Sunday, 18 October 2015

अमेरिकन अंतराळवीर स्कॉट केलीन केले अंतराळ मोहिमेत तीन रेकॉर्ड ब्रेक

                                 फोटो -नासा संस्था स्कॉट केली अंतराळ स्थानकातून पाहताना
नासा संस्था -16oct.
अंतराळातील आंतरराष्ट्रीय स्पेस स्टेशनने पंधराव्या वर्षात यशस्वी पदार्पण  केले असुन येत्या दोन nov ला स्पेस स्टेशनचा पंधरावा वर्धापन दिन आहे
                               अमेरिकन अंतराळवीर स्कॉट केलीन केले आंतराळ मोहिमेत तीन रेकॉर्ड 
  45 व्या अंतराळ मोहिमेचे कमांडर अमेरिकन अंतराळवीर स्कॉट केली ह्यांनी आपल्या अंतराळ मोहिमेत तीन रेकॉर्ड ब्रेक केले आहेत
16oct.ला स्कॉट केली ह्यांचा अंतराळातील स्पेस स्टेशन मधील 383 वा दिवस सुरु होईल त्यांनी ह्या आधीचा अमेरिकन अंतराळवीर  Mike Fincke ह्यांचा अंतराळात 282 दिवस राहण्याचा विक्रम मागे टाकत नव्या विक्रमाची नोंद केलीय 
29 oct.ला स्कॉट केली अंतराळात सलग 216 राहण्याचा दुसरा रेकॉर्ड ब्रेक करतील 2006 मध्ये 14 व्या अंतराळ मोहिमेचे Michael Lopez-Alegria ह्यांनी ह्या आधी 215 दिवस सलग अंतराळातील स्पेस स्टेशन मध्ये राहण्याचा विक्रम केला होता तो स्कॉट केली मोडतील 
तसेच त्यांच्या स्पेस स्टेशन मधील एक वर्षाच्या वास्तव्यात येणारा प्रत्येक दिवस ह्या विक्रमात नोंदविल्या जाइल आणि ह्या वास्तव्यातील जास्ती दिवस राहतानाच त्याचे होणारे परिणामहि अभ्यासतील   
ह्या फोटोत स्कॉट केली अंतराळ स्थानकातील Cupola मध्ये दिसत आहेत ज्या मधून पृथ्वी कडे 360 डिग्री कोनातून पाहता येते  


Sunday, 11 October 2015

मंगळ यानाच्या उष्णता रोधक शिल्डची चाचणी यशस्वी


                  फोटो -नासा संस्था

नासा संस्था -6oct.
नासाने आगामी मंगळ मोहिमेसाठी पाठवण्यात येणारया स्पेक्टो क्राफ्ट साठी आधुनिक तंत्रज्ञान वापरून उष्णता रोधक शिल्ड तयार करण्यात यश मिळवले आहे नुकतीच मंगळावरील वातावरणा सारखे वातावरण तयार करून ह्या शिल्डची यशस्वी चाचणी घेण्यात आली मंगळावर पाठवण्यात येणारया स्पेक्टोक्राफ्टला मोठया आकाराच्या उष्णता रोधक शिल्डची आवश्यकता भासते कारण मंगळाच्या वातावरणात शिरताना तयार होणारी उष्णता व यानाचा वेग नियंत्रित करताना तयार होणारया उष्णतेशी सामना करत स्वत:ला सुरक्षित ठेऊन यानाला तिथल्या वातावरणात प्रवेश करण आवश्यक असत हे काम अत्यंत जिकीरीचे व कठीण आहे

                    सद्याच्या उष्णता रोधक  शिल्डला लिमिट नवीन प्रगत शिल्ड बनवण्यात यश 

सध्या जे रॉकेट आहे त्यात उष्णता रोधक व स्पेक्टोक्राफ्ट साठी फार कमी व सीमित जागा आहे  त्या मुळे यानाला खूप अडचणीचा सामना करावा लागतो म्हणूनच नासाच्या Sillicon Valley  येथील एम्स रिसर्च सेंटर कॅलीफोर्निया मधील इंजीनीयर्सनी  आधुनिक तंत्र  वापरून ह्या समस्येवर उपाय शोधण्यात यश मिळवले आहे
                                              ADEPT ह्या  आधुनिक टेक्निकचा वापर 

