नासाच्या Space X -Crew 12 अंतराळमोहिमेतील चार अंतराळवीर स्थानकात जाणार

 

 नासाच्या  Space X Crew -12 चे अंतराळवीर Jessica Meir ,Jack Hathaway युरोपियन अंतराळवीर Sophie Adenot आणि रशियन अंतराळवीर Andrey Fedyaev -फोटो -नासा संस्था 

  नासा संस्था - 3 फेब्रुवारी 

नासाच्या Space X -Crew 12 अंतराळमोहिमेअंतर्गत नासाचे अंतराळवीर Jessica Meir,Jack Hathaway,युरोपियन अंतराळवीर Sophie Adenot आणि रशियन अंतराळवीर Andrey Fedyaev सहा महिन्यांच्या वास्तव्यासाठी स्थानकात जाणार आहेत ह्या मोहिमेतील कमांडरपद नासाच्या अंतराळवीर Jessica Meir पायलटपद अंतराळवीर Jack Hathaway सांभाळणार असून अंतराळवीर Sophie Adenot आणि अंतराळवीर Andrey Fedyaev हे दोघे मिशन स्पेशॅलिस्ट पद सांभाळणार आहेत 

Space X Crew Dragon ह्या चारही अंतराळवीरांसह नासाच्या Florida येथील Cape Canaveral Space Force Station मधील Launch Complex 40 ह्या उड्डाणस्थळावरून Falcon -9 रॉकेटच्या सहाय्याने स्थानकात जाण्यासाठी अंतराळात झेपावेल 

अंतराळवीर Jessica ह्यांची हि दुसरी अंतराळवारी असून नासाच्या अंतराळमोहीम  61/62 अंतर्गत त्या स्थानकात गेल्या होत्या ह्या मोहिमेत त्या Flight Engineer पदी कार्यरत होत्या आणि त्या दरम्यान त्यांनी स्थानकात 205 दिवस वास्तव्य केले आणि पहिल्या तीन All Woman Space Walk मध्ये Christina Koch ह्यांच्या सोबत सहभाग नोंदवून 21 तास 44 मिनिटांचा Space Walk करण्याचा विक्रम प्रस्थापित केला होता 

अंतराळवीर Andry ह्यांची हि पहिलीच अंतराळवारी असून ते पहिल्यांदाच स्थानकात वास्तव्यास जाणार आहेत 2021मध्ये त्यांची नासा संस्थेत अंतराळवीरपदासाठी निवड झाली ते US Navy मध्ये कमांडरपदी कार्यरत होते ते अनुभवी पायलट असून त्यांनी वेवेगळ्या तीस Aircraft मधून 2500 तास उड्डाण केले आहे 

युरोपियन अंतराळवीर Sophie ह्याही प्रथमच स्थानकात वास्तव्यास जाणार असून त्यांची हि पहिलीच अंतराळयात्रा आहे त्या Engineer आहेत त्यांनी Aircraft Flight Dynamics आणि Helicopter Cockpit Design Engineer, Air Bus Helicopters Design Engineer मध्ये Specialization केले त्या नंतर त्यांनी 2008-2012 पर्यंत Cazaux Air Base मध्ये Search & Rescue Pilot पदी काम केले आणि त्या Flight Test Center DGA येथे Test Pilot पदी कार्यरत होत्या त्या दरम्यान त्यांनी 22 वेगवेगळ्या Aircraft मधून 3000 तास उड्डाण केले आहे 

Fedyaev ह्यांची हि तिसरी अंतराळवारी आहे ते Aircraft Operations Air Traffic Organization Specialist Pilot Engineer आहेत त्यांनी 38 Aircraft मधून 600तास उड्डाण केले आहे  2012 मध्ये त्यांची Gagarin Research &Test Cosmonaut Training Center Cosmonaut Crop मध्ये निवड झाली तेथे 2014 पर्यंत  ते Test Cosmonaut पदी कार्यरत होते 2023मध्ये नासाच्या Space X Crew -6 मोहिमेअंतर्गत ते स्थानकात गेले त्या दरम्यान त्यांनी स्थानकात 156 दिवस वास्तव्य केले आणि अंतराळ मोहीम 69चे Flight Engineer पद सांभाळले होते त्यांच्या यशस्वी कर्तृत्वा मुळे त्यांना Hero Of The Russian Federation तर्फे Yuri Gagarin Medal देऊन सन्मानित करण्यात आले 

हे चारही अंतराळवीर सहा फेब्रुवारीला उड्डाणपूर्व दोन आठवडे Quarantine मध्ये राहण्यासाठी नासाच्या Johnson Space Center Florida येथे जाणार असून उड्डाणाची निश्चित तारीख ठरली नसली तरीही हे अंतराळवीर 11ते 13फेब्रुवारी दरम्यान स्थानकात जाण्यासाठी उड्डाण करतील असे नासा संस्थेतर्फे जाहीर करण्यात आले आहे 

