नासाच्या Johnson Space center चा साठावा वर्धापनदिन आणि अंतराळवीरांचा स्वातंत्रदिनातील सहभाग

 

 Mercury अंतराळ मोहिमेतील सात अंतराळवीर आणि त्यांचे कुटुंबीय सत्कार समारंभा दरम्यान -फोटो नासा संस्था  

नासा संस्था - 

नासाच्या Huston येथील Johnson Space Center ला यंदा साठ वर्षे पूर्ण झाली आहेत 1962 च्या जुलै मध्ये ह्या संस्थेची स्थापना झाली सुरवातीला ह्या संस्थेचे नाव Manned Spacecraft Center (MSC) असे होते नंतर ह्या संस्थेला सध्याचे नाव देण्यात आले चार जुलै 1962 मध्ये अमेरिकेच्या स्वातंत्र्यदिनी पहिल्यांदा ह्या संस्थेत Mercury अंतराळ मोहिमेतील सात अंतराळवीरांचा सत्कार करण्यात आला होता 

अमेरिकेच्या अध्यक्षांनी Mercury मोहिमेतील सहभागी सात अंतराळवीर आणि त्यांच्या कुटुंबियांना ह्या सोहळ्यासाठी खास आमंत्रित केले होते त्या वेळी ह्या अंतराळवीरांची जाहीर मिरवणूक काढण्यात आली होती तेव्हा हा सोहळा पाहण्यासाठी आणि ह्या अंतराळवीरांचे कौतुक करण्यासाठी हजारो नागरिक रस्त्यावर जमले होते त्यांच्या ह्या स्वागत समारंभाला Huston चे मेयर Lewis W Cutrer आणि MSC चे Director Robert R Gilruth उपस्थित होते 

1961साली अमेरिकेचे अध्यक्ष John F. Kennedy ह्यांनी इथेच सर्वप्रथम चांद्रमोहिमेची घोषणा केली अमेरिकेचे अध्यक्ष Ronald W Reagan ह्यांनी अमेरिकेच्या अंतराळमोहिमांसाठी संस्था विकसित करण्याची आवश्यकता असल्याचे सांगितले त्यानंतर पाच महिन्यांनी नासाच्या अंतराळ मोहिमांसाठी Huston मधील ह्या संस्थेची निवड करण्यात आली Huston आणि Space Center ह्यांच्यातले नाते अतूट आहे गेल्या साठ वर्षात Johnson Space Center मधील शास्त्रज्ञांनी अनेक यशस्वी अंतराळ मोहीमाचे उत्कृष्ठ नियोजन केले आणि त्या मोहिमेतील अंतराळ यानाचे  उड्डाण ,लँडिंग व ईतर तांत्रिक बाबी पार पाडल्या ह्या मोहिमेतील अंतराळवीरांची निवड करून त्यांना योग्य ट्रेनिंग देऊन ह्या मोहिमा यशस्वी केल्या आहेत Huston हेे माानवी अंंतराळ ऊड्डाणाचे मुख्य केंद्र आहे Huston मधील अनेक अंतराळमोहिमा यशस्वी झाल्यामुळे  Huston  City ला Space City USA ह्या नावाने ओळखले जाऊ लागले 

 

  1992 मध्ये STS-50 अंतराळ मोहिमेतील अंतराळवीर स्थानकात 4 जुलै ला स्वातंत्र्यदिन साजरा करताना -फोटो नासा संस्था

 1962 मध्ये चार जुलैला अमेरिकेच्या स्वातंत्र्यदिनी अंतराळवीरांचा सत्कार पार पडल्यानंतर अंतराळवीरांचा पहिल्यांदा स्वातंत्र्य दिनात सहभाग नोंदविल्या गेला 1982 पर्यंत अंतराळवीर अंतराळात स्वातंत्र्यदिन साजरा करत नव्हते  1992 मध्ये STS-50 अंतराळ मोहिमेतील अंतराळ वीरांनी स्थानकात 4 जुलै साजरा केला त्यानंतर 1996,97 मध्ये अंतराळवीरांनी स्थानकात अमेरिकेचा स्वातंत्र्यदिन साजरा केला 

 

 अंतराळवीर Shannon W Lucid रशियन अंतराळस्थानाक Mir मध्ये स्वातंत्र्यदिन साजरा करताना -फोटो नासा संस्था

