Saturday, 19 September 2020

ब्रम्हांडात सूर्यमालेबाहेर बाहेर सापडला तेजस्वी बटू तारा आणि त्या भोवती फिरणारा पृथ्वीसमान ग्रह

In this illustration, WD 1856 b, a potential Jupiter-size planet, orbits its much smaller host star, a dim white dwarf

सौरमालेबाहेर सापडलेला ब्रह्मांडातील W.D1856 b ग्रह मंद प्रकाशित पांढऱ्या बटू ताऱ्याभोवती भ्रमण करताना-फोटो -नासा संस्था

नासा संस्था -15 सप्टेम्बर 

नासा संस्थेतील आंतरराष्ट्रीय खगोल शास्त्रज्ञांनी दिलेल्या माहितीनुसार त्यांना सध्या वापरात नसलेल्या Spitzer Space Telescope आणी TESS (Transiting Exoplanet survey Satellite ) ह्या द्वारे मिळालेल्या छायाचित्रात  आपल्या सूर्यमालेबाहेर अंतराळात एक पांढरा तेजस्वी सूर्यासारखा प्रकाशमान तारा आणि त्या भोवती भ्रमण करणारा ग्रह सापडला आहे 

हा नवा संशोधित ग्रह आपल्या पृथ्वीपेक्षा चाळीसपट मोठा आहे आणि ज्या पांढऱ्या प्रकाशित ताराभोवती तो  फिरतोय त्याच्या पेक्षा सातपट मोठा आहे तो आपल्या सौरमालेतील गुरु ग्रहाच्या आकाराचा असून तो अत्यंत वेगाने भ्रमण करत आहे त्याचा भ्रमणवेग आपल्या सौरमालेतील बुध ग्रहाच्या साठपट जास्त असून तो 34 तासात एक फेरी पूर्ण करत आहे शास्त्रज्ञांनी ह्या ग्रहाला W.D 1856 b असे नाव दिले आहे 

Wisconsin Madison University चे असिस्टंट प्रोफेसर Andrew Vanderburg ह्यांच्या मते जेव्हा एखादा सूर्यासारखा स्वयंप्रकाशित तारा त्याच्यातील पॉवर संपत आली की हळूहळू नष्ट होऊ लागतो तेव्हा नष्ट होताना त्याच्यातील प्रचंड उष्णतेमुळे तो लालसर होतो त्याचा आकार त्याच्या मूळ आकारापेक्षा शंभरपट किंवा हजारपटीने वाढतो आणि तो फुगतो ह्या प्रक्रियेदरम्यान त्याच्या वरच्या भागातुन गॅस बाहेर पडतो त्या मुळे हा तारा हळू हळू थंड होताना पांढऱ्या रंगात परावर्तित होतो आणि त्याचा आकारही लहान होतो 

हा तारा जेव्हा नष्ट होतो तेव्हा त्याच्यातून बाहेर पडणाऱ्या प्रचंड उष्णता आणि वायू मुळे त्याच्या आजूबाजूच्या कक्षेतील तारे व तरंगत्या वस्तू नष्ट होतात ह्या ताऱ्याच्या चुंबकीय कक्षेत आलेल्या आकाशगंगेच्या पट्ट्यांनाही तो गिळंकृत करतो त्यांची राख होते प्रचंड उल्कापात होतो अशा वेळेस त्याच्या भोवती फिरणाऱ्या ह्या ग्रहाला पाहून आम्ही आश्चर्यचकित झालो आहोत हा फिरता तारा नष्ट कसा झाला नाही ह्याच आम्हाला आश्चर्य वाटतय 

कदाचित हा फिरणारा ग्रह ह्या  बटु ताऱ्याच्या कक्षेत तारा निर्माण होण्याच्या प्रक्रियेनंतर शिरला असेल कदाचित ह्या ताऱ्याच्या कक्षेच्या पन्नास पट दूरवर अंतराळात तो भ्रमण करत असेल व फिरता फिरता ह्या ताऱ्याच्या कक्षेत ओढल्या गेला असेल त्या मुळेच तो नष्ठ झाला नसावा 

 TESS  satellite ची क्षमता अफाट असून तो अंतराळातील मोठा भाग व्यापतो आणि आपल्या सौरमाले बाहेर ब्रम्हांडात फिरणारे तारे,ग्रह किंवा इतर वस्तुंना शोधून त्यांचे निरीक्षण आणि त्यांच्यात होणारे बदल टिपतो आणि त्यांचे फोटो पृथ्वीवर पाठवतो 

हा प्रकाशमान पांढरा बटु तारा व त्या भोवती फिरणारा ग्रह उत्तरेकडील भागातील तारका समुहापासून 80 प्रकाशवर्षे दूर आढळला आहे तो 1100 मैल अंतरावर भ्रमण करत असून हा तारा थंड असून दहा बिलियन वर्षे जुना असावा असा शास्त्रज्ञांचा अंदाज आहे 