नासाच्या Artemis II मोहिमेतील आंतराळवीरांचा उड्डाणाआधीच्या Quarantine मध्ये प्रवेश

  

नासाच्या आर्टीमस मोहिमेतील अंतराळवीर Johnson Space Center Florida येथील Orion Simulator समोर -फोटो -नासा संस्था 

 

नासा संस्था -(Space News) -23 जानेवारी  

अमेरिकेच्या पन्नास वर्षांनी सुरु झालेल्या चंद्र मोहिमेची तयारी आता अंतिम टप्प्यात पोहोचली आहे नासाच्या Artemis II मोहिमेअंतर्गत नासाचे अंतराळवीर Ried Wisewman ,Victor Glover ,Christina Koch आणि कॅनडाचे अंतराळवीर चंद्रावर जाणार आहेत आणि तेथील वातावरणातील आणि भूगर्भातील संशोधित माहिती गोळा करणार आहेत 

त्यांच्या ह्या दहा दिवसांच्या मोहिमेत ह्या आंतराळवीरांची तब्येत ठीक राहावी त्यांना कुठल्याही प्रकारचा संसर्गजन्य आजार होऊ नये आणि कुठलीही समस्या निर्माण होऊन मोहिमेला उशीर होऊ नये ह्या साठी नासा संस्थेतर्फे ह्या चारही अंतराळवीरांना Quarantine मध्ये ठेवण्यात आले आहे अंतराळ मोहिमेआधी नासाच्या Health Stabilization Program अंतर्गत ह्या अंतराळवीरांच्या निरोगी आरोग्यासाठी चौदा दिवस क्वारंटाईन मध्ये ठेवले जाते

हे अंतराळवीर फेब्रुवारी महिन्यात चंद्रावर जाण्यासाठी उड्डाण करणार असून अजून निश्चित तारीख जाहीर झाली नाही सध्या आर्टीमस मोहिमेतील Orion अंतराळयान आणि रॉकेट उड्डाणस्थळी दाखल झाले असून अंतिम Test करण्यात येत आहे Wet Dress rehearsal व इतर Testing होईपर्यंत ह्या आंतराळवीरांचे क्वारंटाईन संपेल सध्या हे अंतराळवीर नासाच्या Huston Space Center येथील Astronaut Crew Quarter मध्ये रहात असून उड्डाणाच्या सहा दिवस आधी ते नासाच्या Kennedy Space Center Florida येथे दाखल होतील 

क्वारंटाईन मध्ये रहात असले तरीही क्वारंटाईनचे नियम पाळून हे अंतराळवीर त्यांच्या कुटुंबीयांसोबत व मित्रांसोबत फोनवरून संपर्क साधू शकतात ह्या अंतराळवीरांना मास्क वापरावा लागेल आणि लोकांच्या संपर्कात गेल्यास ठराविक अंतर ठेवावे लागेल 

Blue Origin NS -38 मोहिमेतील सहा प्रवासी अंतराळ पर्यटनावरून परतले

Blue Origin - NS -38 मोहीमेतील अंतराळ पर्यटक Dr.Laura Stiles,Alain Fernandez,Alberto,Dr Linda,Tim &Jim Hendren- फोटो -Blue Origin 

Blue Origin -22 जानेवारी 

Blue Origin NS -38 मोहिमेअंतर्गत सहा अंतराळ प्रवासी  22 तारखेला अंतराळ पर्यटनावरून परतले Blue Origin च्या व्यावसायिक अंतराळ पर्यटनाला उत्स्फूर्त प्रतिसाद मिळत असल्याने हि अंतराळ पर्यटन सेवा आता नियमित सुरु झाली आहे ह्या मोहिमे अंतर्गत अंतराळ पर्यटनास गेलेल्या प्रवाशांमध्ये Tim Drexler, Dr.Linda Edwords, Alain Fernandez, Alberto Gutierrez, Jim Hendren  आणी Laura Stiles ह्यांचा समावेश होता Tim  रिटायर्ड पायलट आणि Entrepreneur ,Linda Gynecologist Alain रियल इस्टेट डेव्हलपर,Alberto रिटायर्ड US Air force Colonel Jim आणि Laura डायरेक्टर New Shepard Launch Operations मध्ये कार्यरत आहेत  

हे सहाही प्रवासी 22 तारखेला Blue Origin च्या West Texas येथील ऊड्डाणस्थळावरुन 11.25a.m. वाजता New Shepard अंतराळ यानातुन रॉकेटच्या सहाय्याने अंतराळात झेपावले काही वेळाने यानातील स्वयंचलित यंत्रणा कार्यरत झाली आणी यान रॉकेट पासून वेगळे झाले आणी अत्यंत वेगाने अंतराळात पुढील प्रवासास मार्गस्थ झाले  अंतराळपर्यटनास निघण्याआधी सर्वजण अंतराळप्रवासाचा रोमांचक अनुभव घेण्यासाठी उत्सुक झाले होते 

