ स्थानकाच्या  बाहेरील भागातील तांत्रिक कामासाठी 18 मार्चला Space Walk केला 

ह्या अंतराळवीरांनी ह्या Space Walk ची तयारी आधीच करून ठेवली होती त्यांनी आदल्या दिवशी त्यांच्या स्पेससूटचे लिकेज व इतर बाबी चेक केल्या स्पेससूट चार्ज केला आणि ह्या स्पेसवॉक साठी लागणारे साहित्य आणि कॅमेरा देखील चेक करून स्पेससूट मध्ये ठेवले  

   

अंतराळवीर Jessica Meir स्पेसवॉकच्या पूर्व तयारी दरम्यान Space Suit Helmet Visor चेक करताना -फोटो नासा संस्था 

18 मार्चला सकाळी 8.52 मिनिटाला हे दोन्हीही अंतराळवीर स्थानकाच्या Quest Airlock ह्या भागात स्पेसवॉक करण्यासाठी स्थानका बाहेर पडले ह्या  स्पेसवॉक साठी अंतराळवीर Jessica ह्यांनी लाल रंगांच्या रेषा असलेला स्पेससूट परिधान केला होता तर अंतराळवीर Chris ह्यांनी रेषा विरहित स्पेससूट परिधान केला होता हा स्पेसवॉक सात तासांनी संपला 

 

अंतराळवीर Jessica Meir आणि अंतराळवीर Chris Williams स्पेसवॉकसाठी बाहेर पडताना -फोटो -नासा संस्था 

सात तासांच्या ह्या Space Walk दरम्यान ह्या दोन्ही अंतराळवीरांनी ह्या भागात आधी आवश्यक कामे पूर्ण केली त्यांनी ह्या भागात 2A पॉवर चॅनल बसविण्यासाठी व पुढील स्पेसवॉक मध्ये ह्या भागात बसविण्यात येणाऱ्या Roll out Solar Arrays साठीची तयारी करून ठेवली त्यांनी Modification Kit,Routing cables व इतर आवशक गोष्टी फिक्स केल्या अंतराळस्थानकाच्या लॅब मध्ये आवश्यक प्रकाश,ऊर्जाशक्ती व लॅबमधील Critical सपोर्ट सिस्टिमच्या सुरक्षिततेसाठी हा Solar Arrays बसविण्यात येणार आहे 

ह्या शिवाय ह्या स्पेसवॉक मध्ये ह्या अंतराळवीरांनी ह्या पुढील स्पेसवॉक साठीची पूर्वतयारीही करून ठेवली त्यांनी 2A power system jumper cable fix केले हे दोन्ही अंतराळवीर सात तासांनी हा स्पेसवॉक संपल्यावर दुपारी  3.54 वाजता अंतराळस्थानकात परतले 

अंतराळवीर Jessica ह्यांचा हा चवथा स्पेसवॉक होता तर अंतराळवीर Chris ह्यांचा मात्र हा पहिलाच स्पेसवॉक होता स्थानकाच्या तांत्रिक कामासाठी केलेला हा 278 व आणि ह्या वर्षातील हा पहिलाच स्पेसवॉक होता ह्या स्पेसवॉकचे लाईव्ह प्रसारण नासा टी .वी वरून करण्यात आले 

नासाच्या James Webb Space Telescope ने टिपले गुरु ग्रहावरील Aurora मध्ये बर्फाचे ठसे

 

 नासाच्या James Webb Space Telescope ने गुरु ग्रहावरील Amalthea आणि Adrastea ह्या चंद्रभ्रमणा दरम्यान टिपलेल्या तेजस्वी Aurora मधील बर्फ़ाचे ठसे  -फोटो -नासा संस्था 

