नासाच्या मावेन मंगळयानातील यंत्रणा बंद पडल्याने मोहीम थांबविण्याचा निर्णय

  

  2014 मध्ये मंगळावर पोहोचलेले नासाचे मावेन मंगळयान कक्षेतिळ भ्रमणादरम्यान -फोटो -नासा संस्था 

नासा संस्था- 3 जुन 

2013 साली  मंगळावरील पुरातन सजीवसृष्टीच्या अस्तित्वाचे पुरावे आणी सजीव सृष्टीसाठी आवश्यक पोषक वातावरणाचा शोध घेण्यासाठी मंगळावर गेलेल्या नासाच्या मावेन मंगळयानाचे कार्य आता थांबले आहे 

मंगळावरील अकरा वर्षांच्या यशस्वी कार्यकीर्दिनंतर सहा डिसेंबरला ह्या यानाचा पृथ्वीवरील नासा संस्थेशी असलेला संपर्क अचानक तुटला होता त्या नंतर ह्या मोहिमेतील नासाच्या शास्त्रज्ञांनी त्याच्याशी अनेकदा संपर्क साधण्याचा प्रयत्न केला पण त्याला प्रतिसाद मिळाला नाही त्या मुळे त्यांचे प्रयत्न असफल ठरले फेब्रुवारी मध्ये शास्त्रज्ञांनी पुन्हा मावेन मंगळ यानाच्या सध्य स्थितीची आढावा घेण्याचा प्रयत्न केला तेव्हा त्यांना मावेन मंगळ यानातील यंत्रणा बंद पडल्याने यान कार्यरत होत नसल्याचे आढळले त्या मुळे मावेन मंगळयान ह्या पुढे संशोधीत माहिती मिळवण्यासाठी कार्यक्षम नसल्याचा निष्कर्ष त्यांनी काढला 

डिसेंबरमध्ये मंगळाच्या कक्षेत भ्रमणादरम्यान मावेन मंगळाचा मागच्या बाजूस जाण्याआधी यानातील सर्व यंत्रणा सुरळीतपणे कार्यरत होत्या आणी यान नियमितपणे भ्रमण करत होते पण मंगळाच्या मागच्या बाजुस गेल्यावर मात्र नासाच्या डिप स्पेस नेटवर्क टिममधील शास्त्रज्ञांना कोणताही सिग्नल मिळाला नाही तेव्हा त्यांनी ओपन लूप रिसिव्हर द्वारे रेकॉर्ड केलेल्या रेडिओ सिग्नलसच्या माहिती नुसार मंगळामागे गेल्यावरही यान सुरक्षित मोडमध्ये होते पण अचानक यानाचा वेग प्रचंड वाढला त्यामुळे त्याचे वेगावरचे नियंत्रण गेले आणी यान अनियंत्रित झाले

ह्या अवस्थेत यान भरकटले आणी अत्यंत वेगाने असामान्यपणे भ्रमण करायला लागले शास्त्रज्ञांच्या मते भ्रमणादरम्यान यानाच्या मार्गक्रमणात समस्या ऊद्भवली त्यामुळे व्यत्यय आला अत्यंत वेगवान आणी सततच्या अनियंत्रित भ्रमणामुळे बॅटरी निकामी झाली त्याचा परिणाम यानातील यंत्रणेवर होऊन यंत्रणा बंद पडल्या आणी त्यामुळे यान दुरुस्त होण्यातही अडथळा आला

ह्या मिळालेल्या माहितीवर नासाचे शास्त्रज्ञ आणखी सखोल संशोधन करीत आहेत आणि मावेनचा पृथ्वीशी संपर्क तुटण्याचे नेमके कारण शोधत आहेत ह्या वर्षाच्या अखेरीस आणखी संशोधित माहिती मिळेल पण तो पर्यंत नासा संस्थेतील शास्त्रज्ञांच्या टीमने हि मोहीम थाबविणार असल्याचे जाहीर केले आहे 

2013 नोव्हेंबरमध्ये मंगळग्रहावरील आणि वातावरणातील संशोधित माहिती मिळविण्यासाठी मावेन मंगळयान मंगळावर गेले होते आणि ह्या दहाबारा वर्षात मावेन मंगळयानाने अत्यंत उपयुक्त संशोधित माहिती गोळा केली आहे ह्या माहितीचा उपयोग भविष्यकालीन मंगळ मोहिमेतील अंतराळवीरांना तेथील हानिकारक सौर किरणांपासून संरक्षण करण्यासाठी होईल आणि अनेक दशके हि माहिती उपयुक्त ठरेल असे नासाच्या वॉशिग्टन येथील Planetary Science Division मधील Director Louise Prockter म्हणतात 