ADEPT ह्या  आधुनिक प्रोजेक्टचा  वापर (  heating simulation testing of an ADEPT model)  त्या साठी करण्यात आला कार्बन फेब्रिक चा वापर करून हिट शिल्ड तयार करण्यात आली हि शिल्ड लवचिक असून उघडल्यावर छत्रीसारखी दिसेल
मंगळासारखे वातावरण कृत्रिमरित्या तयार करून संशोधकांनी घेतलेल्या  ह्या स्पेक्टो क्राफ्ट च्या उष्णता रोधक शिल्डच्या चाचणीला यश मिळाले आहे   

Morning aurora आंतर राष्ट्रीय स्पेस स्टेशन वरून

    फोटो- नासा संस्था-Skott Kelly
नासा संस्था -9 oct.
नासाचे  अंतराळवीर स्कॉट केली ह्यांनी आंतरराष्ट्रीय स्पेस स्टेशन वरून हे निसर्गरम्य नैसर्गिक हिरव्या रंगाचे पटल 7oct.ला सकाळी कॅमेराबद्ध केले
आणि सर्वांना Good Mornihg म्हणत हे छायाचित्र  पाहण्यासाठी उपलब्ध केलेय 

Friday, 9 October 2015

प्लुटो वर निळे आकाश आणि बर्फ नासाचा शोध

                                                    फोटो -नासाच्या होरायझन यानातील MVIC कॅमेरयाने घेतलेले

नासा न्यूज सर्विस -9oct.

प्लुटो वर निळे आकाश आणि बर्फ  आढळले असल्याचा शोध नासाच्या संशोधकांनी लावला असुन नासाच्या  होरायझन या अंतराळ यानातील ( MVIC)  ह्या कॅमेरयाने प्लुटोवरील हे दृष्य टिपले आहे प्लुटोचा नैसर्गिक चंद्र " Titan "  वर दिसणारे धुके व प्लुटोवरील धुके सारखेच असल्याचे मानले जातेय सूर्य प्रकाशामुळे वातावरणातील नायट्रोजन व मिथेन वायु ह्यांच्या रासायनिक प्रक्रियेमुळे काजळीचे सूक्ष्म कण तयार होतात त्यांना Tholins म्हणतात हे कण पृष्ठ्भागाकडे येताना मात्र मोठे होत जातात

प्लूटोच्या वातावरणातील धुक्याचे हे पहिले रंगीत छायाचित्र नासाच्या होरायझन या अंतराळ यानातील ( MVIC)  ह्या कॅमेरयाने टिपले आहे
Kuiper बेल्ट मध्ये निळ्या आकाशाची कल्पना आजवर कोणीही केली नव्हती हे दृष्य खरोखरच अप्रतिम !वातावरणातील सूक्ष्म कण सूर्यप्रकाशामुळे परावर्तीत झाल्यामुळे त्यांना निळसर रंग प्राप्त झाला आहे
Tholins चा रंग करडा किंवा लाल असतो पण ते निळा रंग कसे परावर्तीत करतात ह्याचे कोडे शास्त्रज्ञ उलगडत आहेत


               फोटो -नासा -होरायझन यानातील MVIC ह्या कॅमेरयाने टिपलेले प्लुटो वरील बर्फ

                                                        प्लुटो वर आढळले बर्फ  
 होरायझन मधील कॅमेरयाने  टिपलेल्या छायाचित्रात प्लुटो वरील भूभागात काही ठिकाणी बर्फाचे पट्टे आढळले आहेत पण खूप कमी ठिकाणी ते दिसतात हे पाण्याचे बर्फ का दिसतेय ह्याचा शोध शास्त्रज्ञ घेत आहेत आणि त्यांच्यासाठी ते मोठे आव्हान आहे
Mery land University च्या विज्ञान संशोधीका सिल्विया प्रोटोपापा म्हणतात कि जिथे पाण्याच्या बर्फाचे पट्टे आढळले आहेत ते छायाचित्रात लाल रंगाचे दिसतात त्या मुळे पाण्याचा बर्फ व लाल रंग प्रदान करणारे थोलीन चे कण ह्याचा काय संबंध आहे ह्याच आम्ही संशोधन करतोय 
New Horizan हे अंतराळ यान पृथ्वीपासून 3.1 billion miles अंतरावर आहे व व्यवस्थित कार्य करत आहे  

मंगळावरच्या वालुकामय भागात आढळला भेगाळलेला पृष्ठभाग

  फोटो -नासा संस्था -HiRISE camera

नासा न्यूज सर्विस -7oct.