 Space News -  15 मार्च 

सौरमालेतील सर्वात जवळचा आणि आकाराने मोठ्या असलेल्या गुरु ग्रहाला अनेक चंद्र आहेत त्यातील Ganymede ,Callisto,Io आणि Europa हे चार मोठे चंद्र आहेत पृथ्वीच्या चंद्रासारखेच हे चंद्र देखील गुरूच्या कक्षेत नियमित भ्रमण करत असतात गुरूच्या कक्षेतील Amalthea आणि Adrastea ह्या दोन चंद्राच्या भ्रमणादरम्यान गुरु ग्रहावरील वातावरणात नैसर्गिक रंगीत वायुपटल म्हणजेच Aurora निर्माण झाला होता नासाच्या James Webb Space Telescope ने ह्या गुरु ग्रहावरील वातावरणातील रंगीत झगमगत्या प्रकाशमान Aurora चे आकर्षक फोटो टिपले आहेत 

James Webb Telescope ने घेतलेल्या ह्या नवीन फोटोत शास्त्रज्ञांना ह्या Aurora मध्ये बर्फाचे ठसे आढळले आहेत त्यांनी ह्या ठशाला Cold Foot Print असे नाव दिले आहे गुरु ग्रहाच्या गुरुत्वाकर्षणीय वातावरणातील चंद्रभ्रमणामुळे हे ठसे निर्माण झाल्याची संशोधित माहिती ह्या फोटोच्या निरीक्षणानंतर शास्त्रज्ञांना प्राप्त झाली आहे 

सूर्याच्या अंतर्गत भागातील प्रचंड उष्णता मॅग्नेटिक भागातील उष्ण वारे सौर वादळे आणि त्यातून बाहेर पडणारे अतिउष्ण आगीचे लोट प्रकाश किरणे हानिकारक सौरवारे आणि प्रचंड धूळ सतत अंतराळात बाहेर फेकल्या जातात पण ग्रहांभोवतीच्या सुरक्षित वातावरणामुळे हि हानिकारक सौरकिरणे धूळ ज्वलनशील वायू ग्रहांच्या कक्षेत शिरत नाहीत पण कधीकधी हि विद्युतभारित किरणे आणि वायू ग्रहांच्या गुरुत्वाकरणीय कक्षेत ओढल्या जातात आणि वातावरणातील अस्तित्वात असलेल्या वायू संपर्कामुळे असा वेगवेगळ्या रंगांचा वायुपटल निर्माण होतो पृथ्वीवर अनेकदा असा आकर्षक रंगीत Aurora दिसतो पण गुरु ग्रहावरचा हा Aurora झगमगीत हलणारा आणि तेजस्वी होता पृथ्वीवर असे आकर्षक दृश्य दिसत नाही कारण तेथील वातावरण वेगळे आहे 

गुरु ग्रहाभोवतीच्या भ्रमणादरम्यान त्याचे चंद्र अंतराळातील हानिकारक विद्युतभारित सौरकिरणे,सौरप्रकाशीत ज्वाळा,धूळीचे लोट ह्यांच्या संपर्कात येतात आणि कधीकधी ते गुरु ग्रहाच्या गुरुत्वाकर्षणीय कक्षेत ओढले जातात आणि गुरु ग्रहाभोवती ह्या Aurora चे वलय तयार होते आणि हे कण विद्युतभारित असल्यामुळे विजेप्रमाणे चकाकतात विशेषतः गुरूच्या ध्रुवीय थंड भागात हा Aurora निर्माण होतो गुरूचा चंद्र Io वर भूकंप प्रवण सक्रिय भाग आहे त्यातून सतत उष्ण वारे व धूळ बाहेर उत्सर्जित होते आणि गुरूच्या कक्षीय भ्रमणादरम्यान हि किरणे अत्यंत वेगाने गुरूच्या कक्षेत खेचल्या गेल्यामुळे तो भाग प्रकाशित होतो गुरूच्या ह्या थंड भागात ह्या कणांचे चमकते वलय निर्माण होते हि किरणे अत्यंत वेगाने वातावरणात शिरतात तितक्याच वेगाने थंड देखील होतात त्या मुळे बंद चालु प्रकाशमान विजेच्या बल्ब प्रमाणे भासतात आणि हा भाग समतोल नसल्यामुळे नागमोडी प्रकाशमान आकर्षक गुलाबी निळे जांभळे रंगीत झगमगते वलय निर्माण होते आणि तेथे बर्फ़ाचा दाट थर आणि तेजस्वी ठसे उमटतात 

