Sunday, 3 June 2018

नासाच्या मोहीम 55चे तीन अंतराळवीरआज पृथ्वीवर परतणार



https://www.nasa.gov/sites/default/files/thumbnails/image/soyuz_launch_-_landing.jpg


 नासा संस्था -29 मे
नासाच्या अंतराळमोहीम 55चे अंतराळवीर त्यांचा अंतराळ स्थानकातील कार्यकाळ आटोपून तीन जूनला (आज ) पृथ्वीवर परतणार आहेत त्यांच्या पृथ्वीवर परतीच्या प्रवासाचे लाईव्ह प्रसारण नासा टीवी वरून करण्यात येणार आहे
पृथ्वीवर परतण्याच्या आधी शुक्रवारी अंतराळवीरांनी त्यांचा नेहमीचा Command Ceremony चा कार्यक्रम पार पाडला

Expedition 55 Crew Portrait
          मोहीम 55चे अंतराळवीर अंतराळ स्थानकातील Commond Ceremony च्या कार्यक्रमादरम्यान
          फोटो -नासा संस्था
सध्याचे अंतराळ स्थानकाचे कमांडर Anton Shkaplerov ह्यांनी त्यांच्या कमांडर पदाची जवाबदारी आता
अंतराळ मोहीम 56 चे अंतराळवीर Drew Feustel ह्यांच्याकडे सोपवली आहे
नासाचे Flight engineer Scott Tingle ,अंतराळवीर Shkaplerov व जपानचे अंतराळवीर Norishinge Kanai हे तीनही अंतराळवीर सोयूझ MS-07 ह्या अंतराळयानातून पृथ्वीवर परतणार आहेत
ह्या तीनही अंतराळवीरांनी 168 दिवस अंतराळस्थानकात राहून त्यांचे संशोधन पूर्ण केले असून त्या दरम्यान अंतराळ स्थानकातुन त्यांनी पृथ्वी भोवती 2,688 वेळा भ्रमण केले आणि 71.2 मिलियन मैलाचा प्रवास पूर्ण केला आहे
हे तीनही अंतराळवीर अंतराळस्थानकातून अंतराळयानाने प्रथम काझाकस्थान येथे पोहोचतील
नंतर helicopter ने कझाकस्थान येथील Karaganda येथे पोहोचतील तेथे त्यांची आवश्यक शारीरिक तपासणी होईल
अंतराळवीर Scott tingle व अंतराळवीर Kanai नासाच्या विमानाने Houston येथे जातील
अंतराळवीर Shakaplerov हे दुसऱ्या विमानातून रशियातील Star City येथील त्यांच्या घरी परततील
सहा तारखेला नासाचे नवीन तीन अंतराळवीर अंतराळ स्थानकाकडे प्रयाण करतील तोवर अंतराळ मोहीम 56चे अंतराळवीर Feustel ,Ricky Arnold आणि Oleg Artemyev हे अंतराळ स्थानकात राहून त्यांचे संशोधन सुरु ठेवतील

Thursday, 24 May 2018

नासाचे पार्कर सौरयान सूर्याला गवसणी घालण्यासाठी सज्ज

illustration of Parker Solar Probe
                            नासाचे पार्कर सोलर प्रोब हे सौर यान - फोटो -नासा संस्था

नासा संस्था -23 मे
नासाचे पार्कर सोलर प्रोब हे सौरयान 31जुलै  2018ला नासाच्या फ्लोरिडा येथील स्पेस सेंटर येथून सूर्याकडे झेपावणार आहे पण त्या आधीच त्याची तयारी पूर्ण होत आलीय हे सौर यान प्रथमच सूर्याच्या जवळ जाणार आहे आजवर  एकही यान सूर्यापर्यंत गेलेले नाही
इतक्या दूरवरून सूर्याच्या प्रचंड उष्णतेने पृथ्वीवासी हैराण होतात आणि तप्त तळपत्या सूर्याकडे मानव क्षणभरही पाहू शकत नाही अशावेळेस तिथे सौरयान पाठवून त्याची माहिती मिळवण्याची कल्पनाच किती अचाटआणि  अविश्वनीय पण आजच्या ह्या शास्त्रज्ञांच्या युगात काहीच अशक्य नाहीय
हे पार्कर सोलर प्रोब आपल्या सोबत 11लाखांच्याही पेक्षा जास्त लोकांची नावेही सूर्यावर  पोहोचवणार आहे

