नासाच्या Axiom -4 मोहिमेतील चार अंतराळवीर आठ जूनला स्थानकात जाणार

 

नासाच्या Axiom -4 मोहिमेतील युरोपियन अंतराळवीर Stawosz Uznansk नासाच्या अंतराळवीर Peggy Whitson इसरोचे  भारतीय अंतराळवीर शुभांशु शुक्ला आणि हंगेरियन अंतराळवीर Tibor Kapu -फोटो -नासा संस्था

 

नासा संस्था -27 मे 

अमेरिकेने अंतराळ विश्वातील अंतराळवीरांच्या अंतराळ प्रवासासाठी आणि अंतराळयान बनविण्यासाठी व्यावसायिक कंपन्यांना परवानगी दिल्यानंतर Space X कंपनीने ह्या मोहिमेत सहभागी होत शुभारंभ केला आणि Crew Dragon अंतराळ यानातून अंतराळवीरांना अनेकदा सुरक्षित अंतराळ प्रवास घडवत हि मोहीम यशस्वी केली त्या नंतर Axiom Space कंपनीनेही ह्या व्यावसायिक अंतराळ मोहिमेत पदार्पण केले आणि तीन वेळा ह्या मोहिमेतील अंतराळवीरांना सुरक्षितपणे स्थानकात नेऊन आणले आता नासाच्या Axiom -4 मोहिमेतील चार अंतराळवीर स्थानकात वास्तव्यास जाणार आहेत 

Axiom -4 मोहिमे अंतर्गत नासाच्या अंतराळवीर आणि Axiom Space कंपनीच्या Human Space Flight Director Peggy Whitson,भारतीय अंतराळ संस्था इसरोचे अंतराळवीर शुभांशु शुक्ला,युरोपियन अंतराळवीर Stawosz Uznanski Wisniewski (Poland ) आणि हंगेरीचे अंतराळवीर Tibor Kapu हे चार अंतराळवीर स्थानकात वास्तव्यासाठी जाणार आहेत ह्या मोहिमेत अंतराळवीर Peggy Whitson ह्या कमांडरपद तर शुभांशु शुक्ला हे पायलट पद सांभाळणार असून पोलंडचे अंतराळवीर Stawosz आणि हंगेरीयन अंतराळवीर Tibor Kapu हे दोघे मिशन स्पेशॅलिस्ट पद सांभाळणार आहेत

हे चार देशातील चार अंतराळवीर आठ जूनला 14 दिवसांच्या वास्तव्यासाठी स्थानकात जाणार आहेत नासाच्या फ्लोरिडा येथील Kennedy Space Center येथील उड्डाणस्थळावरून  Space X Crew Dragon अंतराळ यान ह्या चार अंतराळवीरांसह 9.11a.m.ला अंतराळ स्थानकात जाण्यासाठी अंतराळात उड्डाण करेल ह्या व्यावसायिक मोहिमेत नासा आणि भारतीय अंतराळसंस्था ह्यांच्या सहकार्याने प्रथमच इसरोचे  भारतीय अंतराळवीर शुभांशु शुक्ला सहभागी होणार आहेत पोलंड आणि हंगेरीचे अंतराळवीर देखील ह्या मोहिमेत पहिल्यांदाच सहभागी झाले आहेत 

हे मल्टिनॅशनल अंतराळवीर त्यांच्या 14 दिवसांच्या वास्तव्या दरम्यान अंतराळातील ह्या फिरत्या स्थानकातील झिरो ग्रॅव्हिटीतील लॅब मध्ये सुरु असलेल्या सायंटिफिक संशोधनात सहभागी होणार आहेत आणि 60 वेगवेगळे अत्याधुनिक संशोधनात्मक सायंटिफिक प्रयोग करणार आहेत 

Axiom -4 मोहिमेतील नासाच्या माजी अंतराळवीर Peggy Whitson अनेकवेळा स्थानकात वास्तव्यास गेल्या असून त्यांनी एक वर्ष सलग स्थानकात राहण्याचा विक्रम प्रस्थापित केला आहे त्या म्हणतात," Axiom मोहिमेतील विविध देशांच्या अंतराळवीरांसोबत काम करण्याचा अनुभव खूप छान आहे हे अंतराळवीर बुद्धिमान आहेत अंतराळविश्वातील संशोधन करण्याचा त्यांचा दृष्टिकोन नवा आहे त्यांच्या देशाच्या ह्या व्यावसायिक सहभागामुळे आमच्या मोहिमेला संशोधन करताना मदत मिळेल अंतराळ विश्वात व्यावसायिक दृष्ठीने औद्योगिक प्रगती होईल शिवाय त्यांच्या देशातील भावी पिढीला ह्या अंतराळविश्वात करिअर करताना प्रेरणा मिळेल आणि ह्या अमर्याद अंतराळ विश्वात संशोधन करण्यासाठीची पाऊलवाट मिळेल!" 