जसजशा अंतराळ मोहिमा वाढल्या अंतराळस्थानक स्थापन झाले अंतराळवीर अंतराळ स्थानकात जाऊ येऊ लागले तिथे दीर्घकाळ वास्तव्य करून संशोधन करू लागले तसतसे त्या दरम्यान आलेला स्वातंत्र्यदिनही स्थानकातच साजरा करू लागले  सुरवातीला दिवसरात्रीचा अत्यल्प काळ आणि पृथ्वीच्या तुलनेत मिळालेला कमी वेळ ह्या मुळे ह्यात सातत्य नव्हते पण गेल्या वीस वर्षात अंतराळवीर नियमितपणे स्थानकात स्वातंत्र्यदिन साजरा करतात प्रत्येकाची स्वातंत्र्यदिन साजरा करण्याची पद्धत वेगळी असते,युनिक असते कोणी अमेरिकेच्या झेंड्याशी साधर्म्य साधणारा ड्रेस घालून तर कोणी शूज घालून आपले देशप्रेम व्यक्त करतात 1996 साली अंतराळवीर Shannon W Lucid हिने रशियन अंतराळस्थानक Mir मध्ये अमेरिकेच्या झेंड्यासारखे शूज परिधान करून स्वातंत्र्यदिन साजरा केला होता

Artemis चांद्रमोहीमे अंतर्गत CAPSTONE अंतराळयानाचे चंद्राच्या दिशेने यशस्वी उड्डाण

                      

नासाचे  CAPSTONE अंतराळयान चंद्राच्या दिशेने जाण्यासाठी अंतराळात झेपावताना -फोटो नासा संस्था 

नासा संस्था -28 जून  

अमेरिकेची बंद पडलेली चांद्रमोहीम पन्नास वर्षांनी पुन्हा सुरु झाली आहे आणि सध्या त्याची तयारी जोरात सुरु आहे ह्याच आर्टेमिस मोहीमेचा शुभारंभ मंगळवारी 28 जूनला नासाच्या CAPSTONE अंतराळयानाच्या यशस्वी उड्डाणाने झाला 

New Zealand Mahia Peninsula Rocket Lab मधील उड्डाण स्थळावरून 5.55a.m.(स्थानिक वेळ )वाजता CAPSTONE अंतराळयान चंद्राच्या दिशेने अंतराळप्रवास करण्यासाठी अंतराळात झेपावले आर्टेमिस मोहिमेतील भविष्यकालीन अंतराळयान,अंतराळवीर व अंतराळस्थानक ह्यांच्यासाठी सुरक्षित व योग्य जागा शोधण्यासाठी CAPSTONE अंतराळयान चंद्राच्या कक्षेत भ्रमण करणार आहे

 

 नासाचे CAPSTONE अंतराळयान चंद्राच्या कक्षेत शिरल्यावर कक्षेत भ्रमण करतानाचे काल्पनिक चित्र -फोटो नासा संस्था 

CAPSTONE अंतराळयानाचा आकार मायक्रोवेव्ह ओव्हन एव्हढा असून त्याचे वजन 55पौंड आहे सध्या हे अंतराळयान पृथ्वीच्या अत्यंत कमी गुरुत्वाकर्षणीय कक्षेत पोहोचले असून त्याला चंद्राच्या कक्षेत पोहोचायला चार महिने लागतील CAPSTONE अंतराळयान सहा महिने चंद्राभोवती भ्रमण करेल व आगामी 2024 मधील आर्टेमिस मोहिमेतील अंतराळवीरांना चंद्रावर उतरण्यासाठी सुरक्षित व  योग्य जागा शोधेल शिवाय भविष्यकालीन  अंतराळस्थानकाच्या भ्रमणासाठी व स्थानकात वास्तव्य करणाऱ्या अंतराळवीरांसाठी चंद्राभोवतीची योग्य कक्षा शोधेल सध्या नासाचे आंतरराष्ट्रीय अंतराळस्थानाक जसे पृथ्वीच्या कक्षेत राहून पृथ्वीभोवती भ्रमण करत आहे तशीच चंद्राभोवतीची कक्षा शोधण्याचे काम CAPSTONE अंतराळयान करणार आहे ह्याचा उपयोग भविष्यकालीन मंगळ मोहिमेसाठीही होईल 

CAPSTONE अंतराळयानाच्या यशस्वी Launching मुळे नासाचे Associate Administrator Jim Reuter आनंदित झाले आहेत ते म्हणतात "CAPSTONE अंतराळयान तयार करण्यासाठी यानाच्या टीमला सहा वर्षे लागली आज त्यांच्या प्रयत्नांना यश मिळाले आहे हि शानदार यशस्वी सुरवात पाहून आम्ही रोमांचित झालो आहोत आमची सर्व टीम आनंदी झाली आहे नासा आणि आमचे कमर्शियल पार्टनर ह्यांच्या यशाचे हे उत्कृष्ठ उदाहरण आहे आमच्यासाठी हि मोहीम महत्वाकांक्षी आहे आम्ही आता CAPSTONE चंद्राच्या कक्षेत शिरून कार्यरत झाल्यावर त्याचे काम पाहण्यास उत्सुक झालो आहोत हे भविष्यकालीन अंतराळमोहिमेतील पहिले यशस्वी पाऊल आहे "