memory card containing 1,137,202 names for Parker Solar Probe
     शास्त्रज्ञ हौशी लोकांची नावे मेमरी कार्डमध्ये संग्रहित करून पाठवण्याच्या तयारीत - फोटो -नासा संस्था

पार्कर सोलर प्रोबचे प्रोजेक्ट शास्त्रज्ञ निकोल फॉक्स म्हणतात हे अत्यंत कठीण अभियान आहे पण ह्या मुळे आपल्याला सूर्यावरील वातावरणा सोबतच आपल्या ग्रहमालेतील जवळच्या ग्रहांचीही माहिती मिळेल
हे पार्कर सौर यान त्याच्या सातवर्षांच्या कार्यकाळात चोवीस वेळा सौरवातावरणा जवळून फेऱ्या मारेल आजवर एकही सौर यान सूर्याच्या इतक्या जवळ गेले नव्हते पण पार्कर यान हे कठीण काम यशस्वी करेल अशी आशा आम्हाला वाटते
ह्या सौरयानात अत्याधुनिक  सायंटिफिक इन्स्ट्रुमेंट असून त्यात शिकागो युनिव्हर्सिटीचे शास्त्रज्ञ Eugene Parker  ह्यांचा फोटो व त्यांनी लावलेल्या शोधाच्या माहितीची प्रतही पाठवण्यात येणार आहे त्यांनीच प्रथम सौर वादळवाऱ्याचा (solar wind ) शोध लावलाआणि त्यांचेच नाव ह्या यानाला देण्यात आले आहे विशेष म्हणजे प्रथमच जिवंत माणसाचे नाव ह्या सौर यानाला देण्यात आलेय

dedication plaque and chip for Parker Solar Probe
   Eugene N Parkerह्यांच्या शोधाची माहिती installed केलेली Chip  दाखवताना  - फोटो -नासा संस्था

हे सोलर यान सूर्याच्या कक्षेत प्रवेश केल्या नंतर त्याच्या कार्यकाळात चोवीस वेळा सूर्याच्या वातावरणाजवळून फेऱ्या मारेल आणि तेथील वातावरणाचे निरीक्षण नोंदवून ती माहिती पृथ्वीवर पाठवेल त्या मुळे सूर्यावरील वादळी स्फोटाची माहिती मिळेल शिवाय त्याचा सॅटलाईट,अंतराळयात्री व मानवी जीवनावर होणाऱ्या परिणामाचीही माहिती जाणून घेता येईल
मार्च महिन्यात ह्या अभियाना अंतर्गत इच्छुक व हौशी लोकांना सूर्यावर आपले नाव पाठवण्याची संधी देण्यात आली होती आणि लोकांनीही ह्या अभीयानाला उत्स्फूर्त प्रितिसाद देत ह्या संधीचा लाभ घेतला अकरा लाखांच्याही पेक्षा जास्त नावे नासा संस्थेकडे पाठवली होती
आता 18 मेला ह्या लोकांची नावे मेमरी कार्ड मध्ये संग्रहित करून यानात लावली आहेत आणि लवकरच पार्कर सोलर प्रोब आपल्या सोबत हि नावेही सूर्यावर पोहोचवण्यासाठी आणि सौर प्रवासासाठी सज्ज झाले आहे

Sunday, 6 May 2018

नासाचे Insight Mars Lander मंगळाकडे झेपावले


https://www.nasa.gov/sites/default/files/thumbnails/image/insight-4a.jpg
            Insight Mars Landar च्या उड्डाणाचा ऐतिहासीक क्षण  फोटो -नासा संस्था