अंतराळयान अत्यंत वेगाने अंतराळातील अंतर कापत पृथ्वी व अंतराळ ह्याच्या मधील 62 मैल अंतरावरील कर्मन रेषेपर्यंत पोहोचले आणि काही क्षणातच यानाने अंतराळातील झीरो ग्रॅव्हिटीत प्रवेश केला तेव्हा ह्या सहाही प्रवाशांनी अंतराळातून खाली पृथ्वीसौन्दर्य पाहण्याचा आणि अंतराळातील वजनरहित अवस्थेत तरंगण्याचा आनंद लुटला  सर्वांच्या तोंडुन Oh! My God! Its Unbelievable ! Awesome! WOW! Exceptional ! अशा ऊत्स्फुर्त प्रतिक्रिया बाहेर पडल्या

अवघ्या दहाबारा मिनिटात पृथ्वी ते अंतराळ असा प्रवास करुन झीरो ग्रॅव्हिटीतील वजनरहित अवस्थेत काही मिनिट पक्षाप्रमाणे तरंगण्याचा अदभूत आनंद (जो पृथ्वीवर घेता येत नाही )अनुभऊन हे सर्व प्रवासी अंतराळ पर्यटनावरुन पृथ्वीवर परतले तेव्हाहि त्यांनी अशाच उत्स्फूर्त प्रतिक्रिया व्यक्त केल्या 

 

अंतराळपर्यटक Laura Stiles अंतराळातील प्रवासादरम्यान-फोटो -Blue Origin 

"अंतराळातील प्रवास रॉकेट आणि यानाचे सेपरेशन प्रचंड अंधार ,त्यानंतरचा अंतराळातील झिरो ग्रॅव्हीटीतील वरखाली सर्व बाजूने तरंगण्याचा अद्भुत आनंद सारच आश्चर्यजनक! Alain  म्हणाले "! "Airforce Pilot आणि Civillian pilot असल्यामुळे माझ्यासाठी हा अनुभव वेगळा होता Soundच्या वेगापेक्षा तिप्पट वेगाने यानातून केलेल्या ह्या अंतराळपर्यटनाची तुलना कोणाशीही होऊ शकत नाही अविश्वसनीय !"  Jim म्हणाले, Laura  म्हणाल्या "दोन दिवसांपूर्वी अचानक माझी निवड झाली तेव्हाचा क्षण अत्यंत रोमांचक होता ह्या पर्यटन मोहिमेसाठी संस्थेतील अनेकजण अहोरात्र मेहनत घेतात त्यांचे आभार अंतराळातील प्रचंड अंधार ,झिरो ग्रॅव्हीटीतील अद्भुत तरंगण्याचा अनुभव ,तिथून पृथ्वीदर्शन आणि चंद्रदर्शन सारच माझ्या स्वप्नवत होत माझ्या अपेक्षेपेक्षाही सुंदर !"

ह्या सर्व प्रवाशांना Blue Origin co.ने त्यांची कर्तुत्व वैशिष्ट्ये कोरलेला NS-38 Patch आणी अंतराळवीर झाल्याचे सर्टिफिकेट देऊन गौरविण्यात आले 

  

NS-38 पर्यटक चिन्ह -खिडक्यामधील नागरिक ,कर्मनरेषा -Drexler ह्यांची अंतराळतील कर्मनरेषा पाहण्याची महत्त्व कांक्षा ,Cu &Fly -Yaffe ह्यांच्या दिवंगत वडिलांसाठी ते नामवंत Copper उद्योजक होते आणि Fly त्यांच्या आईच्या नावाची आद्याक्षरे ,Diamond DA42S Gutierrezs & DreXlers च्या उड्डाणप्रेमाचे चिन्ह ,F-15 Hendron & Son ह्यांच्या एकत्रित उड्डाणाचे चिन्ह Eagle,Stethoscope & Female -Edward ह्यांच्या वैद्यकीय क्षेत्रातील अनुभवाचे आणि यशाचे प्रतीक आणि A Beacon Of Light -Fernandez ह्यांच्या जीवनातील बोधवाक्याकाचे प्रतीक 