मावेन मंगळयानाने शास्त्रज्ञांच्या मंगळावर पूर्वी सजीवांना पोषक वातावरण व पाण्याचे अस्तित्व होते तेथे सजीवांचे अस्तित्व असण्याच्या शक्यतेला दुजोरा देणारे पुरावे व संशोधित माहिती मिळविली पूर्वी पोषक असलेले वातावरण कसे नष्ट झाले ते शुष्क आणि थंड कसे झाले तेथील भूमीवर आणि वातावरणात सूर्याचा कसा प्रभाव पडला ह्याची माहितीही मावेन मंगळयानाने मिळविली आहे 

2018 साली झालेल्या सौर वादळ,धुलीवादळा दरम्यान ह्या यानाने अत्यंत महत्वपूर्ण माहिती संशोधित केली सौर वादळाच्या वेळी तेथे अत्यंत उष्ण विद्युतभारित किरणोत्सर्ग अविरतपणे होतो त्यामुळे उष्ण वारे वाहतात धुळीचे प्रचंड मोठे ढग तयार होतात आणि ते अत्यंत वेगाने आकाशात उंचावर जातात आणि आकाश वेढून टाकतात त्या वेळेस ह्या वावटळीत प्रचंड प्रमाणात माती व धूळ देखील उंच उडते त्यामुळे जमिनीची झीज होते आणि ह्या वावटळीत पाण्याचे कण देखील ओढले जाऊन उंच आकाशात पोहोचतात त्या मुळे पाणी देखील नष्ट होते कदाचित पुरातनकाळी असलेल्या पाण्याचे अस्तित्व असेच नष्ठ झाले असावे शिवाय ह्या सौरवादळा मुळे तेथे होणाऱ्या हानिकारक प्रकाश झोतामुळे तेथील वातावरणातील सजीवांसाठी पोषक असलेल्या वायूवरही प्रभाव पडला असेल अशी संशोधित माहिती मावेन मंगळयानाने गोळा केली आहे मावेन अंतराळयानातील अद्ययावत यंत्रणेने ह्या सौरवादळ,धुलीवादळाच्या वेळेस सूर्यकिरणांची तीव्रता आणि त्याचा भूमीवर,वातावरणावर होणारा प्रभाव ह्याची निरीक्षीत संशोधीत माहितीच्या मोजमापाची नोंद देखील केली आहे आजवर कुठल्याही यानाने अशी माहिती मिळविली नव्हती 

ह्या उत्सर्जित अपायकारक विद्युतभारित सौर किरणांच्या उत्सर्जनामुळे तेथील वातावरणातील वायूवर प्रभाव पडून तेथे तयार होणारा आकर्षक रंगीत झगमगत्या अवोऱाचे फोटो आणि त्यातील चार्जित कणांचे देखील निरीक्षण नोंदवून त्याची संशोधित माहिती मावेन मंगळयानाने पृथ्वीवर पाठविली आहे पण आता मात्र मावेनचे काम थांबले आहे त्या मुळे तेथील कक्षेत भ्रमणा दरम्यान किंवा मंगळाच्या कक्षेतुन ओढल्या जाऊन ते मंगळ ग्रहावर आढळून नष्ठ होईल

रशियन अंतराळवीरांचा स्थानकाच्या तांत्रिक कामासाठी स्पेसवॉक संपन्न

 

अंतराळवीर Sergey Kud -Sverchkov आणि अंतराळवीर Mikaev अंतराळस्थानका बाहेरील भागात Solar Radiation Device Install करताना -फोटो -नासा संस्था 

नासा संस्था -27 मे 

नासाच्या अंतराळ मोहीम 74चे कमांडर Sergey Kud -Sverchkov आणि फ्लाईट इंजिनीअर Sergei Mikaev ह्यांनी बुधवारी अंतराळस्थानकाच्या तांत्रिक कामासाठी स्पेसवॉक केला हे दोनही अंतराळवीर सकाळी 10 वाजून18 मिनिटांनी स्पेसवॉक साठी स्थानकाबाहेर पडले आणि सहा तासांनी 4 वाजून 23 मिनिटाला स्पेसवॉक पूर्ण करून स्थानकात परतले 

