नासाचे Perseverance मंगळयान 13 मे ला Witch Hazel Hill ह्या भागातून मंगळ भूमीवरील Krokodillen ह्या भागात प्रवेश करताना -फोटो -नासा संस्था
नासा संस्था- 23 मे
नासाचे Perseverance मंगळयान गेल्या चार वर्षांपासून मंगळभुमीवर कार्यरत आहे मंगळभुमीवरील पुरातनकालीन सजीवसृष्टिच्या अस्तित्वाला दुजोरा देणारे पुरावे,आटलेले पाण्याचे स्त्रोत आणी भविष्यकालीन मानवासहित मंगळ मोहिमेतील अंतराळवीरांना राहण्यायोग्य तेथील पृथ्वीसारख्या पोषक वातावरणाचा शोध घेत आहे शिवाय मंगळावरील भुगर्भातील आणी भुमीवरील उत्खनन करून खडक,माती,वाळू यांचे नमुने गोळा करत आहे ह्या यानाने आतापर्यंत अत्यंत ऊपयुक्त आणि महत्वपूर्ण संशोधीत माहिती मिळवली आहे
सध्या Perseverance मंगळयान मंगळभुमीवरील नवीन भागात पोहोचले आहे ह्या भागाला शास्त्रज्ञांनी Krokodillen असे नाव दिले असून हे नाव Norway येथील Prins Karls Forland ह्या डोंगर रांगेतील एका कड्याच्या नावावरून ठेवले आहे मंगळावरील हा भाग डोंगराळ आहे आणी त्याच्या पायथ्याशी मंगळावरील पुरातन कालीन खडकात चिकणमातीचे अंश सापडले आहेत
Jezero Crater च्या पायथ्याशी दक्षिण आणी पश्चिमेकडील 73 एकर जागेत व्यापलेल्या ह्या पाठारी भागातील खडकांची रचना पुरातन कालीन आहे त्यामुळे नासाच्या मंगळ मोहिमेतील टिममधील शास्त्रज्ञांना येथील खडकांचे नमुने गोळा करून संशोधीत माहिती मिळवण्याची ईच्छा होती गेले पाच महिने मंगळावर वादळ होते त्यामुळे हे काम आता पुन्हा सुरु झाले आहे असे Caltech Pasadona येथील ह्या मोहिमेचे प्रमुख शास्त्रज्ञ Ken Farley म्हणतात ह्या आधी Witch Hazel Hill ह्या भागात घेतलेली संशोधीत माहिती ऊपयुक्त ठरली आहे तितकिच ह्या नव्या भागातील संशोधीत माहिती देखील ऊपयुक्त ठरेल अशी आम्हाला खात्री वाटते
ह्या भागात केलेल्या उत्खननात सुरवातीलाच घेतलेल्या खडकांच्या नमुन्यात चिकणमातीचे अंश सापडले आणि चिकणमाती तयार होण्यासाठी पाण्याची आवश्यकता असते मंगळावर प्राचीन काळात पडलेल्या पावसाच्या पाण्यात वाहून आलेला गाळ माती आणि वाळू ह्या पासून हे खडक निर्माण झाले असावेत किंवा ह्या खडकांचे थर कदाचित तेथे अस्तित्वात असलेल्या पाण्याच्या प्रवाहातील गाळामुळेही तयार झाले असावेत त्या मुळे मंगळावर पुरातन काळी पाण्याचे अस्तित्व असल्याचे संकेत मिळतात आणि पाणी असेल तर तेथील वातावरण सजीव सृष्ठीला पोषक असेल आणि तेथे सजीवांचे अस्तित्वही असेल म्हणूनच इथे आणखी उत्खनन केल्यास आणि त्यातील खडकात चिकणमातीचे अंश असल्यास ह्या मताला पृष्ठी मिळेल पृथ्वीवरील चिकणमातीत सजीवांच्या निर्मितीला आवश्यक असलेले ऑरगॅनिक घटक असतात आणि चिकणमातीयुक्त खडकात पुरातन जीवाष्म सुरक्षित राहतात ह्या भागातील ह्या खडकांच्या सखोल संशोधनानंतर त्या मधील खनिज आणि पाण्याचे अंश सापडलॆ तर मंगळावर प्राचीन काळी सजीव सृष्ठी अस्तित्वात होती आणि कालांतराने ती नष्ठ होत गेली हे सिद्ध होईल असे शास्त्रज्ञांचे मत आहे
हे खडक मंगळग्रहावरील उत्क्रांतीच्या काळात तयार झाले असतील मागच्या वर्षी Cheyava Falls ह्या भागात असलेल्या खडकात देखील असे पाण्याचे अंश सापडले होते 2024 च्या जुलै मध्ये सापडलेल्या खडकांची रचना देखील अशीच आहे आणि त्यात रासायनिक घटक आहेत ह्या खडकांच्या रचना पाहून त्यांची निर्मिती खूप प्राचीन काळी Jezezero Crater च्याही आधीच्या काळात झाली असावी त्या काळी तेथे कदाचित सजीवांचे अस्तित्वही असेल मंगळावरील Krokodillen भागाची निर्मिती Noachian काळात झाली असावी ह्या भागाच्या बाहेरील कडांमध्ये Olivine आणि Carbonate युक्त खडक आढळले आहेत हे खडक मंगळावरील भूगर्भीय घडामोडीच्या वेळी भूगर्भातून बाहेर पडलेल्या Magma पासून तयार झाले असावेत पृथ्वीवरील Carbonate युक्त खडक खनिजे आणि द्रवरूपातील कार्बन डाय ऑक्साईड आणि पाण्यापासून तयार होतात आणि त्यातील खनिजे जीवाष्म संरक्षित करतात
9 मे ला मंगळावरील 1,500 व्या मंगळ दिवशी Perseverance मंगळ यानाने हे खडक शोधले आहेत आतापर्यंत Perseverance यानाने दोन खडकांचा चुरा आणि मातीचे नमुने तीन वातावरणीय आणि इतर नमुने गोळा केले आहेत ह्या आधी खडकांच्या नमुन्यांच्या 25 ट्यूब्स भरून सील केल्या आहेत ह्या टीम मधील शास्त्रज्ञांनी Perseverance यानातील स्वयंचलित यंत्रणेद्वारे त्यातील काही ट्यूब्स रिकाम्या आणि काही नमुने सील न करता भरले आहेत जर ह्या पुढील भागात आणखी काही सजीवसृष्ठीच्या अस्तित्वाचे सबळ पुरावे मिळाल्यास त्या ठिकाणचे नमुने रिकाम्या ट्यूब्स मध्ये भरता येतील आणि सील न केलेल्या ट्यूब्स मधून आधीचे नमुने काढता येतील असा विचार शास्त्रज्ञांनी केला आहे
गेल्या चार वर्षांपासून Perseverance मंगळयानाद्वारे हे नमुने गोळा केल्या जात असून प्रत्येक ट्यूबमध्ये महत्वपूर्ण संशोधित माहिती आहे असे नासाच्या JPL Lab California संस्थेतील ह्या मोहिमेतील शास्त्रज्ञ Katie Stack Margan म्हणतात
No comments:
Post a Comment