ह्या वर्षातील हे पहिले अंतराळपर्यटन होते आणि आजवरची हि सतरावी मानवी अंतराळपर्यटन मोहीम होती आजवर 98 नागरिकांनी अंतराळ पर्यटन केले आहे ह्या वर्षात प्रवेश करतानाच हि पर्यटनसेवा आणखी नियमित करण्याचे आम्ही ठरवले होते ह्या मोहिमेद्वारे अंतराळपर्यटन करणाऱ्या नागरिकांचा अनुभव आणि  Blue Origin ची विश्वासहर्ता,सुरक्षितता आणि  तंत्रज्ञान क्षमता ह्यामुळे आमच्या व्यावसायिक अंतराळ पर्यटनाला उत्स्फूर्त प्रतिसाद आणि यश मिळत आहे असे Blue Origin चे वरिष्ठ उपाध्यक्ष Phil Joyce म्हणतात 

नासाच्या अंतराळ मोहीम Space X Crew-11चे अंतराळवीर पृथ्वीवर परतले

  

 Space X Crew Dragon चारही अंतराळवीरांसह California मधील San Diego येथील समुद्रात खाली उतरताना -फोटो -नासा संस्था  

नासा संस्था -16 जानेवारी    

नासाच्या Space X Crew-11चे अंतराळवीर Mike Fincke,Zena Cardman जपानचे अंतराळवीर kimiya Yui आणी रशियन अंतराळवीर Oleg Platonov गुरुवारी 15 जानेवारीला पृथ्वीवर सुरक्षीत परतले ह्या चारही अंतराळविरांसह Space X Crew Dragon  बुधवारी 5.20a.m.वाजता पृथ्वीवर येण्यासाठी स्थानकातून बाहेर पडले आणि गुरुवारी 12.41a.m.(स्थानिक वेळ) वाजता California मधील San Diego येथील समुद्राच्या खाडीत सुरक्षित पणे खाली ऊतरले 

पृथ्वीवर येण्यासाठी निघण्याआधी अंतराळस्थानकात नासाच्या लाईव्ह संपर्कात ह्या अंतराळवीराचा Farewell आणी Change the Command ceremony पार पडला त्या वेळी अंतराळवीरांनी त्यांचे मनोगत व्यक्त केले 

नासाच्या Houston Space Center मधील प्रमुखांनी त्यांचे स्वागत केले व कार्यक्रमाला सुरवात झाली 

Mike- नासा संस्थेतील मान्यवर आणि मित्र ह्यांचे स्थानकात स्वागत आम्ही इथे Change the Command ceremony साठी जमलो आहोत आज Farewell Ceremony पण आहे ह्या सुंदर अंतराळस्थानकातुन बाहेर पडतानाचा क्षण माझ्या साठी दुःखी आहे पण आज तितकाच महत्त्वाचा दिवस पण आहे आमच्या मोहीम 74 मधील आम्ही चौघे पृथ्वीवर परतत आहोत ऊर्वरित अंतराळवीर नव्या नेतृत्वाचे स्वागत करणार आहेत आणी लवकरच स्थानकात वास्तव्यास येणाऱ्या Space X Crew-12 मधील अंतराळवीरांच्या स्वागताची तयारी करीत आहेत ह्या अंतराळ स्थानकात पंचवीस वर्षांपासून सतत अंतराळवीर वास्तव्यास येतात आणि नवनवीन संशोधन करतात जगभरातील नासा संस्थेतील इंजिनीयर तंत्रज्ञ आणि शास्त्रज्ञांनी बनविलेले हे अंतराळस्थानक म्हणजे मानवी उत्कृष्टतेच असामान्य प्रतीक आहे अंतराळातील झिरो ग्रॅव्हीटीतल्या ह्या फिरत्या स्थानकातील सायंटिफिक लॅब,इथली सायन्स संशोधनाची सुविधा आणि व्यवस्थापन सारच आश्चर्यकारक आहे माझा इथला वास्तव्याचा काळ मजेत गेला मोहीम 73 आणि 74 मधील अंतराळवीरांची टीम खूप छान होती माझा मित्र Scott Kelly म्हणतो Spaceflight is biggest team sport अगदी तशीच आमची टीम ग्रेट होती प्रत्येक जण कठीण प्रसंगी सुखदुःखाच्या प्रसंगी मदतीला धावला त्या बद्दल सर्वांचे आभार सर्वांनी कठोर मेहनतीने संशोधनात सहकार्य केले आपण एकत्र मजेत वेळ व्यतीत केला  मी काही जोक केले ते विशेष नव्हते तरीही मी प्रयत्न करीत राहिलो आता निरोपाची वेळ आलीय मी  माझे कमांडरपद आणि स्थानकाची चावी अंतराळवीर Sergey ह्यांच्या हाती सोपवत आहे 

 

 Space X Crew -11 चे अंतराळवीर Mike Change The Command Ceremony दरम्यान स्थानकातील अंतराळवीरांसोबत फोटो -नासा संस्था 