CAPSTONE चंद्राच्या NRHO (Near Rectilinear Halo Orbit ) ह्या कक्षेत भ्रमण करेल पण हे यान चंद्राभोवती गोलाकार न फिरता Halo आकारात फिरेल त्याचे चंद्राभोवतीचे अंतर देखील सतत बदलते राहील चंद्राच्या नॉर्थ पोल जवळ कमीतकमी 1000 मैल जवळील अंतरावर आणि जास्तीतजास्त 43.500 मैल दूर अंतरावरून CAPSTONE अंतराळयान चंद्राभोवती भ्रमण करेल ह्या यानाला चंद्राभोवती एक चक्कर पूर्ण करायला साडेसहा दिवस लागतील आजवर अशा आकारात एकाही अंतराळयानाने ग्रहाभोवती भ्रमण केले नाही पृथ्वी आणि चंद्र ह्यांच्यातील गुरुत्वाकर्षणीय बॅलन्स पॉईंट शोधून तेथेच हे अंतराळयान स्थिरावेल व चंद्राभोवती भ्रमण करेल त्या मुळे हे अंतराळयान चंद्राच्या प्रभाव कक्षेत किंवा पृथ्वीकडे खेचल्या जाणार नाही सहा महिने पर्यंत CAPSTONE अंतराळयान चंद्राच्या कक्षेत भ्रमण करून तेथील उपयुक्त माहिती पृथ्वीवर पाठवेल त्या नंतर नासा संस्थेतर्फे चंद्रावरील भूमीवर ह्या यानाला पाडून नष्ठ केल्या जाईल 

चार महिन्यांनी CAPSTONE अंतराळयान चंद्राच्या कक्षेत शिरून भ्रमण सुरु होईल तेव्हा नासा संस्थेतर्फे सामान्य हौशी नागरिकांना Eyes On The Solar System द्वारे ह्या यानाचे चंद्राभोवतीचे भ्रमण आभासी पद्धतीने पाहण्याची सुवर्णसंधी देण्यात येणार आहे

नासाच्या Boeing Starliner Flight Test अंतर्गत दोन अंतराळवीर स्थानकात जाणार

नासाच्या Cape Canaveral Space Force Station मध्ये Boeing Starliner अंतराळयान आणि Atlas V Rocket चे निरीक्षण करताना अंतराळवीर Suni Williams अंतराळवीर Barry Butch Wilmore आणि अंतराळवीर Mike Finke -फोटो -नासा संस्था

नासा संस्था - 16 जून 

Boeing Starliner अंतराळ यानाच्या  Crew Flight Test मोहिमे अंतर्गत अंतराळ स्थानकात जाण्यासाठी नासा संस्थेने दोन अंतराळवीरांची निवड केली आहे ह्या मोहिमेत कमांडरपदी अंतराळवीर Barry Butch Williams आणि पायलटपदी अंतराळवीर Suni Williams ह्यांची निवड करण्यात आली आहे 

नासा संस्थेने 2020 मध्येच अंतराळवीर Barry Butch Wilmore ह्यांची कमांडरपदा करिता निवड केली होती आणि 2018 मध्ये ह्या मोहिमेच्या पायलटपदासाठी अंतराळवीर Nicole Mann ह्यांची निवड केली होती पण अंतराळवीर Nicole Mann ह्यांची Space X Crew - 5 मोहिमेसाठी निवड झाल्याने त्यांच्या जागी आता अंतराळवीर Suni Williams ह्यांची पायलटपदी निवड करण्यात आली आहे Suni Williams ह्यांनी ह्या आधी Test Pilot म्हणून काम केले आहे हे दोन्ही अंतराळवीर ह्या आधी नासाच्या अंतराळ मोहिमेत सहभागी झाले होते आणि त्यांनी त्या दरम्यान स्थानकात दीर्घकाळ वास्तव्य व संशोधन केले आहे

हे दोन्ही अंतराळवीर Flight Test मोहिमेद्वारे अंतराळ स्थानकात जातील तेथे ते दोन आठवडे वास्तव्य करतील आणि तेथे सुरु असलेल्या संशोधनात सहभागी होतील सध्या जरी नियोजित वास्तव्याचा कालावधी दोन आठवडे निश्चित केला असला तरीही आगामी काळात हे वास्तव्य सहा महिन्यांपर्यंत वाढू शकते आणि सध्या हे दोघे अंतराळवीर स्थानकात जाणार असले तरी नंतर त्यांच्या सोबत तिसऱ्या अंतराळवीराला पाठवण्याचा निर्णय घेण्यात येऊ शकतो नासाचे अंतराळवीर Mike Fincke ह्यांची देखील ह्या मोहिमेसाठी निवड झाली असून सध्या ते पायलटचे ट्रेनिंग घेत आहेत आणि गरज पडल्यास स्थानकात जाण्यासाठी सज्ज आहेत नासाच्या Cape Canaveral Space Force Station येथील उड्डाणस्थळावरून Atlas V Rocketच्या साहाय्याने Boeing Starliner अंतराळयान ह्या अंतराळवीरांसह अंतराळात झेपावेल