ह्या आधी 2022एप्रिल मध्ये Axiom-1 मोहिमेतील अंतराळवीरांनी स्थानकात 17 दिवस वास्तव्य केले होते 2023 मध्ये Axiom -2 मोहिमेत चार अंतराळवीरांसह  Peggy Whitson ह्यांनी कमांडरपद सांभाळत आठ दिवस स्थानकात वास्तव्य करीत हि मोहीम यशस्वी केली आणि 2024 च्या जानेवारी महिन्यात Axiom -3 मोहिमेतील अंतराळवीरांनी स्थानकात 18 दिवस वास्तव्य केले होते 

अंतराळातील ह्या फिरत्या अंतराळस्थानकातील झिरो ग्रॅव्हीटीतील प्रयोगशाळेत गेल्या चोवीस वर्षांपासून विविध देशांचे अंतराळवीर सतत जातात,तेथे सुरु असलेल्या संशोधनात सहभागी होतात आणि नवनवीन शोध लावतात पृथ्वीवर करता येत नाहीत अशा पृथ्वी संरक्षण,मानवी आरोग्यासाठी उपयुक्त आणि औद्योगिक विकासासाठीच्या संशोधनात सहभागी होतात स्थानकातील विपरीत वातावरणाचा मानवी आरोग्यावर होणाऱ्या परिणामाची संशोधित माहिती गोळा करतात अंतराळस्थानक म्हणजे अंतराळविश्वातील व्यावसायिक अर्थव्यवस्था विकसित करणारी Sprigboard आहे आणि ती अधिक सशक्त करण्याचे नासाचे द्येय आहे त्यासाठी ह्या व्यावसायिक संस्थेच्या सहकार्याने अंतराळ मोहिमा कमी खर्चात सुरक्षित आणि नियमित करण्याचा नासाचा उद्देश आहे ह्याचा उपयोग भविष्यकालीन मंगळ आणि दूरवरच्या अंतराळ मोहिमेसाठी होईल असे नासा संस्थेतील ISS Program Manager Dana Weigel म्हणतात,"आम्ही ह्या व्यावसायिक मोहिमेच्या यशस्वी सहभागामुळे आनंदित झालो आहोत आणि Axiom च्या नियमित व्यावसायिक सेवा सुरु करण्यासाठी उत्सुक आहोत "! 

नासाच्या Perseverance मंगळयानाने मंगळभुमीवरील नवीन भागात घेतलेल्या खडकांच्या नमुन्यात चिकणमातीचे अंश

 

 नासाचे Perseverance मंगळयान 13  मे ला Witch Hazel Hill ह्या भागातून मंगळ भूमीवरील Krokodillen ह्या भागात प्रवेश करताना -फोटो -नासा संस्था

नासा संस्था- 23 मे 

नासाचे Perseverance मंगळयान गेल्या चार वर्षांपासून मंगळभुमीवर कार्यरत आहे मंगळभुमीवरील पुरातनकालीन सजीवसृष्टिच्या अस्तित्वाला दुजोरा देणारे पुरावे,आटलेले पाण्याचे स्त्रोत आणी भविष्यकालीन मानवासहित मंगळ मोहिमेतील अंतराळवीरांना राहण्यायोग्य तेथील पृथ्वीसारख्या पोषक वातावरणाचा शोध घेत आहे शिवाय मंगळावरील भुगर्भातील आणी भुमीवरील उत्खनन करून खडक,माती,वाळू यांचे नमुने गोळा करत आहे ह्या यानाने आतापर्यंत अत्यंत ऊपयुक्त आणि महत्वपूर्ण संशोधीत माहिती मिळवली आहे 

सध्या Perseverance मंगळयान मंगळभुमीवरील नवीन भागात पोहोचले आहे ह्या भागाला शास्त्रज्ञांनी Krokodillen असे नाव दिले असून हे नाव Norway येथील Prins Karls Forland ह्या डोंगर रांगेतील एका कड्याच्या नावावरून ठेवले आहे मंगळावरील हा भाग डोंगराळ आहे आणी त्याच्या पायथ्याशी मंगळावरील पुरातन कालीन खडकात चिकणमातीचे अंश सापडले आहेत 

Jezero Crater च्या पायथ्याशी दक्षिण आणी पश्चिमेकडील 73 एकर जागेत व्यापलेल्या ह्या पाठारी भागातील खडकांची रचना पुरातन कालीन आहे त्यामुळे नासाच्या मंगळ मोहिमेतील टिममधील शास्त्रज्ञांना येथील खडकांचे नमुने गोळा करून संशोधीत माहिती मिळवण्याची ईच्छा होती गेले पाच महिने मंगळावर वादळ होते त्यामुळे हे काम आता पुन्हा सुरु झाले आहे असे Caltech Pasadona येथील ह्या मोहिमेचे प्रमुख शास्त्रज्ञ Ken Farley   म्हणतात ह्या आधी Witch Hazel Hill ह्या भागात घेतलेली संशोधीत माहिती ऊपयुक्त ठरली आहे तितकिच ह्या नव्या भागातील संशोधीत माहिती  देखील ऊपयुक्त ठरेल अशी आम्हाला खात्री वाटते 

ह्या भागात केलेल्या उत्खननात सुरवातीलाच घेतलेल्या खडकांच्या नमुन्यात चिकणमातीचे अंश सापडले आणि चिकणमाती तयार होण्यासाठी पाण्याची आवश्यकता असते मंगळावर प्राचीन काळात पडलेल्या पावसाच्या पाण्यात वाहून आलेला गाळ माती आणि वाळू ह्या पासून हे खडक निर्माण झाले असावेत किंवा ह्या खडकांचे थर कदाचित तेथे अस्तित्वात असलेल्या पाण्याच्या प्रवाहातील गाळामुळेही तयार झाले असावेत त्या मुळे मंगळावर पुरातन काळी पाण्याचे अस्तित्व असल्याचे संकेत मिळतात आणि पाणी असेल तर तेथील वातावरण सजीव सृष्ठीला पोषक असेल आणि तेथे सजीवांचे अस्तित्वही असेल म्हणूनच इथे आणखी उत्खनन केल्यास आणि त्यातील खडकात चिकणमातीचे अंश असल्यास ह्या मताला पृष्ठी मिळेल पृथ्वीवरील चिकणमातीत सजीवांच्या निर्मितीला आवश्यक असलेले ऑरगॅनिक घटक असतात आणि चिकणमातीयुक्त खडकात पुरातन जीवाष्म सुरक्षित राहतात ह्या भागातील ह्या खडकांच्या सखोल संशोधनानंतर त्या मधील खनिज आणि पाण्याचे अंश सापडलॆ तर मंगळावर प्राचीन काळी सजीव सृष्ठी अस्तित्वात होती आणि कालांतराने ती नष्ठ होत गेली हे सिद्ध होईल असे शास्त्रज्ञांचे मत आहे

