Wednesday, 31 December 2025

Esa च्या Mars Express आणी Exomars ने टिपले मंगळावरील धुलीवादळात ऊडणाऱ्या धुळीचे कण

 Mars Express sees a dust devil dancing across Mars 

 Mars Express आणि Exo Mars TGO ने कॅमेराबद्ध केलेल्या मंगळभूमीवरील चक्रीवादळातील वाऱ्यासोबत उडणाऱ्या घुलीकणांची हालचाल (Dancing dust devils)-फोटो- Esa -संस्था  

   युरोपियन स्पेस एजन्सी (Esa) -31 डिसेंबर

युरोपियन स्पेस.एजन्सी(ESa) च्या Mars Express आणी Exo Mars Trace Gas Orbiter Spacecraft मधील अद्ययावत कॅमेऱ्याद्वारे विस वर्षात घेतलेल्या फोटो व व्हिडीओंच्या सखोल संशोधना नंतर शास्त्रज्ञांनी मंगळावरील Tornado सारख्या 1039 चक्रीवादळातील वावटळीचा मागोवा घेतला मंगळावरील धुळ ह्या वावटळीत हवेत कशी ओढल्या जाते आणी वादळ क्षमल्यावर भुभागावर कशी वहात जाते किंवा ऊडत जाते ह्याची शास्त्रज्ञांनी  संशोधीत केलेली हि माहिती Science Advances मध्ये ऑक्टोबर महिन्यात प्रसिद्ध झाली आहे

शास्त्रज्ञांनी काढलेल्या प्रथमिक निष्कर्षा नुसार मंगळावरील चक्रीवादळ व वहाणाऱ्या वाऱ्याचा वेगाची तिव्रता पृथ्वीवरील वादळी वाऱ्यापेक्षा जास्त असते हे ह्या संशोधनमुळे कळाले आहे ह्या फोटोमध्ये वादळी वावटळीतील  धुलीकणाची हालचाल,वेग आणी दिशा कॅमेराबद्ध करण्यात यानातील अद्ययावत यंत्रणा यशस्वी झाली ह्या आधी अशी डिटेल माहिती मिळाली नव्हती 

अनेक वर्षांपासून शास्त्रज्ञ मंगळावरील चिकट धुळीवर ऊपाय शोधत आहेत कारण मंगळावरील वादळात  अंतराळयान त्यावरील सौरपॅनल्स,रोबोटिक ऊपकरणे रोबोटिक आर्म्स ह्यावर तेथील चक्रिवादळात ऊडालेली धुळ.धुळीकण जमतात आणी चिकटपणा मुळे ती धुळ पृथ्वीवरच्या धुळीसारखी सहजासहजी ऊडुन जात नाही किंवा आकाशातील ढगात जमुन पावसाळ्यात धुऊन निघत नाही त्यामुळे अंतराळयाने आणि त्यातील यंत्रणा ठप्प होते कधी वादळानंतर काही दिवसांनी अंतराळयान कार्यरत होते तर कधी हि यंत्रणा निकामी होते त्यामुळे संशोधनात बाधा येते 

ह्या फोटो मुळे धुलीकणाच्या प्रवासाची गती व दिशाचे मोजमाप करणे शास्त्रज्ञांना शक्य झाले आधी असा संशोधित  डेटा ऊपलब्ध नव्हता मंगळभूमीवर मोठ्या प्रमाणात विस्तीर्ण पसरलेले वाळवंट व ज्वालामुखी प्रवण क्षेत्र आहे ज्वालामुखी मुळे तयार झालेले खड्डे आहेत,उंचसखल भाग व गुहा आहेत मंगळावर सर्वत्र पसरलेली हि धुळ दिवसा सुर्याच्या ऊष्णतेपासुन संरक्षण करू शकते आणी रात्री थंडीपासून बचावासाठी ब्लॅंकेट सारखे काम करु शकते  असे शास्त्रज्ञांचे मत आहे 

वादळी वाऱ्यामुळे वातावरणात उडालेल्या धुळीचे कण आकाशातील ढग तयार करण्यासाठीच्या प्रक्रियेची सुरवात करतात आणी वादळ पाण्याची वाफ हवेत सोडतात पृथ्वीवर पावसाने धुळ वाहून जाते पण मंगळावर बराच काळ राहते आणी ग्रहावर पसरते म्हणून मंगळावरील हवामान समजण्यासाठी हि संशोधित माहिती उपयुक्त ठरेल मंगळ भूमीवरील चक्री वादळात  गोलाकार वाहणारे आणि प्रचंड वेगाने धुळ आत खेचणारे वारे हे धुळीचे कण,माती कुठे कधी आणि कशी ऊचलतात ह्याची आणखी सखोल संशोधीत माहिती मिळवण्यासाठी शास्त्रज्ञ ऊत्सुक आहेत 

 ExoMars TGO catches dust devils on Mars

मंगळभूमीवरील चक्रीवादळातील वेगवान वाऱ्यासोबत हवेत उडणारे धुळीचे कण (Dust Devils) फोटो - युरोपियन स्पेस एजन्सी  

2004 पासुन Mars Express आणी 2016 पासून ExoMars Trace Gas Orbital मार्फत घेतलेल्या फोटो व व्हिडिओ मुळे हि संशोधीत माहिती मिळवण्यात शास्त्रज्ञांना यश मिळाले ह्या माहिती मुळे भविष्य कालीन मानवसहित अंतराळमोहिमेतील अंतराळवीरांना मंगळावरील निवासासाठी तेथे पाऊल ठेवण्यासाठी पूर्व नियोजन करताना ऊपयुक्त ठरेल आमच्या अपेक्षेपेक्षा हि संशोधीत माहिती सखोल आहे असे Esa चे Project Scientists Colin Wilson म्हणतात


Thursday, 25 December 2025

स्थानकातील अंतराळवीरांच्या पृथ्वीवासीयांना शुभेच्छा ! Happy Christmas ! Merry Christmas !


 नासाच्या अंतराळ मोहीम 74चे जपानी अंतराळवीर Kimiya Yui अंतराळवीर Mike Fincke,Chris williams आणि Zena Cardman स्थानकातून लाईव्ह संवादाद्वारे पृथ्वी वासियांना ख्रिसमस निमित्त शुभेच्छा देताना -फोटो -नासा संस्था 

नासा संस्था - 24 डिसेंबर 

नासाच्या अंतराळ मोहीम 74चे अंतराळवीर Mike Fincke अंतराळवीर Zena Cardman अंतराळवीर Chris Williams आणि जपानी अंतराळवीर Kimiya Yui ह्यांनी पृथ्वीवासीयांना लाईव्ह संवादा द्वारे Christmas च्या शुभेच्छा दिल्या 

अंतराळवीर Mike -"तुम्हा सर्वांना आमच्या मोहीम 74 मधील अंतराळवीरांतर्फे नाताळच्या शुभेच्छा!आता आम्ही अंतराळातील स्थानकातून भ्रमण करत असताना तुम्हा सर्वांबद्दल सणांच्या सुट्टीबद्दल विचार करत आहोत ह्या सुट्टीच्या काळात आपण आपल्या कुटुंबीय आणि मित्रांसोबत आनंदात ख्रिसमस साजरा करतो आणि हे वर्ष कस गेल ह्याचा विचार करतो आमच्यासाठी हे वर्ष खूप वैशिष्टपूर्ण आहे कारण आम्ही इथे स्थानकातील आमच्या अंतराळवीर मित्रांसोबत आहोत आम्हाला नुकत्याच पृथ्वीवर परतलेल्या आमच्या मोहीम 73मधील अंतराळवीरांची उणीव जाणवतेय आमची फॅमिली पण इथे नाही ह्याच वाईट वाटत असल तरी आमची हि स्पेस फॅमिली इथे आहे आणि आम्ही एकत्रित ख्रिसमस सण साजरा करणार आहोत आणि फक्त आम्हीच नाही तर जगभरातील नासा संस्थेतील आमच्या टीममधील सर्वजण Houston,Huntsville,Munich,Moscow,Scubaआणि Japan जिथे,जिथे हा सण साजरा होतो त्या देशातील नागरिकांसोबत आम्ही हा सण साजरा करणार आहोत !"

Chris- "ह्या सणातील पारंपारिक गोष्टी इथे आम्ही करू शकत नसलो तरीही आम्ही इथे नव्या गोष्ठीची सुरवात करणार आहोत त्या साठी आम्ही स्थानकात डेकोरेशन केले आहे आमच्याकडे छोटेसे ख्रिसमस ट्री आहे त्याला आम्ही डेकोरेट केलय इथल्या Airlock ला काही बुट अडकवले आहेत हे सार cheerful आहे आम्ही इथे नवी परंपरा सुरु केलीय ती खूप सुंदर आहे आणि स्पेशलही आम्ही हे सार इथे करू शकलो म्हणून आनंदित आहोत आणि ख्रिसमस साजरा करण्यासाठी उत्सुक आहोत !"

Zena -"मला वाटत आपल्यापैकी अनेकजण अनेक कारणाने ख्रिसमसच्या सुट्टीत घराबाहेर असताना इतरत्र हा सण साजरा करतात  इथे स्थानकातही अनेक अंतराळवीर येऊन गेले त्यांनी देखील कुटुंबियांपासून दूर स्थानकात ख्रिसमस साजरा केला Mike ने सांगितल्याप्रमाणे हा सण आमच्यासाठी स्पेशल आहे अंतराळ स्थानकातील अंतराळ मित्रांसोबत हा सण आम्ही साजरा करणार आहोत आणि ह्या टीममधील पृथ्वीवरील सर्वांसोबत आम्ही ख्रिसमस साजरा करणार आहोत नासा संस्थेतील सर्वांनी आमची आमच्या कुटुंबीयांची काळजी घेतली त्या बद्दल त्यांचे आभार त्यांच्यामुळेच इथे स्थानकात हा सण साजरा करण्याची अमूल्य संधी मिळाली मला वाटत आम्ही Santa च्या थोडेसे वर अंतराळात भ्रमण करत ख्रिसमस साजरा करतोय 

Kimiya -ख्रिसमस जपानमध्येही आम्ही साजरा करतो आणि New year पण आम्ही साजरा करतो आम्ही नासा संस्थेचे,कुटुंबियांचे आभार मानतो त्यांच्यामुळेच आम्हाला स्थानकातील स्पेस फॅमिली सोबत ख्रिसमस साजरा करायला मिळाला त्यांच्या मुळेच आम्ही इथे सुरक्षित आहोत आणि विशेष म्हणजे मी माझ्या ह्या अंतराळवीर मित्रांना जापनीज फुड देणार आहे

पृथ्वीवासियांनो आनंदात ख्रिसमस साजरा करा आणि सुखी भविष्यकाळाची आशा करा !

आम्हा चौघांतर्फे Happy Christmas ! Merry Christmas ! & Happy Happy New Year !  

Blue Origin NS -37 मोहिमेतील सहा प्रवासी अंतराळ पर्यटनावरून परतले

 

Blue Origin नस-37चे अंतराळ प्रवासी अंतराळ पर्यटनास निघण्याआधी -Joey Hyde,JasonStansell,Hans Koenigemann,Michaela Benthaus,Neal Mitch आणि Adonis Pouroulis-फोटो -Blue Origin 

Blue Origin -24 डिसेंबर

अमेरिकेने अंतराळ विश्वातील व्यावसायिक अंतराळ ऊड्डाणासाठी खाजगी कंपन्याना मान्यता दिल्यानंतर Blue Originने अंतराळ पर्यटनाचा शुभारंभ केल्यानंतर त्याला मिळालेला सामान्य नागरिकांचा ऊत्स्फुर्त प्रतिसाद वाढतच आहे त्यामुळे आता हि  अंतराळ पर्यटन मोहीम नियमित सुरु झाली आहे 20 डिसेंबरला  Blue Origin -NS -37 मोहिमेअंतर्गत सहा अंतराळ प्रवासी अंतराळ पर्यटन करून परतले ह्या पर्यटकांमध्ये Michaela (Michi) Benthaus, JoeyHyde ,Hans Koenigsmann, Neal Mitch, Adonis Pouroulis , Jason Stansell ह्यांचा समावेश होता ह्या वेळेसच्या मोहिमेचे वैशिष्ठ म्हणजे ह्या पर्यटकांमध्ये प्रथमच अपघाती अपंगत्व आलेल्या तरुणीचा समावेश होता 

ह्या पर्यटकांविषयी- Florida येथील Joey Hyde Physicist आहेत त्यांनी त्यांच्या आजोबा सोबत 1988 मध्ये Space Shuttle Atlantis चे उड्डाण पाहिले त्यांना तेव्हापासूनच त्यांना अंतराळ उड्डाणाची आवड निर्माण झाली  German American Aerospace Engineer Hans ह्यांनी Space X energy Sector मध्ये काम केले आहे त्यांनी Reusable Spacecraft आणि Launch Vehicles मध्ये करिअर केले ते परवानाधारक पायलट आहेत त्यांनी स्वत:साठी विमान बनवले Neal नामांकित व्यावसायी आहेत त्यांची वडिलोपार्जित Laundry Lux कंपनी आहे त्यांनी Biomedical Research Institute विश्वस्त मंडळाचे ते अध्यक्ष आहेत त्यांनी विशेषतः Genetic Research ला प्राधान्य दिले आहे Adonis Entrepreneur Investor  नामांकित उद्योजक आणि Mining Engineer आहेत West Texas चे रहिवासी Jason Stansell Software Engineer आहेत त्यांनी स्वत:च्या अंगणातून अनेक व्यावसायिक अंतराळ उड्डाणे पाहिली ते साहसी उत्साही आणि विज्ञानप्रेमी आहेत त्यांना स्कुबा डायविंग,कार मोटार सायकल ड्रायविंग व विमान उड्डाणाची आवड आहे हे अंतराळ पर्यटन 2016 मध्ये कर्करोगाने निधन पावलेला त्यांचा भाऊ Kevin ला समर्पित करणार आहेत 

Michaela -Aerospace & Mechatronics Engineer आहे -Michi European Space Agency मध्ये कार्यरत आहे लहाणपणापासूनच तिला अंतराळविश्वाची आवड होती तिला खेळाची आणि पर्वतारोहणाची देखील आवड आहे 2018मध्ये Mountain Biking करताना तिचा अपघात झाला तिच्या पाठीच्या कण्याला इजा झाली त्यामुळे तिचे पाय निकामी झाले चालण्याची क्षमता गेली तरीही न डगमगता तिने तिची आवड जोपासत अंतराळवीर होण्यासाठी प्रयत्न केले न्यायालयात वकिली केली आणि 2022मध्ये Analog Astronaut Mission अंतर्गत रिसर्च उड्डाणात सहभागी झाली आता प्रथमच अपंग व्यक्तीही अंतराळ पर्यटन करू शकतो हे तिने प्सिद्ध केले आहे 

हे सहाही अंतराळ पर्यटक Blue Origin च्या West Texas येथील उड्डाण स्थळावरून सकाळी सव्वा आठ वाजता (CT ) New Shepard अंतराळ यानातून रॉकेटच्या सहाय्याने अंतराळात झेपावले काही वेळातच अंतराळयानातील स्वयंचलित यंत्रणा कार्यरत झाली अंतराळयान रॉकेट पासून वेगळे झाले आणि अंतराळाच्या दिशेने मार्गस्थ झाले

यानाने अत्यंत वेगाने अंतराळ प्रवास करीत काही मिनिटातच पृथ्वी आणि अंतराळ ह्यांच्यातील 62 मैल (100k.m) अंतरावरील करमन रेषा भेदून अंतराळातील झिरो ग्रॅविटीत प्रवेश केला तेव्हा सर्वजण सीटच्या बाहेर पडले आणि झिरो ग्रॅव्हीटीत तरंगण्याचा अद्भुत आनंद घेतला त्या वेळी सर्वाच्या तोंडुन ऊत्स्फुर्त प्रतिक्रिया बाहेर पडल्या "Wow !We are in Space !This is amazing Indescribable feeling ! The Earth & Atmosphere is Awesome!"

  

 Blue Origin चे New Shepard अंतराळयान अंतराळात पोहोचल्यावर Michi आणि Hans अंतराळ पर्यटनाचा आनंद घेताना -फोटो -Blue Origin 

अवघ्या दहा बारा मिनिटांचा पृथ्वी ते अंतराळ असा अद्भुत प्रवास करून हे सहाही पर्यटक पृथ्वीवर सुखरूप परतले तेव्हा त्यांनी हा अंतराळ पर्यटनाचा लाभ सामान्य नागरिकांना दिल्याबद्दल Blue Origin कंपनीचे आभार मानले 

Michi अंतराळयानातून हसतमुखाने बाहेर पडली तेव्हा तेथे जमलेल्या सर्वांनी तिचे टाळ्या वाजवून स्वागत केले त्या वेळी Michi भावनिक झाली होती ती म्हणाली," खूप सुंदर अनुभव होता मी अंतराळात वर खाली तरंगत होते माझे पायही ठीक होते मी अंतराळातील ते दृश्य पाहून हसू शकले त्या प्रत्येक क्षणाचा आनंद उपभोगू शकले Awesome ! माझ्या अपघातानंतर मी माझे अंतराळात जाण्याचे स्वप्न पूर्ण होण्याची आशा सोडली होती पण मी लकी ठरले माझे अंतराळात पर्यटन करण्याचे स्वप्न Blue Origin मुळे पूर्ण झाले त्या बद्दल त्यांचे आभार अंतराळ सर्वांसाठी खुले आहे त्या मुळे कितीही संकटे आली तरी तुम्ही तुमचे ध्येय सोडू नका जगात अशक्य काहीही नाही तुमचे स्वप्न पुर्ण करण्यासाठी प्रयत्न करत राहा अशी प्रितिक्रिया तिने व्यक्त केली 

  

 NS -37 मोहिमेतील अंतराळवीर Michaela Benthaus अंतराळ पर्यटनावरून परतल्यानंतर -फोटो -Blue Origin 

Hans -मी लहानपणापासून Mission  Control मधून अनेक अंतराळयानाचे ऊड्डाण पाहिले होते आणि आज मी प्रत्यक्षात अंतराळ यानात बसलो होतो खूपच अभूतपूर्व सुंदर क्षण होता तो आणि यान झिरो ग्रॅव्हीटीत शिरल्यावर अचानक बसल्या जागेवरून कुणीतरी खूप जोरात प्रचंड दाबाने बाहेर ढकलल्याचा अनुभव आला आणि क्षणात साऱ्यांचीच स्थिती सारखी झाल्याच लक्षात आल वजनरहित अवस्थेत सर्वचजण तरंगू लागलो आम्ही खाली पृथ्वीकडे पाहील ते दृश्य खूप अप्रतिम होत पण आजूबाजूचा काळोख माझ्या अपेक्षेपेक्षा खूप जास्त होता खूप अद्भुत अनुभव होता !"