Boeing Starliner यानाची ह्या आधीची Crew विरहित Flight Test यशस्वी झाल्यामुळे आता ह्या अंतराळयानातून अंतराळवीर अंतराळ प्रवास करणार आहेत हि मोहीम यशस्वी झाल्यानंतर Boeing Starliner अंतराळयानाचा उपयोग भविष्यकालीन अंतराळवीरांना अंतराळ स्थानकात नेण्याआणण्या साठी केला जाईल शिवाय इतर मोहिमेसाठी आणि स्थानकात सामान नेण्यासाठी कार्गोशिप म्हणूनही ह्या अंतराळयानाचा उपयोग होईल

Artemis मोहिमेतील अंतराळवीरांच्या स्पेससूट आणी Space Walk सुट तयार करण्यासाठी दोन कंपन्यांची निवड

 

 भविष्यकालीन चांद्र मोहिमेतील अंतराळवीरांनी चांद्रभूमीवर  परिधान केलेल्या Space Suitचे काल्पनिक फोटो -फोटो -नासा संस्था 

 नासा संस्था -

नासाच्या भविष्यकालीन अंतराळ मोहिमेतील अंतराळवीर आणि आर्टेमिस चांद्रमोहिमेतील अंतराळवीरांसाठी Space Suit आणि Space walk suit बनविण्यासाठी नासा संस्थेने Axiom Space आणि Collins ह्या दोन कंपन्यांची निवड केली आहे ह्या दोन कंपन्यांना भविष्यकालीन चांद्र मोहिमेसाठी आणि अंतराळवीरांसाठी चांद्रभूमीवर उतरल्यानंतर आणि Space Walk साठी लागणारे Space Suit बनविण्याचे कॉन्ट्रॅक्ट देण्यात आले आहे 

गेल्या चाळीस वर्षांपासून अंतराळमोहिमेतील अंतराळवीर वापरत असलेले Space Suit आता जुने झाले आहेत ते वारंवार दुरुस्त करावे लागतात आताचा काळ प्रगत आहे अंतराळ विश्वात नवनवीन अत्याधुनिक टेक्नॉलॉजीचा वापर केल्या जात आहे त्यामुळे आता अंतराळवीरांना देखील अत्याधुनिक नवीन तंत्रज्ञानयुक्त Space suit ची आवश्यकता भासत आहे त्या मुळेच नासा संस्थेतर्फे नाविन्यपूर्ण Space Suit बनविण्याची स्पर्धा जाहीर करण्यात आली होती त्याला अनेक कंपन्यांनी उत्स्फूर्त प्रतिसाद दिला होता

ह्या दोन्ही कंपन्या अंतराळवीरांसाठी आधीपेक्षा वेगळा नाविन्यपूर्ण आणि आवश्यक गरजांची पूर्तता करणारा Space Suit तयार करणार आहेत नासाच्या Houston येथील Johnson Space Center मधील Director Vanessa Wyche  म्हणतात ,"ह्या दोन कंपन्यांनी बनवलेल्या Space Suit मध्ये अत्याधुनिक टेक्नॉलॉजीचा वापर केल्या जाणार आहे त्या मुळे चांद्र मोहिमेतील अंतराळवीरांना चांद्र भूमीवर उतरल्यानंतर आणि भविष्य कालीन मोहिमेत तेथील संशोधन करताना यशाच्या मार्गावर नेण्यासाठी होईल आतापर्यंत अंतराळवीरांचे Space Suit गव्हर्मेंट व नासा संस्थेने डिझाईन केल्याप्रमाणे तयार केले जात होते आता नासा संस्था आणि व्यावसायिक कंपन्या मिळून हा Space Suit तयार करणार आहेत हि अंतराळविश्वातील नव्या युगाची सुरवात आहे "! नासाचा अंतराळवीरांसाठी सेफ ,सुटसुटीत आणि आवश्यक गरजांची पूर्तता करणारा अत्याधुनिक टेक्नॉलॉजीयुक्त Space Suit तयार करणे हा उद्देश आहे

ह्या दोन्ही कंपन्यांची निवड xEVAS( Exploration Extravehicular Activity Services) अंतर्गत करण्यात आली आहे  ह्या कॉन्ट्रॅक्ट अंतर्गत 2034 पर्यंतच्या कालावधीत अंताळवीरांच्या आवश्यक गरजांची पूर्तता करणारे अत्याधुनिक तंत्रज्ञानयुक्त Space Suit तयार करणे आवश्यक आहे त्या साठी 3.5अब्ज डॉलरचा खर्च अपेक्षित आहे कंपनी स्वत: हा खर्च करेल 