सहा तासांच्या ह्या स्पेसवॉक मध्ये ह्या अंतराळवीरांनी स्थानकाच्या बाहेरील भागातील Zvezda service Module  आणि रशियन सेगमेंट मधील Poisk आणि Nauka module मधील तांत्रिक कामे पूर्ण केली त्यांनी Zvezda Module बाहेरील भागात Solar Radiation आणि Solar Flares ह्यांची तीव्रता मोजण्यासाठी अत्याधुनिक उपकरण फिक्स केले सध्या सूर्याच्या अंतर्गत भागातून आगीचे लोट आणि आगीच्या तीव्र ज्वाळा बाहेर अंतराळात बाहेर फेकल्या जात आहेत त्यामुळे हानिकारक विद्युत भारित सूर्य किरणे देखील बाहेर फेकल्या जातात त्याचा विपरीत परिणाम पृथ्वीवरील विद्युत उपकरणे आणि इतर यंत्रणेवर होतो तसेच अंतराळातील स्थानकाबाहेरील सोलर पॅनल आणि इतर यंत्रणेवर देखील होतो अशा वेळेस अंतराळस्थानकाला आणि अंतराळवीरांना देखील हानी पोहोचू शकते म्हणून अंतराळवीर आणि अंतराळ स्थानक ह्यांच्या सुरक्षिततेसाठी स्थानका बाहेरील भागात ह्या अग्निज्वाळा आणि  हानिकारक सौर किरणांची तीव्रता मोजमाप करणारी यंत्रणा बसवण्यात आली आहे त्या मुळे अंतराळवीर अशा वेळेस सावधगिरी बाळगून स्वत:चा बचाव करू शकतील व स्थानक देखील सुरक्षित राहू शकेल 

ह्या शिवाय ह्या अंतराळवीरांनी स्थानकाच्या रशियन सेगमेंट मधील Poisk Module आणि Nauka Module बाहेरील भागात देखील काम केले त्यांनी त्या भागातील पूर्ण झालेले दोन सायंटिफिक प्रयोगाचे उपकरण काढून टाकले  त्यांनी अंतराळातील मायक्रो ग्रॅव्हीटीत मायक्रो Organism वर काय परिणाम होतो ह्याचे निरीक्षण नोंदवून संशोधित माहिती गोळा करण्यासाठी बसविण्यात आलेले अत्याधुनिक उपकरण व इतर साहित्य काढून ठेवले 

हि कामे पूर्ण झाल्यानंतर  उरलेल्या वेळात ह्या अंतराळवीरांनी स्थानकात आलेल्या Progress 94 ह्या कार्गोशिप वरील अँटेनाचे फोटो काढले हे कार्गोशिप स्थानकात पोहोचले तेव्हा त्यावरील अँटेना उघडण्याचा प्रयत्न असफल झाला होता 

अंतराळवीर Sergey  Kud -Sverchkov ह्यांचा हा दुसरा स्पेसवॉक होता त्यांनी ह्या स्पेसवॉक साठी लाल रंगाच्या रेषा असलेला स्पेससूट परिधान केला होता अंतराळवीर Mikaev ह्यांचा हा पहिलाच स्पेसवॉक होता त्यांनी ह्या स्पेसवॉकसाठी परिधान केलेल्या स्पेससूटवर निळ्या रंगाच्या रेषा होत्या अंतराळ स्थानकाच्या नूतनीकरण आणि दुरुस्तीसाठी केलेला हा 279 वा स्पेसवॉक होता  

नासाच्या Space X Crew-13 अंतराळ मोहिमेतील चार अंतराळविरांची निवड जाहीर

 

नासाच्या Space X Crew -13  चे अंतराळवीर Jessica Watkins,Luke Delaney  कॅनडाचे अंतराळवीर Joshua Kutryk आणि रशियाचे अंतराळवीर Sergey Teteryatnikov- फोटो -नासा संस्था 

नासा संस्था - 20 मे  

नासाच्या Space X Crew-13 अंतराळ मोहिमे अंतर्गत अंतराळ स्थानकात वास्तव्यासाठी जाण्यासाठी चार अंतराळविरांची निवड जाहीर झाली आहे नासाचे अंतराळवीर Jessica Watkins, Luke Delaney कॅनडाचे अंतराळवीर Joshua Kutryk आणी रशियन अंतराळवीर Sergey Teteryatnikov ह्यांचा समावेश आहे 

ह्या अंतराळ मोहिमेचे कमांडरपद अंतराळवीर Jessica आणी पायलटपद अंतराळवीर Luke सांभाळणार असुन अंतराळवीर Joshua आणी अंतराळवीर Sergey हे दोघे मिशन स्पेशालिस्टपद सांभाळतील  

अंतराळवीर Jessica Watkins Colorado मधील Lafayette येथील रहिवासी आहेत 2017 मध्ये नासा संस्थेत त्यांची अंतराळवीर पदासाठी निवड झाली Stanford University मधून Geological आणी Environmental Scienceपदवी प्राप्त Jessica ह्यांनी California University मधून Doctorate केले त्यांनी  मंगळभुमी विषयी संशोधनात्मक अभ्यास केला असून त्या नासाच्या California येथील J.P.L Lab मधील Curiosity Mars Rover Science टिमच्या सदस्य आहेत त्या दुसऱ्यांंदा स्थानकात वास्तव्यास जाणार आहेत ह्या आधी 2022 मध्ये Space X Crew 4 अंतराळ मोहीम अंतर्गत त्या स्थानकात गेल्या होत्या त्यांनी मोहीम 67/68 मध्ये सहभाग नोंदवला त्या दरम्यान त्यांनी स्थानकात 170 दिवस वास्तव्य केले आणी सायंटिफिक संशोधनात सहभाग नोंदवला होता Space X Crew मोहीमे अंतर्गत स्थानकात दोनवेळा अंतराळप्रवास करणाऱ्या त्या पहिल्या नासाच्या अंतराळवीर आहेत 