Neal -खूप सुंदर अनुभव होता पृथ्वीवर ट्रेनिंग घेतलं तरीही झिरो ग्रॅव्हीटीतला वजन रहित अवस्थेत तरंगण्याचा अनुभव अनपेक्षित होता आपण आपल्याला सावरू शकत नाही आणि तिथून पृथ्वीदर्शनचा क्षण अमूल्य आहे पण तिथून दिसलेली अंतराळ आणि पृथ्वीमधली निळी पातळ रेषा आपल्या दृष्टीकोनात बदल घडवते आपल्याला पृथ्वी संवर्धनाचे पर्यावरण रक्षणाचे महत्व कळते हे ह्या पर्यटनाचे ठळक वैशिष्ठ आहे Blue Origin चे हे व्यावसायिक अंतराळ पर्यटन Extraordinary आहे !'

Joeys -ह्यांचा आज वाढदिवस होता आणि पर्यटकांनी उड्डाणा आधी अंतराळयानात Happy Birth Day song गाऊन त्यांना शुभेच्छा दिल्या ,"माझ्या आयुष्यातील अंतराळयानात साजरा झालेला हा पहिला वाढदिवस उर्वरित आयुष्यात कायम लक्षात राहील अंतराळातील Zero G मधला Intense Kinetic Force खूप सुंदर थ्रिलिंगअनुभव असामान्य होता झिरो ग्रॅव्हीटीत प्रवेश केल्यावर माझ्या मेंदूतील संवेदना बधिर झाल्या अचानक सगळ जग गोलाकार फिरू लागल्याची जाणीव झाली आम्ही सर्व दिशेने तरंगू लागलो सगळ्यांनी एकमेकाला Hi केल आणि मी सायंटिफिक प्रयोग केला मी चेंडू भिरकावला आणि तो किती अंतरावर जातो ते पाहील तोही तरंगू लागला ह्या अमूल्य अद्भुत अनुभवासाठी Blue Origin चे आभार !"

ह्या सहाही अंतराळ पर्यटकांना त्यांची कर्तृत्व वैशिष्ठे कोरलेला NS-37-Mission Patch व अंतराळवीर झाल्याचे सर्टिफिकेट देऊन गौरवण्यात आले 

  NS-37 patch featuring a hexagonal design with a stylized crew capsule in the center. Six crew member names are arranged around the edges.

DNA-Neal ह्यांच्या साठी विज्ञानाचे महत्व आणि प्रभाव ,पाणघोडा Michi साठी आवडत्या प्राण्याचे प्रतीक Adonis ह्यांच्यासाठी Baobab tree ,Joey ह्यांच्यासाठी Spiral galaxy Symbolizes ,Dog bone shape,stars,K Jason ह्यांच्या भावासाठी 

हे अंतराळ पर्यटक पृथ्वीवर परतल्यानंतर Blue Origin चे Senior Vice President - Phil Joyce ह्यांनी त्यांचे अभिनंदन केले ते म्हणाले," NS मोहिमेअंतर्गत आजवर 92 नागरिकांनी अंतराळ पर्यटन केले NS -37 हे ह्या वर्षातील 9वे अंतराळ पर्यटन होते येत्या वर्षात त्यात आणखी वाढ होईल ह्या मोहिमेद्वारे आजवर जगभरातील सायंटिस्ट,इंजिनीअर्स ,व्यावसायिक,डॉक्टर्स,अंतराळविश्व आणि सोशल माध्यमातील व्यक्तीसह अनेकांनी अंतराळ पर्यटनाचा अनुभव घेतला प्रत्येक उड्डाणानंतर त्यांच्या दृष्ठीकोनातील बदल आम्हाला प्रेरित करत ह्या मोहिमेतील Michi चे पर्यटन अंतराळ सर्वांसाठी खुले आहे हे सिद्ध करते तीच स्वप्न पूर्ण होण्यासाठी आमची मदत झाली ह्याचा आम्हाला अभिमान वाटतो New Shepard अंतराळ यानाची रचना अद्ययावत असल्यामुळे आणि Launch Tower Lift असल्यामुळे अपंग ,अंध मूक बधिर व्यक्तीही त्याचा लाभ घेऊ शकतात

Thursday, 18 December 2025

नासाचे अंतराळवीरJonny kim रशियन अंतराळवीर Sergey Ryzhikov आणी Alexey Zubritsky पृथ्वीवर सुखरूप परतले

 a crowd gathers around a recently landed space capsule on a snow-dusted desert landscape

सोयूझ MS -27 अंतराळयान तिन्ही अंतराळवीरांसह Dzhezkazgan येथे सुरक्षित खाली उतरल्यावर नासाची रिकव्हरी टीम तेथे पोहोचली तेव्हा आजूबाजूला जमलेला बर्फ -फोटो -नासा संस्था 

नासा संस्था - (Space news)- 9 डिसेंबर

नासाच्या अंतराळ मोहीम 73 चे अंतराळवीर Jonny kim रशियन अंतराळवीर Sergey Ryzikov आणी Alexey Zubritsky स्थानकातील त्यांचे आठ महिन्यांचे वास्तव्य संपवून मंगळवारी 9 डीसेंबरला पृथ्वीवर सुखरूप परतले आहेत हे तीनही अंतराळवीर आठ एप्रिलला स्थानकात वास्तव्यास गेले होते

 स्थानकातुन निघण्यापूर्वी नासाच्या लाईव्ह संपर्कात ह्या अंतराळवीरांच्या Change The Commander आणि Farewell Ceremony पार पडला तेव्हा अंतराळवीरांनी त्यांचे मनोगत व्यक्त केले 

  

अंतराळस्थानकातील Change Of Command आणी Farewell Ceremony कार्यक्रमात अंतराळवीर Sergey Ryzhikov अंतराळवीर Mike Fincke ह्यांच्या हाती स्थानकाची जबाबदारी सोपवताना सोबत अंतराळमोहीम 73/74 चे सर्व अंतराळवीर एकत्रित -फोटो नासा संस्था 

Sergey Ryzhikov -"अंतराळमोहीम -73 आता संपत आलीय  स्थानकाच्या पंचविसाव्या वर्षी आणि अपोलो मोहिमेच्या पन्नासाव्या वर्षी आम्ही इथे वास्तव्यास आलो ईस्टरने आमची सुरवात झाली इथल्या आठ महिन्यांच्या कार्यकाळातील दिवस मैत्रीपूर्ण आणि आनंदात गेले आम्हाला इथे अत्याधुनिक संशोधन करायला मिळाले आपली टीम मनमिळाऊ आणि ग्रेट होती त्यात सहभागी झाल्यामुळे मला अभिमानास्पद वाटते तुमच्या सहकार्याबद्दल आणि ग्राउंड टीमच्या मार्गदर्शनामुळे हि मोहीम यशस्वी झाली त्या बद्दल सर्वांचे आभार आम्ही आता परतत आहोत पण इथे नवनवीन अनुभवी अंतराळवीर येतजात असतात आता देखील Mike इथे आहेत त्यांच्या हाती मी आता कमांडरपदाची आणि स्थानकाची जबाबदारी सोपवत आहे!" 

Mike-"Thank You Sergey ,Jonny आणि Alexey! तुमच्या चांगल्या कामाबद्दल,तुमच्या मैत्रीपूर्ण सहकार्याबद्दल ग्राऊंड टीमच्या सहकार्यामुळे आपण हि मोहीम यशस्वी करू शकलो आता मोहीम 74 मध्ये देखील आम्ही आमचे उद्दीष्ठ साध्य करण्याचा प्रयत्न करत स्थानकाची आणि एकमेकांची काळजी घेऊ इथे पंचवीस वर्षांपासून अविरत संशोधन सुरु आहे हि आपल्यासाठी गौरवास्पद बाब आहे तुम्हा सर्वांतर्फे मी कमांडरपद स्वीकारत आहे तुम्ही माझ्यावर विश्वास ठेवून हा सन्मान दिल्याबद्दल आभार मी नक्की तो सार्थ ठरवेन (बेल वाजवून सगळ्यांनी स्वागत केले ) आता मी कमांडर झालो म्हणून इथे सेलिब्रेशन करणार आहे आज जेमिनी 7 चा साठावा वर्धापन दिन आहे अमेरिकन अंतराळविश्वातील हि मोठी घटना होती आणि पहिल्यांदाच अंतराळवीर चौदा दिवसाच्या अंतराळ मोहिमेवर जाणार होते आणि Sargey ह्यांना स्थानकात 600 दिवस वास्तव्य केल्याबद्दल नासा संस्था त्यांचे कुटुंबीय आणि मित्रांतर्फे हा patch देऊन सन्मानित करत आहे अभिनंदन! तुझ कर्तुत्व आम्ही पाहात आलोय तुझ्यासारखे खूप कमीजण असतात तु उद्दिष्ठ साध्य केलस त्यासाठी मी अनऑफिशिअली हा Crown(टोपी ) भेट देत आहे !" Sergey -मी तुम्हालाच हा Crown कमांडर झाल्याबद्दल भेट देतोय Thank You ! हा क्षण खूप इमोशनल आहे !"

Chris -" Sergey,Alexey,Jonny तुमच्या सोबतचा अल्प काळ खूप छान होता आपल द्येय साध्य करण्याच तुमच कसब प्रेरणीय आहे तुमचा परतीचा प्रवास सुरक्षित होवो!" अशीच प्रतिक्रिया नवीन अंतराळवीरांनी व्यक्त केल्या तुम्ही Excellent आहात! तुम्ही आमच छान  स्वागत केलत थोड्या दिवसात खूप शिकायला मिळाल आम्हाला तुमच्या सोबत जास्त दिवस व्यतीत करायचे होते पण तुम्ही आता परतत आहात तुम्ही सुरक्षित पृथ्वीवर पोचल्यावरच हि मोहीम पूर्ण होईल आणि आम्ही निश्चिन्त होऊ !"

Kimiya- Sergey तुमच्या ग्रेट लिडरशीप बद्दल आभार Alexy,Jonny तुमच्या सोबतचा काळ मजेत गेला तुम्ही आता परतणार म्हणून थोडे वाईट वाटतय पण तुम्ही सुरक्षित पोहचा तुमच काम वैशिष्ट्यपूर्ण होत तुम्ही जपलेल कल्चर प्रेरणीय आहे आम्ही पण ते जपण्याचा प्रयत्न करु 

Zena - Sergey, Alexey,Jonny तुमच्या सोबतचा काळ खूप छान गेला ह्या क्षणी मी भावनिक झाले आहे आम्ही तुम्हाला मिस करू Jonny माझा classmate आपण एकत्र Interview दिले इथे एकत्र व्यतीत केलेले दिवस सदैव स्मरणात राहतील त्या बद्दल आभार गुडबाय म्हणण काठिण आहे !"

Alexey -तुमच्या मोहिमेत सहभागी झाल्याचा अभिमान वाटतो हे आठ महिने आनंदात गेले पुन्हा पृथ्वीवर भेटू आपण इथे एकत्र संशोधन केल आपण एकमेकांशी अनेक गोष्टी शेअर केल्या एकमेकांना आधार दिला प्रोत्साहित केल आपल्या ग्रेसफुल मैत्रीचा बॉण्ड एकमेकांप्रती आदर आणि प्रेम कायम लक्षात राहील इथे येऊन संशोधन करण जितक महत्वाच आहे तितकच सर्वांनी एकत्रित आनंदात माणुसकी जपत वास्तव्य करण हे देखील महत्वाच आहे आणि हीच चांगल्या अंतराळवीरांची ओळख आहे आणि हेच अंतराळमोहिमेच्या यशाच रहस्य आहे त्यानंतर सर्वांनी एकमेकांचा निरोप घेतला  

   A man in a pressure suit and wool cap uses a piece of chalk to sign his name and the date on the outside of a space capsule

पृथ्वीवर सुखरूप परतल्यावर अंतराळवीर Sergey Ryzhikov ह्यांनी अंतराळयानावर परतल्याचा दिवस व तारखेची नोंद केली -फोटो -नासा संस्था 

सोयूझ अंतराळयान ह्या सर्वांसह 8.41 मिनिटांनी स्थानकातून पृथ्वीवर येण्याआठी निघाले आणि स्थानिक वेळेनुसार मंगळवारी सकाळी दहा वाजून तीन मिनिटांनी (12.03 a.m. EST)  कझाकस्थानातील Dzhezkazgan येथे पोहोचले सोयुझ अंतराळयान पृथ्वीवर पोहोचताच हे अंतराळवीर पॅराशूटच्या सहाय्याने सुरक्षितपणे खाली आले तेव्हा नासाची रिकव्हरी टिम तेथे पोहोचली त्यांनी ह्या अंतराळवीरांना सोयूझ अंतराळयानातून ऊचलुन आणले आणि खुर्चीवर बसवले कझाकस्थानात तेव्हा अत्यंत थंडी होती आणी बर्फाचा पाऊस पडत होता ह्या अंंतराळवीरांना सुरक्षित स्थळी खुर्चीवर बसवून त्यांचे प्राथमिक चेकअप करण्यात आले त्यांची मोहीम यशस्वी केल्याबद्दल त्यांचे अभिनंदन करण्यात आले शिवाय त्यांच्या चेहऱ्याचे पेंटिंग केलेल्या ट्रॅडिशनल रशियन डॉल देऊन त्यांचे स्वागत करण्यात आले अंतराळवीर Sergey आणी Jonny दोघेही फ्रेश दिसत होते हे दोघेही काही वेळ तेथे थांबले आणी त्यांनी पत्रकारांच्या काही प्रश्नांची ऊत्तरे दिली अंतराळवीर Sergey ह्यांनी Launching ते Landing पर्यंत हि मोहीम यशस्वी केल्याबद्दल टीममधील सर्वांचे आभार मानले आणि अंतराळवीर Jonny ह्यांनी देखील सर्वांचे आभार मानत आर्मी मधले करिअर ते अंतराळवीर आणि स्थानकातील वास्तव्याचा काळ खूप सुंदर होता असेही ते म्हणाले पण अंतराळवीर Alexey ह्यांना मात्र डायरेक्ट टेंट मध्ये नेण्यात आले  

 NASA astronaut Johnny Kim shows off the Matroyshka (stacking) doll he received upon his return to Earth Dec. 9, 2025. Kim and his crewmates landed safely aboard their Soyuz MS-27 spacecraft on the steppe of Kazakhstan, southeast of the town of Dzhezkazgan.

  

अंतराळवीर Jonny ह्यांना त्यांचा चेहरा पेंट केलेली रशियन ट्रडीशनल डॉल भेट देऊन स्वागत करताना - फोटो -नासा संस्था

त्यानंतर ह्या अंतराळवीरांना हेलिकॉप्टरने Karaganda येथील Recovery Camp   मध्ये नेण्यात आले तेथे त्यांचे पुढील चेकअप झाल्यानंतर अंतराळवीर Jonny ह्यांना नासाच्या विमानाने Huston येथे पोहोचवण्यात आले आणि रशियन अंतराळवीर Alexey आणि Sergey ह्यांना रशियातील Star City  येथे पोहोचविण्यात आले 

अंतराळवीर Sergey Ryzhikov  तिसऱ्यांदा स्थानकात राहायला गेले होते त्यांनी त्यांच्या अंतराळ कारकिर्दीत स्थानकात 603 दिवस वास्तव्य केले आणि तेथे सुरु असलेल्या सायंटिफिक संशोधनात सहभाग नोंदवला अंतराळवीर Jonny आणि Alexey मात्र पहिल्यांदाच स्थानकात राहायला गेले होते त्यांनी स्थानकात 245 दिवस वास्तव्य केले अंतराळवीर Jonny ह्यांनी स्थानकातील झिरो ग्रॅव्हिटित मानवी शरीरातील रक्तातील पेशींवर काय परिणाम होतो ह्या विषयी संशोधन केले पृथ्वीवरील Advance Space Based Tissue Production treatment साठी हे संशोधन उपयुक्त ठरेल 

Saturday, 13 December 2025

स्वर्णगिरी व्यंकटेश स्वामी मंदिरात तेलगु अभिनेता संदीप माधव ह्यांच्या राम बजरंग सिनेमाच शुटिंग

         स्वर्णगिरी मंदिरातील पाण्यातील विष्णूची सुंदर मूर्ती 

 स्वर्णगिरी मंदिर -12 डिसेंबर 

हैद्राबाद पासून जवळ स्वर्णगिरी पर्वतावरील निसर्गरम्य परिसरात नव्यानेच निर्माण झालेले व्यंकटेश स्वामी मंदिर म्हणजे दाक्षिणात्य द्रविडीयन शैलीतील उत्कृष्ठ वास्तुकलेचा अप्रतिम नमुना ह्या मंदिराचे वैशिष्ठ म्हणजे मंदिराच्या मागच्या भागात खाली छोट्या तळ्यातील पाण्यात विष्णूची काळ्या दगडात कोरलेली अप्रतिम सुंदर मूर्ती आणि वर डोंगरावर विष्णूची बारा फूट उंच मूर्ती असलेले आणि लक्ष्मीची आकर्षक मूर्ती असलेले प्रमुख मंदिर आणि इतरत्र छोटी देवांची मंदिरे बाहेर हनुमानाची भव्य मूर्ती आहे इथे येणाऱ्या भाविक पर्यटकांना इथल्या भक्तीमय वातावरणा बरोबरच तळ्यातील विष्णूची अप्रतिम मूर्ती आकर्षित करते इथे देखील तिरुपती ,तिरुमला देवस्थाना प्रमाणेच दररोज वेगवेगळ्या पूजा अर्चना अभषेक वै केल्या जातात 2018/2024 दरम्यान ह्या मंदिराची निर्मिती तज्ज्ञ वास्तुशास्त्रज्ञ आणि प्रथितयश उद्योगपती ह्याच्या सहकार्याने झाली आहे मंदिर नवीन असल्यामुळे आता हळूहळू त्याचा लौकिक वाढत आहे ह्या मंदिराची कीर्ती सर्वत्र पसरत असतानाच इथल्या निसर्गरम्य पवित्र वातावरणात सिनेमाचे शुटिंग करण्याची इच्छा सिनेदिग्दर्शकांना देखील झाली नऊ डिसेंबरला प्रसिद्ध तेलगू अभिनेता संदीप माधव ह्यांच्या राम बजरंग ह्या सिनेमातील गाण्याचे शूटिंग इथे झाले 