पृथ्वीवरील Aurora मध्ये असे बर्फ़ाचे Foot Print आढळत नाहीत त्या मूळे James Webb Telescope ने टिपलेल्या ह्या गुरुग्रहांवरील संशोधित माहितीचा उपयोग भविष्यकालीन मोहिमेत सौरमालेतील इतर मोठ्या ग्रहावरील संशोधनासाठी उपयुक्त ठरेल   

ESA ची अंतराळवीर Sophie Adenotने स्थानकातून फ्रेंच पत्रकारांशी संवाद साधला

 

 E.SA ची अंतराळवीर Sophie Adenot नासाच्या Houston संस्थेच्या लाईव्ह संपर्कात स्थानकातून फ्रेंच पत्रकारांशी संवाद साधताना -फोटो -ESA संस्था 

E.SA संस्था - 4 मार्च 

नासाच्या Space X Crew 12 मोहिमे अंतर्गत चार अंतराळवीर 14 फेब्रुवारीला अंतराळ स्थानकात पोहोचल्यानंतर तेथे सुरु असलेल्या सायंटिफिक संशोधनात सहभागी झाले आहेत  ESAची महिला अंतराळवीर Sophie Adenot पहिल्यांदाच अंतराळस्थानकात राहायला गेली आहे पंचवीस वर्षांनंतर पहिल्यांदाच महिला अंतराळवीर स्थानकात वास्तव्यास गेल्यामुळे युरोपात तिच्या ह्या स्थानकातील वास्तव्याबद्दल उत्सुकता आहे 26 फेब्रुवारीला नासाच्या Houston येथील संस्थेच्या लाईव्ह संपर्कात Sophie ने स्थानकातून निवडक फ्रेंच मीडिया पत्रकारांशी संवाद साधत त्यांच्या प्रश्नांना उत्तरे दिली 

प्रथम नासाच्या Houston येथील संस्थेतील प्रमुखांनी तिचे स्वागत केले आणि संवादाला सुरवात झाली Sophie हिने फ्रेंच मधील निवडक पत्रकारांशी फ्रेंच मधून संवाद साधला 

पत्रकार- Sophie तुझा अंतराळ प्रवास कसा झाला स्थानकातील पहिल्या प्रवेशाच्या क्षणी काय वाटले तू स्थानकातून प्रथम पृथ्वीदर्शन घडवलेस त्या विषयी सांग ह्या दहा दिवसात तुझ्या मानसिक आणि शारीरिक तब्येतीत काय फरक जाणवला तू ठीक आहेस ना ? स्थानक कसे आहे तिथल्या झिरो ग्रॅव्हीटीत वास्तव्य करताना तिथे प्रवेश केल्यानंतर Motion sickness, Nauseaचा त्रास झाला का ? तुझी दिनचर्या कशी आहे? तुझ्या सायंटिफिक संशोधनास सुरवात केलीस का ? ह्या सारखे अनेक प्रश्न विचारले 

 Sophie - माझा अंतराळ प्रवास ,अंतराळ स्थानकातील प्रवेश आणि इथून खाली पृथ्वीच अलौकिक सोंदर्य पाहण्याचा क्षण अद्भुत होता स्थानकात प्रवेश केल्यावर मला पृथ्वीवरील पाण्यातील मासा असल्यासारख फीलिंग आल मी त्या क्षणी सर्व बाजूने तरंगण्याचा अद्भुत आनंद घेतला माझ्या शरीरातील पेशींमध्ये ह्या संवेदना जागृत झाल्या माझी शारीरिक आणि मानसिक तब्येत सुदैवाने ठीक आहे मला वाटल तस इथल्या वास्तव्यात Motion sickness ,Nausea ह्यासारखे त्रास झाले नाहीत स्थानकात प्रवेश केल्यानंतर अंतराळातील हे फिरते स्थानक त्यातील लॅब पाहून आश्चर्यचकित झाले स्थानकातील अत्याधुनिक यंत्रणा उपकरणे  व्यवस्थापन सारच व्यवस्थित Organized आहे सार जिथल्या तिथे व्यवस्थित manage केलय हे बनवणारे नासा संस्थेतील सहभागी देशातील शास्त्रज्ञ,तंत्रज्ञ ,इंजिनीअर्स ह्यांच कर्तृत्व गौरवास्पद आहे इथे आल्यावर स्थानकातील कमांडरने पूर्ण स्थानक दाखवल तेव्हाच इथल्या धोकादायक यंत्रणे बद्दल माहिती दिली आणि इथे वावरताना आपला बचाव करण्यासाठी सतर्क राहण्याची सूचना दिली तसेच काही समस्या उद्भवल्यास कशी खबरदारी घ्यायची Oxygen Mask कुठे आहेत वै गोष्टी दाखवल्या स्थानकातील सर्व अंतराळवीर खूप छान आहेत त्यांनी आम्हाला इथल्या झिरो ग्रॅव्हीटीत कशी काळजी घ्यायची हे शिकवल आणि इतर कामासाठी मदत केली 