 Florida येथील रहिवासी असलेले अंतराळवीर Luke Delaney हे मेकॅनिकल ईंजीनियर आणी एरोस्पेस ईंजीनियरमध्ये पदव्युत्तर आणि प्रावीण्य प्राप्त नौदल वैमानिक आहेत Luke ह्यांनी Test Pilot पदी कार्यरत असताना Operation Enduring Freedom मोहिमेच्या समर्थनार्थ संपूर्ण Pacific region मधून प्रवास केला नासाच्या Virginia येथील Langley Research Center Hampton येथे Test Pilot Instructor आणी Research Pilot पदी ते कार्यरत होते 2021 मध्ये त्यांची अंतराळवीर पदासाठी निवड झाली ते प्रथमच अंतराळस्थानकात वास्तव्यास जाणार आहेत 

 Fort Saskatchewan येथील रहिवासी अंतराळवीर Kutryk हे देखील पहिल्यांदाच अंतराळस्थानकात वास्तव्यास जाणार आहेत 2017 मध्ये त्यांची नासात निवड झाली त्यांनी कॅनडाच्या NATO UN आणी North American Aerospace Defense Command च्या मोहिमेमध्ये सहभागी होऊन CF-18 Fighter Pilot पदी काम केले Cold Lake येथील Aerospace Engineering Test Establishment मध्ये Experimental आणी Operational Test Pilot पदावरही ते कार्यरत होते त्यांनी कॅनडातील Royal Military College मधून BE Mechanical ची पदवी घेतली त्या नंतर त्यांनी ME Space Studies,Flight Test Engineering Defense Studies विषयात प्राविण्य प्राप्त केले 

रशियन अंतराळवीर Sergey Teteryatnikov ह्यांनी रशियातील सेंट पिटर्सबर्ग नौदल अकादमी मधून BE केले त्यांची Test Cosmonaut पदासाठी निवड होण्याआधी त्यांनी नौदल इंजिनीयर पदी अनेक ठिकाणी कामे केली विशेषतः पाणबुड्या आणि विशेष इंजिन रुम संचलन ह्या सह विविध नौदल अभियांत्रिकी विभागात त्यांनी काम केले 2021 मध्ये त्यांची Gagarin Research & Test Cosmonaut Training Center Cosmonaut Crops मध्ये निवड झाली 2023 पर्यंत ते तिथे कार्यरत होते अंतराळवीर Sergey देखील पहिल्यांदाच अंतराळस्थानकात वास्तव्यास जाणार आहेत

हे चारही अंतराळवीर सप्टेंबर ते नोव्हेंबर दरम्यान  सहा महिन्याच्या वास्तव्यासाठी स्थानकात जातील आणी अंतराळ मोहीम 75 मध्ये सहभागी होऊन तेथे सुरू असलेल्या सायंटिफिक संशोधनात सहभागी होतील 

आर्टेमिस मोहिमेतील अंतराळविरांतर्फे छोट्या अंतराळप्रेमी जॅकला Orion Flight Space suit गिफ्ट

CBS news आयोजित Artemis II Astronauts The Real Hero ह्या कार्यक्रमात अंतराळ प्रेमी छोट्या जॅकला Space suit दाखवताना अंतराळवीर Christina Koch -फोटो -CBS news 

नासा संस्था- (CBS news)  -12 में 

नासा संस्था वेगवेगळे वेगवेगळ्या ऊपक्रमाद्वारे नागरिकांना अंतराळमोहिमेत सहभागी होण्याची संधी देते अमेरीकेच्या पन्नास वर्षानी सुरू झालेल्या आर्टिमस मोहिमेत देखील सहभागी होण्याची संधी नासाने ऊपलब्ध केली होती आर्टेमिस ll मोहिमेतील ऊड्डाणस्थळी ऊपस्थित रहाण्याची आर्टेमिस II मोहिमेतील अंतराळवीरांचे अंतराळ ऊड्डाण प्रत्यक्ष वा आभासी पध्दतीने सोशल मिडीया द्वारे सहभागी होऊन पाहण्याची संधी नासाने जाहीर केली होती त्याला  नागरिकांनी ऊत्स्फुर्त प्रतिसाद दिला त्यात लहान मुलांचाही सहभाग होता