हे खडक मंगळग्रहावरील उत्क्रांतीच्या काळात तयार झाले असतील मागच्या वर्षी Cheyava Falls ह्या भागात असलेल्या खडकात देखील असे पाण्याचे अंश सापडले होते 2024 च्या जुलै मध्ये सापडलेल्या खडकांची रचना देखील अशीच आहे आणि त्यात रासायनिक घटक आहेत ह्या खडकांच्या रचना पाहून त्यांची निर्मिती खूप प्राचीन काळी Jezezero Crater च्याही आधीच्या काळात झाली असावी त्या काळी तेथे कदाचित सजीवांचे अस्तित्वही असेल मंगळावरील Krokodillen भागाची निर्मिती Noachian काळात झाली असावी ह्या भागाच्या बाहेरील कडांमध्ये Olivine आणि Carbonate युक्त खडक आढळले आहेत हे खडक मंगळावरील भूगर्भीय घडामोडीच्या वेळी भूगर्भातून बाहेर पडलेल्या Magma पासून तयार झाले असावेत पृथ्वीवरील Carbonate युक्त खडक खनिजे आणि द्रवरूपातील  कार्बन डाय ऑक्साईड आणि पाण्यापासून तयार होतात आणि त्यातील खनिजे जीवाष्म संरक्षित करतात 

9 मे ला मंगळावरील 1,500 व्या मंगळ दिवशी Perseverance मंगळ यानाने हे खडक शोधले आहेत आतापर्यंत Perseverance यानाने दोन खडकांचा चुरा आणि मातीचे नमुने तीन वातावरणीय आणि इतर नमुने गोळा केले आहेत ह्या आधी खडकांच्या नमुन्यांच्या 25 ट्यूब्स भरून सील केल्या आहेत ह्या टीम मधील शास्त्रज्ञांनी Perseverance यानातील स्वयंचलित यंत्रणेद्वारे  त्यातील काही ट्यूब्स रिकाम्या आणि काही नमुने सील न करता भरले आहेत जर ह्या पुढील भागात आणखी काही सजीवसृष्ठीच्या अस्तित्वाचे सबळ पुरावे मिळाल्यास त्या ठिकाणचे  नमुने रिकाम्या ट्यूब्स मध्ये भरता येतील आणि सील न केलेल्या ट्यूब्स मधून आधीचे नमुने काढता येतील असा विचार शास्त्रज्ञांनी केला आहे

गेल्या चार वर्षांपासून Perseverance मंगळयानाद्वारे हे नमुने गोळा केल्या जात असून प्रत्येक ट्यूबमध्ये महत्वपूर्ण संशोधित माहिती आहे असे नासाच्या JPL Lab California  संस्थेतील ह्या मोहिमेतील शास्त्रज्ञ Katie Stack Margan म्हणतात

नासा संस्थेतील Lab मध्ये अंतराळस्थानकातील संशोधना अंतर्गत लावण्यात आलेल्या Lettuce ची कापणी

 

 नासाच्या Kennedy Space Center मधील लॅब मध्ये उगवलेल्या Lettuce च्या रोपाची पाने तोडताना टीममधील शास्त्रज्ञ -फोटो -नासा संस्था

 

नासा संस्था- 16 मे 

अंतराळ स्थानकातील झीरो ग्रव्हिटित वास्तव्य करणाऱ्या अंतराळवीरांना पृथ्वीवरुन येणाऱ्या अन्न,भाजी फळांवर अवलंबून रहावे लागते त्यांना प्रीझर्व केलेल्या भाज्या व अन्न खावे लागते पुरेसे जीवनसत्त्वयुक्त अन्न न मिळाल्याने त्यांच्या शरीरावर विपरीत परिणाम होतो अंतराळवीरांना ताजे व पोषक अन्न मिळावे म्हणून नासा संस्थेतील शास्त्रज्ञ सतत प्रयत्न करत असतात त्या साठी स्थानकात पृथ्वीसारखी वातावरण निर्मिती करुन कृत्रीम व्हेजी चेंबर तयार करण्यात आला आहे ह्या मोहिमे अंतर्गत वेगवेगळे व्हेजी प्रोजेक्ट राबविण्यात येत असुन आतापर्यंत अंतराळविरांनी त्यात अनेक भाजी फुले व धान्याची यशस्वी लागवड करून त्याचा आस्वादही घेतला आहे अंतराळ मोहिमेतील अंतराळवीर स्थानकातील वास्तव्या दरम्यान संशोधन व इतर कामातून मोकळा वेळ काढून ह्या रोपांची निगा राखतात आणि त्यांचे वेळोवेळी निरीक्षण नोंदवून संशोधीत माहिती गोळा करतात

नासाच्या ह्या मोहिमेतील Plant habitat -07 ह्या प्रोजेक्ट अंतर्गत स्थानकात आणी पृथ्वीवरील नासाच्या Florida येथील  Kennedy Space Center मधील अत्याधुनिक लॅब मध्ये   Outredgeous Romine Lettuce ची रोपे लावण्यात आली होती त्यांची वाढ आता पूर्ण झाली असून नुकतीच नासाच्या ह्या मोहिमेतील टीमने Lettuce च्या पानांची कापणी केली आहे 