ह्या Space Suit चे डिझाईन नासा संस्थेतील इंजिनीअर्सची टीम आणि Expert करतील त्या मध्ये अंतराळवीरांसाठी सुरक्षित यंत्रणा त्यांना Space Walk साठी लागणारे Tools आणि इतर आवश्यक बाबींचा त्यात समावेश असेल शिवाय तो सूट सुटसुटीत असावा पृथ्वी प्रमाणेच परग्रहावरील भूमीवर अंतराळवीरांना तो Space Suit घालून सहजतेने वावरता यायला हवे ह्या सर्व बाबींची पूर्तता केल्यानंतर Space Suit बनविण्याची परवानगी देण्यात येईल शिवाय नासा संस्थेच्या आवश्यक नियमांचे पालन करणे बंधनकारक असेल सर्व अपेक्षांची पूर्ती झाल्यानंतर नासा संस्थेत Space Suit ची  चाचणी होईल आणि त्या नंतर त्यावर अंतिम शिक्का मोर्तब होईल आधी पृथ्वीवर ट्रेनिंग दरम्यान अंतराळवीर हा Space Suit वापरतील त्या नंतर अंतराळस्थानकातील अंतराळवीर Space Walk च्या वेळी आणि अंतराळ प्रवासात वापरतील त्या नंतर हा Space Suit Artemis III मोहिमेतील अंतराळवीर वापरतील 

ह्या Space Suit बनविताना नासा संस्था ह्या दोन्ही भागीदारांना आवश्यक ती मदत करेल ह्या Space Suit वर दोन्ही कंपन्यांचा मालकी हक्क असेल पण नासा त्याचा व्यावसायिक वापर करू शकेल ह्या दोन कंपन्यांची निवड झाल्या नंतर नासा संस्थेतील प्रमुख आणि संस्था प्रमुख ह्यांची मिटिंग झाली आणि त्या वेळी त्यांनी ह्या Space Suit निर्मिती बद्दल माहिती दिली आम्ही  तयार केलेला नवीन Space Suit आवश्यक बाबीची पूर्तता करेल तो सुटसुटीत,हलका, सेफ आणि नाविन्यपूर्ण असेल आणि विशेष म्हणजे अंतराळवीरांच्या मापाचा असेल असे सांगितले तो तयार करताना त्यांच्या शरीरयष्टीचा,उंचीचा विचार केल्या जाईल आणि तो घालून अंतराळवीर सहजतेने परग्रहावर फिरू शकतील 

 

Blue Origin च्या NS-21 मोहिमेचे सहा प्रवासी अंतराळपर्यटन करून परतले

 

 New Shepard NS -21 चे अंतराळप्रवासी Victor Vescovo,Victor Correa Hespanha ,Katya Echazarreata , Jaison Robinson, Hamish Harding आणि Evan Dick

Blue Origin- 4 जुन

Blue Origin च्या NS - 21अंतराळ पर्यटन मोहिमे अंतर्गत चार जुनला सहा अंतराळ प्रवासी अंतराळ प्रवास करून परतले हे प्रवासी 20 मे ला अंतराळ पर्यटनास जाणार होते पण ऊड्डानपुर्व चाचणीच्या वेळी New Shepard अंतराळ यान आणी Rocket मधील यंत्रणा अपेक्षेप्रमाणे कार्यरत न झाल्याने हे ऊड्डाण लांबले होते चार जुनला Blue Origin च्या West Texas ह्या ऊड्डाणस्थळावरुन  सकाळी 9.25 a.m.(EDT)ला New Shepard यान Rocketच्या सहाय्याने सहा प्रवाशांनासह अंतराळात झेपावले ह्या सहा प्रवाशांमध्ये Evan Dick,Katya Echazarreta,Hamish Harding,Victor Correa Hespanha ,Jaison Robinson,Victor Vescovo ह्यांचा समावेश होता ह्या सर्व प्रवाशांना ऊड्डाणपुर्व ट्रेनिंग देण्यात आले होते

आवश्यक चेकअप नंतर हे सर्व प्रवासी जेव्हा यानात बसले तेव्हा ते ऊड्डाणाची आतुरतेने वाट पहात होते खेळीमेळीच्या वातावरणात एकमेकांशी संवाद साधत होते Katya म्हणाली, "मी सात वर्षाची असल्यापासून मला अंतराळात जायचे होते ते स्वप्न आता पुर्ण होत आहे माझी आई माझी जबरदस्त फॅन आहे आता अंतराळ प्रवास करून पृथ्वीवर परतल्यानंतर मला तिच्या चेहऱ्यावरचा आनंद पाहायचा आहे " रॉकेट प्रज्वलित झाल्यानंतर अंतराळयान काही मिनिटातच आकाशात पोहोचले तेव्हा सर्वांनी एकच जल्लोष केला काही वेळाने यान रॉकेट पासून वेगळे झाले आणि अंतराळ प्रवास सुरु झाला यानाने पृथ्वी आणि अंतराळाची सिमारेषा  पार करताच सर्वांनी बेल्ट सोडून झिरो ग्रॅव्हीटीतील वजन रहित अवस्थेत तरंगण्याचा अनुभव घेतला