आर्टेमिस ll मोहिमेत सहभागी होऊन ह्या अंतराळविरांना पहाण्यासाठी उड्डाणस्थळी इतर लहान मुलांप्रमाणेच पाच वर्षाचा जॅक देखील आला होता तोही अंतराळविरांसारखा पांढऱ्या रंगाचा स्पेससुट घालून त्यावर कमांडर असे लिहले होते आर्टेमिस II  मोहिमेच्या अंतराळ उड्डाणाच्या लाईव्ह प्रसारणाच्या वेळी वार्तांकन करणाऱ्या  CBS news च्या पत्रकारांचे लक्ष त्याच्याकडे गेले त्यांनी Jack सोबत संवाद साधला तेव्हा त्याने मला देखील अंतराळवीर व्हायचे आहे असे सांगितले होते त्या वेळी त्याने ऊपस्थितांचे लक्ष वेधून घेतले होते त्या नंतर सोशल मीडियावर तो व्हायरल झाला होता 

आर्टेमिस मोहिमेतील अंतराळवीरांनी गिफ्ट दिलेल्या Orion Flight Space Suit सोबत अंतराळप्रेमी जॅक -फोटो -CBS News

आता अंतराळवीर चंद्र मोहीम यशस्वी करुन पृथ्वीवर परतल्यानंतर त्यांच्या ह्या मोहिमेबाबत जाणुन घेण्यासाठी अनेक कार्यक्रम आयोजित केल्या जात आहेत हे अंतराळवीर देखील ऊत्साहाने त्यात सहभागी होत आहेत 

ह्या अंतराळवीरांच्या आर्टेमिस मोहिमेच्या यशाबद्दल त्यांचे अभिनंदन करण्यासाठी आणि ह्या मोहिमेबद्दल जाणून घेण्यासाठी 1 मेला CBS Morning Town hall मध्ये Gayle King आणि Tony Dokoupil ह्यांनी Artemis II Astronauts the Real Hero ह्या सेलिब्रेशन कार्यक्रमाचे आयोजन केले होते ह्या कार्यक्रमात अंतराळवीर  Reid Wiseman,Victor Glover,Christina Koch आणि Jeremy Hansen ह्यांना आमंत्रित केले होते ह्या कार्यक्रमात त्यांनी ह्या छोट्या अंतराळप्रेमी जॅकला देखील आमंत्रित केले होते अंतराळवीर आर्टेमिस मोहिमेतून परतल्यानंतरही त्याच्याशी संवाद साधला होता 

ह्या कार्यक्रमात त्याची खास दखल घेऊन आधी त्याचे सर्वांनी कौतुक केले आणि अंतराळवीरांना त्याच्या अंतराळप्रेमा विषयी सांगितले अंतराळवीर Christina ह्यांनी त्याला जवळ बोलावले आणि त्याच्याशी संवाद साधत सांगितले की,आम्ही तुझ्या बद्दल असे ऐकले आहे की.तु अंतराळ वीरांसारखा पांढरा फ्लाईट स्पेससूट घालून  launching पासुन landing पर्यंत ह्या मोहिमेत सहभागी झालास आणी मोहिमेची माहिती घेतलीस पण तुझ्या आईकडून आम्हाला कळाले की,तुझा पांढरा स्पेससुट थोडा मळला होता आम्ही तुला आता आमच्या सारखा केशरी रंगाचा Orion फ्लाईट स्पेससुट गिफ्ट देणार आहोत त्यावर आमच्या सह्या आहेत शीवाय आम्ही तुला आमच्या टिममध्ये सहभागी करून घेत आहोत आणी तुला कंमाडरपद पण देत आहोत तुला चालेल ना? हे ऐकून छोटा Jack आश्चर्यचकित झाला आनंदाने ऊडी मारून त्याच्या आईकडे गेला आणी तिला बिलगुन हे सांगितल आणी पुन्हा पळत येत Christina ला बिलगुन आनंदाने हो म्हणाला तेव्हा Christina ने त्याला स्पेससुट दिला आणी तु आम्हाला खूप आवडलास असे सांगितले !"

त्या नंतर Jack च्या आईवडिलांनी अंतराळविरांचे आभार मानले आणी Jack ला अंतराळविश्वाची किती आवड आहे ते सांगितले अंतराळविरांनी त्याचे कौतुक केले त्याला प्रोत्साहन दिले त्यांच मोठेपण लहानाप्रती प्रेम फक्त आमच्या साठीच नाही सर्व मानवतेसाठी प्रशंसनीय आहे त्यांनी अत्यंत कठीण परिस्थितीत धैर्याने आर्टिमस मोहिम यशस्वी केलीय हे काम अतुलनीय आहे असे त्या म्हणाल्या

White house मध्ये आयोजित स्वागत समारंभात Donald Trump तर्फे आर्टेमिस मोहिमेतील अंतराळविरांचे अभिनंदन