2014 मध्ये पहिल्यांदा स्थानकात Romine Lettuce ची रोपे पाठवण्यात आली आणि स्थानकातील Veggie चेंबर मध्ये हि रोपे लावण्यात आली होती तेव्हा त्याची वाढ होऊन त्याला भरपूर पानेही आली आणि अंतराळस्थानकात वास्तव्यास असणाऱ्या अंतराळवीरांनी त्याचा आस्वादही घेतला त्यातील काही पाने त्यांनी येताना पृथ्वीवरही आणली होती अंतराळ मोहिमेतील अंतराळवीरांनी ह्या रोपांची काळजी घेतली आणि झिरो ग्रॅविटीत वाढणाऱ्या ह्या रोपांचे संशोधनात्मक निरीक्षणही नोंदवले होते त्याच जातीच्या Lettuce ची हि रोपे आहेत Lettuce ची कोवळी ताजी पाने सलाद साठी वापरली जातात त्या मध्ये  मानवी शरीराला आवश्यक जीवनसत्वे असून पोषक आहेत

Plant Habitat -07 प्रोजेक्ट अंतर्गत  24 एप्रिल 2025 ला काही रोपे Space X -31 Cargoship मधून स्थानकात पाठविण्यात आली असून इथे नासा संस्थेतील अत्याधुनिक लॅब मधील व अंतराळ स्थानकातील झिरो ग्रॅव्हीटीतील पृथ्वीसारख्या कृत्रिम वातावरणात हि रोपे कशी वाढतात अंतराळातील विपरीत वातावरणात कमीजास्त पाण्यात वाढताना त्यांच्यात काय बदल होतात त्यांच्यातील पोषक तत्वांवर आणि Microbiome मध्ये काय फरक पडतो ह्याचे सूक्ष्म निरीक्षण नोंदवून सखोल संशोधन करण्यात येत  आहे ह्या संशोधनाचा उपयोग भविष्यकालीन  दूरवरच्या अंतराळमोहिमेतील अंतराळवीरांना आणि चंद्र आणि मंगळ मोहिमेतील मानवी वास्तव्यातील अंतराळवीरांना होईल

अंतराळ स्थानकाच्या कामासाठी नासाच्या अंतराळवीर Anne McClainआणी Nicole Ayers ह्यांचा Space walk संपन्न

 

नासाच्या अंतराळवीर Nicole Ayers आणि Anne McClain स्थानकाच्या रशियन सेगमेंट मधील Port Truss ह्या भागात  Space Walk करताना -फोटो -नासा संस्था

 नासा संस्था - 1 मे

नासाच्या अंतराळवीर Anne McClain आणी Nicole Ayers ह्यांनी स्थानकाच्या तांत्रिक कामासाठी स्पेसवॉक केला ह्या दोघी सकाळी 9 वाजुन 5 मिनिटाला स्पेसवॉक करण्यासाठी स्थानकाबाहेर पडल्या आणी दुपारी 2 वाजुन 49 मिनिटांंनी स्पेसवॉक पूर्ण करून स्थानकात परतल्या 

  

                        नासाच्या अंतराळवीर Anne McClain आणि अंतराळवीर Nicole Ayers

पाच तास चव्वेचाळीस मिनिटांच्या ह्या स्पेसवॉक मध्ये ह्या दोघी अंतराळविरांनी अंतराळ स्थानकाच्या बाहेरील भागातील Communication Antenna दुसरीकडे प्रस्थापित केला आणी पुढील स्पेसवॉकसाठीची तयारी करून ठेवली त्यांनी स्थानकाच्या रशियन सेगमेंट मधील Port Truss ह्या भागात काही तांत्रिक कामे केली त्यांनी Solar Rollout Arrey (IROSA) fix करण्यासाठी Bracket बसविले पुढील मोहिमेत पृथ्वीवरून Space X Dragon मधुन हे Solar Arrey स्थानकात पाठविण्यात येणार आहेत त्यासाठी हि पुर्व तयारी करण्यात आली आहे शिवाय ह्या दोघींनी स्थानकाबाहेर Jamper Cable wire ची जोडी देखील Fix केली ह्या कामामुळे स्थानकाला पुरवठा होणाऱ्या ऊर्जा आणि विजनिर्मिती क्षमतेत तीस टक्क्यांनी वाढ होईल सध्या स्थानकात 160 KW विजनिर्मिती होते ती क्षमता 215 KW पर्यंत वाढेल 

ह्या दोघींनी ह्या स्पेसवॉकची तयारी आधीच करून ठेवली होती त्यांनी त्यांचे स्पेससुट लिकेज चेक केले चार्ज केले स्पेसवॉक साठी लागणारे हार्ड वेअर व इतर साहित्य चेक केले अंतराळवीर Anne McClain ह्यांनी ह्या स्पेसवॉक साठी लाल रंगाच्या रेशा असलेला स्पेससुट परीधान केला होता त्यांच्या आजवरच्या अंतराळ कारकिर्दीतला स्थानकाच्या कामासाठी केलेला त्यांचा हा तिसरा स्पेसवॉक होता अंतराळवीर Nicole Ayers ह्यांनी ह्या स्पेसवॉक साठी परीधान केलेला स्पेससुट रेशा विरहित होता त्यांचा हा पहिलाच स्पेसवॉक होता 

