नासाच्या Perseverance मंगळयानाने शोधलेल्या खडकात आढळले मंगळावरील सजीवसृष्ठीला पृष्ठी देणारे पुरावे

 

Perseverance मंगळ यानाने शोधलेल्या मंगळावरील Jezero Crater भागातील आटलेल्या Cheyava Falls मधील खडकातील ठिपक्यांच्या खुणा- फोटो -नासा संस्था 

नासा संस्था 18 सप्टेंबर 

नासाचे Perseverance मंगळयान गेल्या चार वर्षांपासून मंगळभुमीवर कार्यरत आहे मंगळभुमीवरील पुरातनकालीन सजीवसृष्टिच्या अस्तित्वाला दुजोरा देणारे पुरावे,आटलेले पाण्याचे स्त्रोत आणी भविष्यकालीन मानवासहित मंगळ मोहिमेतील अंतराळवीरांना राहण्यायोग्य तेथील पृथ्वीसारख्या पोषक वातावरणाचा शोध घेत आहे शिवाय मंगळावरील भुगर्भातील आणी भुमीवरील उत्खनन करून खडक,माती,वाळू यांचे नमुने गोळा करत आहे  Perseverance यानासोबत मंगळावर गेलेले Ingenuity Mars हेलिकॉप्टर मंगळावरील आकाशातील यशस्वी 72 उड्डाणानंतर दुर्घटनाग्रस्त झाले तोपर्यत दोघांनी मिळून मंगळावरील अत्यंत महत्वपूर्ण संशोधित माहिती गोळा केली होती 

सध्या Persevrance यान मंगळावरील Jezero Crater ह्या भागातील आटलेल्या नदीपात्रातील पुरातन कालीन सजीव सृष्टीला पुष्टी देणारे खडकांचे नमुने गोळा करत आहे Jezero Crater च्या पायथ्याशी दक्षिण आणी पश्चिमेकडील 73 एकर जागेत व्यापलेल्या ह्या पाठारी भागातील खडकांची रचना पुरातन कालीन आहे त्यामुळे नासाच्या मंगळ मोहिमेतील टिममधील शास्त्रज्ञांना येथील खडकांचे नमुने गोळा करून संशोधीत माहिती मिळवण्याची ईच्छा होती ह्या भागातील Cheyava Falls ह्या भागातील Sapphire Canyon ह्या खडकाच्या नव्या नमुन्यामध्ये शास्त्रज्ञांना अशा पुरातन कालीन सूक्ष्मजीवांच्या अस्तित्वाचे अंश मिळाले आहेत नासाने प्रसिद्ध केलेल्या Nature Jiournal मध्ये हि माहिती प्रसारित करण्यात आली आहे   

ह्या अत्यंत महत्वपूर्ण नवीन संशोधनामुळे ह्या शक्यतेला पुष्टी मिळेल असे नासाचे Adminisrator Sean Duffy म्हणतात ,"ह्या खडकातील बिबट्याच्या शरीरावरील ठिबक्यांच्या स्वरूपातील मोठ्या आणि काही अत्यंत सूक्ष्म खुणा त्या काळी अस्तित्वात असलेल्या सूक्ष्मजीवांच्या चयापचय प्रक्रियेनंतर उत्सर्जित झालेल्या रासायनिक पदार्थांच्या अवशेषाच्या असू शकतात पण आताच ह्यावर निश्चिती देता येत नाही त्यासाठी ह्या खडकावर सखोल संशोधन होणे आवश्यक आहे राष्ट्राध्यक्ष  Donald Tramp ह्यांच्या कार्यकाळात ह्या मोहिमेची सुरवात झाली आणि आता पुरातनकाळी मंगळावर सजीवसृष्टी अस्तित्वात होती हे सिद्ध होण्याच्या अंतिम टप्प्यावर हि मोहीम पोहोचली आहे !"

Perseverance मंगळयान Jezero Crater ह्या भागातील पुरातन कालीन आटलेल्या Cheyava Falls ह्या भागात जुलै  2024 मध्ये पोहोचले Bright Angel ह्या मंगळावरील उत्तर दक्षिणे कडील भागात आढळलेल्या 400 मीटर रुंदीच्या पुरातनकाळी वाहणाऱ्या पण कालांतराने आटलेल्या नदीपात्रातील खडकांच्या नमुन्यात असे अवशेष आढळले ह्या भागात केलेल्या उत्खननात सुरवातीलाच घेतलेल्या खडकांच्या नमुन्यात चिकणमातीचे अंश सापडले होते चिकणमाती तयार होण्यासाठी पाण्याची आवश्यकता असते मंगळावर प्राचीन काळात पडलेल्या पावसाच्या पाण्यात वाहून आलेला गाळ माती आणि वाळू ह्या पासून हे खडक निर्माण झाले असावेत किंवा कदाचित तेथे पुरातन काळी अस्तित्वात असलेल्या पाण्याच्या प्रवाहातील गाळामुळेही तयार झाले असावेत त्या मुळे मंगळावर पुरातन काळी पाण्याचे अस्तित्व असल्याचे संकेत मिळतात आणि पाणी असेल तर तेथील वातावरण सजीव सृष्ठीला पोषक असेल आणि तेथे सजीवांचे अस्तित्वही असेल म्हणूनच इथे आणखी उत्खनन केल्यास आणि त्यातील खडकात चिकणमातीचे अंश असल्यास ह्या मताला पृष्ठी मिळेल असे शास्त्रज्ञाचे मत होते 

पृथ्वीवरील चिकणमातीत सजीवांच्या निर्मितीला आवश्यक असलेले ऑरगॅनिक घटक असतात आणि चिकणमातीयुक्त खडकात पुरातन जीवाष्म सुरक्षित राहतात ह्या भागातील ह्या खडकांच्या सखोल संशोधनानंतर त्या मधील खनिज आणि पाण्याचे अंश सापडलॆ तर मंगळावर प्राचीन काळी सजीव सृष्ठी अस्तित्वात होती आणि कालांतराने ती नष्ठ होत गेली हे सिद्ध होईल असे शास्त्रज्ञांचे मत आहे हे खडक मंगळग्रहावरील उत्क्रांतीच्या काळात तयार झाले असतील मागच्या वर्षी घेतलेल्या Cheyava Falls ह्या भागातील खडकात ऑरगॅनिक कार्बन,सल्फर ऑक्सिडाइज्ड लोह व फॉस्फरसचे अस्तित्व आहे त्यामुळे हे रासायनिक घटक त्या पुरातनकालीन सूक्ष्मजीवांच्या चयापचय प्रक्रियेतून उत्सर्जित झाले असावेत असे शास्त्रज्ञाचे मत आहे 

2021 पासून  मंगळावर कार्यरत असलेल्या Perseverance मंगळयानाने आतापर्यंत  मंगळावरील 30 खडकांचे नमुने गोळा केले आहेत हा संशोधित 27 व्या खडकाचा नवा नमुना आहे ह्या खडकांच्या रचना पाहून त्यांची निर्मिती खूप प्राचीन काळी Jezezero Crater च्याही आधीच्या काळात झाली असावी त्या काळी तेथे कदाचित सजीवांचे अस्तित्वही असेल