आता शास्त्रज्ञ ह्या ताऱ्याभोवती फिरणाऱ्या ग्रहाचे सखोल संशोधन करणार असून ह्या पृथ्वीसारख्या दिसणाऱ्या ग्रहावर सजीव सृष्टी साठी आवश्यक असणारे पृथ्वीसारखे वातावरण आणि पाणी आहे का ह्याचा शोध घेण्याचा प्रयत्न  ते करत आहेत

Tuesday, 15 September 2020

नासाची महिला अंतराळवीर Kate Rubins स्थानकात जाण्याआधी पत्रकारांशी साधणार संवाद

  NASA astronaut Kate Rubins in front of the windows in the International Space Station’s cupola module in 2016

महिला अंतराळवीर Kate Rubins अंतराळमोहीम 49 दरम्यान अंतराळ स्थानकातील Cupula मधून बाहेरील अंतरिक्ष न्याहाळताना - फोटो -नासा संस्था 

नासा संस्था -11सप्टेंबर 

नासाची महिला अंतराळवीर आणि Biologist Kate Rubins येत्या ऑक्टोबर महिन्यात  दुसऱ्यांदा अंतराळ स्थानकात राहायला जाणार आहे जाण्याआधी 25 सप्टेंबरला ती पत्रकारांशी संवाद साधणार आहे आणि तिच्या ह्या दुसऱ्या अंतराळ मोहिमे संदर्भात विचारलेल्या प्रश्नांना उत्तरे देणार आहे  Kate Rubins च्या  Star City Russia  येथील ह्या मुलाखतीचे लाईव्ह प्रक्षेपण नासा T.V. वरून करण्यात येणार आहे 

नासा संस्थेच्या website वर ह्या live संवादाचे प्रक्षेपण 7a.m. ते 8.30a.m. ह्या वेळेत करण्यात येईल त्या आधी 6.30 वाजता  Kate Rubins च्या पहिल्या अंतराळ मोहिमेतील वास्तव्यातील ठळक घडामोडींचा माहितीपर व्हिडिओ T.V. वर दाखवण्यात येईल ह्या व्हिडिओ मध्ये तिचा पहिला अंतराळ प्रवास,अंतराळ स्थानकातील वास्तव्य ,त्या दरम्यान तिने केलेले सांयटिफ़िक संशोधन व इतर घडामोडींचा समावेश असेल 

Kate Rubins 14 ऑक्टोबरला  Soyuz MS-17 ह्या अंतराळयानातून अंतराळ स्थानकात राहायला जाण्यासाठी अंतराळप्रवास करणार आहे कझाकस्थानातील बैकोनूर येथील Cosmodrome वरून अंतराळयान सोयूझ अंतराळात झेपावेल तिच्या सोबत अंतराळ मोहीम 63-64 चे रशियन अंतराळवीर Sergey Ryzhikov आणि  Sergey Kud Sverchkov हे दोघेही अंतराळ स्थानकात राहायला जाणार आहेत 

Kate Rubins हिने ह्या आधीच्या अंतराळमोहिमेत 2016 साली अंतराळस्थानकात वास्तव्य केले होते त्या दरम्यान तिने प्रथमच अंतराळस्थानकातील झिरो ग्रव्हीटी मध्ये मानवी शरीरातील पेशींमधील DNA sequence मध्ये काय बदल होतात ह्या वर संशोधन केले आणि हे संशोधन करणारी ती पहिली महिला अंतराळवीर ठरली शिवाय तिने स्थानकातील वातावरणात मानवी Heart मधील Cardiovascular system कसे कार्य करते त्यात काय बदल होतात ह्यावरही संशोधन केले होते  तिथल्या फिरत्या लॅब मध्ये जाऊन पुन्हा संशोधन करण्यासाठी ती उत्सुक असल्याच तिने ह्या आधी पत्रकारांशी साधलेल्या संवादात सांगितले होते 

अंतराळ स्थानकातील मानवी वास्तव्याला यंदा वीस वर्षे पूर्ण होतील  Kate Rubins तिच्या ह्या दुसऱ्या अंतराळ मोहिमेदरम्यान दोन नोव्हेंबरला स्थानकाचा विसावा वर्धापन दिन तिच्या सहकारी अंतराळवीरांसोबत साजरा करणार आहे ह्या वीस वर्षात अमेरिकेने अंतराळविश्वात अफाट प्रगती केलीय शिवाय पुन्हा एकदा अमेरिकन भूमीवरून अमेरिकन निर्मित अंतराळयानातून अंतराळवीर मंगळ आणि चंद्रावर यशस्वी मानवासहित यशस्वी अंतराळमोहीम राबवणार आहेत

Wednesday, 9 September 2020

Perseverance मंगळ यानाचे Twine Model OPTIMISM मंगळ यान पृथ्वीवर कार्यरत होणार

Technicians move an engineering version of the Perseverance Mars rover

 नासाचे नासाच्याJPL lab मधील engineers Twine Model OPTIMISM  Mars Rover Mars Yard मध्ये नेताना फोटो -नासा संस्था

नासा संस्था-4 sap.