नासा संस्था - 5 मे
शनिवारी पाच मेला 7.05 p.m.वाजता नासाचे Insight मंगळ यान  कॅलिफोर्निया येथील Vandenberg Air Force येथून मंगळाकडे झेपावले हे मंगळयान तब्बल साडेसहा महिन्यांच्या अंतराळ प्रवासानंतर मंगळ ग्रहावर पोहोचेल काहीही विघ्न न आल्यास नियोजित वेळेत म्हणजे २६ नोव्हेंबर 2018ला तीन वाजता Insight मंगळयान मंगळ ग्रहाच्या भूमीवर सुखरूप पोहोचेल ह्या यानाचा मुक्काम मंगळावर पृथ्वीवरील वर्षगणनेनुसार दोन वर्षे असेल तर मंगळावरील वर्षगणनेनुसार एक वर्ष चाळीस दिवस असेल
ह्या मंगळयानाच्या कार्यकाळात Insight मंगळग्रहावर त्याच्यावर बसवलेल्या विशेष उपकरणाद्वारे मंगळावरील वातावरण ,तिथे होणारे वातावरणातील बदल ,भूकंप , मंगळाची भूकंप प्रवण क्षमता,भूकंप प्रवण क्षेत्र ह्या संदर्भातील अंतंर्गत घडामोडींचे निरीक्षण नोंदवून संशोधीत माहिती पृथ्वीवर पाठवेल
शास्त्रज्ञाच्या मते मंगळावर पूर्वी भूकंप झाले होते त्यामुळेच मंगळावरील पृष्ठभागांना तडे गेले ,जमीन खिसकली व खोल भेगाही पडल्या आणि मंगळाला पूर्वी  ब्रह्मांडातील उल्काही धडकल्या होत्या
Insight Mars लँडर वर सिस्मोमीटर बसवण्यात आला आहे जेव्हा हे मंगळयान मंगळावरील भूमीवर उतरेल तेव्हा ह्या उपकरणाचा एक रोबोटिक आर्म पृष्ठभागावर सिस्मोमीटर बसवेल तर दुसरा रोबोटिक आर्म त्याच्या सेल्फ हॅमरींगद्वारे मंगळावरील उष्ण वाऱ्यांचे प्रवाह व उष्णतेची तीव्रता ह्याचे निरीक्षण नोंदवेल तसेच मंगळावरील पृष्ठभागावर दहा ते सोळा फूट खोल खड्डा खणेल पृर्वीच्या तुलनेत ह्याची खोली पंधरापट जास्त असेल
ह्या मंगळयानाला सौर ऊर्जेसोबतच बॅटरीच्या ऊर्जेचा पुरवठा केल्या गेला असून शास्त्रज्ञाच्या अंदाजानुसार हे यान मंगळावर सव्वीस महिने कार्यरत राहू शकेल नासाच्या JPL lab चे Insight चे मुख्य प्रबंधक म्हणतात हा प्राथमिक अंदाज असला तरीही Insight ह्या पेक्षा जास्त काळ कार्यरत राहील मंगळावरील वातावरणाचा अभ्यास करण्यासाठी seismology च्या ह्या प्रकल्पाचे स्वप्न शास्त्रज्ञ गेल्या चाळीस वर्षांपासून पहात आहेत त्या वेळेस मी student होतो आणि आज मी त्यात सह्भागी आहे असे JPL लॅबचे Insight mars Lander चे मुख्य investigator Bruce Banordt  म्हणतात
ह्या मंगळयानाच्या यशस्वी मोहिमेमुळे मंगळावरील वातावरणाची ,भूगर्भांची माहिती मिळेल शिवाय ब्रह्मांडातील पृथ्वी चंद्र आणि इतर ग्रहांची आपल्याला अवगत नसलेली माहितीही मिळेल आगामी मानवासहित मंगळ मोहिमेसाठी ,मंगळ ग्रहावरील  मानवी निवासासाठी उपयुक्त ,योग्य ठीकाण ,तेथील मानवासाठी आवश्यक वातावरणाचीही माहिती मिळेल मागच्या मंगळ मोहिमेत मंगळावरील माती ,डोंगर दऱ्या ,volcanoes ,पाण्याचे आटलेले प्रवाह ह्यांची माहिती मिळाली आता ह्या ग्रहाची अंतर्गत रचना व वातावरणाची माहिती मिळेल
ह्या आधी 2012 मध्ये नासाचे क्युरियासिटी मार्स रोव्हर मंगळावर पोहोचले होते आता Insight Mars lander मंगळावर पोहोचेल व तिथली अद्ययावत आधुनिक माहिती पृथ्वीवर पाठवेल
ह्या यशस्वी Insight मंगळ मोहिमेत नासा संस्थेसोबत France ,German आणि अनेक युरोपियन स्पेस एजन्सीची मदत मिळाली नासाचे नवे Administrator Jim Bridenstine  ह्यांनी ह्या मोहिमेत सहभागी असलेल्या सर्वच शास्त्रज्ञाचे अभिनंदन केले असून हा  ऐतिहासिक क्षण अनुभवण्यासाठी ते आपल्या कुटुंबियांसोबत उपस्थित होते 