Sergey -Thank You ! हा माझा बहुमान आहे ! आपण सर्वांनी मिळून ह्या कठीण प्रसंगी  इथल संशोधन Maintenance आणि इतर कार्य सुरु ठेवल आणि नासा संस्थेतील जगभरातील पार्टनर्सचे देखील आभार त्यांनी मला हा बहुमान दिला आणि वेळोवेळी आम्हाला इतक्या दुरून पृथ्वीवरून मार्गदर्शन केल मदत केली आम्ही हे कार्य असच सुरु ठेवून यशस्वी करू आता कमांडर पद स्वीकारल्यानंतर माझी तुम्हाला पहिली आज्ञा आहे आपण सर्वजण मिळून एकमेकांचा निरोप घेऊ आमची आठवण ठेवा! असे म्हणत सर्वांनी एकमेकांचा निरोप घेतला आणि हे चारही अंतराळवीर पृथ्वीवर येण्यासाठी स्थानकाबाहेर पडले 

Space X Crew Dragon ह्या चारही अंतराळवीरांसह सुरक्षितपणे समुद्रात खाली उतरल्यानंतर नासाचे Shannon रिकव्हरी जहाज व दोन रिकव्हरी बोट तेथे पोहोचल्या रिकव्हरी बोटींच्या सहाय्याने Space X Crew Dragon (Endeavour )अंतराळयानाला जहाजावर चढवण्यात आले जहाज आणी अंतराळयान ह्यांच्यातील Docking Hatching प्रक्रिया पार पडल्यानंतर नासाच्या रिकव्हरी टिममधील डॉक्टरांनी अंतराळयानात प्रवेश करून ह्या अंतराळविरांचे प्राथमिक चेकअप केले आणी अंतराळवीरांना एकामागून एक बाहेर काढले प्रथम अंतराळवीर Mike Fincke,Zena Cardman,Kimiya Yui आणी शेवटी Oleg Platonov अंतराळयानातुन बाहेर आले तेव्हा आनंदी दिसत होते त्यांनी सर्वांंना हसतमुखाने अभिवादन केले 

रशियन अंतराळवीर Oleg Platonov नासाचे अंतराळवीर Mike Fincke ,Zena Cardman आणि जपानचे अंतराळवीरो Kimiya Yui 16 तारखेला Houston येथे पोहोचल्यानंतर -फोटो -नासा संस्था 

अंतराळयानातुन बाहेर आल्यानंतर ह्या अंतराळवीरांचे रिकव्हरी कॅम्प मध्ये प्राथमिक चेकअप करण्यात आले आणी पुढील चेकअप साठी स्थानिक हॉस्पिटल मध्ये नेण्यात आले तेथे अंतराळवीरांना रात्रभर ठेवण्यात आले व आवश्यक ते उपचार देण्यात आले ऊड्डाणानंतरच्या सर्व प्रक्रिया पार पडल्यावर नासाच्या विमानाने त्यांना Houston येथील संस्थेत पोहोचविण्यात आले 

हे अंतराळवीर एक ऑगस्टला स्थानकात सहा महिन्यांच्या वास्तव्यासाठी गेले होते आणि 167 दिवसांच्या वास्तव्यानंतर पृथ्वीवर परतले त्यांच्या वास्तव्यादरम्यान त्यांनी तेथे सुरु असलेल्या संशोधनात सहभाग नोंदवला आणि स्थानकाचा 25 वा वर्धापन दिन आणि अनेक सण साजरे केले अंतराळवीर Mike चवथ्यांदा स्थानकात वास्तव्यास  गेले होते त्या दरम्यान त्यांनी स्थानकात 549 दिवस वास्तव्य केले अंतराळवीर Kimiya दुसऱ्यांदा वास्तव्यास गेले होते अंतराळवीर Zena आणि Oleg मात्र पहिल्यांदाच स्थानकात वास्तव्यास गेले होते 

नासाच्या Space X Crew-11 अंतराळ मोहिमेतील अंतराळवीर मोहीम पूर्ण होण्याआधीच पृथ्वीवर परतणार

  

 नासाच्या Space X Crew -11 अंतराळ मोहीमेतील रशियन अंतराळवीर Oleg Platonov नासाचे अंतराळवीर Mike Fincke आणि Zena Cardman जपानचे अंतराळवीर Kimiya Yui-फोटो -नासा संस्था 

 

नासा संस्था- 9 जानेवारी 

नासाच्या Space X crew 11 अंतराळ मोहिमे अंतर्गत नासाचे अंतराळवीर Zena Cardman ,Mike Fincke जपानचे अंतराळवीर Kimiya Yui आणि रशियन अंतराळवीर Oleg Platonov सहा महिन्यांच्या वास्तव्यासाठी स्थानकात गेले होते पण हे चारही अंतराळवीर मोहिम पुर्ण होण्याआधीच पृथ्वीवर परतणार आहेत ह्या चार अंतराळविरांपैकी एकाची तब्येत बिघडल्यामुळे हा निर्णय घेण्यात आला आहे 