नासाचे Perseverance मंगळयान मंगळाच्या वाटेने निर्विघ्नपणे अंतराळ प्रवास करत असतानाच नासा संस्थेने आता Perseverance मंगळ यानाचे जुळे मॉडेल बनविले असून नुकतीच त्याची चाचणी यशस्वी झाली आहे पण हे जुळे मॉडेल अंतराळात झेपावणार नसून पृथ्वीवरील Mars Yard मध्ये कार्यरत होणार आहे 

नासाच्या साऊथ कॅलिफोर्निया येथील Jet Propulsion lab मध्ये Perseverance मंगळयानाचे जुळे मॉडेल OPTIMISM Mars Rover ची एक सप्टेंबरला घेण्यात आलेली चाचणी यशस्वी झाल्यानंतर आता पुढच्या आठवड्यात OPTIMISM नासा संस्थेतील Mars यार्डात कार्यरत होणार आहे 

जुळ्या मंगळयानाचे डिझाईन हुबेहूब Perseverance मंगळ यानासारखेच आहे त्याचे वजन,चाके,कॉम्प्युटर्स,रोबोटिक आर्म,पॉवरफुल कॅमेरे स्वयंपूर्ण व अत्याधुनिक यंत्रणेने सज्ज आहेत ह्या full scale engineering version Mars 2020 Twin मंगळ यानाला OPTIMISM असे नाव देण्यात आले आहे हे जुळे मंगळ यान नासाने तयार केलेल्या पृथ्वीवरील कृत्रिम मंगळ भूमीवर कार्यरत रहाणार आहे ह्या Mars Yard मध्ये मंगळ ग्रहावर अस्तित्वात असलेल्या भूमीप्रमाणेच जमीन तयार करण्यात आली आहे त्यातील दगड,गोटे लाल माती मिनरल्स मंगळावरील भूमीसारखेच आहेत शिवाय मंगळ ग्रहाप्रमाणेच वातावरण निर्मिती करण्यात आली आहे नासाच्या JPL Labच्या Mobility test bed चे प्रमुख engineer Anais Zarifian म्हणतात आम्ही Perseverance मंगळावर पोहोचेपर्यंत न थांबता  ह्या Twine Mars Rover ची निर्मिती केली आहे  सध्या Perseverance मंगळाच्या वाटेवर आहे तो मंगळावर उतरण्याआधीच आम्ही हा Twine OPTIMISM पृथ्वीवरील Mars Yard वर कार्यरत करणार आहोत

 Perseverance च्या अंतराळ प्रवासादरम्यान किंवा यान मंगळाच्या भूमीवर पोहोचल्यावर त्याच्या स्वयंचलित यंत्रणेत काही बिघाड झाल्यास आम्हाला ह्या twine मंगळ  यानामुळे तात्काळ माहिती मिळेल त्या मुळे आम्हाला त्यावर मात करता येईल शिवाय ह्या शास्त्रज्ञ निर्मित पृथ्वीवरील आभासी मंगळ भूमीवर OPTIMISM कार्यरत झाल्याने आणि हे twine मॉडेल असल्यामुळे प्रत्यक्ष Perseverance मंगळावर पोहोचल्यानंतर तेथील भूमीवरील वातावरण,तापमान आणि  लॅण्डिंगचे ऐतिहासिक क्षण आम्हाला इथे बसून अनुभवता येतील OPTIMISM मुळे Perseverance मंगळ यानाचे मार्गक्रमण,क्रियाशीलता,स्वयंचलित यंत्रणेची कार्यक्षमता,रोबोटिक आर्मचे कार्य अत्याधुनिक पॉवरफुल computersची बुद्धिमत्ता आणि कॅमेऱ्याने टिपलेली मंगळावरील भूमीची छायाचित्रे तात्काळ पृथ्वीवरून पाहायला मिळतील आणि आम्ही त्या क्षणांचा आनंद अनुभवू शकू 

18 Feb 2021 ला Perseverance मंगळावर पोहोचेल तेव्हा OPTIMISM मंगळ यानामुळे आम्हाला पृथ्वीवरून कमांड न देताही Perseverance यानातील Software व hardware स्वयंचलित यंत्रणेने कसे कार्यरत होतात हे समजेल ह्या जुळ्या मंगळ यानातील Mobility System,Top Driving Speed,Features,Remote Mast Sensing Mast head Science Instruments,Cameras,Computer Brains अगदी सारखेच असले तरीही ह्या दोन्ही यानाची पॉवर यंत्रणा मात्र वेगळी आहे Perseverance मंगळ यान यानात बसविलेल्या Multi Mission radio-isotope thermo-electric generator वर तयार झालेल्या पॉवरवर कार्यान्वित होतॊ तर Twine OPTIMISM मंगळ यान Umbilical cord च्या  साहाय्याने जोडलेल्या Electric power वर कार्यान्वित होतो दोन वर्षापासुन नासा संस्थेतील ईंजीनीयरची टिम ह्या Twine Mars Roverची निर्मिती करण्यासाठी अथक परीश्रम करत होते