मंगळावरच्या वालुकामय भागात भेगाळलेला पृष्ठभाग आढळला असून नासाच्या Mars Reconnaissance Orbiter ह्या यानातील
HiRISE ह्या कॅमेरयाने तो भाग छायाचित्रीत केला आहे
ह्या कॅमेरयामुळे मंगळावरील वातावरणातील घडामोडी ,मातीची धूप ,वारा वादळ माती व मातीच्या कणांचा आकार ह्या बद्दलची अद्ययावत माहिती मिळते
ह्या कॅमेरयाने घेतलेल्या ह्या छायाचित्रात नदीतील गाळ व वाळूच्या थरांमुळे तयार झालेले सेडीमेंटरी खडक काही ठिकाणचा भेगाळलेला भागही दिसतोय त्यावरून शास्त्रज्ञांनी असा निष्कर्ष काढलाय की हा भाग वालुकामय आहे म्हणजे तिथे वाळू असावी जर तिथे वाळू आहे तर नक्कीच त्या भागातून पूर्वी नदी वाहात असणार तिथल्या वादळवारया मुळे ,वातावरणतील  विध्वंसक घडामोडींचा परिणाम होऊन नंतर अतीउष्णते मुळे त्या आटून कोरड्या पडल्या पण नदीकाठच्या भागात वर्षानुवर्षे नदीबरोबर वहात आलेल्या गाळामुळे त्यांच्या थरामुळे तिथे वाळूमिश्रित खडक (सेडीमेंटरी रॉक ) तयार झाले पण नंतर बदलेल्या वातावरणामुळे व तो भाग वाळल्यामुळे कडक झाला आणि त्या भागाला भेगा पडल्या असाव्यात
हा भाग ह्या फोटोत ठळक पणे  गडद व खोल दिसत असल्याने मंगळावर पूर्वी पाणी होते ह्या शक्यतेला पृष्ठी तर मिळतेच शिवाय आता नवीन संशोधना नंतर तिथे अजूनही पाणी असल्याचे पुरावे मिळाले आहेत नासाचे अंतराळवीर ह्या शक्यतेवर दररोज नवनवीन संशोधन करत आहेत           

Wednesday, 7 October 2015

पृथ्वी ते स्पेस स्टेशन कार्गो ट्रफिक

नासा न्यूज  सर्विस -2 oct. 

पृथ्वीवरील शहरी भागातली रस्त्यावरील ट्रफिक आपण नेहमीच पाहतो ,अनुभवतो  कधी,कधी तर ट्रफिक जाम झाल तर जाम वैतागतो देखील पण  हि बातमी आहे ती  ह्या आठवडयातील पृथ्वी ते नासाच स्पेस स्टेशन ह्या  मार्गावरची.
नासाच्या अंतराळ स्थानकावर ह्या आठवडयात  दोन मालवाहू विमानांच्या  (कार्गो ) येण्या जाण्या मुळे अंतराळ स्थानकासाठी रहदारीचा ठरला त्या बाबतीतली माहिती अशी,
अंतराळ स्थानकात पृथ्वीवरून जपानचे HTV-5  हे  कार्गो विमान पाच आठवड्या आधी अंतराळ स्थानकावर गेले होते पाच टन  अत्यावश्यक सामान घेऊन गेलेले हे मालवाहू विमान अजूनही तिथेच होते  ह्या आठवडयात तिथून पृथ्वीकडे  परत निघालेले हे कार्गो विमान एक दिवसानंतर पृथ्वीच्या कक्षेत प्रवेशले  पण प्रशांत महासागराच्या वरच्या परिसरात  येताच ते जळून नष्ट  झाले अंतराळ स्थानकातून येताना अंतराळ वीरांनी त्या मधून टाकाऊ कचरा पाठवला होता तो ह्या कार्गो विमानासोबत जळून गेला

1oct.ला कझाकीस्थान येथून सोडलेले रशियाचे कार्गो विमान सहा तासानंतर अंतराळ स्थानकात पोहोचले
त्यात मोहीम 45 च्या चमुसाठी लागणारी अन्न सामुग्री ,इंधन ,Hardware व इतर सामानांचा त्यात समावेश असून सामानाचे वजन तीन टन आहे हे कार्गो विमान डिसेंबर पर्यंत तिथे राहणार आहे.
सद्या हि  कार्गो विमानांची  पृथ्वी ते अंतरिक्षातील वाहतूक  तुरळक असली तरीही प्रगत देशांचा अंतराळ संशोधनाचा वाढता कल पाहता भविष्यात स्पर्धा वाढून पृथ्वी ते अंतरीक्ष मार्गावर ट्रफिक जाम झाल्यास नवल नाही 