आजवरचा स्थानकाच्या कामासाठी अमेरिकन अंतराळवीरांनी केलेला हा 93 वा तर नासाच्या अंतराळवीरांनी स्थानकाच्या तांत्रिक कामासाठी केलेला हा 275 वा स्पेसवॉक होता

नासाचे अंतराळवीर Don Pettit रशियन अंतराळवीर Alexy Ovchinin आणि Ivan Vagner स्थानकातून पृथ्वीवर परतले

 

 नासाच्या अंतराळ मोहीम 71/72 मधील अंतराळवीर सोयूझ MS -26 अंतराळयानातून पृथ्वीवर खाली उतरताना -फोटो -नासा संस्था

नासा संस्था -25 एप्रिल 

नासाच्या अंतराळ मोहीम 71/72 चे तीन अंतराळवीर Don Pettit रशियन अंतराळवीर Alexy Ovchinin आणि Ivan Vagner स्थानकातील सात महिन्यांचे वास्तव्य संपवून वीस एप्रिलला पृथ्वीवर परतले आहेत विशेष म्हणजे अंतराळवीर Don Pettit ह्यांचा वीस तारखेला 70 वा वाढदिवस होता पृथ्वीवर परतल्यावर ते थोडेसे थकले होते पण नंतर ते नॉर्मल झाले

हे अंतराळवीर वीस तारखेला संद्याकाळी 5.57 मिनिटाला पृथ्वीवर येण्यासाठी स्थानकातून बाहेर पडले आणि संद्याकाळी 9.20 मिनिटाला (स्थानिक वेळ सकाळी 6.20 मिनिटे ) पृथ्वीवर परतले ह्या तीन अंतराळवीरांसह सोयूझ MS-26 अंतराळयान कझाकस्थानातील Dzhezkagan येथे पॅराशूटच्या साहाय्याने खाली उतरले नासाच्या रिकव्हरी टीमने ह्या अंतराळवीरांना अंतराळ यानातून बाहेर आणले टीम मधील डॉक्टरांनी त्यांचे प्राथमिक चेकअप केले त्या नंतर त्यांना रुटीन Postlanding मेडिकल चेकअप साठी कझाकस्थानातील  Recovery Staging area Karaganda येथे नेण्यात आले ह्या सर्व अंतराळवीरांना फायनल चेकअप नंतर नासाच्या विमानाने त्यांच्या गावी पाठवण्यात आले 

 

नासाचे अंतराळवीर Don Pettit आणि सहकारी अंतराळवीर पृथ्वीवर परतल्यानंतर अंतराळवीर Pettit ह्यांना अंतराळयानातून बाहेर आणताना रिकव्हरी टीममधील सदस्य -फोटो नासा संस्था

निघण्याआधी ह्या अंतराळवीरांचा स्थानकात  Change The Commmond Ceremony कायर्क्रम पार पडला  स्थानकाचे कमांडर Alexy ह्यांनी स्थानकाची सूत्रे अंतराळवीर Onishi ह्यांच्या हाती सोपवली आणि आपल्या ह्या स्थानकाचा नीट सांभाळ कर असे म्हटले त्या वेळी अंतराळवीर Alexy आणि Onishi ह्यांनी त्यांच्या मैत्रीला उजाळा दिला "आपण 2016 मध्ये भेटलो तेव्हा पासून एकत्र आहोत नासाच्या अंतराळ मोहीम -48 मध्ये आपण एकत्र होतो एकत्र संशोधन केल खूप छान मजेत वेळ घालवला असे म्हणत नासा संस्थेतील मान्यवर व टीम मधील सर्वांचे आभार मानले त्यांनी त्यांच्या सहकारी अंतराळवीरांचेही आभार मानले आपण सारे मिळून केलेल वास्तव्य,संशोधन सतत आठवणीत राहील त्या बद्दल आभार !

अंतराळवीर Onishi ह्यांनी देखील Alexy ह्यांचे आभार मानले ते म्हणाले ," तुझ्या हातून स्थानकाची हि चावी घेताना मला आनंद होत आहे हा माझा बहुमान आहे स्थानक खूप महत्वपूर्ण आहे अंतराळ स्थानकात जाण,तिथे वास्तव्य करण आणि संशोधन करण सोप नाही इथे अंतराळवीर नियमित येजा करतात वास्तव्य करतात नवनवीन संशोधन करतात हा अनुभव अमूल्य आहे पिढ्यानपिढ्या ह्या मोहिमा सुरु राहतील त्या साठी नासा संस्थेचे आभार तुझ्या सोबतचा अनुभव रॉकिंग होता  !"  

  

अंतराळ स्थानकातून निघण्याआधी Change The Commamd Ceremony कार्यक्रमात अंतराळवीर Alexy Ovchinin स्थानकाची चावी जपानी अंतराळवीर Takuya Onishi ह्याच्या हाती सोपवताना -फोटो -नासा संस्था 