Thursday, 27 August 2020

Space X Crew-2 Mission ची तयारी अंतिम टप्प्यात अंतराळवीरांची नावे जाहीर

Megan McArthur, Shane Kimbrough, Akihiko Hoshide, and Thomas Pesquet

 नासाची अंतराळवीर Megan,Shane Kimbrough जपानचे अंतराळवीर Hoshide आणि Thomas Pesquet फोटो -नासा संस्था 

 नासा संस्था -
नासा संस्था आणि Space X निर्मित Space X Crew Dragon अंतराळ मोहीम यशस्वी राबवून अंतराळवीर Bob Behnken आणि Doug Hurley अंतराळस्थानकातुन नुकतेच पृथ्वीवर सुखरूप परतल्यानंतर आता नासा संस्थेतर्फे दुसऱ्या अंतराळ मोहिमेची तयारी सुरु झाली आहे मागच्या महिन्यात ह्या Space X Crew -2 mission मधील सहभागी अंतराळवीरांची नावे निश्चित करण्यात आली असुन 2021च्या spring मध्ये हे यान अंतराळ स्थानकात जाण्यासाठी अंतराळात झेपावणार आहे आता मागच्या आठवड्यात Space X अंतराळयान आणि Falcon Rocket नासाच्या Florida येथील केनेडी स्पेस सेंटर मध्ये अंतिम चाचणी साठी दाखल झाले असुन नासा संस्थेतील टीम ह्या मोहिमेची जय्यत तयारी करत आहे

 नासा संस्थेच्या Florida स्पेस सेंटर येथील उड्डाण स्थळावरून  Falcon रॉकेटच्या साहाय्याने Space X Crew -2 अंतराळयान अंतराळ स्थानकात जाण्यासाठी अवकाशात झेपावेल ह्या स्पेस X अंतराळ यानातून चार अंतराळवीर अंतराळ प्रवास करणार असून नुकतेच Space X अंतराळ यानाचे ऐतिहासिक उड्डाण यशस्वी करून पृथ्वीवर परतलेल्या अंतराळवीर Bob Behnken ह्यांची पत्नी Megan ह्यांची ह्या अंतराळ यानाची Pilot म्हणून निवड करण्यात आली आहे तर अंतराळवीर Shane Kimbrough हे मिशनचे कमांडरपद सांभाळतील ह्या दोघांसोबत अंतराळवीर Akihiko Hoshide(JAXA)आणी अंतराळवीर Tomas Pesquet (ESA ) हेही ह्या अंतराळ यानातून प्रवास करणार आहेत हे चारही अंतराळवीर स्थानकात सहा महिने वास्तव्य करून तिथल्या संशोधनात सहभागी होणार आहेत

अंतराळवीर Kimbrough ह्यांची हि तिसरी अंतराळवारी आहे ह्या आधी ते 2008 च्या अंतराळमोहीम STS-126 व 2016 ला अंतराळ मोहीम 49-50 अंतर्गत स्थानकात दोनदा राहायला गेले होते आता ते तिसऱ्यांदा स्थानकात राहायला जाणार आहेत त्यांनी स्थानकात 189 दिवस वास्तव्य करून तेथील संशोधनात सहभाग नोंदवला व स्थानकाच्या कामासाठी सहावेळा स्पेसवॉकही केला आहे 

Megan MC Arthur ह्यांची हि दुसरी अंतराळवारी आहे 2009 सालच्या अंतराळ मोहीम STS-125 अंतर्गत त्यांनी अंतराळ स्थानकात बारा दिवस एकवीस तास व्यतीत केले आणि रोबोटिक आर्मच्या साहाय्याने केलेल्या मोहिमेतील कामात सहभाग नोंदवला ह्या मिशनमधील पायलटपदाच्या नियुक्तीमुळे अमेरिकन निर्मित अमेरिकन अंतराळ यानाच्या ऐतिहासिक उड्डाणाची जबाबदारी यशस्वीपणे पार पाडणारे पहिले अंतराळवीर दाम्पत्य म्हणून Bob Behnken आणी Megan ह्यांची नोंद होईल 

Thomas Pesquet हे दुसऱ्यांदा स्थानकात राहायला जाणार आहेत ते ह्या आधीच्या अंतराळ मोहीम 50-51अंतर्गत अंतराळ स्थानकात राहायला गेले होते आणि त्यांनी 196 दिवस स्थानकात राहून तेथील संशोधनात सहभाग नोंदवला होता 