स्वर्णगिरी मंदिरात नेहमीप्रमाणेच भाविकांची गर्दी तिकीटाची रांग,दर्शनाची रांग,लक्ष्मी विष्णू आणि हनुमानाच्या भव्य मूर्तीच्या दर्शनाने तृप्त झालेल्या पर्यटकांची पावले आपसूकच मंदिराच्या मागे तळ्यातील झोपलेल्या विष्णूचे अप्रतिम सौन्दर्य पाहण्यासाठी तेथील सौदर्य कॅमेराबद्ध करण्यासाठी वळलेली सगळ्यांचीच फोटो काढण्यासाठीची धडपड तेथील निखळ निळ्या पाण्यातील फवारे आणी त्यातील मुर्ती सौन्दर्य आणि स्वत:ची छबी कॅमेराबद्ध करून सोशल मीडियावर अपलोड करण्यात मग्न दर्शनानंतर तिरुपती सारखेच चिंचेचा भात (पुलिआरु)आणि लाडूचा प्रसाद घेण्यासाठी गर्दी अर्थात रांग आणि बायकांची नारळ फोडण्यासाठीची लगबग इथे बायका सहजतेने नारळ फोडत होत्या 

अशातच मंदिरात सिने दिग्दर्शकाची सिनेमाचे गाणे शूट करण्यासाठीची तयारी सुरू होती सिने कॅमेऱ्यासाठी ट्रॉली त्या साठी रूळ ठेवलेले दिसले तेव्हा पहिल्यांदा तिरुपती प्रमाणे वेगवेगळ्या सेवाचे लाईव्ह चित्रण होत असेल असे वाटले पण हळूहळू तेथे स्पॉटबॉय,सहाय्यक कर्मचारी,हिरोला ऊन लागु नये म्हणून छत्री धरलेला स्पॉट बॉय दिसला  सहज चौकशी केली तेव्हा तिथल्या तेलगू भाषिक सहाय्यकाने तिथे बजरंग बाजी सिनेमातील गाण्याचे शूटिंग होणार असल्याचे ह्या सिनेमातील हिरो प्रथितयश पण हिरोईन नवोदित असल्याचे सांगितले लंच ब्रेक असल्याने त्यांचे जेवण सुरु असल्याने त्यांना यायला वेळ होता अर्थातच भाषा प्रॉब्लेम आला पण  हिंदी आणि इंग्रजीत संवाद साधला 

                                       

काही वेळातच इथे शुटिंग सुरु असल्याची बातमी सर्वत्र पसरली तेलगू भाषिक भाविक आणि इतर उपस्थित पर्यटकांची तेथे गर्दी जमली समोर प्रोड्युसर मॅडम आणि दिग्दर्शक बसले होते संदीप माधवन येताच सर्वांनी टाळ्या वाजवत जल्लोष केला कोरिओग्राफरने हिरो संदीप ह्यांना आणि डान्स ग्रुप मधील सर्व कलाकारांना नृत्याच्या स्टेप दाखवल्या,रिहर्सल झाली त्या नंतर Action,Cut Retake चा सिलसिला सुरु झाला दहाबारा रिटेक नंतर दिग्दर्शकाच्या मनाप्रमाणे स्टेप झाल्यानंतर डान्स मधील काही ओळींचे शूटिंग OK झाले विशेष म्हणजे सिनेमाचे हिरो संदीप ह्यांनी ह्या सर्व स्टेप्स समजून घेत न थकता तेव्हढ्याच जोशात शूटिंग पूर्ण केले .

                                 

त्यांच्याशी बोलण्याची त्यांच्या विषयी जाणून घेण्याची इच्छा असल्याने आधीच त्यांच्या सहाय्यकातर्फे परवानगी घेतली होती मधल्या काही वेळात फ्रेश झाल्यानंतर संदीप ह्यांनी त्यांच्या विषयी,ह्या सिनेमाविषयी माहिती दिली वेळ खूप कमी होता तरीही त्यांनी संवाद साधला ते म्हणाले ह्या आधी त्यांनी तीनचार सिनेमात हिरोचे काम केले आहे आता राम बजरंग सिनेमाचे शूटिंग सुरु आहे त्यातील गाण्यातील हा शेवटचा काही भाग इथे चित्रित होत आहे त्यांना ह्या सिनेमाविषयीच्या भावना काय असे विचारले तेव्हा त्यांनी खूप छान! असे सांगत जास्ती माहिती तुम्हाला सिने दुग्दर्शक सांगतील असे म्हटले ते कुठे आहेत असे विचारल्यावर त्यांना बोलवून त्यांची ओळख करून दिली तुमची हिरोईन कुठे आहे असे विचारल्यावर ह्या गाण्यात तिचे काम नाही असे सांगितले दिग्दर्शकांनी तुम्ही महाराष्ट्रीयन आहात का?असे विचारत हा सिनेमा मराठीत पण येणार असून  राम बजरंग  हा सिनेमा उन्हाळ्यात रिलीज होईल असे सांगितले ह्यात श्रद्धा आणि व्यक्तिगत स्टोरी देखील आहे असे सांगितले ! 

                               

                        तेलगू अभिनेता संदीप माधव व सिने दिग्दर्शक सिनेमा विषयी संवाद साधताना 

तेलगू अभिनेते संदीप माधव हैदराबादचे रहिवासी आहेत शाळा कॉलेज मध्ये असल्यापासूनच त्यांना अभिनय आणि खेळाची आवड आहे सुरवातीच्या काळात त्यांनी लोफर ,ज्योती लक्षमी ह्या सारख्या सिनेमात काम केले त्यांनी नाटकातही हिरोच्या भूमिका केल्या 2012 मध्ये त्यांनी रेल्वे स्टेशन ह्या सिनेमात काम केले  2013 मध्ये दलम आणि जॉर्ज रेड्डी ह्या सिनेमाचे दिग्दर्शक जीवन रेड्डी ह्याच्या सोबत त्यांनी अभीनयासोबतच सहाय्यक दिग्दर्शक म्हणून काम केले हा सिनेमा उस्मानिया युनिव्हर्सिटी मधील विध्यार्थी युवा नेत्याच्या जीवनावर आधारित होता  राम गोपाल वर्मा दिग्दर्शित Vangaveeti ह्या सिनेमातील त्यांची हिरोची भूमिका लोकप्रिय झाली 

संदीप माधव ह्यांची निगर्वी आणि सहजतेने त्यांच्या चाहत्यांसोबत संवाद साधण्याची वृत्ती त्यांना भविष्यात लोकप्रियता आणि यशाच्या मार्गावर नेईल ह्याची खात्री पटते राम बजरंगचे दिग्दर्शक सुधीर रेड्डी देखील निगर्वी आहेत 

Monday, 1 December 2025

अंतराळवीरांनी स्थानकातून पृथ्वीवासीयांना Thanks Giving Day निमित्त शुभेच्छा दिल्या

 

नासाचे अंतराळवीर Zena Cardman ,Jonny Kim ,Mike Fincke आणि जपानचे अंतराळवीर Kimiya Yui लाईव्ह संवादा दरम्यान स्थानकातून Thanks Giving Day च्या शुभेच्छा देताना -फोटो -नासा संस्था 

 

नासा संस्था -1 डिसेंबर 

अमेरिकेत दरवर्षी नोव्हेंबर महिन्यातील चवथ्या गुरुवारी Thanks giving Day उत्साहात साजरा केल्या जातो अमेरिकन नागरिक त्यांचे कुटुंबीय,नातेवाईक आणि मित्रांनी केलेल्या मदतीबद्दल कृतज्ञता व्यक्त करण्यासाठी हा दिवस साजरा करतात सर्वजण एकत्र येऊन पार्टीचे आयोजन करतात आणि वेगवेगळ्या खास पारंपारिक पदार्थांचा समावेश असलेल्या मेजवानीचा आस्वाद घेतात पृथ्वीपासून दूर अंतराळ स्थानकात तरंगत्या अवस्थेत राहणाऱ्या अंतराळवीरांना मात्र कुटुंबियांसोबत हा डे साजरा करता येत नाही पण अंतराळवीर स्थानकातील मित्रांसोबत स्थानकात हा दिवस साजरा करतात पार्टी करून पृथ्वीवरून त्यांच्यासाठी आलेल्या पदार्थांचा आस्वाद घेतात नासा संस्थेशी लाईव्ह संपर्क साधून पृथ्वीवरील कुटुंबियांशी संवाद साधतात आणि Thanks giving Day च्या शुभेच्छा देतात  

ह्या वर्षी देखील सध्या स्थानकात वास्तव्यास असलेले नासाचे अंतराळमोहीम 73 चे अंतराळवीर Zena Cardman, Mike Fincke,Jonny Kim आणि जपानचे अंतराळवीर Kimiya Yui ह्या चौघांनी Thanks Giving Day च्या आधी नासा संस्थेशी लाईव्ह संपर्क साधत पृथ्वीवासीयांना Thanks Giving Day निमित्त शुभेच्छा दिल्या 

Zena -"Hello,स्थानकात तुम्हा सर्वांचे स्वागत,आम्ही आता येणाऱ्या काळातील सणांच्या सुट्ट्यांचा विचार करतोय आणि तुम्हाला शुभेच्छाही देतोय! Jonny Thanks Giving Day बद्दल तुझ मत काय आहे तुझ्यासाठी किती महत्वपूर्ण आहे हा दिवस?

Jonny -"माझ्यासाठी Thanks Giving Day म्हणजे आपल्या आयुष्यातील काही काळ थांबून आपल्याला प्रेरित करणाऱ्या आपल्यावर प्रेम करणाऱ्या व्यक्तीचे आभार मानण्याचा कृतज्ञता व्यक्त करण्याचा दिवस Thanks Giving म्हणजे Pause,Slowdown & Reflect! प्रामुख्याने ह्या वर्षाबद्दल बोलायच झाल तर मला इथे स्थानकात तुमच्यासोबत वास्तव्य करायला संशोधन करायला मिळाल माझ्यासाठी हे अभिमानास्पद आहे तुमच्या सहकार्याबद्दल मैत्रीबद्दल मी स्वत:ला नशीबवान समजतो पण त्याचवेळी मी जेव्हा माझ्या कुटुंबियांबद्दल मित्राबद्दल विचार करतो तेव्हा इथे मला त्यांची उणीव भासते मला इथे येण्यासाठी प्रेरित केल्याबद्दल,मला वेळोवेळी साथ दिल्याबद्दल मी त्या सर्वांचे एका शब्दात आभार मानतो त्यासाठी एक संबंध पुरेसा आहे Its Just gratitude !" Kimiya तुझ काय मत आहे ? 

Kimiya -"आमच्या जपानमध्ये Thanks Giving Day नसतो पण इथे स्थानकात वेगवेगळ्या देशातील अंतराळवीर एकत्र वास्तव्य करतात संशोधन करतात तेव्हा आपण सगळ्यांच्या संस्कृतीचा आदर करतो खरच Thanks Giving Day ची पद्धत खूप चांगली आहे आपल्याला मदत करणाऱ्याबद्दल जाणीव ठेवून कृतज्ञता व्यक्त करण्याची संधी मिळते मी पण तुमच्यासोबत हा दिवस साजरा करणार आहे तुमच्या सोबत डिनरमध्ये सहभागी होऊन तुमच्या स्पेशल पदार्थांचा आस्वाद घेणार आहे तुमचा काही स्पेशल प्लॅन आहे का ?

Mike - "Thanks giving day च्या जेवणातील पदार्थांचा आस्वाद घेण मला खूप आवडत ह्या वर्षी स्थानकातील हा माझा दुसरा Thanks giving day आहे त्या मुळे त्याला विशेष महत्व आहे मागच्या वेळेस Shuttle Crew सोबत हा दिवस साजरा केला आणि ह्या वेळेस तुमच्या सोबत साजरा करणार आहे आता सोयूझ मधून नवीन अंतराळवीर येतीलआणि त्यांच्या सोबत आपल्यासाठी Thanks giving चे खास पदार्थ पण येतील म्हणून मी उत्सुक आहे Thanks giving चे पारंपारिक Turkey चे विविध पदार्थ Cranbery Sauce इथे आहेच मी त्यावर toss करेन रशियन Cranbery sauce वैशिष्टपूर्ण असत ते मी इथे मिस करत होतो आता मी त्याचा आस्वाद घेऊ शकेन अर्थातच मला इथे माझ्या कुटुंबीयांची उणीव जाणवतेय पण इथे मी तुमच्या सोबत space family सोबत हा दिवस साजरा करेन  हे खूप सुंदर क्षण आहेत आणि आता त्यात नवे अंतराळवीर सामील होणार आहेत त्यामुळे माझ्या आनंदात भर पडेल Zena आपल्याकडे असलेले Food Packet दाखवणार आहेस ना !"

 Zena -"हो का नाही दाखवणार ? आपल्यासाठी हे फक्त  अन्न पदार्थ नाहीत तर आपल्या सर्वांच्याच रोजच्या आयुष्यातील आवश्यक भाग आहे आणि नासा संस्थेने आपल्या आरोग्याची काळजी घेत आनंदी आणि निरोगी राहण्यासाठी खूप छान पदार्थ येणाऱ्या सणांसाठी पाठवले आहेत त्यात Turkey आणि Mike ने सांगितल्या प्रमाणे काही पारंपारिक नॉनव्हेज पदार्थासोबतच Mashed Potatoes आणि अनेक डेलिशिअस पदार्थांचा समावेश आहे आपण आता येणाऱ्या नवीन अंतराळवीरांसोबत त्याचा आस्वाद घेणार आहोत मी देखील त्यांचे स्वागत करण्यासाठी उत्सुक आहे कारण आता आपली मोहीम संपत आलेली असताना सगळ्यांसोबत हा दिवस साजरा करायला मिळतोय Jonny तुला काय वाटतय !"

Jonny -"खरच खूप सुंदर क्षण सगळ्यांचे आभार मानण्याचा एकत्र साजरा करण्याचा हि खूप अमूल्य संधी आहे!"

Mike ,Zena  ,Kimiya ,Jonny -आम्हा सर्वांतर्फे Happy Thanks Giving Day! तुमच्या कुटुंबियांसोबत ,मित्रपरिवारांसोबत खूप enjoy करा आणि पार्टीमध्ये पारंपारिक पदार्थांचा आस्वाद घ्या! आणि हा दिवस आनंदात घालवा !

 

Sunday, 30 November 2025

नासाचे अंतराळवीर Chris Williams रशियन अंतराळवीर Sergey Sverchkov आणि Sergey Mikave स्थानकात पोहोचले

  Soyuz MS-27 backup crew members (from left) NASA astronaut Chris Williams and Roscosmos cosmonauts Sergey Kud-Sverchkov and Sergey Mikaev pose for a portrait at the Gagarin Cosmonaut Training Center in Russia.

 नासाच्या अंतराळ मोहीम 73चे नासाचे अंतराळवीर Chris Williams रशियन अंतराळवीर Sergey Sverchkov आणि Sergey Mikave निघण्याच्या तयारीत- फोटो नासा संस्था  

नासा संस्था -30 नोव्हेंबर 

नासाचे अंतराळवीर Chris Williams रशियन अंतराळवीर Sergey Sverchkov आणि Sergey Mikave स्थानकात सुखरूप पोहोचले गुरुवारी कझाकस्थानातील बैकोनूर उड्डाणस्थळावरून दुपारी 4 वाजून 27 मिनिटांनी (2.27a.m. स्थानिक वेळ) Soyuz MS -28 ह्या अंतराळयानातून हे तिन्ही अंतराळवीर स्थानकात जाण्यासाठी अंतराळात झेपावले आणि तीन तासांच्या अंतराळ प्रवासानंतर स्थानकाच्या जवळ पोहोचले 

उड्डाणाआधी ह्या अंतराळवीरांचे उड्डाणपुर्ण चेकअप करण्यात आले उड्डाणस्थळी जाण्याआधी ह्या अंतराळवीरांनी त्यांना निरोप द्यायला आलेले संस्थेतील मान्यवर आणि त्यांच्या नातेवाईकांशी संवाद साधला त्या नंतर हे तीनही अंतराळवीर उड्डाणस्थळी पोहोचले आणि सोयूझ अंतराळ यानातून स्थानकाच्या दिशेने मार्गस्थ झाले 

 स्थानकाजवळ पोहोचल्यानंतर सोयूझ यानाने स्थानकाभोवती दोन फेऱ्या मारल्या आणि 7 वाजून 38 मिनिटांनी स्थानकाच्या Rassvet Module जवळ पोहोचताच अंतराळयानातील स्वयंचलित यंत्रणा कार्यान्वित झाली स्थानक आणि सोयूझ अंतराळयान ह्यांच्यातील Docking आणि Hatching प्रक्रिया पार पडल्या नंतर दहा वाजता ह्या तिन्ही अंतराळवीरांनी स्थानकात प्रवेश केला स्थानकात सध्या राहात असलेल्या मोहीम 73 च्या अंतराळवीरांनी स्थानकात ह्या अंतराळवीरांचे स्वागत केले   

काही वेळाने अंतराळवीर फ्रेश झाल्यानंतर नासा आणि रशियन स्पेस संस्थेच्या मान्यवरांच्या संपर्कात ह्या आंतराळवीरांचा Welcome Ceremony पार पडला 

   The newly-expanded Expedition 73 crew. In the front row (from left) are the newest crew members Chris Williams from NASA and Roscosmos cosmonauts Sergey Kud-Sverchkov and Sergei Mikaev. In the back are, NASA astronaut Mike Fincke, Roscosmos cosmonaut Sergey Ryzhikov, NASA astronauts Jonny Kim and Zena Cardman, Roscosmos cosmonaut Alexey Zubritsky, JAXA (Japan Aerospace Exploration Agency) astronaut Kimiya Yui, and Roscosmos cosmonaut Oleg Platonov.

स्थानकात पोहोचल्या नंतर नासा आणि रशियन संस्थेशी Welcome Ceremony दरम्यान लाईव्ह संपर्क साधताना स्थानकातील दहा अंतराळवीर एकत्रित -फोटो नासा संस्था 

Welcome Ceremony साठी स्थानकातील Zveda Service Module मध्ये स्थानकातील दहाही अंतराळवीर एकत्र जमले तेव्हा Moscow येथील Russian Mission Control आणि नासाच्या Huston Mission Control येथील मान्यवरांनी त्यांच्याशी लाईव्ह संपर्क साधला आणि त्यांना Thanks Giving Day च्या शुभेच्छा दिल्या 

संस्था प्रमुख -"तुम्ही सर्वजण कसे आहात?अंतराळ प्रवास कसा झाला आणि आता स्थानकात पोहोचल्यावर कसे वाटते? तुम्ही आनंदी दिसत आहात तुम्ही स्थानकात सुरक्षित पोहोचल्याचे पाहून आम्हीही आनंदी झालो आहोत तुमचे अभिनंदन आणि स्थानकात स्वागत!" 