Friday, 13 April 2018

आता अंतराळ स्थानकात गहूही अंकुरले

https://www.nasa.gov/sites/default/files/thumbnails/image/iss055e001920.jpg
         अंतराळ स्थानकात उगवलेल्या गव्हाच्या ओंब्यांनी लगडलेली गव्हाची कणसे -फोटो -नासा संस्था 

नासा संस्था -11एप्रिल

नासा संस्थेने राबविलेल्या veggie प्रोजेक्टला अंतराळवीरांच्या व शास्त्रज्ञाच्या अथक प्रयत्नांनी पुन्हा एकदा यश प्राप्त झाले आहे अंतराळ स्थानकात अंतराळवीरांनी नेलेले व पेरलेले गहू अंकुरले,त्याची रोपे जोमाने वाढली फोफावली आणि आता त्यांना गव्हाच्या ओंब्यांनी लगडलेली कणसे लागली आहेत
अंतराळ स्थानकात ह्या VEG-3 ह्या प्रोजेक्ट अंतर्गत नवीन अत्याधुनिक( APH ) चेंबर बसवण्यात आला ह्या चेम्बरचा आकार आधीच्या तुलनेत वाढवण्यात आला आहे  साधारणपणे छोट्या फ्रिजच्या आकाराच्या ह्या चेम्बरची रचना अशी करण्यात आली कि जेणेकरून ह्यात लावण्यात आलेल्या रोपांच्या वाढिस मोठी मोकळी जागा मिळेल त्यांची मुळे चेम्बरमधल्या मातीत खोलवर रुजतील त्यांच्या फांद्या मोकळेपणी फोफावतील
 ह्या चेम्बरची जागाही मोठी व रुंद ठेवण्यात आली त्या मुळे एकाच वेळी तिथे जास्ती व वेगवेगळ्या आकारांची रोपे लावता आली 

     अंतराळ स्थानकातील अत्याधुनिक कलर लाईट सिस्टिम नियंत्रित चेंबरमध्ये फोफावलेले गव्हाचे पीक 