इथे प्रवेश केल्यापासूनचा आठवडा अत्यंत व्यस्ततेत गेला खूप काम होत स्थानकातून पृथ्वीवर Space X - कार्गोशीप परत गेल त्यातून स्थानकातील अंतराळवीरांनी संशोधित केलेल्या सायंटिफिक प्रयोगाचे नमुने व इतर सामानाच पॅकिंग केल आम्ही देखील आमचे Blood व इतर आवश्यक Samples घेऊन ते पृथ्वीवर पाठवले आता हळू हळू E.SA संस्थेने सोपविलेले सायंटिफिक संशोधन करण्यास सुरवात करेन मी आल्या आल्या लगेचच CADMOS Expt सुरु केलय सध्या इथे सुरु असलेल्या नासा संस्थेच्या संशोधनात सहभागी झालेय 

सकाळी लवकर उठण्याची सवय असल्यामुळे पहाटे साडे पाचला उठते आणि साडेसात पर्यंत मी रोजची दिनचर्चा आणि व्यायाम करते व्यायामाच्या मशिन्सवर त्या नंतर नासा संस्थेतील सर्व सहभागी देशांच्या लाईव्ह संपर्कात आम्हाला रोजच्या कामाचे ब्रिफींग केल्या जाते त्या नुसार आमच रोजच काम सुरु होत रात्री झोपण्यासाठी स्लीपिंग बॅगचा वापर करावा लागतो माझ्या सहकारी अंतराळवीरांनी मला ती बॅग तयार करून दिलीय स्थानकातील छोट्या जागेत प्रत्येकासाठी छोटी खोली असते मी अजूनही माझ्या सुटकेसमधील सार सामान काढल नाही पृथ्वीसारख इथे सार स्थिर नसत इथे फिरताना खूप काळजी घ्यावी लागते आता मला सर्व बाजूने तरंगत सहजतेने फिरता येतय 

इथे येताना मला माहिती मिळाली होती कि इथे वेगवेगळे आवाज येतात काही स्फोटासारखे असतात पण मी अनुभवी पायलट असल्यामुळे मला अशा आवाजाची सवय आहे काही मशिनरीचे आवाज येतात कधी फ्लॅश चे ,कधी valve सुरु झाल्याचे ,फॅनचे तर कधी इतर पण काही वेळेस काही वस्तू एकमेकांच्या संपर्कात आल्यावर घर्षणाने मधुर संगीताचा आवाज येतो तो श्रवणीय असतो 

आता मी Columbus Module मध्ये आहे  इथे कृत्रिम निळा प्रकाश आहे  फक्त Cupola मध्ये नॅचरल प्रकाश पडतो तिथे दररोज जायला वेळ नसतो त्यामुळे इथून पुन्हा पृथ्वीदर्शन केले नाही मोकळा वेळ सर्वांशी संवाद साधताना मजेत जातो असे तिने सांगितले त्या नंतर सर्वांनी तिला स्थानकातील वास्तव्यासाठी आणि संशोधनासाठी शुभेच्छा दिल्या