अंतराळवीर -"आमचा प्रवास छान झाला आम्ही ठीक आहोत आणि स्थानकात पोचल्यावर छान वाटले !

संस्था प्रमुख -"Sergey Sverchkov तुम्ही दुसऱ्यांदा स्थानकात प्रवेश केल्यावर काही बदल जाणवला का?

Sergey Sverchkov - "निश्चितच स्थानकात छान बदल झालाय पुन्हा प्रवेश केल्यावर पहिल्यापेक्षा जास्त आनंद झाला "

संस्था प्रमुख -"तुम्ही स्थानकात थंडीच्या दिवसात राहायला गेला आहात इथे खूप थंडी आहे आम्ही थंडीपासून बचाव करत आहोत तुम्ही स्वत:ची काळजी घ्या !तुम्ही तुमच ध्येय साध्य करून तिथे पोहोचला आहात हे पाहून आम्हाला आनंद झाला तुम्ही आता तिथे संशोधनात छान वेळ घालवाल आणि पृथ्वी निरीक्षण कराल तुम्ही उत्कृष्ट काम करून सुरक्षित पृथ्वीवर परतण्याची आम्ही वाट पहातोय तुमच्या कुटुंबीयांतर्फे तुम्हाला शुभेच्छा!Thanks Giving day ला तुम्ही इथे नसाल पण आम्ही तुम्हाला Video पाठऊ रशिया तर्फे तुमच पुन्हा अभिनंदन !"

Huston -"तुमचे अभिनंदन! ह्या वर्षी काही आठवड्यापूर्वी स्थानकाला पंचवीस वर्षे पूर्ण झाली त्या ऐतिहासिक वर्षी तुम्ही स्थानकात वास्तव्यास गेला आहात तुम्ही तेथे उत्कृष्ट संशोधन कराल आणि ह्या ऐतिहासिक संधीचा लाभ घ्याल अशी आम्हाला खात्री वाटते !"

अंतराळवीर -"Thanks ! आम्हाला हि संधी दिल्याबद्दल आमचे इतके छान स्वागत केल्याबद्दल ! आमचा अंतराळ प्रवास छान झाला आम्ही लकी आहोत स्थानकाच्या पंचविसाव्या वर्षी आम्हाला इथे वास्तव्य करायला मिळतय त्या बद्दल आभार आम्ही निश्चितच उत्कृष्ट काम करू आम्ही Super Happy झालो आहोत तुम्हालाही!" 

       "Happy Thanks Giving Day !  

Monday, 24 November 2025

नासाचे अंतराळवीर Chris Williams दोन रशियन अंतराळवीरांसोबत स्थानकात वास्तव्यास जाणार

  NASA astronaut Chris Williams poses for an official portrait at the agency’s Johnson Space Center in Houston.

                                        

 नासा संस्था -20 नोव्हेंबर 

नासाच्या अंतराळमोहीम 73 चे अंतराळवीर Chris Williams रशियन अंतराळवीर Sergey Kud-Sverchkov आणि Sergei Mikaev हे तिघे 27 नोव्हेंबरला आठ महिन्यांच्या वास्तव्यासाठी स्थानकात जाणार आहेत 

गुरुवारी कझाकस्थानातील बैकोनूर उड्डाणस्थळावरून दुपारी 4 वाजून 27 मिनिटांनी (2.27a.m. स्थानिक वेळ) Soyuz MS -28 अंतराळयानातून हे तिन्ही अंतराळवीर स्थानकात जाण्यासाठी अंतराळात झेपावतील आणि तीन तासांच्या अंतराळ प्रवासानंतर स्थानकाच्या जवळ पोहोचतील 

त्या नंतर सोयूझ अंतराळयान स्थानकाभोवती दोन फेऱ्या मारेल सोयूझ यान 7 वाजून 38 मिनिटांनी स्थानकाच्या Rassvet Module जवळ पोहोचताच अंतराळयानातील स्वयंचलित यंत्रणा कार्यान्वित होईल त्यानंतर स्थानक आणि सोयूझ अंतराळयान ह्यांच्यातील Docking आणि Hatching प्रक्रिया पार पडेल 9.50 मिनिटाला हि प्रक्रिया पूर्ण होईल आणि हे तीनही अंतराळवीर दहा वाजता स्थानकात प्रवेश करतील स्थानकात सध्या राहात असलेले मोहीम 73 चे अंतराळवीर ह्या तीनही अंतराळवीरांचे स्थानकात स्वागत करतील 

हे  अंतराळवीर स्थानकातील अंतराळमोहीम 73-74 मध्ये सहभागी होतील आणि आठ महिने स्थानकात वास्तव्य करून तेथे सुरु असलेल्या सायंटिफिक संशोधनात सहभागी होतील अंतराळवीर Williams हे  अंतराळस्थानकातील अंतराळवीरांच्या दीर्घकालीन वास्तव्यादरम्यान निरोगी आरोग्यासाठी उपयुक्त संशोधन,पृथ्वीवरील विकासासाठी अत्याधुनिक यंत्रणा आणि Modular Workout System ,Cryogenic Fuel efficiency &grow Semiconductor Crystals in Space ह्या विषयी संशोधन करणार आहेत 

अंतराळवीर Chris आणि अंतराळवीर Mikaev हे प्रथमच स्थानकात राहायला जाणार आहेत अंतराळवीर Sergey Kud -Sverchkov मात्र दुसऱ्यांदा स्थानकात राहायला जाणार आहेत हे सर्वजण 2026 च्या उन्हाळ्यात पृथ्वीवर परततील 

ह्या अंतराळवीरांच्या स्थानकाकडील उड्डाण आणि स्थानकातील प्रवेशाचे लाईव्ह प्रसारण नासा टी वी वरून करण्यात येणार आहे 

Tuesday, 18 November 2025

नासा आणि Blue Origin संस्थेच्या ESCAPADE अंतराळयानांचे मंगळ आणि सौरवाऱ्याच्या संशोधनासाठी उड्डाण यशस्वी

नासाच्या Cape Canaveral Space Force Center येथील 36 Complex उड्डाण स्थळावरून ESCAPADE अंतराळयान अंतराळात झेपावले -फोटो -नासा संस्था / Blue Origin 

नासा संस्था / Blue Origin -13 नोव्हेंबर 

नासा आणि Blue Origin संस्थेच्या वतीने ESCAPADE ह्या जुळ्या अंतराळयानांचे मंगळ आणि सौरवाऱ्याच्या  संशोधनासाठी उड्डाण करण्यात आले नासाच्या Florida येथील Cape Canaveral Space Force Center येथून 36 complex ह्या उड्डाण स्थळावरून  गुरुवारी दुपारी 3.55 (EST) वाजता हि दोन्ही अंतराळयाने Blue Origin च्या New Glenn रॉकेटच्या साहाय्याने अंतराळात झेपावली ESCAPADE (Escape &Plasma Acceleration &Dynamic Explorer) हि दोन अंतराळयाने मंगळावरील Magnetic वातावरणावर सौरवाऱ्याचा कसा प्रभाव पडतो आणि भविष्यकालीन मानवासहित मंगळ मोहिमेसाठी उपयुक्त संशोधित माहिती मिळवणार आहेत 

सूर्याच्या अंतर्गत भागातील स्फोटक घटकांमुळे नुकत्याच झालेल्या उद्रेकामुळे अत्यंत शक्तशाली तीव्र उष्ण ज्वाळा आणि आगीचे लोट बाहेर पडले पृथ्वीवरील काही भागात त्याचा परिणाम झाला पृथ्वीवरील आकाशात Auroras पडल्यामुळे उड्डाणासाठी हवामान अनुकूल नव्हते त्या मुळे ह्या अंतराळयानांच्या उड्डाणास उशिर झाला आता ह्या सौर उद्रेकाचा व वादळाचा मंगळावर काय परिणाम झाला ह्या विषयी संशोधित माहिती मिळेल 

  Two spacecraft approach Mars

ESCAPADE च्या यशस्वी उड्डाणानंतर नासाचे Administrator Sean Duffy ह्यांनी Blue Origin Rocket Lab चे U.C Berkeley, नासाच्या ESCAPADE मोहिमेची टीम आणि सर्व पार्टनर्सचे अभिनंदन केले ," ह्या Heliophysics mission द्वारे मंगळावरील पुरातनकाळचे अस्तित्वात असलेले पोषक वातावरण शुष्क वाळवंटात कसे रूपांतरित झाले ह्याचा शोध घेण्यात येईल आणि संशोधित माहिती गोळा करण्यात येईल शिवाय सौरवाऱ्यामुळे तेथील वातावरणावर काय परिणाम होतो ह्या विषयी संशोधित माहिती मिळवण्यात येणार आहे New Glennच्या प्रक्षेपणाद्वारे गोळा केलेली हि संशोधित माहिती भविष्यकालीन आर्टीमस मोहिमेत MK-1च्या प्रक्षेपणासाठी उपयुक्त ठरेल शिवाय भविष्यकालीन अंतराळ मोहिमेतील अंतराळवीरांच्या सुरक्षिततेसाठीही आवश्यक आहे !"  

Rocket Lab द्वारा निर्मित हि दोन अंतराळयाने सूर्याच्या करोडो मैल प्रती तास वेगाने येणाऱ्या अखंडित प्रकाशझोत आणि त्यातील सौरकणांचे सखोल निरीक्षण करून संशोधित माहिती गोळा करणार आहे ह्या सौर प्रवाहित प्रकाश किरणे ,सौरवारे व सौरवादळामुळे मंगळावरील वातावरण प्रभावित होऊन ते कसे बदलत गेले प्राचीन काळी अस्तित्वात असलेले पाणी कसे नष्ठ झाले तेथील पोषक वातावरण थंड कसे झाले हि माहिती संशोधित करतील  

नासाच्या Washington येथील संस्थेच्या Associate Administrator Nicky Fox म्हणतात ," ESCAPADE मोहीमेद्वारे मंगळावरील प्राचीन कालीन वातावरण आणि सध्याच्या वर्तमानकालीन वातावरणाविषयी संशोधित माहिती गोळा केल्या जाईल हि माहिती प्रामुख्याने भविष्यकालीन मंगळ मोहिमेतील अंतराळयानातील अद्ययावत यंत्रणा ,रोबोटिक उपकरणांच्या संरक्षणासाठी आवश्यक आहेच पण ह्या मोहिमेतील अंतराळवीरांच्या सुरक्षिततेसाठीही महत्वाची आहे कारण तेथे पृथ्वीसारखे पोषक वातावरण नाही !" 

ESCAPADE अंतराळयान मंगळावर जाणार असले तरीही सध्या पृथ्वी आणि मंगळ सूर्याच्या विरुद्ध दिशेला आहेत त्यामुळे डायरेक्ट मंगळाच्या दिशेने जाणे यानाला कठीण आहे त्या मुळे मंगळावर जाण्याआधी पृथ्वीपासून दहा लाख मैल अंतरावरील Lagrange Point 2 येथे जाईल आणि काही काळ तेथे भ्रमण करेल जेव्हा पुढच्या वर्षी  नोव्हेंबर 2026 मध्ये पृथ्वी आणि मंगळ जवळ येथील तेव्हा हे अंतराळयान पुन्हा पृथ्वीच्या कक्षेत शिरून पृथ्वीच्या गुरुत्वाकर्षणीय वातावरणाचा उपयोग करून मंगळाच्या कक्षेत शिरेल दहा महिन्यांनी सप्टेंबर 2027मध्ये मंगळावर पोहोचेल आणि 2028 मध्ये कार्यरत होऊन संशोधनास सुरवात करेल 

Blue Origin चे CEO Dave Limp ह्यांनी देखील यशस्वी उड्डाणा नंतर आनंद व्यक्त केला आणि ह्या टीममधील सर्वांचा मला अभिमान वाटत असल्याचे सांगून सर्वांचे अभिनंदन केले   

Friday, 14 November 2025

सूर्याच्या अंतर्गत भागातून शक्तिशाली ज्वाळांचे उत्सर्जन

close up view of the sun firing off a colossal X5.1 solar flare on Nov. 11.

सूर्याच्या अंतर्गत स्फोटक भागातुन शक्तीशाली आगीचे लोट आणि ज्वाळांचे उत्सर्जन होत असताना 

Space News -11 नोव्हेंबर 

सूर्याच्या अंतर्गत भागात सतत आग घुमसत असते आणि त्यातून अत्यंत वेगाने शक्तिशाली आणि उष्ण ज्वाळां उत्सर्जित होत असतात 11नोव्हेंबरला सकाळी सूर्याच्या अंतर्गत भागातून X5.1 प्रकारच्या अत्यंत शक्तिशाली आगीच्या ज्वाळा आणि आगीचे लोट अत्यंत वेगाने पृथ्वीच्या दिशेने बाहेर पडले 2024 नंतर सूर्याच्या अंतर्गत भागातून उत्सर्जित झालेल्या ह्या ज्वाळा ह्या वर्षातील आतापर्यंतच्या सर्वात शक्तीशाली तीव्र आणि उष्ण होत्या 

गेल्या काही दिवसापासून सूर्याचा अंतर्गत भाग सक्रिय झाला असून त्या भागातून सतत अत्यंत उष्ण आगीच्या ज्वाळा बाहेर फेकल्या जात आहेत ह्या महिन्यात नऊ व दहा तारखेला पण सूर्याच्या अंतर्गत भागातून मोट्या प्रमाणात तीव्र व उष्ण ज्वाळा व आगीचे लोट बाहेर पडले सूर्याच्या अंतर्गत करोनल भागातील विस्फोटानंतर हे उत्सर्जन होते नासाच्या शास्त्रज्ञांनी प्रसारित केलेल्या माहिती नुसार ह्या ज्वाळा अत्यंत शक्तिशाली आणी तीव्र ऊष्णतेच्या असतात ह्या ज्वाळा ताशी  4.4 दशलक्ष मैल वेगाने पृथ्वीच्या दिशेने उत्सर्जित झाल्या 

ह्या स्फोटक ज्वाळांच्या उत्सर्जनानंतर आफ्रिका व युरोपमधील काही भागात अंधार झाला आणि पृथ्वीच्या सूर्य प्रकाशीत भागातील High Frequency Radio Communication प्रभावित झाले नऊ नोव्हेंबरला बारा तासांच्या कालावधीत दोनवेळा सूर्याच्या अंतर्गत भागातून X 1.7 क्लास च्या शक्तिशाली ज्वाळा बाहेर फेकल्या गेल्या 

सर्व जगाला प्रकाशमान करणारा सुर्य प्रत्यक्षात आगीचा पेटता गोळा आहे सुर्याच्या अंतर्गत भागातील मॅग्नेटिक फिल्ड मध्ये अंतराळातील प्रचंड वेगाने वाहणारे वारे धुळ आणी हानीकारक Cosmic कीरणे सतत आत ओढल्या जातात अंतर्गत भागातील ज्वलनशील पदार्थ आणी वायूमुळे सतत आग घुमसत असते आणी त्यापासून तयार होणारे आगीचे लोट,ज्वाळा,विध्युत भारीत किरणे वायुकण प्रचंड वेगाने सुर्याच्या करोना ह्या भागात फेकल्या जातात त्यामुळे तेथील भागात तीव्र उष्णता आणि प्रकाश असतो ह्या भागातील चुंबकीय क्षेत्रात ज्वलनशील पदार्थ,वायू,विद्युतभारीत किरणे,विद्युतभारीत कण गोलाकार फिरत असतात तेथे सतत ऊष्ण सौर वारे वहात असतात,सौरवादळे होतात जेव्हा ह्या वादळाची तिव्रता वाढते तेव्हा शक्तीशाली स्फोट होतात आणि त्यामुळे निर्माण झालेले आगीचे लोट ह्या चुंबकीय क्षेत्रातुन बाहेर अंतराळात फेकल्या जातात 

Thursday, 13 November 2025

मंगळभूमीवर आढळल्या हिमयुगाच्या खुणा पुरातन काळच्या पाण्याच्या अस्तित्वाला दुजोरा

   Topographic map of Mars’s Coloe Fossae region

मंगळभूमीवरील Coloe Fossae ह्या भागात आढळलेल्या पुरातन कालीन हिमयुगातील प्रवाहित पाण्याच्या अस्तित्वाच्या खुणा -फोटो -युरोपियन स्पेस एजन्सी (ESA) 

E.SA News- 12 नोव्हेंबर -

(Science &Exploration/ Space Science/Mars Express ) 

पुरातनकाळी मंगळ ग्रहावरही पृथ्वीसारखे पोषक वातावरण होते तेथे पाण्याचे अस्तित्व होते एव्हढेच नाही तर तेथे पृथ्वीसारखे हिमयुगही होऊन गेले असे संकेत मिळाले आहेत युरोपियन स्पेस एजन्सीच्या Mars Express वरील High Resolution Stereo Camera ने घेतलेल्या नव्या फोटोतून मिळालेल्या संशोधित माहितीतून शास्त्रज्ञांनी हा निष्कर्ष काढला आहे 

मंगळावरील उत्तरेकडील भागातील Coloe Fossae ह्या भागात हिमयुगाच्या अस्तित्वाच्या खुणा आढळल्या आहेत ह्या पाठारी भागातील खोल दऱ्या,खोरे आणी गोलाकार लहान मोठे पाणवठ्याचे आटलेले खड्डे पाहून मंगळावरील पुरातन काळच्या हिमयुगाचे संकेत मिळतात असे शास्त्रज्ञांचे मत आहे 

प्राचीन काळी 2.5 बिलियन वर्षांपूर्वी जवळपास 20,000 वर्षांपूर्वी फक्त पृथ्वीवरच हिमयुग नव्हते तर सौरमालेतील इतर ग्रहांवरही होते त्या वेळेस पृथ्वीचे तापमान अत्यंत थंड 7-10 C.पेक्षाही कमी होते आणि ह्याचे कारण आतासारखे ग्लोबल वार्मिंग नव्हते तर त्या काळी झालेल्या भूगर्भातील,भूपृष्ठावरील आणि वातावरणातील अनैसर्गिक घडामोडीमुळे अती उष्ण अती थंडी ,पाऊस पूर ह्या सारख्या आस्मानी संकटामुळे तेथील वातावरण बदलत गेले आणि हळूहळू नष्ठ होत गेले 