अंतराळवीर Hoshide ह्यांची हि तिसरी अंतराळवारी असून त्यांनी ह्या आधी स्थानकात 124 दिवस वास्तव्य केले आहे 2008सालच्या मोहीम STS-124 अंतर्गत व  2012सालच्या मोहीम 32-33 अंतर्गत ते स्थानकात गेले होते सध्या ह्या Space X Crew -2 मोहिमेतील अंतराळयान आणि rocket  ची उड्डाणपूर्व चाचपणी करण्यात येत असून  अंतराळवीरांचेही उड्डाणपूर्व ट्रेनिंग सुरु आहे

Wednesday, 5 August 2020

अंतराळवीर Bob आणी Doug ह्यांच Johnson Space Center मध्ये जोशात स्वागत

                           SpaceX capsule with NASA astronauts makes first splashdown in 45 years
                        अंतराळवीर Bob Behnken विमानातून उतरल्यानंतर -फोटो -नासा संस्था

नासा संस्था -4 ऑगस्ट
अंतराळवीर Bob Behnken आणी Doug Hurley Houston येथे पोहोचताच नासाच्या Johnson Space Center जवळील Ellington Field येथे त्यांचे जोशात स्वागत करण्यात आले त्या नंतर अंतराळवीरांचा Well Come Home ceremony हा कार्यक्रम पार पडला ह्या कार्यक्रमाला lock down मुळे नासा संस्थेतील निवडक आमंत्रित उपस्थीत होते  नासाचे प्रमुख Administrator Jim Bridenstine,Johnson Space Centerचे Director Geyer,Kathy,Steve आणी Space X Dragonचे Elon Musk ह्यांनी ह्या अंतराळवीरांनी हि मोहीम यशस्वी केल्याबद्दल त्यांचे अभिनंदन केले Jim Bridenstine म्हणाले ,"अंतराळवीर Bob आणि Doug ह्या दोघांनी हि असामान्य कामगिरी पार पाडली आहे त्यांनी Space X Dragon व्यवस्थितपणे अंतराळात नेऊन पुन्हा सुरक्षित पणे पृथ्वीवर आणले आहे हे काम अत्यंत कठीण होते त्यामुळे त्यांचे अभिनंदन त्यांच्या ह्या यशाचा ऊपयोग आगामी अंतराळ मोहिमासाठी होईल"!
                          NASA astronauts speak after historic SpaceX return
अंतराळवीर Bob Behnken आणी Doug Hurley Johnson Space Center मध्ये संवाद साधताना
फोटो -नासा संस्था
Space X Dragon चे Elon Musk अंतराळवीरांना पाहून क्षणभर भावुक झाले ह्या दोघांना Space X मधून स्थानकात पाठवून परत सुरक्षित पृथ्वीवर आणण्याची अवघड जबाबदारी माझ्यावर होती दोघांनी हि मोहीम यशस्वी केल्यामुळे मी निश्चिंत झालो आहे त्यांच्या कुटुंबीयांनी ह्या मोहीमेत जाण्यासाठी त्यांना परवानगी देऊन माझ्या वर जो विश्वास दाखवला तो सार्थ ठरला हि मोहीम जोखमीची होती पण आता मी ह्या दोघांनी मिळवलेल्या यशाने भारावून गेलोय ह्या दोघांचे अभिनंदन!
ह्या नंतर अंतराळवीरांना त्यांचा अनुभव शेअर करण्यास सांगण्यात आले तेव्हा दोघांनीही आता लगेच आम्ही ऊभे राहु शकत नाही दोन महिने स्थानकातील वास्तव्यात आम्ही तरंगत्या अवस्थेत राहिलो त्यामुळे बसूनच संवाद साधतो असे सांगितले 