https://www.nasa.gov/sites/default/files/thumbnails/image/iss055e001934.jpg


ह्या चेंबरमध्ये Arabidopsis,छोट्या फुलांची रोपे विशेषतः कोबी ,मोहरी आणि छोट्या आकाराच्या गव्हाचे रोप लावण्यात आले होते आणि पृथ्वीवरील वातावरण आणि अंतराळातील स्थानकातील सुक्षम गुरुत्वाकर्षणात त्यांच्या वाढीतील बदलांवर संशोधन करण्यात आले
ह्या चेम्बरमधील वातावरणातील आवश्यक तेव्हढे तापमान ,कार्बन डाय ऑक्साईड व oxygen चे प्रमाण नियंत्रित करण्यात आले तशी ह्या चेम्बरची सिस्टिम स्वयंचलित होती तरीही अंतराळवीरांनी त्यांची योग्य जोपासना करत त्यांना आवश्यक तेव्हा पाणी कार्बन डाय ऑक्साईड ,oxygen( ,ethylene ,bottles आणि filters )ह्यांचे योग्य व्यवस्थापन केले हि सर्व कामे पृथ्वीवरून नासाच्या लॅबमधून शास्त्रज्ञांच्या टीमच्या सूचनेनुसार comp .च्या साहाय्याने अंतराळवीरांनी केली
पृथ्वीवरील रोपांना वाढीसाठी आणि अन्न धान्य व फुले उगवण्यासाठी गुरुत्वाकर्षणाची आवश्यकता असते पण अंतराळात झिरो ग्रॅव्हिटी असते ह्या वातावरणात झाडे कशी वाढतात त्यांना फळे फुले कशी येतात आणि ती तिथे कशी तग धरतात ह्यावर शास्त्रज्ञांनी संशोधन केले
ह्या अत्याधुनिक A.P.H चेंबरमध्ये LED लाईट द्वारे प्रकाश व्यवस्था केली गेली त्यासाठी बसवण्यात आलेल्या लाईट सिस्टिम द्वारे हिरवा ,लाल ,निळ्या रंगाचा व आवश्यक तीव्रतेचा रंगाचा वापर करण्यात आला ह्या रोपांना आवश्यक तेव्हढी आद्रता व तापमान नियंत्रित केल्या गेले व ह्या वातावरणातील रोपांच्या वाढीचे निरीक्षण नोंदवून संशोधन केल्या गेले
आणि अखेर नासा संस्थेतील शास्त्रज्ञ आणि अंतराळवीरांच्या ह्या अथक परिश्रमाला यश आले आणि झिनिया ,कोबी ,lettuce आणि आता अंतराळस्थानकात गहूही उगवले आहेत त्यामुळे लवकरच अंतराळस्थानकात वास्तव्य करणाऱ्या अंतराळवीरांना  स्वत: पिकवलेले ताजे अन्न खायला मिळेल सध्या त्यांना पृथ्वीवरील प्रिझर्व अन्न खावे लागते शिवाय ह्या यशामुळे दूरवरच्या आगामी अंतराळ मोहिमेतील अंतराळवीरांनाही फायदा होईल म्हणून नासाचे शास्त्रज्ञ ह्या यशावर सध्या खुश आहेत

      स्थानकात उगवलेल्या lettuce आणि कोबीची भाजीची Scott Tingle ह्यांनी केली तोडणी

Image of Destiny module aboard the International Space Station, with green and pink glowing lights
 नासाच्या अंतराळस्थानकातील अत्याधुनिक चेम्बरमधील गुलाबी प्रकाशात वाढणारी भाजी -फोटो- नासा संस्था

नासा संस्था -13 एप्रिल
ह्या आठवड्यात स्थानकातील अत्याधुनिक ग्रोथ चेंबरमध्ये VEG-03 ह्या Veggie प्रोजेक्ट अंतर्गत लावलेल्या  दोन भाज्या प्रथमच एकदम उगवल्या अंतराळवीर Scott Tingle ह्यांनी ह्या lettuce आणि कोबीची कापणी केली आणि सर्वच अंतराळ वीरांनी जेवणात ह्या भाज्यांचा आस्वाद घेतला आणि थोडी भाजी त्यांनी पृथ्वीवर संशोधन करण्यासाठी ठेवली
आता अंतराळवीर Monocot Plant Adoption to spaceflight (APEX -06) ह्या विषयी नवीन संशोधन
 करणार आहेत ह्याद्वारे अंतराळस्थानकातील व पृथ्वीवरील वनस्पतींच्या वाढीतील बदल नोंदविले जातील

Image of NASA astronaut Scott Tingle pointing to vegetable crops
अंतराळ स्थानकातील चेम्बरमध्ये समांतर लावलेली व प्रथमच एकदम वाढलेली भाजी दाखवताना अंतराळवीर
Scott Tingle-फोटो -नासा संस्था