ह्या काळात सूर्यप्रकाशाच्या कमतरतेमुळे आणि अती थंडीमुळे तेथे प्रवाहित असलेले पाणी गोठले आणि त्याचे बर्फात रूपांतर झाले काही ठिकाणी ह्या खड्ड्यात बर्फ साचून तेथे  Glaciers निर्माण झाले सरोवर गोठल्यामुळे बर्फ़ाच्छादित झाले त्यावर बर्फ़ाचे शिट्स तयार झाले कालांतराने तेथील हवामान उष्ण झाले तेव्हा हे बर्फ वितळले आणि हिमनगाच्या स्वरूपात प्रवाहित झाले 

  Bird’s-eye view of Coloe Fossae

अशा हिमयुगाच्या खुणा आपल्या पृथ्वीवरही आढळतात युरोपियन स्पेस एजन्सीच्या Mars Express वरील High Resolution Stereo Camera ने घेतलेल्या नव्या फोटोत ह्या भागातील भूपृष्ठावर प्रवाहित पाण्याच्या समांतर रेषा आढळल्या हा भाग Coloe Fossae ह्या नावाने ओळखला जातो ह्या रेषा जमिनीला पडलेल्या भेगांमुळे निर्माण होतात अंतराळातून येणारे खडक भूमीवर आढळल्यामुळे तेथे खड्डे पडले असावेत हे खड्डे लहान मोठे काही ठिकाणी एकत्रित काही ठिकाणी असमान इकडे तिकडे पडलेले आहेत काही पुरातन खडबडीत तर काही नवीन घर्षणाने गुळगुळीत झालेले दिसतात 

ह्या भागातील खोल दऱ्यामधील प्रवाहित पाण्याच्या रेषा हिमयुगातील पाण्याच्या अस्तित्वाचे संकेत देतात मंगळावरील हिमयुगाच्या काळात तेथून बर्फ़ाचे ढिगारे वाहात गेल्यामुळे तयार झाले असावेत ह्या खुणा पृथ्वीवरील हिमनद्यांसारख्या दिसतात आणि बाजूला दगडांचा दाट थर दिसतो 

सध्या मंगळावरील वातावरण शुष्क असले तरीही पुरातन काळी मंगळावरील ध्रुवीय वातावरण बदलांमुळे बर्फ गोठवणारी थंडी आणि कालांतराने बर्फ वितळवणारी उष्णता निर्माण झाल्यामुळे ह्या भागात ह्या खुणा निर्माण झाल्या  

थंडीच्या काळात मंगळाच्या ध्रुवापासून मध्य अक्षांशापर्यंत बर्फ पसरतो नंतर उष्ण वातावरणात तो मागे हटतो पण काही खुणा मागे राहतात तसेच हिमयुगात तेथे दरी,खड्डे पडून तो भाग बर्फाच्छादित झाला असावा असा शास्त्रज्ञांनी निष्कर्ष काढला आहे 

Tuesday, 28 October 2025

नासाचे अंतराळवीर Chris Williams दोन रशियन अंतराळवीरांसह स्थानकात वास्तव्यास जाणार

                    NASA astronaut Chris Williams poses for an official portrait at the agency’s Johnson Space Center in Houston.


नासा संस्था- 25 सप्टेंबर 

नासाच्या अंतराळमोहिम 73/74 अंतर्गत नासाचे अंतराळवीर Chris Williams रशियन अंतराळवीर Sergey Kud-Sverchkov आणी Sergey Mikaev सह अंतराळ स्थानकात वास्तव्यास जाणार आहेत 

कझाकस्थानातील बैकोनुर ऊड्डाणस्थळावरुन सोयुझ MS-28 ह्या अंतराळयानातुन 27 नोव्हेंबरला हे तीनही अंतराळवीर स्थानकात जाण्यासाठी अंतराळात ऊड्डाण करतील हे अंतराळवीर आठ महिने स्थानकात वास्तव्य करतील व तेथे सुरू असलेल्या सायंटिफिक संशोधनात सहभागी होतील

अंतराळवीर Chris हे पहिल्यांदाच अंतराळ स्थानकात रहायला जाणार असल्यामुळे हा त्यांचा पहिलाच अंतराळ प्रवास असेल अंतराळवीर Chris ह्यांची 2021 मध्ये अंतराळवीर होण्यासाठी निवड झाली आणी 2024 मध्ये 23 व्या Astronauts Class मध्ये त्यांचे Graduation पुर्ण झाले त्यानंतर लगेचच त्यांचे प्राथमिक अंतराळवीर पदाचे ट्रेनिंग सुरू झाले 

Chris न्युयार्कचे रहिवासी आहेत त्यांनी Standford University California येथून BSc Physics, Massachusetts University Cambridge येथून Physics मध्ये PHD आणी Harvard Medical School Boston येथून Medical Physics पुर्ण केले त्यांची अंतराळवीर होण्यासाठी निवड झाली तेव्हा ते  Boston येथील Brigham & Women Hospital मध्ये Physicist & Researcher पदी कार्यरत होते 

गेल्या पंचवीस वर्षांपासून नासाचे अंतराळवीर अंतराळ मोहिमे अंतर्गत स्थानकात वास्तव्य करतात आणि पृथ्वीच्या विकासासाठी मानवी आरोग्यासाठी आणि भविष्यकालीन दूरवरच्या अंतराळ मोहोमेतील अंतराळवीरासाठी उपयुक्त अत्याधुनिक सायंटिफिक संशोधन करत असतात  

अंतराळवीर Chris ह्या मोहिमेविषयी एक ऑक्टोबरला पत्रकारांना माहिती देणार होते पण अमेरिकेत Shut Down घोषित झाल्यामुळे ह्या बाबतीत माहिती मिळु शकली नाही

Sunday, 26 October 2025

भविष्यकालीन मंगळ व चंद्रमोहिमेतील अंतराळवीरांच्या सुरक्षित निवासासाठी नासाच्या शास्त्रज्ञांचा सायंटिफिक प्रयोग यशस्वी

 A person holds a sledgehammer while wearing an orange safety vest and standing in an arid landscape while other people look on.

 नासाच्या शास्त्रज्ञाची टीम California येथील Arizona भागात  सायंटिफिक प्रयोग करताना -फोटो -नासा संस्था 

 

नासा संस्था - 26 आक्टोंबर (NASA science news )

नासाच्या भविष्य कालीन चंद्र व मंगळ मोहिमेची तयारी जोरात सुरू आहे नासाचे शास्त्रज्ञ हि मोहीम सुरक्षित व यशस्वी व्हावी ह्या साठी सतत नवनवीन सायंटिफिक प्रयोग करत असतात भविष्य कालीन  दुरवरच्या अंतराळ मोहिमेतील अंतराळवीर परग्रहावरील भुमीवर ऊतरुन तेथे काही काळ वास्तव्य करणार आहेत आणी तेथे भविष्य कालिन मानवी निवासासाठी आणी अंतराळवीरांना रहाण्यासाठी पृथ्वी सारख्या पोषक व सुरक्षित जागेचा शोध घेणार आहेत

मागच्या महिन्यात नासाच्या शास्त्रज्ञांच्या टिमने अंतराळवीरांना रहाण्यायोग्य परग्रहावरील सुरक्षित जागा शोधण्यासाठी  एक नाविन्यपूर्ण सायंटिफिक प्रयोग केला आणी तो यशस्वी देखील झाला ह्या टिमने California तील Flagstaff येथील Arizona आणी Tulelake ह्या भागात भुगर्भातील ज्वालामुखीच्या उद्रेकामुळे निर्माण झालेल्या भुगर्भीय घडामोडींमुळे व त्यातून बाहेर पडुन वहात गेलेल्या लाव्हा मुळे तयार झालेल्या लाव्हा ट्यूब व भुमीगत गुहांच्या शोधासाठी हा सायंटिफिक प्रयोग केला त्या साठी त्यांनी सीटी स्कँन पध्दतीचा ऊपयोग केला

शास्त्रज्ञांच्या टिमने जमिनीवर ठेवलेल्या धातूच्या प्लेटच्या खालच्या भागात सिस्मिक यंत्रणा व रडार यंत्रणेचा वापर केला आणी ह्या धातूच्या प्लेटवर 10 पौंड (4.5k.g) वजनाच्या Sledgehammer च्या सहाय्याने शंभरवेळा प्रहार केला त्यामुळे प्लेटखालील तारांमधुन भुकंपाप्रमाणे कंपने निर्माण झाली आणी हि कंपने भुगर्भातील संरचनेत सर्वत्र पसरली शास्त्रज्ञांनी ह्या भागातील ज्वालामुखीच्या ऊद्रेकामुळे बाहेर पडलेल्या आणी वहात गेलेल्या लाव्हारसामुळे तयार झालेल्या लाव्हाट्युब व तेथील भुमीगत गुहाच्या वरील 420 फुट भागात थोड्या थोड्या अंतराने पुन्हा हातोड्याने प्रहार केला तेव्हा शास्त्रज्ञांना तेथील गुहांच्या ऊपस्थितीचा अंदाज आला 

चंद्र व मंगळावरील भुमीगत लाव्हाट्युब व गुहा पुरातन काळी ज्वालामुखीच्या ऊद्रेकांच्या सक्रीयते मुळे निर्माण झाल्या असाव्यात असे शास्त्रज्ञांचे मत आहे ज्वालामुखीच्या ऊद्रेकामुळे भुकंपप्रवण क्षेत्रात निर्माण झालेल्या ह्या भागातील गुहेभोवतीचे खडक टणक व जाड आहेत त्यामुळे भविष्य कालीन अंतराळ मोहिमेतील अंतराळवीर ह्या भागात तेथील अत्युच्य तापमान हानिकारक काँस्मिक किरणोत्सर्ग व ईतर हानिकारक प्रसंग ऊद्भवल्यास स्वतःचे संरक्षण करु शकतात व काही काळ वास्तव करु शकतात

भविष्य कालिन अंतराळ मोहिमेतील अंतराळवीर तेथे  ऊदभवणाऱ्या आकस्मिक समस्येपासुन स्वतःचा बचाव करण्यासाठी ह्या सायंटिफिक हातोड्यानी केलेल्या प्रहारा प्रमाणे अत्याधुनिक मशीनचा वापर करु शकतात ह्या अत्याधुनिक मशीन मधील कमी वजनाच्या अत्यंत वेगाने खोलवर जाणाऱ्या सिस्मिक व रडार यंत्रणेचा वापर खोलवर व दुरवरच्या भागातील भुमीगत गुहा शोधण्यासाठी ऊपयुक्त ठरेल 

ह्या प्रयोगामुळे भविष्य कालीन अंतराळ मोहिमेतील अंतराळवीर भुगर्भातील अशा भागात सुरक्षित निवास करून संशोधन करु शकतात Geophysical research -GEODES Project अंतर्गत शास्त्रज्ञांनी केलेल्या ह्या सायंटिफिक प्रयोगाची हि माहिती प्रसारित करण्यात आली आहे

Friday, 10 October 2025

Blue Origin NS-36 मोहिमेतील सहा नागरिक अंतराळ पर्यटनावरुन परतले

 

 Blue Origin NS-36 मोहिमेतील अंतराळ पर्यटक -फोटो- Blue Origin

Blue Origin - 8 आक्टोंबर

Blue Origin ची अंतराळ पर्यटन मोहीम आता नियमीत सुरु झाली आहे ह्या मोहिमेला नागरिकांचा उत्स्फूर्त प्रतिसाद देखील मिळत आहे Blue Origin च्या NS -36 अंतराळ पर्यटन मोहिमे अंतर्गत सहा नागरिक आठ आक्टोंबरला अंतराळ पर्यटन करून परतले आहेत आणि हि ह्या वर्षातील आठवी मानवी अंतराळ पर्यटन मोहीम होती 

ह्या अंतराळ पर्यटकामध्ये Jeff Elgin, Danna Karagussova,Dr.Clint Kelly III,Aaron Newman,Vittalli Ostrovsky,Will Lewis ह्यांचा समावेश होता Blue Origin चे हे15वे मानवी पर्यटन होते आतापर्यंत 86 नागरिक ह्या मोहिमे अंतर्गत अंतराळ पर्यटनास जाऊन आले आहेत

ऊद्योजक Jeff  ह्यांची Franchise Industry आहे गेल्या पंचवीस वर्षात त्यांच्या ऊद्योगाचे नेटवर्क संपूर्ण युनायटेड स्टेटस मध्ये पसरले असून त्या द्वारे ते होतकरु ऊद्योजकांना मार्गदर्शन करतात 

गेल्या पंचवीस वर्षांपासून Danna मिडिया वितरण विभागात कार्यरत आहेत त्यांनी पोर्टलची सहस्थापना देखील केली आहे धाडसी कल्पना वास्तवात रुपांतरित करण्याऱ्या कर्तृत्वान Danna ह्यांना गीर्यारोहणाची आवड आहे त्यांनी किलीमांजरो,माऊंट एलब्रस पर्वतावर गीर्यारोहण केले आहे अंतराळ पर्यटन म्हणजे केवळ मनोरंजन नाही तर मानवी विकासाचे परीवर्तनकारी ऐतिहासिक पाऊल आहे असे त्यांचे मत आहे कझाकस्थानातील अंतराळ पर्यटन करणाऱ्या पहिल्या महिला अंतराळयात्री होण्याचा मान त्यांनी प्राप्त केला आहे

Clint- Electrical Engineer(PHD) आणि संशोधक आहेत  Computer Science &Robotics ह्या विभागातील सरकार आणी ऊद्योग संशोधन विकास प्रमुख पदावर काम केले Clint ह्यांनी 1984 मध्ये DARPA येथे Autonomous Land Vehicle प्रकल्पाची सुरवात केली त्यामुळे आताच्या ड्रायव्हर लेस कारना चालना मिळाली त्यांनी राष्ट्रीय सुरक्षेसाठी अवकाश संवेदन संशोधन केले त्यांना वन्यजीव संशोधन व छायाचित्रणाची आवड आहे त्यांनी त्यांच्या पत्नी सोबत अनेक खंडातील मोठ्या मांजरी,ध्रुवीय अस्वल व 21 प्रकारच्या पेंग्विन प्रजाती आणि वन्यजीवांची संशोधीत माहिती गोळा केली त्यांचे पेग्विन विषयी 486 पानाचे संशोधित पुस्तक प्रकाशित झाले आहे त्यांचे हे दुसरे अंतराळ पर्यटन होते ह्या आधी  Blue Origin च्या NS -22 मोहिमेअंतर्गत ते अंतराळ पर्यटनास गेले होते 

Aaron -मालिका उद्योजक व संशोधक आहेत त्यांनी पाच यशस्वी Software Startup ची स्थापना केली ते लेखक आहेत त्यांची अनेक पुस्तके प्रकाशित झाली असुन सहा पेटंटचे मालकी हक्क त्यांच्याकडे आहेत त्यांनी संशोधनासाठी टायटॅनिक च्या काठावर प्रवास केला त्यांना देखील गिर्यारोहणाची आवड आहे त्यांनी दोनदा एव्हरेस्ट शिखरावर चढण्याचा प्रयत्न केला ते पहिल्या आखाती युद्धातील अनुभवी स्वाभिमानी अमेरिकन सैनिक आहेत त्यांच्या Exploration Deep World संस्थेमार्फत पृथ्वीवरील समुद्रातील खोल पाण्याचे अन्वेषण,संवर्धन आणि वैज्ञानिक संशोधन केल्या जाते 

Vitalli -युक्रेनियन हॉटेल उद्योजक,रियल इस्टेट गुंतवणूकदार ,सिस्टीम अनॅलिस्ट आणि वेब डेव्हलपर आहेत  कामानिमित्त त्यांनी गेल्या दहा वर्षात शंभरहून अधिक देशात वास्तव्य केले असून त्यात आर्क्टिक सर्कल पासून अंटार्क्टिकाचा बर्फ़ाळ भागाचा समावेश आहे 

हे सहाही अंतराळ पर्यटक Blue Origin च्या West Texas येथील उड्डाण स्थळावरून New Shepard अंतराळयानातून सकाळी 9.40 मिनिटांनी अंतराळ पर्यटनास निघाले आणि अवघ्या काही मिनिटात त्यांचे यान अंतराळ आणि पृथ्वीमधील सीमारेषा कर्मन लाईन भेदून अंतराळात पोहोचले अंतराळातील झीरो  ग्रव्हिटित पोहोचताच सर्वांच्या तोंडुन ऊत्स्फुर्त प्रतिक्रिया बाहेर पडल्या सर्वांनी अंतराळातील झीरो ग्ग्रॅव्हिटित तरंगण्याचा आनंद घेतला सर्वांनी एकमेकांना आपण खरेच अंतराळात पोहोचल्याची जाणीव करून दिली 

WOW! WOW ! We are Flying , Its Amazing ! Oh !My God !आपण पृथ्वीच्या वर कर्मन रेषेच्या वर अंतराळात पोहोचलो आहोत  ह्या मोठ्या खिडकीतून चंद्र पहा ! पृथ्वीकडे पहा असे म्हणत अंतराळातील झीरो ग्रँव्हिटित तरंगण्याचा आनंद लुटला आणी हा अदभूत आनंद अनुभवुन हे पर्यटक दहा बारा मिनिटात पृथ्वीवर परतले तेव्हा त्यांना भेटण्यासाठी त्यांचे नातेवाईक हजर होते

ह्या सर्व पर्यटकांना Blue Origin कंपनीतर्फे त्यांची कर्तृत्व वैशिष्ट्ये कोरलेला patch आणी ते अंतराळवीर झाल्याचे सर्टिफिकेट देऊन गौरविण्यात आले 

NS-36 Mission Patch

Blue Origin NS-36 च्या अंतराळ पर्यटकांसाठी तयार करण्यात आलेला Patch

Clint ह्यांच्या साठी चंद्र आणी पृथ्वी हे अंतराळप्रवास आणी व्यापाराचे प्रतिक,Danna साठी कझाकस्थानातील पर्वत ह्या विशाल पर्वताची ऊत्तुंगता पाहून Danna ला मानवाच्या छोटेपणाची जाणीव होते Vitalli ह्यांचे चिन्ह युक्रेन मधील तारांकित आकाश त्यांच्या जन्मभुमी व कर्मभूमीची आठवण देणारे Aaron ह्यांंच्या महासागराचे संशोधन आणी संवर्धनासाठीचे प्रतिक चिन्ह Jeff ह्यांचे Mercury Capsule Alan shepard च्या ऊड्डाण आणी Jeff ह्यांंचे अंतराळ ऊड्डाण स्वप्न पुर्तता दर्शवतात 