हे चारही अंतराळवीर बुधवारी 14 जानेवारीला संध्याकाळी पाच वाजता स्थानकातून पृथ्वीवर येण्यासाठी स्थानका  बाहेर पडतील आणी गुरुवारी दुपारी 3.40 मिनिटांनी पृथ्वीवर परततील पृथ्वीच्या कक्षेत शिरताच Space X Crew Dragon ह्या चार अंतराळवीरांसह California येथील समुद्राच्या खाडीत खाली ऊतरेल

हे अंतराळवीर स्थानकाच्या तांत्रिक कामासाठी आठ तारखेला Space Walk करणार होते पण सात तारखेला अचानक एका अंतराळवीराची तब्येत बिघडल्यामुळे हा Space Walk रद्द करून पुढे ढकलण्यात आला सध्या त्या अंतराळवीराची तब्येत स्थिर आहे हे अंतराळवीर पृथ्वीवरील नासा संस्थेतील डॉक्टरांच्या संपर्कात आहेत आणि त्यांच्या सल्यानुसार आजारी अंतराळवीरावर उपचार करीत आहेत परंतु अंतराळविराच्या सुरक्षिततेसाठी आणी पृथ्वीवर योग्य ऊपचार देण्यासाठी आठ जानेवारीला अंतराळवीरांना पृथ्वीवर आणण्याचा हा निर्णय घेण्यात आला नेमका कुठला अंतराळवीर आजारी आहे त्याला काय झाले आहे ह्याची माहिती मेडिकल प्रायव्हसी मुळे सांगण्यात आली नाही 

गेल्या पंचवीस वर्षात पहिल्यांदाच ह्या सर्व अंतराळवीरांना मोहीम पूर्ण होण्याआधीच पृथ्वीवर परत आणण्यात येणार आहे ह्या अंतराळवीरांना इमर्जन्सी मध्ये मेडिकल उपचार करण्यासाठीचे ट्रेनिंग आणि मेडिकल किट औषध गोळ्या दिलेल्या असतात पण काही उपचार  झिरो ग्रॅविटीत करता येत नाहीत तिथे आवश्यक अत्याधुनिक उपकरणे नसतात फक्त पृथ्वीवरच उपचार करणे आवश्यक असते शिवाय हे चारही अंतराळवीर ऑगष्ट महिन्यात सहा महिन्याच्या वास्तव्यासाठी स्थानकात गेले होते आणि त्यांची मोहीम पूर्ण होत आली होती पण नासा संस्था नेहमीच अंतराळवीरांच्या सुरक्षिततेला प्राधान्य देते त्या मुळे डॉक्टरांच्या सल्यानुसार हा महत्वपूर्ण निर्णय घेण्यात आला असे नासाचे  Administrator Jared Isaacman म्हणतात 

नासाच्या आर्टीमस II मोहिमेतील अंतराळवीरांची उड्डाणपूर्व तयारीची चाचणी संपन्न

 

 कॅनडाचे अंतराळवीर Jeremy Hansen नासाची अंतराळवीर Christina Koch ,Victor Glover आणि Reid Wiseman नासाच्या Kennedy Space Center मधील उड्डाणपूर्व चाचणीसाठी एकत्रित -फोटो -नासा संस्था 

 

 नासा संस्था - 6 जानेवारी 

अमेरिकेची चंद्र मोहीम पन्नास वर्षांनी पुन्हा सुरु झाल्यानंतर नासाच्या आर्टीमस II मोहिमेतील अंतराळवीर Jeremy Hansen ,Christina Koch,Victor Glover Reid Wiseman हे चार जण ह्या वर्षी चंद्रावर जाणार आहेत चंद्रभूमीवर पाऊल टाकून  तेथील भूमीवरील,भूगर्भातील व वातावरणातील संशोधित माहिती आणि पृथ्वीसारख्या पोषक वातावरणाचा शोध घेणार आहेत आता त्याची तयारी अंतिम टप्प्यात आली आहे ह्या मोहिमेच्या पूर्व तयारी साठी वीस डिसेंबरला नासाच्या Kennedy Space Center Florida येथे ह्या अंतराळवीरांची उड्डाणपुर्ण चाचणी घेण्यात आली  