Tuesday, 10 April 2018

अंतराळस्थानकात उगवली lettuce ची भाजी

Astronaut Scott Tingle Tries the Space-Grown Lettuce
 नासाचे अंतराळवीर Scott Tingle अंतराळस्थानकात उगवलेली lettuce ची पाने चाखताना -फोटो -नासा संस्था

नासा संस्था -
नासाच्या अंतराळ मोहीम 55- 56 चे अंतराळवीरScott Tingle ह्यांनी नुकतीच अंतराळ  स्थानकात उगवलेली lettuce ह्या भाजीची पाने तोडली ह्या भाजीची चव त्यांनी चाखलीआणि स्थानकातील सर्वच अंतराळवीरांनीही ह्या ताज्या भाजीचा आस्वाद घेतला त्यातील काही पाने त्यांनी पृथ्वीवर आणण्यासाठी ठेवली आहेत
पृथ्वीवर उगवलेली भाजी आणी अंतराळस्थानकातील झिरो ग्रॅव्हिटी मधील फिरत्या प्रयोगशाळेत पृथ्वीवरील वातावरणा सारख कृत्रिम वातावरण निर्माण करून कमी आणि टाकाऊ पाण्यात उगवलेल्या ह्या भाजीत काय  फरक आहे ह्यावर शास्त्रज्ञ संशोधन करत आहेत
अंतराळ स्थानकातील अंतराळवीरांना पृथ्वीवरील भाज्यांवर अवलंबून राहाव लागत कारण तिथे पाणी नसत आणि गुरुत्वाकर्षणही अत्यंत कमी त्या मुळे भाज्या किंवा फळे उगवण अत्यंत कठीण असत हे अंतराळवीर पृथ्वीवरील प्रिझर्व व प्रोसेस केलेल्या भाज्यांचा समावेश त्यांचा जेवणात करतात
अशाही कठीण वातावरणात संशोधन करून स्थानकात भाज्या उगवण्यासाठी नासा संस्थेने VEG-03 हा प्रकल्प राबवला आणि त्यांना त्यात यश आले ह्या प्रकल्पा अंतर्गत आजवर अंतराळ स्थानकात राहायला गेलेल्या अंतराळवीरांनी झिनियाची फुले lettuce आणि Mizuna ची (नवीन जातीच्या कोबीची ) यशस्वी लागवड केली होती विशेषतः Scott kelly, Peggy Whitson वै. (ह्या संदर्भातील बातम्या ह्याच ब्लॉगवर प्रकाशित केल्या आहेत )
ह्या रोपांची निगा राखणे त्यांना खत व पाणी (अर्थातच टाकाऊ) देणे हे काम अंतराळवीरांनी त्यांच्या व्यस्त दीनचर्येतून आवडीने केले होते व करतात कारण ह्याचा उपयोग त्यांच्या प्रमाणेच आगामी दूरवरच्या मोहिमांसाठी  अंतराळ स्थानकात राहणाऱ्या अंतराळवीरांना होईल

            अंतराळ स्थानकातील चेंबरमधील कृत्रिम वातावरणात उगवलेली lettuce ची भाजी

https://www.nasa.gov/sites/default/files/thumbnails/image/iss055e003121.jpg

Saturday, 17 March 2018

यवतमाळात पाणीबाणी


यवतमाळ येथे सध्या तीव्र पाणीटंचाई सुरुआहे लोक पाणीटंचाईने त्रस्त आहेत बारा दिवसानंतर पाणी पुरवठा करणार असल्याच जीवन प्राधिकरणाकडून सांगण्यात आले असले तरीही पाणी पुरवठा अनियमित आहे काही ठिकाणी चवदा दिवस तर काही ठिकाणी त्याहून जास्त दिवसांनी पाणी पुरवठा होतो तोही अत्यंत कमी दाबाने लोक टँकरचे पाणी आणून पाण्याची गरज भागवत आहेत त्यासाठी त्यांना तीनशे ते सहाशे रुपये द्यावे लागत आहेत पाणीपुरवठा अनियमित झाल्याने संतप्त नागरिकांचा मोर्चा पाणीपुरवठा विभागात धडकत आहे घेराव घालून महिला पाणीपुरवठ्याची मागणी करत आहेत बोअरलाही पाणी लागत नाही अभावानेच लागते बांधकामावर बंदी आहे तरीही कित्येक ठिकाणी बांधकाम सुरु आहेच नागरिक मात्र पाण्यासाठी हैराण झालेत