हे तीनही अंतराळवीर 17 सप्टेंबर 2024 मध्ये स्थानकात राहायला गेले होते आता सात महिन्यांनी पृथ्वीवर परतले आहेत ह्या अंतराळवीरांनी स्थानकात 220 दिवस वास्तव्य केले अंतराळवीर Pettit चवथ्यांदा स्थानकात वास्तव्यास गेले होते त्यांच्या ह्या चार वेळच्या अंतराळ कारकिर्दीत त्यांनी स्थानकात 590 दिवस वास्तव्य केले त्यांनी त्यांच्या स्थानकातील वास्तव्या दरम्यान स्थानकात सुरु असलेल्या सायंटिफिक संशोधनात सहभाग नोंदवला त्यांनी Metal 3D printing Capabilities,Advance Water Sanitization Technologies Explore,स्थानकातील झिरो ग्रॅव्हीटीतील वातावरणातील पाण्याच्या कमीजास्त उपलब्धतेत रोपांची लागवड आणि वाढीवर संशोधित माहिती गोळा केली शिवाय स्थानकातील वातावरणात गोलाकार पेटणाऱ्या अग्नीच्या ज्योती संदर्भातील संशोधित निरीक्षण नोंदवले आणि ह्या कामातून मिळालेल्या मोकळ्या वेळात काही युनिक सायंटिफिक प्रयोग केले आणि अंतराळातील फोटो काढून ते सोशल मीडियावर सर्वांसाठी प्रकाशित केले

अंतराळवीर Ovchinin हे देखील चवथ्यांदा स्थानकात राहायला गेले होते त्यांनी त्यांच्या चारवेळच्या अंतराळवारीत स्थानकात 595 दिवस वास्तव्य केले अंतराळवीर Vagner हे दुसऱ्यांदा स्थानकात राहायला गेले होते त्यांनी त्यांच्या दोनवेळच्या अंतराळ कारर्कीर्दीत स्थानकात 416 दिवस वास्तव्य केले आणि तेथील संशोधनात सहभाग नोंदवला 

महिला स्पेशल अंतराळ पर्यटनानंतर महिला पर्यटकांच्या उत्स्फूर्त प्रतिक्रिया

 

 

 

Blue Origin -15 एप्रिल

 Blue Originच्या ह्या महिला स्पेशल अंतराळ पर्यटनाचे लाईव्ह प्रसारण ब्लू ओरिजिनच्या website वरून करण्यात आले त्या वेळी संस्थेतील मान्यवर तेथे उपस्थित होते Blue ओरिजिनच्या Host-Cararissa Thompson ह्यांनी उड्डाणा आधी आणि नंतर ह्या महिलांशी संवाद साधला आणि त्यांची अंतराळ पर्यटना आधीची  आणि पर्यटनावरून परतल्यानंतरची मनस्थिती जाणून घेतली ह्या पर्यटनाचा अनुभव कसा होता हेही जाणून घेतले तेव्हा काही क्षण त्या निशब्द झाल्या त्यांना भावना अनावर झाल्या त्याच्या डोळ्यातून आनंदाश्रू बाहेर पडले 

 

केटी पेरी - ह्यांनी प्रतिक्रिया व्यक्त करताना सोबत नेलेले डेझीचे फुल दाखविले त्या म्हणाल्या,"माझ्या मुलीचे नाव डेझी आहे डेझीचे हे फुल मी सोबत नेले होते कारण हे फुल कुठेही कशाही परिस्थितीत तग धरून उगवते भिंतीच्या दगडाच्या फटीत सिमेंट मध्ये कठीण परिस्थितीवर मात करून फुलणारे ताजे टवटवीत नाजूक लवचिक असणारे हे फुल सामर्थ्याचे स्त्री शक्तीचे प्रतीक आहे आणि पृथ्वीप्रती आदरांजली अर्पण करण्यासाठी हे फुल मला योग्य वाटले  अंतराळातून परतल्यावरही पहा ते कसे टवटवीत राहिले आहे त्याची जपणूक करण्याची गरज आहे अंतराळातील पर्यटनाचा हा अनुभव अद्भुत होता अंतराळातून पृथ्वी सोंदर्य पाहण्याचा क्षण विलक्षण होता ! तिथे गेल्यावर मला आपल्यावर प्रेम करणाऱ्यांची,माझ्यातल्या  ममत्वाची जाणीव झाली फक्त महिला अंतराळ प्रवाशी पर्यटनाची हि सामुदायिक ऊर्जा भविष्यकालीन महिलांना अंतराळ पर्यटनासाठी आणि अद्भुत जगाचा आनंद घेण्यासाठी प्रेरित करेल आपण हे सार फक्त तिथेच अनुभवू शकतो हे तारे चंद्र अंतराळ सारच अद्भुत ! अविश्वसनीय आहे! पेरी ह्यांनी Blue Origin च्या New Shepard यानाला देवदूताची उपमा दिली आहे त्यांचे प्रतीक चिन्ह देखील पंख आहे अस वाटत होत कि माझी आई पंख पसरून मला हाक मारतेय आज माझ्या मुलीने देखील मला अंतराळात उड्डाण करताना पाहिल ती इथे हजर होती हा आनंद हा क्षण अविस्मरणीय आहे 

लॉरेन - "माझ्या भावना अनावर झाल्या आहेत डोळ्यातून अश्रू येत आहेत सहसा असे होत नाही हा क्षण निशब्द करणारा आहे ह्या अंतराळ पर्यटनाच्या अद्भुत अनुभवासाठी देवाचे आणि Blue Origin टीमचे आभार मानायला हवेत ह्या टीममधील सर्वजण अंतराळ पर्यटनासाठी खूप मेहनत घेतात अंतराळात आम्ही सर्वजणी एकत्र होतो आमच्या भावना सारख्या होत्या अंतराळातील चंद्र पूर्ण आणि गुलाबी दिसत होता इथूनही तो तसाच दिसत होता का? ते दृश्य खूप सुंदर विलोभनीय होत वरून खाली पृथ्वीकढे पाहिल तेव्हा पृथ्वी शांत दिसत होती खूप अद्भुत आनंद होता तो! इथे पृथ्वीवरची वेगवेगळी राज्य तिथून एकत्र दिसत होती जेफने मला हा पर्यटनाचा अनुभव घ्यायला प्रवृत्त केल  मला मी परत येईन कि नाही अशी भीती वाटत होती पण मी परतलेय आणि हा अद्भुत आनंद घेऊन आलेय त्या साठी त्याचेही आभार ! उड्डाणा आधी गेलला पण खूप भीती वाटत होती भीतीपोटी तिने कानही टोचले नसल्याचे तिने मला सांगितले  