ह्या मोहिमेतील  Orion Space Craft ,Rocket,Launch System आणि Ground System ह्यांची अंतिम चाचणी इंजिनीअर्स करीत आहेत त्यामुळे ह्या अंतराळवीरांची उड्डाणपूर्व चाचणी प्रत्यक्ष उड्डाणस्थळी न होता Kennedy Space Center मधील Vehicle Assembly Building मध्ये घेण्यात आली ह्या चारही अंतराळवीरांची उड्डाणपूर्व चाचणी प्रक्रिया प्रत्यक्ष उड्डाणाच्या दिवसाप्रमाणे पार पडण्यासाठी उड्डाणपुर्वीच्या अंतिम क्षणासाठी घड्याळाची वेळ देखील सेट करण्यात आली होती ह्या साठी अंतराळवीरांना Launch आणि Flight Control टीमने सहकार्य केले ह्या अंतराळवीरांनी उड्डाणासाठी आणि नंतर प्रवेशासाठीचे स्पेससूट परिधान करून सुरक्षितता आणि परिपूर्णतेचा खात्री केली ह्या अंतराळवीरांच्या Orion Crew Survival System Spacesuits ची चाचणी Kennedy Space Center मधील Astronauts Crew Quarters येथील Neil A.Armstrong Operations & Checkout Building मध्ये घेण्यात आली 

ह्या अंतराळवीरांनी स्पेस सूट परिधान केल्यानंतर त्यांनी Gemini ,Apollo,Space Shuttle आणि Commercial Crew Program मोहिमेतील अंतराळवीरांनी साठ वर्षांपूर्वी उड्डाणापूर्वी Florida Space Coast वर केला होता तसा Walk केला त्यांनी Suit-up room ,Hallway आणि Elevator मधून जलद फेरी मारली हे अंतराळवीर जेव्हा दोन दारांच्या मध्ये असलेल्या डझनभर मानवी उड्डाण मिशन पॅच,स्टिकर्स असलेल्या इमारतीतून बाहेर पडले तेव्हा उत्साहित झाले होते बाहेर त्यांना प्रत्यक्ष उड्डाणाच्या वेळेच्या Space Launch System Rocket स्थळी नेण्यासाठी नासाची Artemis Astronaut Van हजर होती उड्डाणाच्या दिवशी हेअंतराळवीर वीस मिनिटात Kennedy Space Center  येथील 39 B उड्डाणस्थळी पोहोचतील पण हि उड्डाणपूर्व चाचणी असल्यामुळे Kennedy Space Center मधील Vehicle Assembly Building High Bay-3वर हि प्रक्रिया पार पडली जिथे आर्टीमस II Moon Rocket Launch Pad वर नेण्याआधी अंतिम चेकअप सुरु आहे ह्या अंतराळवीरांना सपोर्ट करण्यासाठी आर्टीमस II मोहिमेतील Backup Crew member,नासाचे अंतराळवीर Andre Douglasआणि कॅनडाचे अंतराळवीर Jenni Gibbons चाचणीस्थळी हजार होते 

ह्या इमारतीत काही वेळ फिरल्यानंतर हे अंतराळवीर Mobile Launcher Elevator च्या साहाय्याने 300 फूट उंचीवरील Crew access arm &White room पर्यंत पोहोचले जिथून हे अंतराळवीर अंतराळयानात प्रवेश करतात तेथे हजर असलेल्या Closeout Crew नी त्यांना Orion अंतराळयानातील (अंतराळवीरांनी त्याचे नामकरण Integrity केले आहे) सीटवर बसण्यासाठी सीटबेल्ट बांधण्यासाठी मदत केली आणि इतर Closeout प्रक्रिया पूर्ण करून सुरक्षिततेची खात्री केली आणि Hatch Close केले त्यानंतर पुन्हा अंतराळवीरांनी स्पेस सूट लिकेज आणि Communications checkup पूर्ण केले  ह्या सर्व चाचणी प्रक्रिया पूर्ण करण्यासाठी साडेपाच तास लागले प्रत्यक्ष उड्डाणाआधी तीस सेकंदाच्या count down आधी सुरक्षिततेसाठी ह्या पुर्व चाचणीची आवश्यकता असते 

आर्टीमस मोहिमेतील अंतराळयान त्यातील सर्व यंत्रणा आणि अंतराळवीरांच्या सुरक्षिततेसाठी ह्या मोहिमेच्या यशस्वीतेसाठी हि सुरक्षित उड्डाणपूर्व परिपूर्णता चाचणी घेण्यात आली  

Esa च्या Mars Express आणी Exomars ने टिपले मंगळावरील धुलीवादळात ऊडणाऱ्या धुळीचे कण

  

 Mars Express आणि Exo Mars TGO ने कॅमेराबद्ध केलेल्या मंगळभूमीवरील चक्रीवादळातील वाऱ्यासोबत उडणाऱ्या घुलीकणांची हालचाल (Dancing dust devils)-फोटो- Esa -संस्था  