 

 अंतराळप्रवासा दरम्यान तरंगण्याचा अनुभव घेताना आणि Blue Origin संस्थेशी लाईव्ह संवाद साधताना अंतराळ प्रवाशी -फोटो -Blue Origin 

ह्या अंतराळप्रवासा दरम्यान सर्वांनी Blue Origin संस्थेशी लाईव्ह संपर्क साधुन त्यांना हि सुवर्णसंधी दिल्याबद्दल आनंद व्यक्त करीत त्यांचे आभार मानले काही मिनिटांचा पृथ्वी ते अंतराळ ह्या अविस्मरणीय प्रवासाचा आनंद लुटून हे प्रवासी Parachute च्या सहाय्याने पृथ्वीवर परतले तेव्हा त्यांच्या तोंडून Beautiful ! Amazing ! अशा प्रतिक्रया उमटल्या परतल्यानंतर सर्वांनीच हा अनुभव अविस्मरणीय होता! खूप आनंदायी होता आम्हाला पुन्हा जायला आवडेल कारण हा प्रवास खूप कमी वेळाचा होता असे सांगितले Jaison Robinson म्हणाले यानाच्या मोठ्या खिडकीतून अंतराळातील अंधारातून तारे,ग्रह जवळून पाहताना,खाली पृथ्वीकडे पाहतानाचा अनुभव विलक्षण होता पृथ्वीच अलौकिक सृष्ठी सौन्दर्य पाहायला मिळाल शाळेत पृथ्वी गोल आहे हे शिकवल होत पण अंतराळातून पृथ्वीकडे पाहताना ती खरच गोलाकार आहे हे प्रत्यक्षात पाहायला मिळाल हे सारच अद्भुत आहे ! आम्हाला हि संधी दिल्याबद्दल Blue Origin टीमचे आभार

Blue Origin चे Vice President Phil Joyee ह्यांनी ह्या पाचव्या यशस्वी ऊड्डाणानंतर आनंद व्यक्त केला ते म्हणाले हे यश Blue Originच्या संपूर्ण टिमचे आहे त्यांचे अथक परीश्नम,मेहनत आणी कामाप्रतीची निष्ठा ह्यामुळे हे शक्य झाले ह्या आधी चार मोहिमेतील प्रवासी अंतराळ पर्यटन करून आले आणि आता आगामी काळातील प्रत्येक अंतराळपर्यटन मोहिमेद्वारे सहा प्रवाशांना आम्ही अंतराळ पर्यटन घडवणार आहोत ह्या अंतराळप्रवासामुळे प्रवाशांना आकाशातील ग्रहतारे जवळुन पहाण्याची संधी मिळेल आपल्या पृथ्वीचे अलौकिक सौंदर्य पहाण्याचा अविस्मरणीय आनंद देखील मिळेल पृथीवरून अंतराळात पोहोचताच एका क्षणात त्यांचे आयुष्य बदलते तिथल्या झिरो ग्रॅव्हीटीत ते तरंगण्याचा अद्भुत अनुभव घेतात त्या मुळे हौशी पर्यटक अंतराळपर्यटन करण्यास उत्सुक असतात ह्या अंतराळप्रवासाचे लाईव्ह प्रसारण Blue Origin च्या Website वरून करण्यात आले होते 

Insight मंगळयानाने पाठविला शेवटचा सेल्फी

 

नासाच्या Insight Mars Rover ने पाठविलेला शेवटचा सेल्फी -फोटो -नासा संस्था (J.PL Lab)

नासा  संस्था -23मे 

नासाचे Insight Mars Rover मंगळ ग्रहावरील भूपृष्ठाखालील भागातील अंतर्गत माहिती गोळा करण्यासाठी आणि मंगळावरील पुरातन सजीवसृष्ठीच्या अस्तित्वाला दुजोरा देणारे पुरावे शोधण्यासाठी 20 नोव्हेंबर 2018 साली मंगळावर पोहोचले होते Insight मंगळ यान मंगळावरील Elysium Planitia ह्या भागात उतरले होते आजवर Insight यानाने मंगळावरील महत्वपूर्ण संशोधित माहिती पृथ्वीवर पाठविली आहे 

Insight Mars Rover ने मागच्या महिन्यात 24 एप्रिलला शेवटचा सेल्फी पाठवला आहे हा सेल्फी यानाच्या मंगळ ग्रहावरील 1,211व्या मंगळ दिवशी (Sol) काढलेला आहे ह्या सेल्फीत मंगळयानावर खूप धूळ जमलेली दिसत असून हा फोटो अस्पष्ट आहे ह्या आधी Insight यानाने 2018च्या डिसेंबर मध्ये म्हणजे मंगळावर पोहोचल्यानंतर काही दिवसातच सेल्फी काढून पाठवला होता त्यानंतर 2019 च्या एप्रिलमध्ये Insight यानाने पुन्हा सेल्फी काढून पृथ्वीवर पाठविला होता ह्या दोन्ही सेल्फीतील Insight यानाचे फोटो स्पष्ट व चांगले आले आहेत पण आताच्या सेल्फीतील Insight यानाचा फोटो पुसट,अस्पष्ट आणि धुळीने माखलेला आहे 