ह्या यशस्वी अंतराळपर्यटनाने Blue Originचे वरिष्ठ ऊपाध्यक्ष आनंदित झाले ते म्हणतात हे अंतराळयात्री जेव्हा प्रुथ्वी ते अंतराळ प्रवास करून परततात तेव्हा त्यांच्या पृथ्वी कडे पहाण्याच्या द्रुष्टी कोनात बदल होतो पृथ्वी सौंदर्य पाहून त्यांना जागतिक एकात्मकतेची जाणीव होते आणी पृथ्वी संरक्षणासाठी सर्वांनी एकत्र येणे गरजेचे आहे 

Monday, 6 October 2025

नासाच्या आर्टिमस II मोहिमेतील अंतराळवीरांनी ORION चंद्रयानासाठी Integrity नाव निश्चित केले


 नासाच्या आर्टिमस मोहिमेतील अंतराळवीर Victor Glover ,Reid Wiseman,Christina Koch आणि कॅनडियन अंतराळवीर Jeremy Hansen -Orion अंतराळयानासोबत फोटो- नासा संस्था 

नासा संस्था- 6 आक्टोंबर

नासाच्या आर्टिमस मोहिमेची तयारी अंतिम टप्प्यात पोहोचली आहे नुकतीच अंतराळवीरांनी ह्या मोहिमेतील अंतराळप्रवासात त्यांच्या सोबत नेण्यासाठी Zero G Indicater ची निवड केली आहे  लवकरच नासा संस्थेतर्फे त्यावर अंतिम शिक्कामोर्तब होणार आहे (नासा संस्थेतर्फे Zero G बनविण्यासाठी स्पर्धा जाहीर करण्यात आली होती) 

आता आर्टिमस मोहिमेतील अंतराळवीरांनी त्यांच्या Orion चंद्र यानासाठी Integrity नाव निश्चित केले आहे 24 सप्टेंबरला झालेल्या पत्रकार परिषदेत त्यांनी हि घोषणा केली 

Integrity हे नाव आदर,विश्वास,मानवता व विनम्रतेचे प्रतिक आहे आर्टिमस मोहिमेतील अंतराळयान बनवण्यासाठी जगभरातील सहभागी ईंजीनिअर्स,तंत्रज्ञ,टेक्निशियनस आणी आर्टिमस मोहिमेचे स्वप्न सत्यात ऊतरविण्यासाठी ह्या यानाची निर्मिती करणारे शास्त्रज्ञ त्यांंच्याप्रती आदर व्यक्त करण्यासाठी त्यांचा सन्मान करण्यासाठी  अंतराळवीरांनी हे नाव निवडले ह्या मोहिमेच्या यशस्वीतेसाठी अथक परीश्रम करणाऱ्या 300,000 हुन अधिक सहभागी कर्मचाऱ्यांच्या कर्तृत्वाला वाव देण्यासाठी आणी भावी पिढीला प्रेरित करण्यासाठी हे नाव निवडण्यात आले 

भविष्य कालीन अंतराळविश्वातील नाविन्यपूर्ण सुवर्ण युगाचा हा शुभारंभ आहे 2026 च्या एप्रिलमध्ये दहा दिवसांच्या आर्टिमस मोहिमेतील अंतराळवीर चंद्रावर जाणार आहेत पुन्हा एकदा चंद्रावर मानवी पाऊल पडणार आहे हे अंतराळवीर चंद्रावर काही काळ फिरून संशोधन देखील करणार आहेत

नासाच्या आर्टिमस मोहिमेसाठी,अंतराळ विश्वातील भविष्य कालीन दुरवरच्या अंतराळ मोहिमांच्या यशस्वीतेसाठी आणी मंगळ ग्रहावरील भविष्य कालीन मानव निवासासाठी जगभरातील सहभागी देशातील संस्थेतील शास्त्रज्ञांचे योगदान महत्त्व पुर्ण आहे नासा आणी ईसा संस्थेतील Astronaut Agency Office मधील मान्यवरांचा ह्या नाव निश्चितीत सहभाग आहे 


Thursday, 25 September 2025

नासाच्या पार्कर सोलर प्रोब सौर यानाची सूर्याच्या अंतर्गत भागातील 25 वी परिक्रमा यशस्वी

  NASA's Parker Solar Probe -- with its heat shield facing forward and twin solar panels partially extended -- flies through particles in space.

 नासाचे पार्कर सोलर प्रोब सौर यान सूर्याच्या अंतर्गत करोना भागातून भ्रमण करताना -फोटो -नासा संस्था 

 

 नासा संस्था - 25 सप्टेंबर 

नासाच्या पार्कर सोलर प्रोबने18 सप्टेंबरला सूर्याच्या अंतर्गत भागात शिरून 3.8 मिलीयन मैल अंतरावरून अत्यंत जवळून 25 वी फेरी पुर्ण केली नासाच्या Maryland येथील APL संस्थेतील ( Johns Hopkins Applied Phy.) मधील शास्त्रज्ञांनी  प्रसारित केलेल्या माहिती नुसार पार्कर सोलर प्रोब सौरयान सूर्याभोवती भ्रमण करून सूर्याच्या अंतर्गत कक्षेतून सुरक्षित बाहेर पडण्यात यशस्वी झाले असुन हे सौरयान नियमित भ्रमण करत आहे नासाच्या सौर मोहिमेतील शास्त्रज्ञांच्या नियोजना नुसार 2026 पर्यंत पार्कर सौरयान सूर्याच्या कक्षेत भ्रमण करून सखोल निरीक्षण करेल आणी संशोधित माहिती मिळवेल पार्कर सौरयानाने पाठवलेल्या Becon tone वरून हि माहिती शास्त्रज्ञांना मिळाली 

पार्करसौरयान सुर्याच्या कक्षेत शिरले आणी यानातील स्वयंचलित यंत्रणा कार्यान्वित झाली तेव्हा यानावर पृथ्वी वरील संस्थेचे नियंत्रण नव्हते पार्कर सौरयानाने त्याच्या ह्या आधीच्या वेगाच्या रेकॉर्डशी बरोबरी साधत ताशी 430,000 मैल प्रति तास वेगाने करोना भागाच्या अत्यंत जवळुन भ्रमण केले ह्या आधी 24 डिसेंबर 2024,22 मार्च 2025आणि 19 जून 2025 मध्ये देखील पार्कर सौरयान सूर्याच्या अंतर्गत भागातून अत्यंत जवळून भ्रमण करून सुरक्षित बाहेर पडण्यात यशस्वी झाले होते 

पार्कर सौरयानाचा हा भ्रमणकाळ10 सप्टेंबरला सुरु झाला आणि 20 सप्टेंबरला संपला पार्कर सौरयानातील चार अत्याधुनिक सायंटिफिक उपकरणाद्वारे सूर्याच्या करोना भागातील निरीक्षण आणी संशोधीत सायंटिफिक माहिती गोळा करण्यात आली सध्या सुरू असलेल्या सुर्याच्या अकरा वर्षाच्या चक्राच्या अंतिम टप्प्यात सुर्य अत्यंत Active Phase मध्ये असताना ह्या काळातील सोलर घडामोडी सौर ऊर्जा सौरवारे सौरवादळांची तिव्रता मोजण्यात आली  सूर्याच्या अंतर्गत भागातील व आसपासच्या वातावरणातील निरीक्षण नोंदवून संशोधित माहिती गोळा करण्यात येत आहे सध्या सूर्याच्या अंतर्गत भागातून अत्यंत शक्तिशाली आगीच्या ज्वाळा बाहेर पडत आहेत पार्कर सौरयानाच्या सूर्याच्या अंतर्गत भागातील चवथ्या वेगवान भ्रमणामुळे आणखी संशोधित माहिती मिळेल 

23 सप्टेंबर नंतर पार्कर सौरयान सूर्याच्या करोना भागातील सौरवारे,सौर घडामोडी सौर वादळाची तीव्रता सूर्याच्या अंतर्गत भागातील उष्ण ज्वाळांचे उत्सर्जन ह्या बाबतीत नोंदवलेले निरीक्षण आणि गोळा केलेली संशोधित माहिती पृथ्वीवरील शास्त्रज्ञांना पाठवेल  

सुर्याच्या ह्या अंतर्गत घडामोडी दरम्यान अंतराळात प्रचंड वेगाने बाहेर पडणारे आगीचे लोट, सौर वारे धूळ आणि हानिकारक कॉस्मिक किरणे ह्यांचा हानिकारक प्रभाव पृथ्वीवर ,अंतराळस्थानकात रहाणाऱ्या अंतराळवीरांवर पृथ्वीवरील Satellites Powergrid आणी Air travel करणाऱ्यांवर पडतो त्या मुळे हि अत्याधुनिक संशोधीत माहिती अंतराळ विश्वातील भविष्य कालीन दुरवरच्या चंद्र आणी मंगळ मोहिमे साठी ऊपयुक्त ठरणार आहे 

विषेश म्हणजे सुर्याच्या अंतर्गत अत्यंत ऊष्ण असलेल्या करोना  भागातून फेरी मारुन देखील पार्कर यान सुरक्षित बाहेर पडले ह्या सौरयानाला सुर्याच्या तीव्र ऊष्णतेपासून स्वतःचे संरक्षण करता यावे म्हणून यानाच्या Shield मध्ये Innovative Carbon Foam चा वापर करून Thermat Protection System बसविण्यात आली होती त्या मुळे पार्कर यान 1.600 ते 1700 f. (870 ते 930 c.) पर्यंत ऊष्णतेतही सुरक्षित राहुन सूर्याच्या अंतर्गत भागातून बाहेर पडू शकते 

ह्या यानाची निर्मिती सूर्याचा आकार,सौरवारे,सौरवादळ,सौरज्वाळा ,सूर्याभोवतीचा करोना ह्याचा शोध लावणाऱ्या शिकागो युनिव्हर्सिटीचे शास्त्रज्ञ Eugene Parker जिवंत असताना त्यांच्या संकल्पनेतून झाली त्यांच्या नेतृत्वात सुरु झालेल्या ह्या सौर मोहिमेतील सौरयानाला त्यांच्या सन्मानार्थ पार्कर नाव देण्यात आले त्यांचा फोटो देखील ह्या सौर याना सोबत पाठवण्यात आला पण 2022 मध्ये त्यांनी ह्या जगाचा निरोप घेतला नासाच्या Living With Star प्रोग्राम द्वारे पार्कर सोलर प्रोबची निर्मिती केल्या गेली  

 

Thursday, 18 September 2025

नासाच्या Perseverance मंगळयानाने शोधलेल्या खडकात आढळले मंगळावरील सजीवसृष्ठीला पृष्ठी देणारे पुरावे

 Perseverance finds a rock with 'Leopard Spots'

Perseverance मंगळ यानाने शोधलेल्या मंगळावरील Jezero Crater भागातील आटलेल्या Cheyava Falls मधील खडकातील ठिपक्यांच्या खुणा- फोटो -नासा संस्था 

नासा संस्था 18 सप्टेंबर 

नासाचे Perseverance मंगळयान गेल्या चार वर्षांपासून मंगळभुमीवर कार्यरत आहे मंगळभुमीवरील पुरातनकालीन सजीवसृष्टिच्या अस्तित्वाला दुजोरा देणारे पुरावे,आटलेले पाण्याचे स्त्रोत आणी भविष्यकालीन मानवासहित मंगळ मोहिमेतील अंतराळवीरांना राहण्यायोग्य तेथील पृथ्वीसारख्या पोषक वातावरणाचा शोध घेत आहे शिवाय मंगळावरील भुगर्भातील आणी भुमीवरील उत्खनन करून खडक,माती,वाळू यांचे नमुने गोळा करत आहे  Perseverance यानासोबत मंगळावर गेलेले Ingenuity Mars हेलिकॉप्टर मंगळावरील आकाशातील यशस्वी 72 उड्डाणानंतर दुर्घटनाग्रस्त झाले तोपर्यत दोघांनी मिळून मंगळावरील अत्यंत महत्वपूर्ण संशोधित माहिती गोळा केली होती 

सध्या Persevrance यान मंगळावरील Jezero Crater ह्या भागातील आटलेल्या नदीपात्रातील पुरातन कालीन सजीव सृष्टीला पुष्टी देणारे खडकांचे नमुने गोळा करत आहे Jezero Crater च्या पायथ्याशी दक्षिण आणी पश्चिमेकडील 73 एकर जागेत व्यापलेल्या ह्या पाठारी भागातील खडकांची रचना पुरातन कालीन आहे त्यामुळे नासाच्या मंगळ मोहिमेतील टिममधील शास्त्रज्ञांना येथील खडकांचे नमुने गोळा करून संशोधीत माहिती मिळवण्याची ईच्छा होती ह्या भागातील Cheyava Falls ह्या भागातील Sapphire Canyon ह्या खडकाच्या नव्या नमुन्यामध्ये शास्त्रज्ञांना अशा पुरातन कालीन सूक्ष्मजीवांच्या अस्तित्वाचे अंश मिळाले आहेत नासाने प्रसिद्ध केलेल्या Nature Jiournal मध्ये हि माहिती प्रसारित करण्यात आली आहे   

ह्या अत्यंत महत्वपूर्ण नवीन संशोधनामुळे ह्या शक्यतेला पुष्टी मिळेल असे नासाचे Adminisrator Sean Duffy म्हणतात ,"ह्या खडकातील बिबट्याच्या शरीरावरील ठिबक्यांच्या स्वरूपातील मोठ्या आणि काही अत्यंत सूक्ष्म खुणा त्या काळी अस्तित्वात असलेल्या सूक्ष्मजीवांच्या चयापचय प्रक्रियेनंतर उत्सर्जित झालेल्या रासायनिक पदार्थांच्या अवशेषाच्या असू शकतात पण आताच ह्यावर निश्चिती देता येत नाही त्यासाठी ह्या खडकावर सखोल संशोधन होणे आवश्यक आहे राष्ट्राध्यक्ष  Donald Tramp ह्यांच्या कार्यकाळात ह्या मोहिमेची सुरवात झाली आणि आता पुरातनकाळी मंगळावर सजीवसृष्टी अस्तित्वात होती हे सिद्ध होण्याच्या अंतिम टप्प्यावर हि मोहीम पोहोचली आहे !"

Perseverance मंगळयान Jezero Crater ह्या भागातील पुरातन कालीन आटलेल्या Cheyava Falls ह्या भागात जुलै  2024 मध्ये पोहोचले Bright Angel ह्या मंगळावरील उत्तर दक्षिणे कडील भागात आढळलेल्या 400 मीटर रुंदीच्या पुरातनकाळी वाहणाऱ्या पण कालांतराने आटलेल्या नदीपात्रातील खडकांच्या नमुन्यात असे अवशेष आढळले ह्या भागात केलेल्या उत्खननात सुरवातीलाच घेतलेल्या खडकांच्या नमुन्यात चिकणमातीचे अंश सापडले होते चिकणमाती तयार होण्यासाठी पाण्याची आवश्यकता असते मंगळावर प्राचीन काळात पडलेल्या पावसाच्या पाण्यात वाहून आलेला गाळ माती आणि वाळू ह्या पासून हे खडक निर्माण झाले असावेत किंवा कदाचित तेथे पुरातन काळी अस्तित्वात असलेल्या पाण्याच्या प्रवाहातील गाळामुळेही तयार झाले असावेत त्या मुळे मंगळावर पुरातन काळी पाण्याचे अस्तित्व असल्याचे संकेत मिळतात आणि पाणी असेल तर तेथील वातावरण सजीव सृष्ठीला पोषक असेल आणि तेथे सजीवांचे अस्तित्वही असेल म्हणूनच इथे आणखी उत्खनन केल्यास आणि त्यातील खडकात चिकणमातीचे अंश असल्यास ह्या मताला पृष्ठी मिळेल असे शास्त्रज्ञाचे मत होते 

पृथ्वीवरील चिकणमातीत सजीवांच्या निर्मितीला आवश्यक असलेले ऑरगॅनिक घटक असतात आणि चिकणमातीयुक्त खडकात पुरातन जीवाष्म सुरक्षित राहतात ह्या भागातील ह्या खडकांच्या सखोल संशोधनानंतर त्या मधील खनिज आणि पाण्याचे अंश सापडलॆ तर मंगळावर प्राचीन काळी सजीव सृष्ठी अस्तित्वात होती आणि कालांतराने ती नष्ठ होत गेली हे सिद्ध होईल असे शास्त्रज्ञांचे मत आहे हे खडक मंगळग्रहावरील उत्क्रांतीच्या काळात तयार झाले असतील मागच्या वर्षी घेतलेल्या Cheyava Falls ह्या भागातील खडकात ऑरगॅनिक कार्बन,सल्फर ऑक्सिडाइज्ड लोह व फॉस्फरसचे अस्तित्व आहे त्यामुळे हे रासायनिक घटक त्या पुरातनकालीन सूक्ष्मजीवांच्या चयापचय प्रक्रियेतून उत्सर्जित झाले असावेत असे शास्त्रज्ञाचे मत आहे 

2021 पासून  मंगळावर कार्यरत असलेल्या Perseverance मंगळयानाने आतापर्यंत  मंगळावरील 30 खडकांचे नमुने गोळा केले आहेत हा संशोधित 27 व्या खडकाचा नवा नमुना आहे ह्या खडकांच्या रचना पाहून त्यांची निर्मिती खूप प्राचीन काळी Jezezero Crater च्याही आधीच्या काळात झाली असावी त्या काळी तेथे कदाचित सजीवांचे अस्तित्वही असेल 

Saturday, 13 September 2025

नासाच्या Artemis II मोहिमेतील अंतराळविरांसोबत चंद्रावर नाव पाठविण्याची नागरिकांना सुवर्णसंधी

 

 

नासा संस्था- 13 सप्टेंबर

नासा संस्था नेहमीच नवनवीन ऊपक्रम राबवून नागरिकांना अंतराळ मोहिमेत सहभागी होण्याची संधी जाहीर करत असते जगभरातील हौशी नागरिकांचा त्याला उत्स्फूर्त प्रतिसाद मिळतो नासाच्या आर्टिमस मोहिमेत देखील अमेरिकन नागरिकांसोबत आता आपल्या भारतासह अनेक देशही सहभागी झाले आहेत ह्या आधी मानव रहित आर्टिमस I मोहिम यशस्वी झाल्यानंतर आता आर्टिमस II मोहिमे अंतर्गत चार अंतराळवीर चंद्रावर जाणार आहेत आणी पन्नास वर्षांनी पुन्हा एकदा चंद्र भुमीवर पाऊल ठेऊन  तेथे काही काळ फिरून तेथील भुमीवरील,भुगर्भातील आणी वातावरणातील  संशोधीत माहिती मिळवणार आहेत आणि भविष्यकालीन चंद्र मोहिमेतील अंतराळवीरांना राहण्यासाठी पृथ्वीसारख्या पोषक वातावरणाचा शोध घेणार आहेत