 अमांडा -"माझ अंतराळात जाण्याच स्वप्न पूर्ण झाल हा अनुभव अद्भुत आहे अविस्मरणीय आहे त्या साठी Blue Origin मधील शास्त्रज्ञ इंजिनिअर्स संस्थापकांचे आभार त्यांनी अंतराळ पर्यटन साध्य केल त्या मुळे जीवनात अशक्य काही नाही अंतराळात तुम्ही जाऊ शकता हे सिद्ध झाल मी स्वत:शीच निश्चय केला होता मी न घाबरता अंतराळ पर्यटन करेल तो पूर्ण झाला मी सोबत Zero g इंडिकेटर नेला होता तो परत आणलाय ते आपल्याला झिरो ग्रॅव्हीटीत प्रवेशल्याची सूचना देतात आपल्या सोबत तरंगतातही मी हे सार कागदावर लिहून ठेवलय !"

कॆरियन - "माझ्याही भावना अनावर झाल्या आहेत सॉरी मला अश्रू रोकता येत नाहीत ह्या क्षण शब्दातीत आहे तिथे अंतराळात मला आकाशातील सुंदर चंद्र आणि खाली पृथ्वीच अलौकिक सौन्दर्य पाहायला मिळाल आणि अंतराळातील भयाण अंध:कार पण ! तरंगण्याचा अनुभव अद्भुत होता त्यांनी मुलासाठी लिहलेल्या कथेबद्दल विचारले तेव्हा त्या म्हणाल्या हा अनुभव महत्वाचा आहे मी आता अंतराळात जाऊन आले तसे इतर माताही जाऊ शकतात!"

गेल किंग -"गेल आनंदित होत्या त्या म्हणाल्या हा अनुभव माझ्यासाठी खूप स्पेशल होता मला उड्डाणाची भीती वाटत होती पण आमच्या प्रशिक्षकाने आमची खूप छान तयारी करून घेतली ते म्हणतात मी सर्वात स्पेशल आहे कारण मी भीतीवर मात केलीय त्यांना आणि मलाही आता माझा अभिमान वाटतोय भीतीमुळे मी माझे कान टोचले नव्हते पण आता मी टोचेन आता माझी भीती गेली झिरो ग्रॅव्हीटीत तरंगण्याचा सीटवरून बाहेर पडताना पुन्हा सीट पकडतानाची धडपड मजेशीर होती सर्वांनी पेरीला तो क्षण सेलिब्रेट करण्यासाठी गायला लावल !" गेलच्या अंतराळ पर्यटनाच्या वेळी त्यांची मैत्रीण ओप्रा विन्फ्रे आल्या होत्या त्या म्हणाल्या गेलला अंतराळ पर्यटनाची भीती वाटत होती पण मी तिला धैर्य दिल आता मला तिचा अभिमान वाटतोय आम्ही दोघे सतत सोबत असतो पण ह्या अंतराळ पर्यटनाच्या वेळी मात्र मी जाऊ शकले नाही जायला पाहिजे होत आता नंतर मी जाईंनही पण ह्या पहिल्या महिला स्पेशलच वैशिष्ठ नसेल माझाही त्यात सहभाग व्ह्यायला हवा होता

आयेशा - "खूप अद्भुत,सुंदर अनुभव होता! विशेषतः झिरो ग्रॅव्हीटीत प्रवेशल्या नंतरचा आम्ही साऱ्या सीटवरून उठलो तो क्षण अविस्मरणीय होता,थरारक होता त्या क्षणी आम्ही साऱ्यांनी एकमेकीकडे पाहील तो क्षण आम्हाला स्क्रीन वर पाहायचाय वरून खिडकीतून दिसणार पृथ्वी सौन्दर्य फक्त खिडकी पुरत मर्यादित नव्हत पूर्ण स्क्रीन व्यापली होती अंतराळाला सीमा नाही ते अमर्याद आहे आज माझे वडील स्वर्गातून मला पहात असतील आणि म्हणतील WOW! ते देवदूत आहेत मला अंतराळ प्रवास करेन अस वाटल नव्हत पण ते शक्य झाल माझ स्वप्न साकार झाल माझे 92 वर्षाचे आजोबा मला न्यायला आले त्यांनी माझ उड्डाण पाहील आपल स्वप्न साकार होऊ शकत त्या साठी प्रयत्न करायला हवेत विशेषतः ज्यांना अंतराळ पर्यटनास जायच आहे त्यांनी !"