काही नागरिकांनी पाणी कमी दाबाने येते म्हणून जमिनीखाली टाकी बांधून त्यात नळ कनेक्शन करून त्यालाच मोटार बसवली आहे त्यामुळे नेहमीच्या उंचीवर ज्यांचे नळ कनेक्शन आहे त्यांच्या नळांना पाणी चढतच नाही मागे टिल्लू पंपांना बंदी होती पण आता त्या शिवाय पर्यायच नाही पण डायरेक्ट मोटार नळांना लावण्यांवर बंदी केल्यास फायदा होईल

यवतमाळकर गेल्या चारपाच वर्षांपासूनच पाणीसमस्यांनी हैराण आहेत पाणी कमी दाबाने आणि वेळेवर न येणे हे तर नेहमीचेच शिवाय वारंवार नाल्या फुटणे त्या मुळे पाणी गढूळ व कमी दाबाने येणे पाण्यात नारू,अळी
निघणे  वै समस्या नेहमीच्याच (ह्या संदर्भातील बातम्या ह्याच ब्लॉगवर प्रकाशित ) 
मागच्या वर्षी आणि त्याआधीही विदर्भात भरपूर पाऊस पडला होता तरीही दोनतीन वर्षांपासून पाणी एक दिवसाआड तर नंतर चार दिवसानी सोडण्यात येत होते जेव्हा जास्त पाऊस येतो तेव्हा धरणे भरून पाणी वाहू लागते पूर येतो तेव्हाही हीच परिस्थिती उदभवते अशा वेळेस धरणांची दारे उघडून पाणी बाहेर सोडल्या जाते आणि विशेष म्हणजे त्या वेळेस बाहेर धो,धो पाऊस बरसत असताना घरातील नळांना मात्र पाणी येत नाही
योग्य नियोजनाअभावी हि वेळ आली असल्याने नागरिक आता संतप्त झालेत दरम्यान सिंचन घोटाळा उघड झाला आणि आताही सिंचनातील भ्रष्टाचार अधून मधून बाहेर येतो पण समस्या जैसे थे आता नवीन सरकार आले पाणी समस्या सोडवण्यासाठी कोट्यवधीचा निधीही मंजूर झाला पण राजकीय अनास्था ,दिरंगाई आणि अयोग्य नियोजना अभावी पाणीप्रश्न न सुटल्याने लोकांना चोवीसतास पाणीपुरवठा करण्याचे आश्वासन देणारे नेते आता चोवीस दिवसातून एकदा पाणीपुरवठा करत आहेत अशी संतप्त प्रतिक्रिया नागरिक व्यक्त करत आहेत

पाणी गढूळ आणि अशुद्ध

यवतमाळात ह्या वर्षी अपुरा पाऊस पडला परिणामी यवतमाळला पाणीपुरवठा करणारी धरणे भरली नाहीत आता तर धरणांनी तळ गाठलाय त्या मुळे मृत साठ्यातून पाणीपुरवठा होतोय त्या मुळे येणारे पाणी गढूळ मातीयुक्त असल्याचे सांगण्यात येतेय  पाणीशुद्धीकरण यंत्रणा असताना पाणी शुद्ध करून सोडण्यात येत नाही का ?कारण कितीही गढूळ पाणी शुद्ध केल्यानंतर स्वच्छ व्हायला हवे तसे न होता पाणी मातीमिश्रीत येते
पाण्यात तुरटी फिरवल्यास भांड्याच्या तळाशी हि माती साचते तेही दोनदा गाळल्यावरही ! मग पाणी शुद्धीकरण यंत्रणा कार्यरत आहे कि नाही असा प्रश्न नागरिकांना पडतोय असे अशुद्ध पाणी पिण म्हणजे लोकांच्या जीवाशी खेळ आहे आरोग्याला हानिकारक आहे विशेष म्हणजे यवतमाळ जिल्ह्यात फ्लोराईड युक्त पाण्याचे नमुने सापडले आहेत आणि कित्येक लोकांना त्या मुळे आजार देखील झाला आहे आणि कित्येकजण  किडनीच्या आजाराने ग्रस्त आहेत तेही केवळ दूषित पाण्यामुळे आणि त्यांचा काहीही दोष नसताना त्या मुळे तरी संबंधित अधिकाऱ्यांनी नागरिकांना शुद्ध पाणी पुरवठा करावा अशी यवतमाळकरांची रास्त अपेक्षा आहे