   युरोपियन स्पेस एजन्सी (Esa) -31 डिसेंबर

युरोपियन स्पेस.एजन्सी(ESa) च्या Mars Express आणी Exo Mars Trace Gas Orbiter Spacecraft मधील अद्ययावत कॅमेऱ्याद्वारे विस वर्षात घेतलेल्या फोटो व व्हिडीओंच्या सखोल संशोधना नंतर शास्त्रज्ञांनी मंगळावरील Tornado सारख्या 1039 चक्रीवादळातील वावटळीचा मागोवा घेतला मंगळावरील धुळ ह्या वावटळीत हवेत कशी ओढल्या जाते आणी वादळ क्षमल्यावर भुभागावर कशी वहात जाते किंवा ऊडत जाते ह्याची शास्त्रज्ञांनी  संशोधीत केलेली हि माहिती Science Advances मध्ये ऑक्टोबर महिन्यात प्रसिद्ध झाली आहे

शास्त्रज्ञांनी काढलेल्या प्रथमिक निष्कर्षा नुसार मंगळावरील चक्रीवादळ व वहाणाऱ्या वाऱ्याचा वेगाची तिव्रता पृथ्वीवरील वादळी वाऱ्यापेक्षा जास्त असते हे ह्या संशोधनमुळे कळाले आहे ह्या फोटोमध्ये वादळी वावटळीतील  धुलीकणाची हालचाल,वेग आणी दिशा कॅमेराबद्ध करण्यात यानातील अद्ययावत यंत्रणा यशस्वी झाली ह्या आधी अशी डिटेल माहिती मिळाली नव्हती 

अनेक वर्षांपासून शास्त्रज्ञ मंगळावरील चिकट धुळीवर ऊपाय शोधत आहेत कारण मंगळावरील वादळात  अंतराळयान त्यावरील सौरपॅनल्स,रोबोटिक ऊपकरणे रोबोटिक आर्म्स ह्यावर तेथील चक्रिवादळात ऊडालेली धुळ.धुळीकण जमतात आणी चिकटपणा मुळे ती धुळ पृथ्वीवरच्या धुळीसारखी सहजासहजी ऊडुन जात नाही किंवा आकाशातील ढगात जमुन पावसाळ्यात धुऊन निघत नाही त्यामुळे अंतराळयाने आणि त्यातील यंत्रणा ठप्प होते कधी वादळानंतर काही दिवसांनी अंतराळयान कार्यरत होते तर कधी हि यंत्रणा निकामी होते त्यामुळे संशोधनात बाधा येते 

ह्या फोटो मुळे धुलीकणाच्या प्रवासाची गती व दिशाचे मोजमाप करणे शास्त्रज्ञांना शक्य झाले आधी असा संशोधित  डेटा ऊपलब्ध नव्हता मंगळभूमीवर मोठ्या प्रमाणात विस्तीर्ण पसरलेले वाळवंट व ज्वालामुखी प्रवण क्षेत्र आहे ज्वालामुखी मुळे तयार झालेले खड्डे आहेत,उंचसखल भाग व गुहा आहेत मंगळावर सर्वत्र पसरलेली हि धुळ दिवसा सुर्याच्या ऊष्णतेपासुन संरक्षण करू शकते आणी रात्री थंडीपासून बचावासाठी ब्लॅंकेट सारखे काम करु शकते  असे शास्त्रज्ञांचे मत आहे 

वादळी वाऱ्यामुळे वातावरणात उडालेल्या धुळीचे कण आकाशातील ढग तयार करण्यासाठीच्या प्रक्रियेची सुरवात करतात आणी वादळ पाण्याची वाफ हवेत सोडतात पृथ्वीवर पावसाने धुळ वाहून जाते पण मंगळावर बराच काळ राहते आणी ग्रहावर पसरते म्हणून मंगळावरील हवामान समजण्यासाठी हि संशोधित माहिती उपयुक्त ठरेल मंगळ भूमीवरील चक्री वादळात  गोलाकार वाहणारे आणि प्रचंड वेगाने धुळ आत खेचणारे वारे हे धुळीचे कण,माती कुठे कधी आणि कशी ऊचलतात ह्याची आणखी सखोल संशोधीत माहिती मिळवण्यासाठी शास्त्रज्ञ ऊत्सुक आहेत 

 

मंगळभूमीवरील चक्रीवादळातील वेगवान वाऱ्यासोबत हवेत उडणारे धुळीचे कण (Dust Devils) फोटो - युरोपियन स्पेस एजन्सी  

2004 पासुन Mars Express आणी 2016 पासून ExoMars Trace Gas Orbital मार्फत घेतलेल्या फोटो व व्हिडिओ मुळे हि संशोधीत माहिती मिळवण्यात शास्त्रज्ञांना यश मिळाले ह्या माहिती मुळे भविष्य कालीन मानवसहित अंतराळमोहिमेतील अंतराळवीरांना मंगळावरील निवासासाठी तेथे पाऊल ठेवण्यासाठी पूर्व नियोजन करताना ऊपयुक्त ठरेल आमच्या अपेक्षेपेक्षा हि संशोधीत माहिती सखोल आहे असे Esa चे Project Scientists Colin Wilson म्हणतात