Insight मंगळयानाने पाठविला शेवटचा सेल्फी

 

नासाच्या Insight Mars Rover ने पाठविलेला शेवटचा सेल्फी -फोटो -नासा संस्था (J.PL Lab)

नासा  संस्था -23मे 

नासाचे Insight Mars Rover मंगळ ग्रहावरील भूपृष्ठाखालील भागातील अंतर्गत माहिती गोळा करण्यासाठी आणि मंगळावरील पुरातन सजीवसृष्ठीच्या अस्तित्वाला दुजोरा देणारे पुरावे शोधण्यासाठी 20 नोव्हेंबर 2018 साली मंगळावर पोहोचले होते Insight मंगळ यान मंगळावरील Elysium Planitia ह्या भागात उतरले होते आजवर Insight यानाने मंगळावरील महत्वपूर्ण संशोधित माहिती पृथ्वीवर पाठविली आहे 

Insight Mars Rover ने मागच्या महिन्यात 24 एप्रिलला शेवटचा सेल्फी पाठवला आहे हा सेल्फी यानाच्या मंगळ ग्रहावरील 1,211व्या मंगळ दिवशी (Sol) काढलेला आहे ह्या सेल्फीत मंगळयानावर खूप धूळ जमलेली दिसत असून हा फोटो अस्पष्ट आहे ह्या आधी Insight यानाने 2018च्या डिसेंबर मध्ये म्हणजे मंगळावर पोहोचल्यानंतर काही दिवसातच सेल्फी काढून पाठवला होता त्यानंतर 2019 च्या एप्रिलमध्ये Insight यानाने पुन्हा सेल्फी काढून पृथ्वीवर पाठविला होता ह्या दोन्ही सेल्फीतील Insight यानाचे फोटो स्पष्ट व चांगले आले आहेत पण आताच्या सेल्फीतील Insight यानाचा फोटो पुसट,अस्पष्ट आणि धुळीने माखलेला आहे 

नासाच्या J.PL Labमधील Insight Mars Rover च्या टीम प्रमुखानी प्रसारित केलेल्या माहिती नुसार यानातील रोबोटिक आर्मद्वारे हा सेल्फी काढताना यानाला अनेकवेळा प्रयत्न करावे लागले मंगळावर झालेल्या धुळीच्या वादळामुळे Insight  यान आणि यानातील सौर पॅनलवर धूळ जमा झाली आहे त्या मुळे सौरऊर्जा निर्मितीवर परिणाम झाला आहे Insight मंगळ यानाच्या सोलर पॉवर युनिट मधून ताशी 5,000 Watt सौर ऊर्जेची निर्मिती होते पण धुळीमुळे आणि वातावरणातील बदलामुळे ह्या सौर पॅनल ची सौरऊर्जा निर्मितीची क्षमता कमी झाली असून सध्या ती दसपटीने कमी म्हणजे फक्त 500 Watt इतकी आहे त्या मुळे यानातील अत्याधुनिक स्वयंचलित यंत्रणेवर परिणाम झाला आहे आणि येणाऱ्या काही महिन्यात मंगळावरील धुळीचे प्रमाण वाढण्याची शक्यता आहे त्यामुळे वातावरणात बदल होईल आणि मंगळ ग्रहावर सूर्यप्रकाश देखील कमी पडेल अशा अवस्थेत Insight यानाची कार्यक्षमता देखील कमी होईल त्या मुळे सौर पॅनल वरील धूळ दूर करणे आवश्यक आहे पण सध्या तरी हे काम अत्यंत कठीण आहे Insight मंगळयानाच्या टीम मधील शास्त्रज्ञांनी म्हणूनच मंगळयानाच्या रोबोटिक आर्मचे काम काही काळ स्थगित करण्याचा निर्णय घेतला आहे रोबोटिक आर्मच्या ह्या स्थितीला "Retirement Pose " असे म्हणतात लवकरच अंतिम निर्णय घेण्यात येईल 