White house मध्ये आयोजित स्वागत समारंभात नासाचे Administrator Jared Isaacman आर्टेमिस मोहिमेतील अंतराळवीर Victor Glover,Christina koch, Reid Wiseman,Jeremy Hansen ह्यांचे अभिनंदन करताना  अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष Donald Trump 

नासा संस्था-( Space news ) - 8 मे

नासाच्या आर्टिमस मोहिमेतील अंतराळवीर Reid Wiseman,Victor Glover,Christina Koch आणी Jeremy Hansen ह्यांनी चंद्राच्या कक्षेत शिरुन हि मोहीम यशस्वी केल्यानंतर जगभरातून त्यांचे कौतुक होत आहे अमेरीकेचे राष्ट्राध्यक्ष Donald Trump ह्यांनी देखील त्यांच्यासाठी 29 एप्रिलला White House मध्ये खास स्वागत समारंभाचे आयोजन करून त्यांचे अभिनंदन केले ह्या कार्यक्रमात नासाचे Administrator Jared Isaacman हे देखील आमंत्रित होते 

Oval Office मध्ये आयोजित ह्या स्वागत समारंभात Donald Trump ह्यांनी अंतराळवीरांचे कौतुक केले," ते म्हणाले ह्या चार अंतराळविरांनी हि मोहिम यशस्वी केल्याने अमेरीकेची मान अभिमानाने ऊंचावली आहे ह्या अंतराळविरांनी जीवाची पर्वा न करता मोहिमेदरम्यान आलेल्या समस्येवर मात करीत अत्यंत धैर्याने हि अवघड मोहीम यशस्वी केली ह्या अंतराळविरांचे काम निश्चितच गौरवास्पद आहे अशा कर्तबगार नागरिकांच्या असाधारण कर्तृत्वामुळे देश महान बनतो ह्या अंतराळविरांचे धैर्य अविश्वसनिय आहे आम्हाला त्यांचा अभिमान वाटतो

अंतराळात जाण्यासाठी असाधारण धैर्य,निरोगी आरोग्य सुदृढ शरीर आणी अंतराळ प्रवासादरम्यान येणाऱ्या कठीण परिस्थितीला सामोरे जाण्याची क्षमता असावी लागते ह्या अंतराळविरांनी अमेरिकेचे पन्नास वर्षांनंतरचे चंद्र मोहिमेचे ऊद्दिष्ठ साध्य केले त्यांच्या ह्या ऐतिहासिक मोहिमेच्या यशाबद्दल अभिनंदन आणी त्यांना ह्या कठीण परिस्थितीत साथ देणाऱ्या त्यांच्या कुटुंबियांचे देखील अभिनंदन नासा संस्थेने अत्यंत प्रतिकुल परिस्थितीत हि मोहीम यशस्वी केली आहे त्यांचे कार्य  देखील अभिनंदनीय आहे

ह्या अंतराळविरांना अंतराळात गेलेले पाहून मला देखील आता अंतराळात जाण्याची ईच्छा होत आहे मी देखील फिजिकली फिट आहे स्मार्ट आहे पण एक समस्या आहे असे म्हणत त्यांनी नासाचे Administrator Jared ह्यांना आपल्या देशात राष्टाध्यक्ष अंतराळ प्रवास करु शकतात का? त्यांना तशी परवानगी आहे का?असे गमतीत विचारले तेव्हा Jared म्हणाले आम्ही निश्चितच ह्या बाबतीत विचार करु !"

ह्या कार्यक्रमात अमेरिकेतील नामवंत पत्रकार देखील ऊपस्थित होते त्यांनी Donald Trump ह्यांना काही प्रश्न विचारले Trump ह्यांनी त्यातील काही प्रश्नांची ऊत्तरे दिली विशेष म्हणजे Donald Trump ह्यांनी ह्या अंतराळवीरांना ह्या मोहिमेविषयी कुठलेही प्रश्न विचारले नाहीत त्यांनी पायलट विषयी गौरवोउद्गार काढले पायलट सॉलिड असतात आपल्याला ज्या गोष्टी दिसत नाहीत त्या त्यांना दिसतात असे ते म्हणाले 2028 पर्यंत आर्टेमिस मोहिमेतील अंतराळवीरांचे पाऊल चंद्रभूमीवर पडेल त्या साठी नासा संस्था प्रयत्न करेल आणि त्यांना लागेल ती मदत आम्ही करू असेही त्यांनी सांगितले 

ESAच्या SOLIS 100 अभियाना अंतर्गत संशोधनासाठी सहा प्रतिनिधींचा पृथ्वीवरील कृत्रिम झिरो ग्रॅविटीत प्रवेश

 

 ESA च्या SOLIS 100 अभियानातील भविष्य कालीन अंतराळवीरांचे सहभागी प्रतिनिधी -फोटो -ESA