नासाच्या J.PL Labमधील Insight Mars Rover च्या टीम प्रमुखानी प्रसारित केलेल्या माहिती नुसार यानातील रोबोटिक आर्मद्वारे हा सेल्फी काढताना यानाला अनेकवेळा प्रयत्न करावे लागले मंगळावर झालेल्या धुळीच्या वादळामुळे Insight  यान आणि यानातील सौर पॅनलवर धूळ जमा झाली आहे त्या मुळे सौरऊर्जा निर्मितीवर परिणाम झाला आहे Insight मंगळ यानाच्या सोलर पॉवर युनिट मधून ताशी 5,000 Watt सौर ऊर्जेची निर्मिती होते पण धुळीमुळे आणि वातावरणातील बदलामुळे ह्या सौर पॅनल ची सौरऊर्जा निर्मितीची क्षमता कमी झाली असून सध्या ती दसपटीने कमी म्हणजे फक्त 500 Watt इतकी आहे त्या मुळे यानातील अत्याधुनिक स्वयंचलित यंत्रणेवर परिणाम झाला आहे आणि येणाऱ्या काही महिन्यात मंगळावरील धुळीचे प्रमाण वाढण्याची शक्यता आहे त्यामुळे वातावरणात बदल होईल आणि मंगळ ग्रहावर सूर्यप्रकाश देखील कमी पडेल अशा अवस्थेत Insight यानाची कार्यक्षमता देखील कमी होईल त्या मुळे सौर पॅनल वरील धूळ दूर करणे आवश्यक आहे पण सध्या तरी हे काम अत्यंत कठीण आहे Insight मंगळयानाच्या टीम मधील शास्त्रज्ञांनी म्हणूनच मंगळयानाच्या रोबोटिक आर्मचे काम काही काळ स्थगित करण्याचा निर्णय घेतला आहे रोबोटिक आर्मच्या ह्या स्थितीला "Retirement Pose " असे म्हणतात लवकरच अंतिम निर्णय घेण्यात येईल 

नासाच्या Marshall Space Flight Center ह्या संस्थेतून Insight मंगळयानाच्या स्वयंचलित यंत्रणेवर नियंत्रण ठेवल्या जाते नासा संस्थेतील Germany,France,UK मधील Space Center मधील टीम मधील शास्त्रज्ञ देखील त्या साठी सहकार्य करतात Insight मंगळयानाचा मंगळावरील कार्यकाळ फक्त दोन वर्षांचा होता पण त्याची कार्यक्षमता पाहून तो काळ 2022 डिसेंबर पर्यंत वाढविण्यात आला होता Insight यानाने ह्या काळात अत्यंत महत्वपूर्ण माहिती गोळा केली भूगर्भातील सॅम्पल्स गोळा केले आणि हि संशोधित माहिती आणि फोटो पृथ्वीवर पाठवले आहेत 

ह्या महिन्यात 4 मेला Insight यानाच्या मंगळावरील 1,222व्या मंगळ दिवशी  मंगळावर झालेल्या भूकंपाची माहिती व नोंद यानाने पृथ्वीवर पाठविली होती हा भूकंप 5 रिक्टर स्केल एव्हढा होता ह्या भूकंपाच्या Seismogram चा व्हिडिओ देखील यानाने पृथ्वीवर पाठविला होता

नासाचे मानवविरहित Boeing Starliner अंतराळयान अंतराळस्थानकात पोहोचले

 

             नासाचे Boeing Starliner अंतराळयान स्थानकाजवळ पोहोचल्यानंतर -फोटो -नासा संस्था 

नासा संस्था -  नासा आणी Boeing ह्यांच्या सहकार्याने बनवलेले नवे व्यावसायिक Boeing Starliner अंतराळयान विस मेला स्थानकात पोहोचले मानव विरहित Flight Test -2 अंतराळ मोहिमे अंतर्गत 19 मेला रात्री 6.54 मी. वाजता  Boeing Starliner CST-100 अंतराळयान नासाच्या फ्लोरिडा येथील Cape Canaveral Space Force Station येथील ऊड्डान स्थळावरुन Atlas V रॉकेट च्या साहाय्याने अंतराळ स्थानकात जाण्यासाठी आकाशात झेपावले आणी 31 मिनिटांनी रॉकेट पासून वेगळे होऊन अंतराळ प्रवासाच्या पहिल्या टप्प्यात पोहोचले त्या नंतर अंतराळयान स्थानकाच्या दिशेने अंतराळ प्रवासास निघाले Starliner अंतराळयान 20 मेला 8.28 p.m.ला स्थानकाच्या समोरील भागातील Harmony Module जवळ पोहोचले आणि 11.45a.m.ला अंतराळस्थानकातील अंतराळवीरांनी Boeing Starliner आणि स्थानक ह्यांच्यातील Hatching प्रक्रिया पार पाडली 