नासाच्या Marshall Space Flight Center ह्या संस्थेतून Insight मंगळयानाच्या स्वयंचलित यंत्रणेवर नियंत्रण ठेवल्या जाते नासा संस्थेतील Germany,France,UK मधील Space Center मधील टीम मधील शास्त्रज्ञ देखील त्या साठी सहकार्य करतात Insight मंगळयानाचा मंगळावरील कार्यकाळ फक्त दोन वर्षांचा होता पण त्याची कार्यक्षमता पाहून तो काळ 2022 डिसेंबर पर्यंत वाढविण्यात आला होता Insight यानाने ह्या काळात अत्यंत महत्वपूर्ण माहिती गोळा केली भूगर्भातील सॅम्पल्स गोळा केले आणि हि संशोधित माहिती आणि फोटो पृथ्वीवर पाठवले आहेत 

ह्या महिन्यात 4 मेला Insight यानाच्या मंगळावरील 1,222व्या मंगळ दिवशी  मंगळावर झालेल्या भूकंपाची माहिती व नोंद यानाने पृथ्वीवर पाठविली होती हा भूकंप 5 रिक्टर स्केल एव्हढा होता ह्या भूकंपाच्या Seismogram चा व्हिडिओ देखील यानाने पृथ्वीवर पाठविला होता

नासाचे मानवविरहित Boeing Starliner अंतराळयान अंतराळस्थानकात पोहोचले

 

             नासाचे Boeing Starliner अंतराळयान स्थानकाजवळ पोहोचल्यानंतर -फोटो -नासा संस्था 

नासा संस्था -  नासा आणी Boeing ह्यांच्या सहकार्याने बनवलेले नवे व्यावसायिक Boeing Starliner अंतराळयान विस मेला स्थानकात पोहोचले मानव विरहित Flight Test -2 अंतराळ मोहिमे अंतर्गत 19 मेला रात्री 6.54 मी. वाजता  Boeing Starliner CST-100 अंतराळयान नासाच्या फ्लोरिडा येथील Cape Canaveral Space Force Station येथील ऊड्डान स्थळावरुन Atlas V रॉकेट च्या साहाय्याने अंतराळ स्थानकात जाण्यासाठी आकाशात झेपावले आणी 31 मिनिटांनी रॉकेट पासून वेगळे होऊन अंतराळ प्रवासाच्या पहिल्या टप्प्यात पोहोचले त्या नंतर अंतराळयान स्थानकाच्या दिशेने अंतराळ प्रवासास निघाले Starliner अंतराळयान 20 मेला 8.28 p.m.ला स्थानकाच्या समोरील भागातील Harmony Module जवळ पोहोचले आणि 11.45a.m.ला अंतराळस्थानकातील अंतराळवीरांनी Boeing Starliner आणि स्थानक ह्यांच्यातील Hatching प्रक्रिया पार पाडली 

अमेरिकेची अमेरिकन भूमीवरून अमेरिकन निर्मित अंतराळ यानातून अंतराळवीरांना स्थानकात नेण्याआणण्याची मोहीम पुन्हा सुरु झाल्यानंतर नासा आणि Space X crew Dragon ह्यांच्या सहकार्याने सुरु झालेले Space X Crew Dragon अंतराळयान चारवेळा अंतराळवीरांसह अंतराळस्थानकात जाऊन आले ह्या व्यावसायिक अंतराळयान मोहिमेच्या यशानंतर नासा आणि Boeing ह्यांच्या सहकार्याने Boeing CST-100 Starliner अंतराळयानाची निर्मिती करण्यात आली ह्या यानाची उड्डाण पूर्व पहिली चाचणी यशस्वी झाल्यानंतर आता मानवविरहित दुसरी उड्डानचाचणी घेण्यात आली आहे ह्या अंतराळयानाचा उपयोग भविष्यकालीन अंतराळ मोहोमातील अंतराळवीरांना अंतराळ स्थानकात नेण्याआणण्यासाठी होणार आहे त्यामुळेच अंतराळवीरांनी अंतराळप्रवास करण्याआधी ह्या यानात काही त्रुटी राहिल्या आहेत का ?हे तपासून पाहणे आवश्यक होते त्यासाठी हे मानवविरहित यान अंतराळस्थानकात पाठवण्यात आले आहे ह्या यानाचा उपयोग व्यावसायिक अंतराळ मोहिमांसाठी आणि त्यातील अंतराळवीरांसाठीही होणार आहे 