Doug म्हणाले,"आमचा Space X Dragon मधला प्रवास नाविन्यपूर्ण आणी आरामदायी होता ह्या ऐतिहासिक मोहिमेत आम्हाला संधी मिळाली आम्ही भाग्यवान आहोत त्यासाठी नासा संस्था आणी Space X चे आम्ही आभारी आहोत आज आमच्या स्वागतासाठी तुम्ही उपस्थीत राहिलात त्या बद्दल आभार! गेल्या सहा वर्षापासून आपण ह्या मोहिमेसाठी प्रयत्न केले ते सार्थकी लागले खरोखरच ह्या यानातील सुविधा आरामदायी होत्या ड्रायव्हिंग स्मुथ होत स्थानकातील अनुभव अविमरणीय होता सारेच अंतराळवीर आम्हाला मदत करत होते नासा संस्थेने आमचा वेळोवेळी कुटुंबीयांशी संवाद साधुन दिला त्यांच्या परवानगी मुळे आज ते ह्या कार्यक्रमाला आमच्या स्वागतासाठी ईथे उपस्थित राहु शकले त्या बद्दल आभार! लवकरच आम्ही पत्रकारांशी लाईव्ह संवाद साधुन आणखी माहिती देऊ"
अंतराळ वीर Bob Behnken म्हणाले," की आमचा Space X मधला अंतराळ प्रवास आरामदायी आणी आनंददायी होता नाविन्यपूर्ण होता Launching चा अनुभव चांगला होता पण परततानाचा अनुभव थरारक होता अंतराळातून वातावरणात शिरताना यानाचा वेग प्रचंड होता दाट वातावरण भेदताना यानाचा प्रचंड आवाज येत होता तो सामान्य मशीनरी सारखा नव्हता तर गगन भेदी,भयानक मोठा हिस्त्र पशुसारखा होता एकाचवेळी अंतराळात असंख्य हिस्त्र पशु जोरजोरात ओरडत आहेत आणी आपण त्यांच्या तोंडी सापडलो आहोत अस वाटुन क्षणभर भीतीने अंगावर रोमांच ऊभे राहिले पण हळूहळू आवाज कमी झाला आणी हायस वाटल !"
"खरोखरच गेल्या सहा वर्षापासून आपण ह्या मोहिमेसाठी अहोरात्र कष्ट केले ह्या मोहिमेतील ईंजीनीअर, तंत्रज्ञ, शास्त्रज्ञ आणी कर्मचाऱ्याचे कष्ट कौतुकास्पद आहेत आम्ही ह्या मोहिमेत सहभागी झालो हे आमच भाग्य आम्हाला ह्या मोहीमेत सहभागी केल्यबद्दल नासा आणी Space X चे आभार!अजूनही अमेरिकेतली परिस्थिती कोरोना मुळे गंभीर आहे अशा वेळेस नासा स्ंस्थेने आम्हाला कुटुंबीयांशी लाईव्ह संवाद साधुन दिला त्या बद्दल आभार आजही येण्याआधी माझ्या मुलाने लाईव्ह संवाद साधत तुमची आतुरतेने वाट पहात असल्याचे सांगितले आमचा अंतराळ प्रवास आधी पेक्षा वेगळा होता अमेरीकेची अंतराळ मोहीम बंद झाली तेव्हा वाईट वाटल पण आपण भविष्यात पुन्हा ह्या ऐतिहासिक मोहिमेचा भाग होऊ असे स्वप्नात देखील वाटले नव्हते पण नासा आणी Space X मुळे हि संधी मिळाली स्थानकातील दिवस मजेत गेले Chris Cassidy  आम्हाला मदत करायला तत्पर असायचा तीनही अंतराळवीरांनी आम्हाला मदत केली त्यांच्या सोबतचे सायंटिफिक प्रयोग,Space Walk चा अनुभव अविस्मरणीय आहे तुम्ही आमच्या स्वागतासाठी आलात त्या बद्दल आभार !"
शेवटी ऊपस्थित सर्व मान्यवरांनी आणी Jim Bridenstine ह्यांनी त्यांच्या कार्याचा गौरव करुन त्यांच्या सन्मानार्थ  टाळ्या वाजवून त्यांचा गौरव केला त्या नंतर हे दोन्ही अंतराळवीर त्यांच्या कुटुंबीयांसोबत त्यांच्या घरी परतले