नासाच्या अभिनव ऊपक्रमा अंतर्गत हौशी नागरिकांना ह्या आर्टीमस मोहिमेत सहभागी होता येणार आहे त्या साठी नासाने नागरिकांना त्यांची नावे चंद्रावर पाठविण्याची सुवर्ण संधी जाहीर केली आहे नासाच्या आर्टिमस II मोहिमेतील अंतराळवीर Reid Wiseman,Victor Glover, Christina Koch आणी  कॅनडियन अंतराळवीर Jeremy Hansen ह्यांच्या सोबत Orion अंतराळयानातुन चंद्रावर जाणार आहेत त्यांच्या सोबत हि नावे चंद्रावर पाठविण्यात येणार आहेत

आर्टिमस II मोहिम मानवांना पुन्हा चंद्रावर पाऊल ठेवण्यासाठी आणी भविष्य कालीन मंगळमोहिमे साठीची पुर्व तयारी आहे दुरवरच्या अंतराळ मोहिमेतील अंतराळविरांच्या सुरक्षित अंतराळप्रवास आणी परग्रहावरील निवासासाठी हे महत्वाचे चाचणी ऊड्डाण आहे जगभरातील नागरिकांना अंतराळ मोहिमात सहभागी होण्यासाठी प्रेरित करण्यासाठी नासाने हि संधी जाहीर केली आहे असे नासाच्या Washington येथील संस्थेच्या Associate Administrator Lori Glaze म्हणतात 

Send your name with Artemis II मोहिमेत सहभागी होण्यासाठी 21जानेवारी पुर्वी नागरिकांना त्यांची नावे नासा संस्थेकडे पाठवता येतील  निवडक नावे  नखाच्या आकाराच्या microchip वर कोरुन नंतर SD Card वर लोड केली जातील आणी Orion अंतराळयानासोबत चंद्रावर पाठविल्या जातील ह्या मोहिमेत सहभागी नागरिकांना बोर्डिंग पास दिल्या जाईल हि नावे अंतराळविरांसोबत अंतराळप्रवास करतील यानासोबत चंद्रावर पोहोचतील आणि चंद्र भ्रमण करतील आणी  अंतराळवीरांसोबत पृथ्वीवर परततील हि मोहिम दहा दिवसांची आहे एप्रिल 2026 मध्ये अंतराळवीर चंद्र मोहिमेवर जातील हि पहिली मानवासहित चंद्र मोहीम असेल ह्या मोहिमेनंतर नासा संस्था भविष्यकालीन मंगळमोहिमेत अंतराळवीरांना मंगळावर पाठवणार आहे त्या साठी ह्या मोहिमेतील संशोधित माहिती उपयुक्त ठरणार आहे 

ह्या आधी अंतराळविश्वातील अनेक ग्रहावर नागरिकांची नावे पाठविण्यात आली होती मंगळ मोहिमेतील वेगवेगळ्या मंगळयानासोबत गुरु ग्रहावर Europa  Cliper सोबत,आर्टीमस I मोहिमेतील अंतराळयानासोबत लाखो लोकांनी त्यांची नावे पाठविली होती आपल्या सौरमालेत किंवा ब्रह्मांडातील आपल्याला अज्ञात असलेल्या आपल्यासारख्या सजीव सृष्टीचा शोध घेण्यासाठी त्यांना प्रेरित करण्यासाठी नासा संस्थेतर्फे हि मोहीम राबविण्यात येते


Tuesday, 9 September 2025

नासाच्या CHAPEA मोहिमेअंतर्गत शास्त्रज्ञ निर्मित पृथ्वीवरील कृत्रिम मंगळभूमीत चार धाडसी नागरिकांचा दुसरा ग्रुप एक वर्ष राहायला जाणार

 

 नासाच्या JPL Space Center मधील शास्त्रज्ञांनी तयार केलेली पृथ्वीवरील कृत्रिम मंगळ भूमी -(Mars Dune Alpha)-फोटो -नासा संस्था

 नासा संस्था - 9 सप्टेंबर

नासाच्या Crew Health & Performance Exploration Analog (CHAPEA) मोहिमे अंतर्गत नासाच्या J.PL संस्थेत मध्ये शास्त्रज्ञांनी कृत्रिम मंगळसृष्टी निर्माण केली आहे नासाचे मंगळ मोहिमेतील अंतराळवीर प्रत्यक्ष मंगळावर जाण्याआधी आणि तिथे भविष्यकालीन मानवी वसाहत निर्माण करण्याआधी मंगळा सारखे वातावरण आणि भूमी असलेल्या ह्या शास्त्रज्ञ निर्मित मंगळसृष्टीत राहिल्यावर मानवी शरीरावर व आरोग्यावर काय परिणाम होतो हे संशोधित करण्यासाठी हा अभिनव उपक्रम राबविण्यात येत आहे ह्या प्रयोगशील उपक्रमात सहभागी होऊन ह्या कृत्रिम मंगळ सृष्टीत एक वर्ष राहण्यासाठी धाडसी नागरिकांना नासा संस्थेने संधी उपलब्ध केली होती ह्या अभिनव उपक्रमा अंतर्गत निवड झालेल्या चार शिकाऊ अंतराळवीरांचा समावेश असलेले तीन गृप तयार करण्यात आले होते त्या पैकी चार जणांचा पहिल्या ग्रुप मधील चार प्रतिनिधी ह्या पृथ्वीवरील शास्त्रज्ञ निर्मित (Mars Dune Alpha )कृत्रिम मंगळ सृष्टीत एक वर्ष राहून आले आता ह्या मोहिमेतील दुसऱ्या ग्रुप मधील चार जण ह्या मंगळ सृष्टीत राहायला जाणार आहेत 

भविष्यकालीन अंतराळवीरांचे प्रातिनिधीत्व करणाऱ्या धाडसी नागरिकांच्या ह्या दुसऱ्या ग्रुप मध्ये Ross Elder,Ellen Ellis,Matthew Montgomery आणि James Spicer ह्यांचा समावेश आहे Ross कमांडर, Ellen मेडिकल आँफिसर, Matthew सायन्स आँफिसर आणी James Flight engineer आहेत ह्या मोहीमेतील Alternate प्रतिनिधी Emily  Phillipsपायलट आणी Laura Marie कमर्शियल एअर लाईन पायलट आहेत

 19 ऑक्टोबरला हे चौघे Mars Dune Alpha मध्ये राहायला जाणार आहेत हे चौघे अंतराळवीरांचे प्रातिनिधीत्व करत असल्याने त्यांना ह्या भूमीत 378 दिवस अंतराळवीरांसारखे राहावे लागेल 31ऑक्टोबर 2026 ला ह्या भूमीतून ते परततील तो पर्यंत त्यांना बाहेरच्या जगाशी किंवा त्यांच्या कुटुंबियांशी संपर्क करता येणार नाही ते ह्या भूमीत बंधिस्त असतील फक्त नासा संस्थेतील ह्या मोहिमेतील शास्त्रज्ञ त्यांच्या संपर्कात असतील  

नासाच्या CHAPEA मोहिमे अंतर्गत Mars Dune Alpha मध्ये राहायला जाणाऱ्या दुसऱ्या ग्रुप मधील भविष्यकालीन अंतराळवीरांचे प्रतिनिधी Ross Elder Ellen Ellis ,Matthew Montgomery आणि James Spicer

शास्त्रज्ञांनी निर्माण केलेल्या 3D Printed 1700 sq ft जागेतील Mars Dune Alpha ह्या कृत्रिम मंगळसृष्टीत  CHAPEA मोहिमे अंतर्गत अंतराळवीरांच्या सुरक्षिततेसाठी आणि निरोगी आरोग्यासाठी माहिती संशोधित करण्यात येत आहे भविष्यकालीन मंगळ मोहिमेतील अंतराळवीरांना अंतराळ प्रवासा दरम्यान काही समस्या आल्यास अचानक यानातील उपकरणात यांत्रीक बिघाड झाल्यास आणि पृथ्वीशी संपर्क होऊ न शकल्यास ह्या आव्हानात्मक समस्येवर मात करून पुढील मार्गक्रमण करण्यासाठीचे ट्रेनिंग देण्यात येत आहे 

नासाची आर्टेमिस मोहीम अंतिम टप्प्यात पोहोचली आहे आणि भविष्यकालीन मंगळ मोहीम आणि दूरवरच्या अंतराळ मोहिमेतील अंतराळवीरांना तेथील भूमीवर वास्तव्य करताना शारीरिक व इतर अडचणींवर मात करण्याची क्षमता निर्माण करण्यासाठीचा हा प्रयत्न आहे असे नासाच्या Johnson Space Center मधील ह्या मोहिमेच्या प्रमुख शास्त्रज्ञ Sara Whiting म्हणतात हे अंतराळवीरांचे प्रतिनिधी ह्या कृत्रिम मंगळभूमीत संशोधना सोबतच Simulated Mars Walk भाजीपाला लागवड,बागकाम,रोबोटिक ऑपरेशन्स शिवाय मंगळ आणि भविष्यकालीन अंतराळमोहिमेसाठी डिझाईन केलेल्या तंत्रज्ञानाची  संशोधनात्मक चाचणी घेतील त्यामध्ये विशेषतः पिण्यायोग्य पाण्याचे डिस्पेन्सर आणि अत्याधुनिक वैद्यकीय उपकरणांचा समावेश आहे भविष्यकालीन अंतराळ मोहिमेतील अंतराळवीरांच्या निरोगी आरोग्यासाठी आणि शारीरिक दुष्परिणामावर मात करण्यासाठी हि माहिती उपयुक्त ठरेल

ह्या कृत्रिम मंगळभूमीत आणि अंतराळ स्थानकातील अंतराळवीरांनी गोळा केलेल्या संशोधनात्मक माहितीमुळे आम्हाला मंगळावरील मर्यादित साधने,निर्बंध आणि अंतराळवीरांच्या दिर्धकालीन निवासा दरम्यान उद्भवणाऱ्या समस्या त्यांच्या शरीरावर होणारे दुष्परिणाम आणि कार्यक्षमता तपासता येईल असे CHAPEA मोहिमेचे Principal Investigater -Grace Douglas म्हणतात आणि हि माहिती भविष्यकालीन मंगळ मोहिमेतील अंतराळवीरांच्या सुरक्षित अंतराळ प्रवास आणि  यशस्वी मोहीम नियोजनासाठी होईल ह्या मोहिमेतील हा दुसरा टप्पा आहे ह्या आधी पहिल्या ग्रुप मधील चार जण 6 जुलै 2024 मध्ये ह्या कृत्रिम मंगळ भूमीत एक वर्ष राहण्यासाठी गेले आणि एक वर्षांनी हि मोहीम यशस्वी करून परतले होते 


Friday, 29 August 2025

नासाच्या आर्टीमस II मोहिमेतील नाविन्यपूर्ण ZGI डिझाईन स्पर्धेतील विजेत्यांची निवड जाहीर

 Artemis II crew members shown inside the Neil Armstrong Operations and Checkout Building at NASA’s Kennedy Space Center.

नासाच्या आर्टीमस II मोहिमेतील अंतराळवीर Jeremy Hansen अंतराळ वीर Victor Glover अंतराळवीर Reid Wiseman आणि अंतराळवीर Christina Koch-नासाच्या Kennedy Space Center -Florida येथे -फोटो -नासा संस्था

 

नासा संस्था - 29 ऑगस्ट

नासाची आर्टिमस II चंद्र मोहिम आता अंतिम टप्प्यात पोहोचली आहे लवकरच नासाचे चार अंतराळवीर चंद्रावर जाणार आहेत नासा संस्था नेहमीच वेगवेगळे ऊपक्रम राबवून नागरिकांनाही त्यात सहभागी होण्याची संधी देते अशाच अभिनव ऊपक्रमा अंतर्गत नासा संस्थेने सर्जनशील नागरीकांसाठी आर्टिमस मोहीमेतील अंतराळविरांना सोबत नेण्यासाठी नाविन्यपूर्ण Zero g indicator ची प्रतीकात्मक रचना बनविण्याची संधी उपलब्ध केली होती त्याला जगभरातील स्पर्धकांचा उस्फुर्त प्रतिसाद मिळाला आणि पन्नास देशातील 2,600 सर्जक नागरिकांनी नाविन्यपूर्ण  ZGI डिझाइन्स पाठविले त्यात शाळकरी मुलांसोबतच वेगवेगळ्या वयोगटातील नागरिकांचा समावेश आहे नासा संस्थेने आर्टीमस मोहिमेतील ह्या स्पर्धेतील ZGI बनविताना तो कमी वजनाचा छोट्या आकाराचा आणी नासा संस्थेने ठरवून दिलेल्या वस्तू पासून बनविलेला असावा तो अग्नी रोधक,अंतराळात नेण्यासाठी सोयीचा भरीव व नाविन्यपूर्ण आणि आकर्षक असावा शिवाय हा ZGI अंतराळ स्थानकात वरच्या बाजूला लवचिक धाग्याने लटकवता येण्याजोगा Strechable असणे आवश्यक आहे अशी अपेक्षा व्यक्त केली होती ह्या सर्व बाबीची पूर्तता पडताळून हि निवड नासा संस्थेतील तज्ञांनी केली आहे

आर्टेमिस II मोहिमे अंतर्गत नासाचे अंतराळवीर Reid Wiseman ,Victor Glover,Christina Koch आणि   कॅनडियन अंतराळवीर Jeremy Hanson चंद्रावर जाणार आहेत आणि तेथील भूमीवरील व भूगर्भातील संशोधित माहिती गोळा करणार आहेत हे चार अंतराळवीर आता ह्या पंचवीस ZGI पैकी एकाची निवड त्यांच्यासोबत चंद्रावर नेण्यासाठी करणार आहेत 

आर्टेमिस मोहिमेचे कमांडर Ried Wiseman म्हणतात,हा ZGI आमच्यासाठी स्पेशल आहे अंतराळयान कठीण हार्डवेअर आणि अत्याधुनिक यंत्रणेने भरलेले असते अंतराळयान अंतराळातील झिरो ग्रॅव्हीटीत प्रवेश करणार असल्याचे संकेत हा इंडिकेटर अंतराळवीरांना देतो त्यामुळे अंतराळवीर स्वत:ला शारीरिक इजा होऊ नये म्हणून काळजी घेऊ शकतात त्या मुळे अंतराळातील वजनरहित अवस्थेत तो आम्हाला संरक्षक मित्रासारखा वाटतो आम्ही आता जगभरातील सर्जक व्यक्तींनी बनविलेल्या ह्या वैशिष्ठपूर्ण डिझाईन पाहण्यासाठी आणि त्यातून आमच्यासोबत चंद्रावर घेऊन जाण्यायोग्य अंतिम एक ZGI निवडण्यासाठी उत्सुक आहोत

खेळणीच्या किंवा बाहुलीच्या आकारातील छोट्या स्वरूपातील ZGI अंतराळ मोहिमेतील अंतराळवीर पृथ्वीच्या गुरूत्वाकर्षणीय वातावरणातुन पृथ्वीची कक्षा भेदून अंतराळातील सुक्ष्म गुरुत्वाकर्षणीय वातावरणात प्रवेश करतात तेव्हा वातावरण बदलाचे संकेत देतात त्यामुळे अंतराळवीर स्वतःला आणि अंतराळयानाला हानी होऊ नये म्हणून काळजी घेऊ शकतात अंतराळयान अंतराळात प्रवेशल्यानंतर आठदहा मिनिटातच अंतराळवीर आणि ZGI यांच्या जागेवरून बाहेर ढकलल्या जातात आणि अंतराळात गुरुत्वाकर्षणच नसल्यामुळे सर्वच वस्तू तरंगतात त्यामुळे अंतराळवीर सीटच्या मागेपुढे कोठेही धडकू शकतात त्यांना इजा होण्याची शक्यता असते जेव्हा अंतराळयान रॉकेट पासून वेगळे होते आणि स्वयंचलित यंत्रणेने अंतराळात शिरते तेव्हा अंतराळवीरांना झिरो ग्रॅव्हिटीची जाणीव होते पण ह्या ZGI च्या सूचक संकेता मुळे ते सीटवरून बाहेर पडून स्वत:ला सुरक्षित ठेऊ शकतात शिवाय  ZGI मुळे अंतराळवीरांना अंतराळातील यानाची स्थिती,दिशा आणि अंतराळातील झिरो ग्रॅव्हीटीतील उंचीची माहिती मिळते

नासा संस्थेने प्रथमच आर्टेमिस मोहिमेत नागरिकांना सहभागी होत नाविन्यपूर्ण झिरो ग्रॅव्हिटी इंडिकेटर बनविण्याची संधी दिली होती ह्या निवडक डिझाइन्स नाविन्यपूर्ण आणि संशोधात्मक आहेत काही डिझाइन्स पृथ्वीवरील प्राण्यांच्या स्वरूपातील चंद्राशी संबंधित दृष्टीकोनांचा वापर करून कल्पकतेने बनविल्या आहेत अंतिम निवडक स्पर्धकांमध्ये युनायटेड स्टेटस,कॅनडा,कोलंबिया,फिनलंड, फ्रान्स,जर्मनी जपान,पेरू सिंगापूर आणि वेल्स सह दहा देशातिल नागरिकांचा त्यात समावेश आहे

ह्या आधीच्या आर्टीमस I मानव विरहित मोहिमेत Orion अंतराळयानासोबत Snoopy Doll ZGI चंद्रावर पाठवण्यात आली होती आणि त्याही आधी नासाच्या अंतराळ मोहिमेतील अंतराळवीरांनी अंतराळ स्थानकात जाताना ZGI सोबत नेले होते अंतराळवीर Reid Wiseman ह्यांनी सोयूझ अंतराळयानातून जिराफाच्या स्वरूपातील ZGI सोबत नेला होता त्यांच्या आईने तो त्यांच्या मुलीला आणि मुलींनी त्यांना अंतराळस्थानकात नेण्यासाठी दिला होता आणि अंतराळ प्रवासात आणि स्थानकातील वातावरणात हा जिराफ कसा प्रतिसाद देतो हे पाहण्यासाठी त्या उत्सुक होत्या अंतराळवीर Christina Koch ह्यांनी देखील नासाच्या अंतराळ मोहिमेत स्थानकात जाताना त्यांच्या टीम मधील मित्रांची आठवण म्हणून Ball च्या आकारातील ZGI सोबत नेला होता काही अंतराळ मोहिमेतील अंतराळवीरांच्या मुलांनी देखील वेगवेगळ्या खेळणीच्या स्वरूपातील ZGI स्वतः तयार केले होते 