Boeing Starliner अंतराळ यान मानवविरहित असले तरीही त्यातून अंतराळवीरांसाठी लागणारे आणि अंतराळ स्थानक आणि तेथे सुरु असलेल्या संशोधनासाठीचे आवश्यकअसलेले 500 टन सामान स्थानकात पाठवण्यात आले आहे आणि  25 मेला Boeing Starliner अंतराळयान पृथ्वीवर परत येण्यासाठी निघेल तेव्हा त्यामधून जवळपास 600 पौंड सामान परत पाठवण्यात येईल त्यामध्ये स्थानकातील नको असलेल्या सामानासोबत स्थानकातील अंतराळवीरांना श्वासोच्छवासासाठी लागणारे Oxygen पुरवणाऱ्या Oxygen Recharge System (NORS) Tanks चा समावेश आहे हे Tanks पृथ्वीवर दुरुस्त करून पुन्हा स्थानकात पाठवण्यात येणार आहेत 

नासाचे Administrator Bill Nelson ह्यांनी हि मोहीम यशस्वी झाल्यानंतर समाधान व्यक्त केले ते म्हणाले हे ह्या टीममधील सर्वांचे यश आहे त्यांची मेहनत धैर्य आणि कामातील निष्ठा ह्या मुळे हे यश मिळाले आहे त्यांनी त्यांच्या नाविन्यपूर्ण कामाने अमेरिकेचे नाव अंतराळ विश्वात प्रगतीपथावर नेले आहे ह्या Boeing Starliner यानाच्या सेवेमुळे भविष्यकालीन अंतराळमोहिमेतील अंतराळवीरांना अंतराळप्रवास करणे सोपे होईल हि दुसरी मानवविरहित यशस्वी अंतराळयान उड्डाण टेस्टअंतराळविश्वात मैलाचा दगड ठरेल आणि अंतराळवीरांच्या स्वतंत्रपणे स्थानकात जाण्यासाठीच्या अंतराळप्रवासाचा शुभारंभ ठरेल 

नासाच्या Associate Administrator Kathryn Leuder ह्यांनी देखील आनंद व्यक्त केला ह्या असामान्य यशस्वी उड्डाणाबद्दल आम्ही Boeing Starliner टीमचे आभारी आहोत ह्या मोहिमेत सर्वांनी एकत्रित काम करून हि मोहीम यशस्वी केली आहे आगामी काळात Boeing Starliner अंतराळ यानातून अंतराळ प्रवास करणे अंतराळवीरांना सोयीचे होईल ह्या मानाविरहित Boeing Starliner अंतराळयानाच्या उड्डाण सोहळ्याचे नासा T.V. वरून लाईव्ह प्रसारण करण्यात आले होते आणि सामान्य हौशी नागरिकांना सोशल मीडियावरून व्हर्च्युअली सहभागी होण्याची संधीही देण्यात आली होती 

Blue Origin चे New Shepard अंतराळयान पाचव्यांदा सहा अंतराळप्रवाशांसह अंतराळात झेपावणार

  