अंतराळवीर Doug Hurley आणी Bob Behnken दोन तारखेला पृथ्वीवर सुखरूप परतले


The SpaceX Crew Dragon Endeavour spacecraft is seen as it lands with NASA astronauts Robert Behnken and Douglas Hurley onboard in the Gulf of Mexico off the coast of Pensacola, Florida, Sunday, Aug. 2, 2020.
नासाचे Endeavour Space X Crew Dragon Gulf Of Mexico Florida येथे समुद्रात उतरताना -फोटो -नासा संस्था

नासा संस्था -2ऑगस्ट
नासाच्या Space X Crew Dragon ह्या व्यावसायिक अंतराळयानातून अंतराळवीर Doug Hurley आणी Bob Behnken अंतराळ स्थानकात राहायला गेले होते नासा आणी Space X ह्यांच्या सहकार्याने Endeavour ह्या अमेरिकन निर्मित अंतराळयानाच्या Demo -2 Test Flight अंतर्गत अमेरिकन भूमीवरून ह्या यानाचे उड्डाण करण्यात आले होते आता स्थानकातील 62  दिवसांच्या वास्तव्यानंतर हे दोन्ही अंतराळवीर शनिवारी 7.34p.m.ला अंतराळ स्थानकातून पृथ्वीवर येण्यासाठी निघाले आणि एकोणीस तासांच्या प्रवासानंतर ते दोन तारखेला 2.48p.m.ला पृथ्वीवर सुखरूप परतले
स्थानकात पार पडला Farewell Ceremony
पृथ्वीवर येण्याआधी स्थानकात अंतराळवीरांचा Farewell कार्यक्रम पार पडला ह्या कार्यक्रमादरम्यान सर्व अंतराळवीरांनी स्थानकातून पृथ्वीवरील नासा संस्थेशी लाईव्ह संवाद साधला अंतराळवीर Doug आणी Bob ह्यांनी स्थानकातील त्यांनी व्यतीत केलेला काळ आरामदायी आणि आनंदात गेल्याचे सांगितले विशेषतः Chris Cassidy बुद्धिमान आहे त्याची पुन्हा स्थानकात भेट झाली त्याच्या सोबत राहताना,Space Walkआणी सायंटिफिक प्रयोग करतानाचे क्षण अविस्मरणीय असल्याचे त्यांनी सांगितले Bob ह्यांनीही अशाच भावना व्यक्त केल्या आता परतताना आम्ही स्थानकात आणलेला अमेरिकेचा झेंडा परत पृथ्वीवर आणणार आहोत शिवाय आमच्या मुलांनी दिलेला Tremor डायनोही परत आणणार आहोत मुले आमच्याबरोबर त्याची देखील वाट पाहात आहेत आम्हाला ह्या ऐतिहासिक उड्डाणाची संधी दिल्याबद्दल आम्ही नासा संस्थेचे आभारी आहोत आमचा इथे येतानाचा प्रवास आरामदायी होता आता परततानाही तो आरामदायी होईल अशी आशा करतो असे ते म्हणाले
पंचेचाळीस वर्षांनी प्रथमच Endeavor अंतराळयान सुमुद्रात उतरले ह्या दोन्ही अंतराळवीरांनी अंतराळातून प्रचंड वेगाने वातावरण भेदत यानाला पृथ्वीच्या कक्षेत आणले आणि यानाच्या वेगावर नियंत्रण करीत यान Florida तील Gulf Of Mexico  येथील  सुमुद्रात पॅराशूटच्या साहाय्याने सुरक्षित खाली उतरवले 
    
Dragon Endeavour is lifted out of the waters of the Gulf of Mexico and onto the SpaceX "GO Navigator" recovery vessel
   Endeavour अंतराळयान जहाजावर आणताना -फोटो -नासा संस्था

ह्या यानाच्या समुद्रातील लँडिंग आधी सुमुद्रातील प्रायव्हेट बोटींना आधीच कॅप्सूल मधून बाहेर पडणाऱ्या विषारी वायूंपासून लोकांना धोका असल्याने दूर जाण्यास  सांगण्यात आले होते
अंतराळ यान समुद्रात बुडी मारताच काही क्षणातच नासा संस्थेतील Recovery टीमच्या चार बोटी यानाजवळ पोहोचल्या यानाचा जहाजाशी संपर्क व्हावा म्हणून मार्ग तयार करण्यात आला त्या नंतर यान सुरक्षितपणे जहाजावर आणण्यात आले त्या नंतर चाळीसजणांची डॉक्टर,नर्सेस आणी कर्मचाऱ्यांची Recovery टीम तेथे पोहोचली त्यांनी  दोन्ही अंतराळवीरांना कॅप्सूल मधून सुरक्षितपणे बाहेर काढले प्रथम recovery टीम मधील डॉक्टरांनी अंतराळवीरांचे चेक अप केले त्या नंतर ह्या अंतराळवीरांना बोटीतून किनाऱ्यापर्यंत पोहोचविण्यात आले त्यानंतर ह्या दोन्ही अंतराळवीरांना नासाच्या विमानाने Huston येथे पोहोचविण्यात आले

Saturday, 1 August 2020

नासाचे Perseverance Mars Rover मंगळाच्या दिशेने मार्गस्थ

A United Launch Alliance Atlas V rocket with NASA’s Mars 2020 Perseverance rover onboard launches from Space Launch Complex 41
                  Perseverance Mars Rover मंगळाच्या दिशेने अवकाशात झेपावताना -फोटो -नासा संस्था

नासा संस्था -30जुलै
नासाच्या मंगळ मोहिमे अंतर्गत Perseverance मंगळ यान तीस तारखेला 7.50a.m.ला अमेरिकेतील Florida Cape Canaveral Air Force Station येथुन मंगळाच्या दिशेने मार्गस्थ झाले ह्या मंगळयानासोबत Ingenuity Mars Helicopter ही मंगळप्रवासास गेले आहे V.l.A Rocket पृथ्वीच्या ठराविक अंतरावरील कक्षेत पोहोचताच रॉकेटची  बर्निंग प्रक्रिया पार पडली आणी यान Rocket पासून वेगळे झाले त्यानंतर यानाचा मंगळग्रहाकडील अंतराळ प्रवास सुरु झाला  
Perseverance यान अंतराळात झेपावल्यानंतर काही वेळातच  9.15a.m.ला अंतराळ यानाने सिग्नल देणे सुरू केले सुरवातीला यान पृथ्वीच्या सावलीत आल्याने यानातील वातावरण बाहेरील वातावरणापेक्षा आणी शास्त्रज्ञांच्या अपेक्षेपेक्षा जास्त थंड झाल्याने काही काळ अडथळा निर्माण झाला पण काही क्षणातच यानातील अत्याधुनिक स्वयंचलित यंत्रणेने त्यावर मात केली आणी यानाचा अंतराळ प्रवास सुरळीतपणे सुरू झाला यानाने दिलेला पहिला सिग्नल स्पष्ट नव्हता पण नंतर 11.30 a.m.ला मंगळयानाने दिलेला सिग्नल स्पष्ट होता यानातील यंत्रणा व्यवस्थित कार्यरत झाली असून यानाचा अंतराळ प्रवास मंगळाच्या वाटेवर व्यवस्थित सुरू असल्याचे संकेत यानाने नासाच्या Ground Station ला पाठविले