 ESA संस्था -23 एप्रिल 

युरोपियन स्पेस एजन्सी आणि जर्मन एरोस्पेस सेंटर ह्यांच्या तर्फे SOLIS 100 ह्या नाविन्यपूर्ण अभियानाचा शुभारंभ झाला ह्या अभियाना अंतर्गत भविष्यकालीन मंगळ व दूरवरच्या अंतराळ मोहिमेतील अंतराळवीरांचे प्रतिनिधित्व करण्यासाठी सहा तरुणांनी जर्मनीतील Cologne येथील शास्त्रज्ञ निर्मित अंतराळातील झिरो ग्रॅव्हिटी सारख्या कृत्रिम वातावरणात प्रवेश केला आता शंभर दिवस हे तरुण तेथे बंदिस्त असतील त्यांना बाहेरच्या जगाशी आणि  त्यांच्या कुटुंबियांशी संवाद साधता येणार नाही फक्त संस्थेतील प्रमुख त्यांच्या संपर्कात असतील  

अंतराळ मोहिमेतील अंतराळवीर जेव्हा अंतराळ प्रवास करतात किंवा अंतराळ स्थानकात राहतात तेव्हा ते पृथ्वीपासून त्यांच्या कुटुंबियांपासून जसे दूर असतात तसेच ह्या भावी अंतराळवीरांच्या प्रतिनिधींना ठेवण्यात येईल त्यांच्या ह्या शंभर दिवसांच्या वास्तव्यात हे प्रतिनिधी मानवी अंतराळ मोहिमेतील अंतराळवीरांसाठीच्या संशोधनात सहभागी होतील 

 हे सहा प्रतिनिधी जर्मनीतील Cologne येथे DLR Envihab Research Facility द्वारे निर्मित अंतराळस्थानकासारख्या वातावरणात आणि अंतराळवीरांसारख्या परिस्थितीत राहतील त्यांची दिनचर्या  देखील अंतराळवीरांसारखी असेल अंतराळवीरांसारखेच सायंटिफिक प्रयोग,संशोधन Technology Demonstration आणि इतर कामांचा त्यात समावेश आहे ह्या बंदिस्त झिरो ग्रॅविटीत राहताना त्यांच्या शारीरिक आणि मानसिक अवस्थेत होणारे बदल ह्याचे निरीक्षण नोंदवून त्याची संशोधित माहिती गोळा केल्या जाईल ह्या दरम्यान त्यांना येणाऱ्या समस्या आणि इतर आव्हानांना ते कसे सामोरे जातात ह्याचीहि नोंद करण्यात येईल 

  

      ESA च्या SOLIS 100 अभियानातील प्रतिनिधींचा Sleeping pod -फोटो -E.SA संस्था 

भविष्यकालीन दूरवरच्या अंतराळ आणि मंगळ मोहिमेतील अंतराळवीरांच्या सुरक्षित अंतराळ प्रवास आणि निरोगी आरोग्यासाठी हि संशोधित माहिती गोळा करण्यात येत आहे हे अंतराळवीर पृथ्वीपासून दूर असल्यामुळे त्यांच्या अंतराळ प्रवासादरम्यान अचानक काही समस्या उद्भवल्यास आणि त्यांचा पृथ्वीशी संपर्क तुटल्यास त्या समस्येवर मात करण्याची क्षमता विकसित करण्यासाठी हि माहिती उपयुक्त ठरेल 

झिरो ग्रॅविटीत दीर्घकाळ वास्तव्यादरम्यान अंतराळवीरांच्या शारीरिक आणि मानसिक अवस्थेवर परिणाम होतो मानवी आरोग्यावर विपरीत परिणाम होतो मसल्स आणि हाडांची झीज होणे,रक्तप्रवाहाची दिशा बदलणे,हार्ट प्रॉब्लेम,थ्रम्बोसिस,वजन कमी होणे या सारख्या समस्या जाणवतात अशा विपरीत वातावरणात ह्या समस्या का निर्माण होतात शरीर ह्या परिस्थितीवर कशी मात करते त्यांच्या मानसिक अवस्थेत काय बदल जाणवतात ह्या विषयी संशोधन करण्यात येत आहे  

 ह्या अभियानातील भविष्यकालीन अंतराळ मोहिमेतील अंतराळवीरांचे हे सहा प्रतिनिधी 26 ते 32 वयोगटातील असून युरोपातील वेगवेगळ्या भागातील आहेत त्यांची निवड युरोपियन स्पेस एजन्सी आणि जर्मन एरोस्पेस सेंटर तर्फे केल्या गेली असून त्यांची मानसिक,शारीरिक क्षमता आणि इतर आवश्यक बाबीची पूर्तता करून अंतिम निवड करण्यात आली 

स्थानकातील शनिवारच्या डिनर पार्टीत अंतराळवीरांनी घेतला सोफीच्या फ्रेंच पदार्थाचा आस्वाद