                        Blue Originच्या NS-21 मोहिमेतील सहा अंतराळ प्रवासी -फोटो -Blue Origin 

Blue Origin -13 मे 

 Blue Origin च्या NS-21 अंतराळ पर्यटन मोहिमे अंतर्गत सहा नागरिक विस तारखेला अंतराळप्रवास करणार आहेत Blue Origin ची हि पाचवी अंतराळ मोहीम आहे ह्या आधी चारवेळा Blue Origin च्या New Shepard अंतराळयानातून नागरिकांनी अंतराळ प्रवास केला आहे आता पाचव्यांदा New Shepard अंतराळयान प्रवाशांना घेऊन अंतराळात झेपावणार आहे 

ह्या यानातून प्रवास करणाऱ्या सहा प्रवाशांमध्ये ,Evan Dick-(Investor आणि NS-19 चे अंतराळवीर) ,Katya Echazarreta -(Test Lead -NASA) ,Hamish Harding -(Jet Pilot & Chairman of Action Aviation) Victor Correa Hespanha(Civil Production Engineer)  Jaison Robinson -(Adventurer &Dream Variation )  Victor Vescovo -Commander USN(Ret.) Explorer &Cofounder Of Private Equity Firm ह्यांचा समावेश आहे Katya पहिली सगळ्यात तरुण अमेरिकन निवासी पण (मुळची मेक्सिकन) महिला आहे  Space For Humanity ह्या संस्थेने Citizen  Astronaut प्रोग्राम अंतर्गत तिचे तिकीट स्पॉन्सर केले आहे तर Victor Correa ह्यांचे तिकीट Crypto Space Agency ने स्पॉन्सर केले आहे 

वीस मेला सकाळी 9.30 वाजता (EDT) Blue Origin च्या उड्डाणस्थळावरून New Shepard रॉकेट आणि अंतराळयानातून  हे अंतराळयात्री अंतराळात उड्डाण करतील आणि पृथ्वी आणि अंतराळ ह्यांच्यामधील Karman Line भेदून पृथ्वीच्या कक्षेच्या वर 100k.m. अंतरावर अंतराळात प्रवेश करतील आणी अंतराळ प्रवासानंतर पॅराशूटच्या साहाय्याने परत पृथ्वीवर उतरतील ह्या अंतराळ प्रवाशांच्या अंतराळ प्रवेश आणि परत पृथ्वीवर परतण्याचे लाईव्ह प्रसारण Blue Origin च्या वेबसाईट वरून करण्यात येणार आहे हवामान अनुकूल नसल्यास ह्या प्रवाशांचे अंतराळउड्डाण नियोजित वेळेत होणार नाही

नासाच्या Space X-Crew-3 चे चार अंतराळवीर पृथ्वीवर सुखरूप पोहोचले

 

अंतराळवीर Matthias Maurer अंतराळवीर Tom Marshburn अंतराळवीर Raja Chari आणि Kayla Barron Endurance Space X अंतराळयानातून पृथ्वीवर परतल्यानंतर -फोटो -नासा संस्था 

नासा संस्था -6 मे 

नासाच्या अंतराळमोहीम Space X -Crew -3 चे अंतराळवीर Raja Chari,Kayla Barron,Tom Marshburn आणि युरोपियन अंतराळवीर Matthias Mourer शुक्रवारी सहा मेला पृथ्वीवर सुखरूप पोहोचले आहेत हे चारही अंतराळवीर नोव्हेंबर 2021 मध्ये सहा महिन्यांच्या वास्तव्यासाठी अंतराळस्थानकात गेले होते आता स्थानकातील 175 दिवसांचा मुक्काम संपवून पृथ्वीवर परतले आहेत 

 हे चारही अंतराळवीर पाच तारखेला दुपारी 1.05 वाजता  स्थानकातून पृथ्वीवर येण्यासाठी निघाले आणि सहा तारखेला दुपारी 2.43 वाजता पृथ्वीवर परतले निघण्याआधी स्थानकात ह्या अंतराळवीरांचा फेअरवेल सेरेमनी आणि कमांड चेंज सेरेमनी पार पडला त्यावेळी सध्याचे कमांडर Tom Marshburn ह्यांनी कमांडर पदाची सूत्रे रशियन अंतराळवीर Oleg Artemyev ह्यांच्या हाती सोपिवली 