ह्या आठवडयात  अंतराळ स्थानकातील  अंतराळवीर किमिया युई ह्यांनी नियंत्रक वापरून जर्मनी इथे असलेल्या रोवरला निर्देश पाठवले भविष्यात ह्या तंत्रज्ञाना मुळे मंगळाभोवती फिरणारया अंतराळवीरांना मंगळाच्या पृष्ठभागावर कार्यरत असलेल्या रोबोटला नियंत्रित करता येईल  त्या मुळे सद्या  पृथ्वीवरून नियंत्रित करताना होणारा विलंब टाळता येईल.
हे  नवीन तंत्रज्ञान एखाद्या धोकादायक ठिकाणी रोबोट पाठवण्यासाठी  मानवालाही उपयुक्त ठरेल
सद्या मंगळावर वाहते पाणी असल्याची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे  ती जर खरी ठरली तर पुढची तयारी
म्हणून अंतराळवीर अशा शक्यतेचा विचार करून नवीन तंत्र विकसित करत आहेत ज्याचा उपयोग मंगळावर उतरलेल्या रोवरला वाहत्या पाण्यातून वाट काढण्यासाठी होईल.   


नासाच्या MAVEN मंगळ यानाला वर्ष पूर्ण

MAVEN ह्या नासाच्या अंतराळ यानाच्या मंगळाच्या कक्षेतील भ्रमणाला  नुकतेच  एक वर्ष पूर्ण झाले असून 
ते यशस्वीपणे तिथे कार्यरत असून त्याने अत्यंत महत्वाची माहिती गोळा केली आहे  
हे अंतराळ यान फ्लोरिडा  येथील Cape Canaveral Air Force Station येथून 18 Nov 2013 प्रक्षेपित करण्यात आले होते ते 21 Sept 2014 ला मंगळाच्या कक्षेत पोहोचले
 MAVEN प्रकल्पाचे प्रमुख संशोधक ब्रूस जॉकोस्की म्हणतात  MAVEN चे हे यश म्हणजे ह्या प्रकल्पातील सर्वच संशोधकांनी केलेल्या अविरत व अथक परिश्रमाचे फलित आहे.16Nov 2014 पासून सुरु झालेल्या मावेन यानाच्या मंगळ मोहिमेचे मुख्य उद्दिष्ठ वायू व उत्सर्जनामुळे मंगळाच्या वातावरणात झालेल्या बदलाचा अभ्यास करणे हा असून सर्वात वरच्या थरापासून खालच्या थरापर्यंतचा अभ्यास  व त्यातला नेमका संबंध काय ह्या बाबतीतले महत्वपूर्ण संशोधन ह्या अंतराळ याना मार्फत केल्या जातेय .
आणखी दोन महिने हे काम चालेल त्या नंतर मावेनचा कार्यकाळ वाढविल्या जाइल मावेन मार्फत मंगळावरील वातावरणाची अत्यंत महत्वपूर्ण माहिती मिळवल्या जातेय. 
Mery land  येथील नासाच्या  Godard Space Flight Center येथून मावेन अंतराळ यानाचे नियंत्रण केल्या जातेय . 

MAVEN ने वर्षभरात पूर्ण केलेले महत्वाचे काम :

यशस्वी पणे मंगळ कक्षेत प्रवेश करून स्थिरावल्या नंतर मावेनने
Sliding Spring ह्या धुमकेतुशी  सामना करत यानाची तांत्रिक चाचणी पूर्ण करून 
मंगळ निरीक्षणाचे दहा महिने पूर्ण केले आहेत आणि 
चार वेळा " deep dig " मोहीम ( माती परीक्षणासाठी खोदकाम करणे ) पूर्ण केली आहे 
मावेनचे प्रोजेक्ट Manager Richard Burns ह्यांच्या मते ह्या अंतराळ यानाला मंगळावरील वातावरणाशी जुळवून घेण्याचे अतुलनीय काम मावेन प्रकल्पाच्या चमूने यशस्वीपणे केले आहे.