NASA Administrator Jim Bridenstine conducts a briefing July 29 at Kennedy Space Center in advance of the Mars 2020 launch..
नासा Administrator Jim Bridenstine Perseverance Mars Rover Launch झाल्यानंतर संस्थेतील टीमशी
संवाद साधताना-फोटो -नासा संस्था

कारच्या आकाराचे Perseverance मंगळयान अत्याधुनिक यंत्रणेनी सुसज्ज असुन त्यात बसविण्यात आलेले कॅमेरे Computers, Microphone व ड्रील अत्याधुनिक यंत्रणेनी बनविलेले असुन त्यात लेसर प्रणालीचा वापर करण्यात आला आहे त्या मुळे मंगळावरील सूक्ष्म घडामोडींचा आवाज, Micro organisms चे अवशेष,आणी वातावरणातील वायू आणी तापमानाचे नमुने आणी नोंद घेऊन त्याचे फोटो Perseverance वरित पृथ्वीवर पाठवेल मंगळयानाच्या रोबोटिक Arm च्या सहाय्याने मंगळावरील भुमीवरील व भूगर्भातील Geological माहिती गोळा केल्या जाईल शिवाय तेथील पाण्याचे पुरातन अस्तित्व व सजीव सृष्ठीला दुजोरा देणाऱ्या पुराव्यांचे नमुने Perseverance येताना  प्रुथ्वीवर आणेल 
Perseverance मध्ये बसविण्यात आलेल्या अत्याधुनिक ऊपकरणापैकी Moxie ह्या ऊपकरणाद्वारे मंगळावरील वातावरणातील अस्तित्वात असलेल्या कार्बन डाय आँक्साईडचे रुपांतर आँक्सिजनमध्ये करण्याचा प्रयोग करण्यात येणार आहे हा प्रयोग यशस्वी झाल्यास आगामी मानवसहीत मंगळ मोहिमेत मानवी निवासासाठी आणी ईंधनासाठी त्याचा उपयोग होईल
Ingenuity helicopter आगामी मंगळ मोहिमेसाठी मंगळावरील मानवी वस्तीसाठी पोषक वातावरण शोधणार आहे
आता सात महिन्यांच्या अंतराळ प्रवासानंतर Perseverance मंगळावर पोहोचेल सद्या यान दुसरी कमांड मिळेपर्यंत ह्याच मोडमध्ये राहील 
ह्या Perseverance च्या यशस्वी launching नंतर नासा संस्थेतील ह्या मोहिमेतील Perseverance टिम आनंदी झाली आहे नासाचे Administrator Jim Bridenstine ह्यांनी ह्या मंगळ मोहिमेतील सर्व शास्त्रज्ञ ,इंजिनीअर्स ,तंत्रज्ञ आणी टिम मधील सर्व कर्मचाऱयांचे आभार मानले आहेत सद्याच्या कोरोना महामारीच्या कठीण काळात हि मोहीम यशस्वी करण सोप नव्हत पण नासा संस्थेतील टिमने ते करुन दाखवल हि खरोखरच असाधारण कामगिरी आहे खरेतर मंगळावर मंगळयान पाठविणेच कठीण आहे,पण नासा संस्थेने ह्या आधीही यशस्वी मंगळमोहिम राबविली असुन मंगळावर आधीचे मंगळयान व्यवस्थित कार्यरत आहे आता Perseverance यानाने जर अशीच असामान्य कामगिरी पार पाडुन तिथले नमुने पृथ्वीवर परत आणले तर नासाची आगामी मानवसहीत मंगळमोहिमही अशीच यशस्वी ठरेल अशी आम्हाला खात्री आहे म्हणूनच ह्या यानाचे नाव Perseverance म्हणजे धृढ निश्चय असे ठेवल्याचे त्यांनी सांगितले हि मोहीम यशस्वी केल्याबद्दल नासा तील सर्वच प्रमुखांनी टीम मधील साऱयांचे कौतुक केले असुन टिमचे अभिनंदन केले आहे