 

स्थानकातील कमांडर चेंज सेरेमनी दरम्यान अंतराळवीर Tom Marshburn स्थानकाची सूत्रे अंतराळवीर Oleg Artemyev ह्यांच्या हाती सोपवताना -फोटो -नासा संस्था

ह्या चारही अंतराळवीरांना घेऊन Space X चे Endurance अंतराळयान पृथ्वीच्या कक्षेत शिरताच पॅराशूटच्या साहाय्याने फ्लोरिडा येथील Gulf of Mexico ह्या खाडीत दुपारी 12.43 वाजता (स्थानिक वेळ )उतरले Space X Endurance खाडीत उतरताच Space X च्या Shannon recovery ship ची टीम त्वरित तेथे पोहोचली त्या मध्ये दोन फास्ट बोटींचा समावेश होता ह्या बोटींच्या साहाय्याने यानाला शिप पर्यंत आणून व्यवस्थित डेकवर चढवण्यात आले त्यानंतर Space X यानाचे दार उघडून अंतराळवीरांना यानातून बाहेर काढण्यात आले त्यांना पिण्यासाठी पाणीही  देण्यात आले तेव्हा अंतराळवीर राजा चारी ह्यांनी आता आम्हाला पाण्याच्या बाटलीचे वजन जाणवत आहे असे म्हटले पृथ्वीवर परतल्यानंतर सर्व अंतराळवीर आनंदित झाले होते रिकव्हरी टीम मधील डॉक्टरांनी ह्या अंतराळवीरांचे प्राथमिक चेकअप केले त्यानंतर ह्या अंतराळवीरांना नासाच्या विमानाने Johnson Space Center मध्ये नेण्यात आले 

नासाचे Administrator Bill Nelson ह्यांनी हे सर्व अंतराळवीर पृथ्वीवर सुखरूप परतल्यानंतर त्यांचे स्वागत केले आणि त्यांनी सहा महिने स्थानकात राहून केलेल्या संशोधनाबद्दल त्यांचे आभार मानले ते म्हणाले ह्या Space X च्या मोहिमेतील अंतराळवीरांच्या यशस्वी अंतराळप्रवासामुळे आणि स्थानकातील जाण्यायेण्यामुळे व्यावसायिक अंतराळउड्डाणांच्या सुवर्णयुगाची सुरवात झाली आहे 

अंतराळवीर Kayla Barron ,Raja Chari ,Marshburn आणि अंतराळवीर Maurer ह्यांनी त्यांच्या स्थानकातील 175 दिवसांच्या वास्तव्यादरम्यान 75,060792 मैलांचा अंतराळप्रवास केला असून त्या दरम्यान 2,832 वेळा पृथ्वीभोवती भ्रमण केले आहे 

अंतराळवीर Tom Marshburn हे तिसऱ्यांदा अंतराळस्थानकात राहायला गेले होते त्यांच्या तीन वेळच्या अंतराळ कारकिर्दीत त्यांनी स्थानकात 339 दिवस वास्तव्य केले आणि स्थानकाच्या तांत्रिक कामासाठी पाचवेळा स्पेसवॉक केला अंतराळवीर Raja Chari,Kayla Barron आणि Matthias Maurer ह्यांची मात्र हि पहिलीच अंतराळवारी होती अंतराळवीर Raja Chari आणि Kayla ह्यांनी त्यांच्या ह्या पहिल्या मोहिमेत स्थानकाच्या कामासाठी दोनवेळा स्पेसवॉक केला तर अंतराळवीर Matthias ह्यांनी एकवेळा स्पेसवॉक केला 