आता ह्या निवडक पंचवीस स्पर्धकातून आर्टेमिस मोहिमेतील अंतराळवीरांनी अंतिम स्पर्धकाची निवड करून त्यांच्यासोबत नेण्यासाठी एक ZGI निवडल्यानंतर त्याच्यावर अंतिम शिक्कामोर्तब होईल त्या नंतर नासाच्या Tharmal Blanket Lab मध्ये हा ZGI बनविण्यात येईल आणि अंदाजे दहा दिवसांच्या आर्टेमिस मोहिमेतील अंतराळवीरांसोबत तो चंद्रावर प्रवास करेल आणि त्यांच्यासोबत पृथ्वीवर परतेल  

Wednesday, 13 August 2025

नासाच्या Space X Crew -10 मोहिमेतील अंतराळवीर Anne ,Nicole ,Onishi आणि Kirill पृथ्वीवर परतले

  Image shows a spacecraft approaching the Pacific Ocean with four parachutes above

 Space X Crew Dragon अंतराळवीरांसह Pacific महासागराच्या San Diego येथील समुद्राच्या खाडीत उतरताना -फोटो -नासा संस्था

 नासा संस्था - 9 ऑगस्ट

नासाच्या Space X Crew -10 मोहिमेतील अंतराळवीर Anne  McClain ,NicoleAyers जपानी अंतराळवीर Takuya Onishi आणि रशियन अंतराळवीर Kirill Peskov स्थानकातील 148 दिवसांच्या वास्तव्यानंतर सुखरूप  पृथ्वीवर परतले आहेत हे चारही अंतराळवीर आठ तारखेला  संध्याकाळी 6.15 वाजता (स्थानिक वेळ)  पृथ्वीवर येण्यासाठी स्थानकाबाहेर पडले आणि नऊ तारखेला सकाळी 11.33 वाजता (स्थानिक वेळ) पृथ्वीवर पोहोचले ह्या चारही अंतराळवीरांसह Space X Dragon शनिवारी पॅराशूटच्या साहाय्याने अमेरिकेतील  Pacific महासागराच्या San Diego येथील समुद्राच्या खाडीत खाली उतरले 

हे सर्व अंतराळवीर पृथ्वीवर परतल्यानंतर Space X ची रिकव्हरी टीम,रिकव्हरी जहाज आणि दोन फास्ट बोटींसह तेथे पोहोचली त्यांनी क्रेनच्या साहाय्याने Dragon ला जहाजापर्यंत आणून सुरक्षितपणे जहाजाच्या डेकवर ठेवले त्या नंतर टीममधील डॉक्टरांनी त्यांचे प्राथमिक चेकअप केल्यानंतर टीममधील सदस्यांनी ह्या अंतराळवीरांना उचलून Dragon बाहेर काढले ह्या अंतराळवीरांना पुढील चेकअप साठी रिकव्हरी मेडिकल कॅम्प मध्ये नेण्यात आले त्या नंतर नासाच्या विमानाने त्यांना नासाच्या Huston येथील संस्थेत पोहोचवण्यात आले 

निघण्याआधी स्थानकात ह्या अंतराळवीरांचा नासा संस्थेच्या लाईव्ह संपर्कात Farewell Ceremony आणि Change of Command Ceremony पार पडला तेव्हा अंतराळवीरांनी त्यांचे मनोगत व्यक्त केल 

  JAXA astronaut Takuya Onishi (right) shakes hands with Roscosmos cosmonaut Sergey Ryzhikov (left) after handing him command of the International Space Station during the Change of Command Ceremony as the rest of the Expedition 73 crew observes.

नासाच्या मोहीम 73 चे अंतराळवीर स्थानकातील Space X -10 मोहिमेतील अंतराळवीरांच्या Farewell आणि Change of Commamd  ceremony दरम्यान -फोटो नासा संस्था

Anne -"आम्ही आता इथले वास्तव्य संपवून पृथ्वीवर परतत आहोत ह्या स्थानकात वास्तव्य करून संशोधन करण्याची संधी दिल्याबद्दल दोन्ही संस्थेचे आभारी आहोत आम्ही विचार करत होतो कि पुन्हा आम्हाला इथे एकत्रित येण्याची संधी मिळेल ना मिळेल  पृथ्वीवर कठीण परिस्थिती असताना लोक एकमेकांशी भांडत असताना आपण सर्वजण आनंदाने एकत्रीत वास्तव्य करून संशोधन करत आहोत स्थानकात विविध देशातील अंतराळवीर एकत्रीत वास्तव्य करून पृथ्वीच्या,मानवाच्या विकासासाठी अत्याधुनिक संशोधन करतात शोध लावतात हि खूप वैशिष्टपूर्ण बाब आहे गेल्या पंचवीस वर्षांपासून स्थानकात सतत अंतराळ मोहिमेतील अंतराळवीरांची येजा सुरु असते आम्ही ह्या मोहीमेचा छोटा भाग आहोत चाळीस वर्षांपूर्वी आता सारखीच परिस्थिती असताना काही सर्जनशील वृत्तीच्या शास्त्रज्ञांनी अंतराळातील स्थानकाची कल्पना मांडली तेव्हा अनेकांना हे काम अशक्य वाटल होत पण काही दूरदर्शी व्यक्तींनी त्यावर विश्वास ठेवला आणि सर्वांनी एकत्र येऊन सहभागी देशांच्या सहकार्याने सर्व देशातील शास्त्रज्ञ,तंत्रज्ञ आणि इंजिनीअर्सनी मिळून अशक्य वाटणाऱ्या अंतराळातील स्थानकाची निर्मिती केली आम्ही मोहीम 10 मधील अंतराळवीर ह्या सर्वांसोबत गेल्या चार महिन्यांपासून एकत्र रहात आहोत आणि नासा संस्थेतील सर्व देशातील टीम प्रमुख आम्हाला दररोज मार्गदर्शन करत होते आणि हे शक्य करीत होते ह्या मानवतावादी दृष्ठीकोनामुळे एकत्रीत वास्तव्य करून एकमेकांच्या चांगुलपणाच्या साथीने हे संशोधन करता येऊ शकते ह्या वर विश्वास बसू शकला आम्ही अशाच सर्वांचे प्रतिनिधित्व करतो त्या साठी नासा संस्थेतील सहभागी सर्वांचे आमच्या कुटूंबियांचे आणि मित्रांचे आभार त्यांनी प्रेरित केल्यामुळेच आम्ही इथे येऊ शकलो धन्यवाद!"

Nicole - "Anne च्या ह्या सुंदर शब्दाबद्दल आभार ,स्थानकातून पृथ्वीवर परतताना मी भावनावश झालेय आता विचार करताना जाणवत नासा संस्थेने आम्हाला दिलेली हि संधी किती अमूल्य आहे इथल्या अद्भुत वातावरणात प्रवेश करताना वास्तव्य करताना इथून पृथ्वीच अलौकिक सौदर्य पाहतानाचे क्षण अविस्मरणीय आहेत इथे ह्या अंतराळवीरा सोबत वास्तव्य करताना संशोधन करतानाचा काळ हास्यविनोदात खूप मजेत गेला त्या साठी ह्या टीमचे आभार पृथ्वीवर परतल्यानंतर ह्या सर्वांची आठवण येईल मी तिथून स्थानक आता कुठे आहे ते पाहीन नासा संस्थेने दिलेल्या ह्या संधीबद्दल सर्वांचे आभार !"

Kirill -"इथे ह्या सर्वांसोबत वास्तव्य करताना संशोधन करताना दिवस आनंदात गेले त्या बद्दल सर्वांचे आभार नासा संस्थेने आम्हाला इथे येण्याची हे अद्भुत वातावरण अनुभण्याची आणि पृथ्वीसौन्दर्य पाहण्याची संधी दिल्याबद्दल संस्थेचे आभार टीममधील सर्वांच्या अथक परिश्रमामुळे हे शक्य झाले ह्या अंतराळ मोहिमा अशाच सुरु राहोत हीच सदिच्छा !

Onishi -आज ह्या दोन्ही समारंभात बोलतानाचा आणि ह्या मोहीम 73 मधील अंतराळवीरांना सोडून जातानाचा क्षण सुखदुःखाचा आहे आता घरी परतण्याची वेळ झालीय ह्या वर विश्वास बसत नाहीय ह्या सर्वांसोबतचा काळ आनंदात गेला मला Huston संस्थेतील Flight Director Nicole Maloy ह्यांचे विशेष आभार मानावयाचे आहेत त्यांच्या उत्कृष्ट लीडरशिप बद्दल त्यांनी नियोजनात बदल करून हि मोहीम विकासात्मक,सुविधाजनक आणी यशस्वी केली Nicole तुझ्या उत्साही पॅझिटिव्ह विचारांचा सर्वावर प्रभाव पडला तू इथले वातावरण आनंदी ठेवलेस तुझयासारख्या  चांगल्या खेळकर व्यक्तिमत्वाची इथे खूप गरज असते Johnny तु खूप मेहनती आहेस ह्या आधी मी तुझ्यासारखी व्यक्ती पाहिली नव्हती पुढच्या सेगमेंट साठी तुझ्यावर शंभर टक्के विश्वास आहे मला तुझ्याशी बोलताना आनंदी वाटायच कारण तू हसतमुख असतोस आणि नेहमी विनोद करतोस त्या मुळे तुझ्यासोबतचे लोक आनंदी होतात तुझ्या मित्रत्वाबद्दल आभार ! नासा संस्थेतील सर्वांचे आभार ह्या वेळी Onishi ह्यांनी स्थानकाची सूत्रे Sergey ह्यांच्या हाती सोपविली तेव्हा अंतराळवीरांनी घंटा वाजवून त्यांचे स्वागत केले Sergey ह्या मोहिमेतील नेतृत्वाबद्दल आभार आपण खूप गप्पा मारल्या आणि नेहमी एकमेकांना मदत केली अनेक आव्हानात्मक प्रसंगावर मात केली आता तुम्ही सर्वजण आनंदात संशोधन करा ह्या मोहीम 73 च्या दुसऱ्या भागाचे नेतृत्व मी आता योग्य हाती सोपवत आहे इथे खूप साऱ्या गोष्टी मिळत नाहीत पण अनेक अशा गोष्ठी मिळतात ज्या पृथ्वीवर मिळत नाहीत स्थानकात केल जाणार संशोधन पृथ्वीवर करता येत नाही ते सुरु ठेवा 

Sergey -Thanks ! आपल्या मोहीम 73ची सुरवात अपोलो च्या पन्नासाव्या वर्धापन दिनी झाली आपण सर्वांनी स्थानकात एकत्र तो दिवस साजरा केला अंतराळस्थानकाचाही पंचविसावा वर्धापनदिन साजरा केला पृथ्वीवरील इतिहास पाहिला तर लोक एकमेकांसोबत सहकार्याने राहात नाहीत पण इथे स्थानकात एकिच स्वरूप पाहायला मिळत सर्वजण एकत्रित वास्तव्य करून संशोधन करतात ह्या चार महिन्यांच्या आनंदी वास्तव्याबद्दल आभार आता तुम्ही पृथ्वीवर सुखरूप पोहोचावे हि सदिच्छा! आम्ही नक्कीच हे संशोधन सुरु ठेवू आणि आनंदात हास्यविनोदात वास्तव्य करून हि मोहीम यशस्वी करू ! 

त्या नंतर सर्वांनी एकमेकांचा निरोप घेतला आणि अंतराळवीर पृथ्वीवर येण्यासाठी स्थानका बाहेर पडले


Wednesday, 6 August 2025

Blue Origin NS -34 मोहिमेतील सहा प्रवासी अंतराळ पर्यटनावरून परतले

 

 Blue Origin NS-34  मोहिमेतील अंतराळ पर्यटक Deborah Martorell अंतराळातून परतल्यानंतर -फोटो -Blue Origin

 Blue Origin -3 ऑगस्ट

Blue Origin च्या NS -34 मोहिमेतील सहा अंतराळ प्रवासी तीन ऑगस्टला अंतराळ पर्यटन करून परतले ह्या सहा प्रवाशांमध्ये भारतीय वंशाचे Arvinder Bahal ,Gokhan Erdem ,Deborah Martorell ,Lionel Pitchford ,JD Russelआणि H.E.Justin Sun ह्यांचा समावेश होता

व्यावसायाने रियल इस्टेट गुंतवणूकदार असलेले ऐशी वर्षीय अरविंदर मूळचे आग्र्याचे रहिवासी पण नंतर अमेरिकेत स्थायिक झाले ते खाजगी पायलट आणि हेलिकॉप्टर चालक आहेत ते साहसी आहेत यांनी जगातील अनेक देशांना भेट दिली आहे त्यांनी South Pole ,North Pole ,Mount Everest आणि गिझाच्या पिरॅमिड येथे स्काय डायविंग केले आहे

Gokham -तुर्की उद्योगपती,ऊर्जा,दूरसंचार,बांधकाम आणि उत्पादन क्षेत्रात कार्यरत आहेत ते फोटोग्राफरही  आहेत त्यांना अंतराळाचे आकर्षण आहे त्यांना स्थानकात वास्तव्य करून संशोधन करण्याची आणि दूरवरच्या ग्रहावर जाण्याची इच्छा आहे 

Deborah -Puerto Rican Meteorologist ,Journalist आहेत त्यांना पर्यावरण आणि अंतराळ विश्वातील रिपोर्टींग साठी अमेरिकन मेटेरॉलॉजिकल सोसायटी तर्फे आठवेळा एमी पुरस्कार आणि उत्कृष्ट सायन्स रिपोर्टींग साठी दोन वेळा पुरस्कार मिळाला आहे त्यांना अंतराळ विश्वाची आवड असल्यामुळे त्यांनी 2007 मध्ये नासाच्या ZERO-G उड्डाणात भाग घेतला होता त्यांनी प्युर्टोरिकन अंतराळवीर Joe Acaba आणि Marcos Berrios ह्यांचे रिपोर्टींग केले होते शिवाय STS-119 ,Artemis-1आणि प्युर्टोरिकोच्या Nano Satellite प्रक्षेपण मोहिमेचे देखील रिपोर्टींग केले त्या नासाच्या JPLमध्ये कार्यरत आहेत 

Lionel -मुळचे इंग्रज सध्या स्पेन मध्ये शिक्षक,अनुवादक आणि टुरिस्ट गाईड आहेत 1992 मध्ये कुटुंबियांचे अपघाती निधन झाल्यानंतर त्यांनी त्यांच्या स्मरणार्थ काठमांडूत अनाथाश्रमाची स्थापना केली त्यांना अंतराळ उड्डाणाची आवड आहे आणि सामान्य नागरिकाला ते शक्य आहे ह्याचे त्यांना आश्चर्य वाटते 

J D Russel- मालिका उद्योजक,तंत्रज्ञान विषयक व्हेंचर कॅपिटल कंपनी,अल्फा फंड आणि Aerospace Aerospace consulting & solution co.चे संस्थापक त्यांच्या मुलीच्या स्मरणार्थ Victoria Russel Foundation ची स्थापना त्यांनी ह्या आधी 22 नोव्हेंबर 2024 मध्ये पहिल्यांदा तिकीटाची बोली जिंकून अंतराळ उड्डाण केले होते 

Jastin - Grenedaचे राजदूत आणि Who चे स्थायी सदस्य आहेत Blackchain TRON चे Founder,अलीबाबा Jack Ma चे शिष्य आहेत त्यांच्या उत्कृष्ट लीडरशिप आणि कार्यामुळे त्यांना Forb च्या ग्राहक तंत्रज्ञान विषयक तीस वर्षाखालील तिस कर्तबगार यशस्वी ऊद्योजकांच्या यादित अनेक वेळा स्थान मिळाले त्यांना लहानपणापासूनच अंतराळाचे आकर्षण आणि अंतराळ उड्डाणाची इच्छा आहे 34 वर्षीय Jastin अब्जाधीश आहेत

  

  Blue Origin NS -34 मोहिमेतील अंतराळ प्रवासी अंतराळ पर्यटनासाठी निघताना -फोटो -Blue Origin

Blue Origin च्या West Texos येथील उड्डाणस्थळावरून New Shepard अंतराळयानातून हे सर्वजण अंतराळ पर्यटनास गेले होते तीन तारखेला सकाळी 7.30 (स्थानिक वेळ) मिनिटाला हे सहाही पर्यटक अंतराळ पर्यटनास निघाले आणि  दहा बारा मिनिटात अंतराळ आणि पृथ्वी ह्यांची सीमारेषा भेदून karman line पर्यंत पोहोचले  अंतराळातील झिरो ग्रॅव्हीटीत पोहोचताच त्यांनी अंतराळातील झिरो ग्रॅव्हीटीत तरंगण्याचा अद्भुत अनुभव  घेतला सर्वांनी यानाच्या खिडकीतून  पृथ्वीदर्शन घेतले तेव्हा अमेझिंग !Beautiful Earth ! Oh My God !This is Great ! आपण खरेच अंतराळात पोहोचलो!  अशा  उत्स्फूर्त प्रतिक्रिया व्यक्त केल्या Jastin ह्यांनी त्यांचा लहानपणीचा फोटो दाखवून मॉम Dad मी अंतराळात पोहोचलो अशी प्रतिक्रिया व्यक्त केली काही क्षणाचा अद्भुत अनुभव घेऊन सर्वजण पृथ्वीवर परतले तेव्हा सर्वजण निशब्ध आणि आनंदीत झाले होते प्रतिक्रिया व्यक्त करताना Deborah म्हणाल्या मला शब्ध सुचत नाहीत खूप सुंदर अनुभव होता

ह्या सर्वांना Blue Origin तर्फे अंतराळवीर झाल्याचे सर्टिफिकेट आणि त्यांची कर्तृत्व वैशिष्ठे कोरलेला patch देण्यात आला 

 ह्या यशस्वी पर्यटनानंतर New Shepard चे वरिष्ठ उपाध्यक्ष Phil Joyce म्हणतात ,ह्या उड्डाणात वेवेगवेग्ळ्या देशांचे प्रतिनिधित्व करणारे मान्यवर कर्तृत्वान नागरिक सहभागी झाले हा आमचा बहुमान आहे अंतराळातून पृथ्वीदर्शन करताना एकात्मतेचे दर्शन घडते हे पाहून आनंद होतो आता ह्या अनुभवाचा पृथ्वी विकासासाठी कसा उपयोग करतात हे पाहण्यासाठी आम्ही उत्सुक आहोत