अमेरिकेची अमेरिकन भूमीवरून अमेरिकन निर्मित अंतराळ यानातून अंतराळवीरांना स्थानकात नेण्याआणण्याची मोहीम पुन्हा सुरु झाल्यानंतर नासा आणि Space X crew Dragon ह्यांच्या सहकार्याने सुरु झालेले Space X Crew Dragon अंतराळयान चारवेळा अंतराळवीरांसह अंतराळस्थानकात जाऊन आले ह्या व्यावसायिक अंतराळयान मोहिमेच्या यशानंतर नासा आणि Boeing ह्यांच्या सहकार्याने Boeing CST-100 Starliner अंतराळयानाची निर्मिती करण्यात आली ह्या यानाची उड्डाण पूर्व पहिली चाचणी यशस्वी झाल्यानंतर आता मानवविरहित दुसरी उड्डानचाचणी घेण्यात आली आहे ह्या अंतराळयानाचा उपयोग भविष्यकालीन अंतराळ मोहोमातील अंतराळवीरांना अंतराळ स्थानकात नेण्याआणण्यासाठी होणार आहे त्यामुळेच अंतराळवीरांनी अंतराळप्रवास करण्याआधी ह्या यानात काही त्रुटी राहिल्या आहेत का ?हे तपासून पाहणे आवश्यक होते त्यासाठी हे मानवविरहित यान अंतराळस्थानकात पाठवण्यात आले आहे ह्या यानाचा उपयोग व्यावसायिक अंतराळ मोहिमांसाठी आणि त्यातील अंतराळवीरांसाठीही होणार आहे 

Boeing Starliner अंतराळ यान मानवविरहित असले तरीही त्यातून अंतराळवीरांसाठी लागणारे आणि अंतराळ स्थानक आणि तेथे सुरु असलेल्या संशोधनासाठीचे आवश्यकअसलेले 500 टन सामान स्थानकात पाठवण्यात आले आहे आणि  25 मेला Boeing Starliner अंतराळयान पृथ्वीवर परत येण्यासाठी निघेल तेव्हा त्यामधून जवळपास 600 पौंड सामान परत पाठवण्यात येईल त्यामध्ये स्थानकातील नको असलेल्या सामानासोबत स्थानकातील अंतराळवीरांना श्वासोच्छवासासाठी लागणारे Oxygen पुरवणाऱ्या Oxygen Recharge System (NORS) Tanks चा समावेश आहे हे Tanks पृथ्वीवर दुरुस्त करून पुन्हा स्थानकात पाठवण्यात येणार आहेत 

नासाचे Administrator Bill Nelson ह्यांनी हि मोहीम यशस्वी झाल्यानंतर समाधान व्यक्त केले ते म्हणाले हे ह्या टीममधील सर्वांचे यश आहे त्यांची मेहनत धैर्य आणि कामातील निष्ठा ह्या मुळे हे यश मिळाले आहे त्यांनी त्यांच्या नाविन्यपूर्ण कामाने अमेरिकेचे नाव अंतराळ विश्वात प्रगतीपथावर नेले आहे ह्या Boeing Starliner यानाच्या सेवेमुळे भविष्यकालीन अंतराळमोहिमेतील अंतराळवीरांना अंतराळप्रवास करणे सोपे होईल हि दुसरी मानवविरहित यशस्वी अंतराळयान उड्डाण टेस्टअंतराळविश्वात मैलाचा दगड ठरेल आणि अंतराळवीरांच्या स्वतंत्रपणे स्थानकात जाण्यासाठीच्या अंतराळप्रवासाचा शुभारंभ ठरेल 

नासाच्या Associate Administrator Kathryn Leuder ह्यांनी देखील आनंद व्यक्त केला ह्या असामान्य यशस्वी उड्डाणाबद्दल आम्ही Boeing Starliner टीमचे आभारी आहोत ह्या मोहिमेत सर्वांनी एकत्रित काम करून हि मोहीम यशस्वी केली आहे आगामी काळात Boeing Starliner अंतराळ यानातून अंतराळ प्रवास करणे अंतराळवीरांना सोयीचे होईल ह्या मानाविरहित Boeing Starliner अंतराळयानाच्या उड्डाण सोहळ्याचे नासा T.V. वरून लाईव्ह प्रसारण करण्यात आले होते आणि सामान्य हौशी नागरिकांना सोशल मीडियावरून व्हर्च्युअली सहभागी होण्याची संधीही देण्यात आली होती