ह्या चारही अंतराळवीरांनी त्यांच्या सहा महिन्यांच्या स्थानकातील वास्तव्यात तेथे सुरु असलेल्या संशोधनात सहभाग नोंदवला त्यांनी स्थानकातील झिरो ग्रॅव्हीटीत Fibers कसे वाढतात Hydroponic आणि Aeroponic Technique वापरून माती आणि इतर ग्रोथ मटेरिअल्सचा वापर न करता झिरो ग्रॅव्हीटीत रोपे कशी वाढतात ह्या विषयी संशोधन केले शिवाय झिरो ग्रॅव्हीटीत मानवी शरीरांवर होणारे बदल व दुष्परिणाम ह्यांचे निरीक्षण नोंदवून त्यांचे सॅम्पल्स गोळा केले पृथ्वीवरील पर्यावरण रक्षण आणि वेगवेगळ्या मानवी रोगांवर अत्याधुनिक उपचार करण्यासाठी उपयुक्त संशोधनही केले  

Space X-crew-4 चे चार अंतराळवीर स्थानकात सुखरूप पोहोचले

    

         Space X -Crew -4 चे अंतराळवीर अंतराळ प्रवासाच्या दिशेने प्रवासा दरम्यान-फोटो नासा संस्था 

नासा संस्था -27 एप्रिल  

Space-X Crew -4 अंतराळ मोहिमे अंतर्गत बुधवारी 27 एप्रिलला अंतराळवीर Kjell Lindgren अंतराळवीर Bob Hines  अंतराळवीर Jessica Watkinsआणि युरोपियन अंतराळवीर Samantha Cristoforetti हे चौघे स्थानकात सहा महिने रहाण्यासाठी गेले आहेत

बुधवारी 3.52 मिनिटाला ह्या चारही अंतराळवीरांना घेऊन Space X Crew Dragon नासाच्या केनेडी स्पेस सेंटर मधील 39-A ह्या उड्डाणस्थळावरून स्थानकाच्या दिशेने अंतराळ प्रवासास निघाले आणी रात्री 8.15 मिनिटाला स्थानका जवळ पोहोचले एक तासांनी 9.15 मिनिटाला Crew Dragon मधील स्वयंचलित यंत्रणेने स्थानक आणि Crew Dragon ह्यांच्यातील Hatching प्रक्रिया पार पडली त्या नंतर अंतराळवीरांनी स्थानकात प्रवेश केला स्थानकात सध्या राहात असलेल्या अंतराळवीरांनी ह्या चारही अंतराळवीरांचे स्थानकात स्वागत केले त्यानंतर काही वेळाने अंतराळवीरांचा Welcome Ceremony पार पडला त्यावेळी सर्वांनी एकत्रित नासा संस्थेशी लाईव्ह संपर्क साधला आणि सुरक्षित पोहोचल्याचे सांगितले 

 

 अंतराळात पोहोचल्यानंतर स्थानकातील अंतराळवीरांसोबत Kjell Lindgren,अंतराळवीर Bob Hines अंतराळवीर Jessica Watkinsआणि अंतराळवीर Samantha Cristoforetti एकत्रित -फोटो नासा संस्था

अंतराळवीर Kjell Lindgren आणि अंतराळवीर Samantha ह्यांची हि दुसरी अंतराळवारी आहे 2009 मध्ये Kjell Lindgren अंतराळवीर झाले आणि 2015 मध्ये नासाच्या अंतराळ मोहीम 44-45अंतर्गत पहिल्यांदा स्थानकात राहायला गेले त्या वेळी त्यांनी स्थानकात 141 दिवस वास्तव्य केले होते अंतराळवीर Samantha अंतराळमोहीम 42-43 अंतर्गत 2015 मध्ये स्थानकात राहायला गेल्या होत्या त्यावेळी त्यांनी स्थानकात पाच महिने वास्तव्य केले होते अंतराळवीर Jessica Watkins आणि अंतराळवीर Bob मात्र पहिल्यांदाच स्थानकात राहायला गेले आहेत 