पाणीप्रश्न सोडवणार आणि यवतमाळ करांना चोवीसतास भरपूर पाणी पुरवणार अशी घोषणा करून नवे नेते निवडून आले पण ज्या बेंबळा प्रकल्पातून पाणीपुरवठा करणार त्याचे काम पूर्ण होण्यास दिरंगाई होतेय आणि विशेष म्हणजे पाणीपुरवठा करण्यासाठी, पाईप बसवण्यासाठी जागोजागी रस्ते खोदल्यामुळे यवतमाळातील फोनसेवा व इंटरनेट सेवाही चारपाच महिन्यांपासून खंडित करण्यात आलीय तक्रार करूनही उपयोग होत नसल्यामुळे लोक त्रस्त आहेत ह्या खोदलेल्या रस्त्यांमुळे रहदारीसही अडथळा होतोय आणि आता दोन महिने तरी बेंबळा प्रकल्पातून पाणी येण्याची आशा फोल ठरली आहे त्या नंतर पावसाळा सुरु होईल आणि पुन्हा हे काम थंड बस्त्यात जाईल आणि पुढच्या निवडणुकीत नेते हा मुद्दा मांडायला तयार होतील

सध्या तरी लोक पाणीटंचाईने त्रासलेत टँकर आणि बिस्लेरीचा नाहक खर्च करत आहेत अजून उन्हाळ्याची दोन महिने कशी काढायची ह्या चिंतेत यवतमाळवासी आहेत त्यातून विदर्भ म्हणजे उन्हाची तीव्रता अधिक एरव्ही कुलर शिवाय उन्हाळा असह्य आणि अती उष्णतेत तर कुलरही निकामी होतात अशात ह्या उन्हाळ्यात तर पाणी नाही म्हणजे कुलरही नाही  त्या मुळे अवकाळी पाऊस यावा आणि भरपूर बरसून धरणात पुरेसे पाणी साठावे अशी यवतमाळ मधील नागरिकांची इच्छा आहे अर्थात ती पूर्ण होणे अशक्यच! पण नेते आणि संबंधित अधिकाऱयांनी ठरवल्यास आजूबाजूच्या गावातून उपलब्ध धरणातून पाणीपुरवठा करणे आणि बेंबळा प्रकल्पाचे काम त्वरित केल्यास मात्र पाणी समस्या सुटण्यास मदत होईल 

Friday, 16 March 2018

यवतमाळ येथे अवकाळी पाऊस

 यवतमाळ -16 मार्च
यवतमाळ येथे काल सकाळ पासूनच ढगाळ वातावरण होते हवामान खात्याकडून 14 ते 18 मार्च पर्यंत पाऊस पडेल असा अंदाज वर्तवण्यात आला होता आणि काल रात्री जोरदार यवतमाळात पाऊस बरसला
तो सकाळपर्यंत सुरु होता आज सकाळी देखील तुरळक सरी बरसल्या आज दिवसभर वातावरण ढगाळ असले तरी पाऊस पडला नाही
भर उन्हाळ्यात पडलेल्या ह्या अवकाळी पावसाने वातावरणात गारवा तर पडलाच शिवाय यवतमाळ येथे तीव्र पाणीटंचाई असताना बरसलेल्या पावसामुळे लोक आनंदित झाले .