अंतराळ स्थानकातील शनिवारच्या डिनर पार्टीत स्थानकातील सर्व अंतराळवीर एकत्रित अंतराळवीर सोफीच्या फ्रेंच पदार्थाचा आस्वाद घेताना -फोटो -E.SA संस्था 

 

E.SA संस्था - 23एप्रिल

अंतराळस्थानकातील अंतराळवीर पृथ्वीपासून दूर त्यांच्या कुटुंबियांपासून दूर अंतराळातील झिरो ग्रॅव्हीटीत वास्तव्य करतात तेव्हा त्यांना पृथ्वीसारखे ताजे अन्न पदार्थ खायला मिळत नाही त्यांना पृथ्वीवरून आलेले प्रिझर्व अन्न पदार्थ खावे लागतात अंतराळ स्थानकातील वास्तव्यादरम्यान अनेक सण येतात अशा वेळी त्यांना ह्या खास प्रसंगी खाण्यासाठी काही विषेश पदार्थ दिले जातात तर कधी स्थानकात येणाऱ्या कार्गोशिप किंवा अंतराळ स्थानकात   वास्तव्यास येणाऱ्या अंतराळविरांसोबत त्यांच्या साठी अन्न पदार्थ पाठविले जातात 

अंतराळवीर स्थानकातील वास्तव्यादरम्यान संशोधन व इतर कामात व्यस्त असतात अंतराळस्थानकात येणाऱ्या अंतराळवीरांचे स्थानकात स्वागत त्यांच्या पृथ्वीवर जाण्यासाठीची तयारी पृथ्वीवरून स्थानकात येणाऱ्या जाणाऱ्या कार्गोशिपसाठी Hatching Docking ची तयारी करणे शिवाय संशोधित प्रयोगाचे नमुने गोळा करणे ह्या व्यतिरिक्त अनेक कामे ते करतात मागच्या महिन्यात अंतराळवीरांनी अंतराळस्थानकाच्या नूतनीकरणासाठी आणि तांत्रिक कामासाठी स्पेसवॉकही केला ह्या आठवड्यात अंतराळवीरांनी आर्टिमस II मोहिमेतील अंतराळवीरांशी चंद्रप्रवासा दरम्यान अंतराळातून लाईव्ह संवादही साधला त्या मुळे ह्या अंतरावीरांचा हा आठवडा अत्यंत धावपळीचा गेला 

ह्या अंतराळवीरांनी म्हणूनच ह्या शनिवारी रात्री एकत्र डिनर पार्टीचे आयोजन केले युरोपियन अंतराळवीर सोफी अडोनेट हिने हि कल्पना सुचविली सोफीने त्या साठी स्थानकातील सामानातून खास टेबल तयार केला आणि त्यावर सारे पदार्थ मांडून टेबल सजविला ह्या पार्टीचे वैशिष्ठ होते सोफीच्या बोनस फूडचा त्यातला समावेश युरोपियन सांस्कृतिक परंपरेनुसार अंतराळवीर जेव्हा स्थानकात वास्तव्यास जातात तेव्हा त्यांच्यासाठी हे बोनस फूड दिले जाते अंतराळवीरांच्या वास्तव्यादरम्यान स्थानकात येणाऱ्या सण किंवा खास प्रसंगाच्या वेळी खाण्यासाठी अंतराळवीरांना काही जास्तीचे पारंपारिक पदार्थ दिले जातात अंतराळवीर त्यांच्या व्यस्त दिनचर्येतून वेळ काढून जेव्हा एकत्र पार्टी करतात तेव्हा ह्या खास पदार्थांचा आस्वाद घेतात अंतराळवीरांसाठी युरोपातील खास Chef हे पदार्थ बनवतात सोफीसाठी हे स्पेशल पदार्थ Multi Michelin Starred Chef -Anne -Sophie Pic ह्यांनी तयार केले होते अंतराळवीरांनी शनिवारच्या डिनर मध्ये ह्या फ्रेंच बोनस फूड पदार्थांचा आस्वाद घेत पार्टी एन्जॉय केली  

अंतराळवीरांना सोबत दिल्या जाणाऱ्या  पदार्थांच्या सोबत दिलेले हे खास अन्न पदार्थ अत्यल्प असतात त्यांच्या मेनूच्या एक दशांश पट इतकेच पण अंतराळवीर म्हणतात हे अन्न पदार्थ अंतराळातील झिरो ग्रॅव्हीटीतील वास्तव्यात शरीरासाठी आणि मनासाठी आरोग्यदायी ठरतात त्या मुळे अंतराळवीरांची मैत्री दृढ होण्यास मदत होते आणि विशेष म्हणजे त्यांना वेगवेगळ्या देशातील पदार्थंची चव चाखायला मिळते