ह्या अंतराळवीरांच्या अंतराळ प्रवासदरम्यान काही अडचण येऊ नये म्हणून Space X Crew ड्रॅगनच्या स्वयंचलित यंत्रणेवर नासाच्या केनेडी स्पेस सेंटर आणि Johnson स्पेस सेंटर मधून नियंत्रण ठेवण्यात आले होते ह्या अंतराळ प्रवासा दरम्यान अंतराळवीरांनी संस्थेशी लाईव्ह संपर्क साधला त्या वेळी त्यांना संस्था प्रमुखांनी तुमचा प्रवास कसा सुरु आहे  तुमचे अनुभव शेअर करा असे सांगितले तेव्हा सर्वांनी प्रवास व्यवस्थित सुरू आहेे असे सांगत त्यांचा अनुभव शेअर केला 

अंतराळवीर Kjell Lindgren ह्यांनी Dragon ला अंतराळवीरांनी Freedom असे नाव दिल्याचे सांगत ह्या वेळेसचा अनुभव छान आहे प्रवास आरामदायी आहे ड्राइव्हिंग स्मूथ आहे असे सांगितले शिवाय Dragon मधून प्रवास करताना launching प्रक्रिया प्रत्यक्ष पाहायला मिळाल्याचेही सांगितले  

अंतराळवीर Jessica ह्यांनी माझा हा पहिलाच अंतराळप्रवास असल्याने मी यानाच्या खिडकीतुन बाहेर पाहायचा अनुभव घेतेय पृथ्वीवरच्या रात्रीदिवसाचा अंधार उजेडाचे चक्र आणि पृथ्वीवरच्या सजीव सृष्ठीचे विलोभनीय दृश्य पााहुुन मी आनंदीत झाले आहे विशेषतः मी Geologist असल्यामुळे पृथ्वीवरच्या वेगवेगळ्या खडकांचे निरीक्षण व अभ्यास करण्याची मला आवड आहे आणी आत्ता मला अंतराळातून ते पहाण्याची अमुल्य संधी  मिळालीय पृथ्वीच सौन्दर्य अलौकिक आहे! तुम्हीही पहा!अस म्हणून तिने कॅमेऱ्यातून पृथ्वीदर्शन घडवल प्रवासा दरम्यान आम्ही जेवण,नास्ता आणि झोपही घेतली आमचा प्रवास छान सुरु आहे अस सांगितल 

अंतराळवीर Bob ह्यांनी प्रवासाचा अनुभव चांगला असल्याचे सांगत त्यांनी देखील क्षितिजावरच्या सुंदर रंगीबिरंगी प्रकाशपटलाच दर्शन घडवल शिवाय त्यांनी आणी अंतराळवीर Samantha ह्यांनी सोबत आणलेले Ziro -G इंडिकेटर Soft Toy दाखवले त्यांनी सांगितले मला माझ्या मुलीने Zippy Turtle दिलय ते तीच फेव्हरीट आहे आणि आमच्या ट्रेनिंग पासून ते आमच्या जवळ आहे सर्व ट्रेनिंग इव्हेंटमध्ये आणि फोटोत सुद्धा ते आमच्या सोबत होत विशेष म्हणजे 2017 मध्ये आमच्या अंतराळवीरांच्या ट्रेनिंग मध्ये आमच्या ग्रुपच नाव देखील Turtle होत आता माझी मुलगी ज्युलिया आणि Samantha ची मोठी मुलगी Kelsey ह्या दोघी बेस्ट फ्रेंड झाल्या आहेत 