Blue Origin NS -31महिला स्पेशल अंतराळ मोहिमेतील सहा महिला अंतराळ पर्यटन करून पृथ्वीवर परतल्या

 

 Blue Origin च्या NS -31 अंतराळ पर्यटन मोहिमेतील अंतराळ प्रवासी महिला उड्डाणाच्या तयारीत -फोटो -Blue Origin  Blue Origin - 15 एप्रिल

अमेरिकेने अंतराळविश्वातील अंतराळ प्रवासासाठी खाजगी कंपन्यांना मान्यता दिल्या नंतर Blue Origin ने आजवर अनेक सामान्य नागरिकांना New Shepard अंतराळ यानातून अंतराळ पर्यटन घडवले आहे NS-30 अंतराळ मोहिमेतील नागरिक अंतराळ पर्यटनावरून परतल्यानंतर Blue Originने NS -31 मोहिमेत फक्त महिलांना अंतराळ पर्यटनास नेणार असल्याचे जाहीर केले होते 

14 एप्रिलला Blue Origin च्या ह्या NS-31 महिला स्पेशल अंतराळ मोहीमे अंतर्गत अंतराळ पर्यटन करणाऱ्या प्रवाशांमध्ये फक्त सहा महिलांचाच समावेश होता 1963 मध्ये पहिल्यांदा सोव्हिएट युनियनच्या Valentina Trreshkova ह्यांनी अंतराळ प्रवास केला होता त्या नंतर आजवर एकाही महिलेने सहकारी अंतराळवीरांशिवाय अंतराळप्रवास केला नाही त्या मुळे ह्या फक्त महिला अनंतराळ प्रवाशांच्या अंतराळ पर्यटनाची सर्वानाच उत्सुकता होती

ह्या मोहिमेत पॉप सुपरस्टार केटी पेरी,पत्रकार आणि लेखिका लॉरेन सांचेझ ,Rocket Scientist आयेशा बोवे Bioastronautic Scientist आमंडा नुयेन,पत्रकार आणि अँकर गेल किंग आणि फिल्म निर्माती कॆरियन फ्लीन ह्या त्यांच्या क्षेत्रातील नामवंत आणि यशस्वी कर्तबगार अंतराळ प्रवाशी महिलांचा समावेश आहे ह्या महिला टिमचे नेतृत्व लारेन ह्यांच्या कडे सोपविण्यात आले होते 

14 एप्रिलला Blue Origin च्या West Texas  येथील उड्डाण स्थळावरून New Shepard अंतराळयान सकाळी 9.30 वाजता ह्या साऱ्यांना घेऊन NS रॉकेटच्या साहाय्याने अंतराळात झेपावले आणि काही वेळातच अत्यंत वेगाने अंतराळात पोहोचले तेव्हा स्वयंचलित यंत्रणेने नियोजित टप्पे पार करीत यानाचा वेग वाढवीत यान रॉकेट पासून वेगळे झाले आणि पुढील प्रवासास मार्गस्थ झाले आणि काही मिनिटातच अंतराळातील 62 मैल अंतरावरील अंतराळ आणि पृथ्वी ह्यांच्यातील karman रेषेपर्यंत पोहोचले 

अंतराळयान अंतराळातील झिरो ग्रॅव्हीटीत पोहोचताच सर्वांनी आनंदाने जल्लोष केला आणि यानात 360 अंशातून सर्व बाजूने तरंगण्याचा आनंद लुटला त्या वेळी सर्वांच्याच तोंडून उत्स्फूर्तपणे Oh ! My God! Look That is our cute Moon! Wow!Amazing! look at the Blue Line ! असे आनंदोद्गार बाहेर पडले त्या वेळी सर्वांनीच सोबत आणलेले Zero g इंडिकेटर दाखविले केटी पेरी ह्यांनी सोबत नेलेले डेझीचे फुल दाखविले आणि लुई आर्मस्ट्रॉंग ह्यांचे What a Wonderful World ह्या गाण्याची ओळ म्हटली अवघ्या दहा बारा मिनिटांचा हा पृथ्वी ते अंतराळ असा अंतराळ पर्यटनाचा आंनद लुटून सर्वजण पृथ्वीवर सुखरूप खाली उतरले उड्डाणा आधी आणि परतल्यानंतर ह्या सहाही जणींना भेटायला त्याचे नातेवाईक मित्र आणि Blue Origin मधील मान्यवर हजर होते सर्वजणी आनंदी चेहऱ्यांनी अंतराळयानातून बाहेर पडल्या तेव्हा भावनावश झाल्या होत्या केटी पेरी आणि गेल किंग ह्यांनी यानातून बाहेर येताच खाली वाकून जमिनीला नमस्कार करत देवाचे आभार मानले सर्वांनीच त्यांच्या ह्या अंतराळ पर्यटनाचा अनुभव व्यक्त केला Blue Originच्या Host Cararissa Thompson ह्यांनी उड्डाणा आधी आणि नंतर ह्या महिलांशी संवाद साधला

सहा महिलांची हि टीम अंतराळ पर्यटनाला जाताना पाहण्याचे भाग्य आम्हाला लाभले असे New Shepard चे वरिष्ठ अधिकारी Phil Joyce म्हणतात ह्या टीममधील प्रत्येक महिला एक कथाकार आहे त्या ह्या मोहिमेवर वैयक्तिक आणि एकत्रितपणे आजच्या ह्या अभूतपूर्व अंतराळ पर्यटनाच्या निमित्याने पृथ्वी दर्शनाचा आनंद देणाऱ्या कथा लिहतील त्यांच्या ह्या अद्भुत प्रवासाच्या अनुभवाने सर्वांना प्रेरित करतील आणि त्यांची हि अंतराळातील ऐतिहासिक पाऊलवाट पिढ्यानपिढ्या स्रियांना प्रेरणादायी ठरेल त्या साठी त्यांचे आभार 

 

 Blue Origin NS -31 मोहिमेतील अंतराळ पर्यटक अंतराळवीर महिलांसाठी तयार करण्यात आलेला Patch -फोटो -Blue Origin

ह्या सर्व महिलांना अंतराळवीर झाल्याचे सर्टिफिकेट आणि त्यांची कर्तृत्ववैशिष्ठ चिन्हांकित केलेला Blue Origin ने तयार केलेला Patch  देऊन गौरविण्यात आले