अंतराळवीर Samantha म्हणाल्या माझी मोठी मुलगी Kelsey हिने मला मंकी दिलाय त्याच नाव Etta आहे ती इटालियन आहे इटालियन भाषेत लहान मंकीला Etta म्हणतात तिने मला सोबत नेण्यासाठी Etta ची निवड केली तेव्हा मीही Exited झाले कारण तोही माझ्यासोबत अंतराळप्रवास करणार होता माझ्या ह्या दुसऱ्या अंतराळ प्रवासाचा अनुभव अमेझिंग आहे रात्री प्रवासा दरम्यान झोपायच्या वेळेस अचानक माझी sleeping bag पुढे खिडकीच्या दिशेने ओढल्या गेली मी बाहेर पाहिल तेव्हा अंतराळयानाच्या पुढे प्रवास करतानाच्या ज्वलन प्रक्रियेमुळे बाहेर पडणाऱ्या ज्वाळांच्या प्रकाशाचा पट्टा मला दिसला तो धगधगता तेजस्वी प्रकाशझोत पाहून मला सिनेमातील भुताची आठवण झाली जो सुरवातीला प्रचंड तेजाने भव्य रूप घेतो आणि माणसा मागे धावतो आणि नंतर वेगवेगळे आकार घेत सावलीचे रूप घेतो आणि लुप्त होतो त्यावेळेसचा आवाज देखील सिनेमातील भुताच्या आवाजासारखा होता हे दृश्य खरच अमेझिंग होत  

ह्या वेळेस संस्थेतील प्रमुखांनी तुम्ही तुम्हाला दिलेली ट्रीट आणि जेवण केल का हे विचारल तेव्हा Samantha म्हणाल्या हो !आम्ही जेवण घेतल कुणीतरी Chocolate coated Candy ची बॅग काढली आणि सर्वांना दिली पण मी त्यावेळी दुसर काहीतरी खात असल्यान माझी Candy मात्र मला मिळाली नाही पण No Problem ! नंतर ते मला देणार आहेत सारेCrew mate जॉली आहेत खूप चांगले आहेत त्यामुळे आमचा प्रवास कंटाळवाणा झाला नाही 

आता हे चारही अंतराळवीर स्थानकात सहा महिने राहून अंतराळ मोहीम 67च्या अंतराळवीरांसोबत स्थानकात  सुरु असलेल्या संशोधनात सहभागी होतील सध्या स्थानकातील अंतराळवीरांची संख्या अकरा झाली असून लवकरच Crew-3 चे अंतराळवीर पृथ्वीवर परततील

Perseverance यानाने चित्रित केले मंगळग्रहावरील सूर्यग्रहणाचे फोटो आणि व्हिडिओ

 

 मंगळ ग्रहावरील सूर्यग्रहणादरम्यान  Perseverance यानाने टिपलेला मंगळाच्या फोबोस चंद्राचा हा विलोभनीय फोटो -फोटो नासा संस्था -(J.PL Lab)

नासा संस्था -(J.PL Lab )-22 एप्रिल 

नासाच्या मंगळमोहीमे अंतर्गत मंगळावर गेलेल्या Perseverance यानाने नुकतेच मंगळावरील यशस्वी एक वर्ष पूर्ण केले आहे ह्या एका वर्षात मंगळ यानाने कार्यरत राहून तेथील पुरातन जीवसृष्ठीच्या अस्तित्वाला दुजोरा देणाऱ्या पाणवठ्याच्या जागा शोधल्या यानातील रोबोटिक आर्मच्या साहाय्याने तेथील भूपृष्ठाखालील जमिनीचे उत्खनन  करून  तेथील खडक माती ,मिनरल्सचे नमुने देखील गोळा केले आणि आता Perseverance  यानाने मंगळ ग्रहावर नुकत्याच झालेल्या सूर्यग्रहणाची  खगोलीय घटना कॅमेऱ्यात यशस्वीपणे चित्रित केली आणि त्याचा लाईव्ह व्हिडिओ  पृथ्वीवर पाठवला आहे 

मंगळ ग्रहाला दोन चंद्र आहेत Phobos आणि Deimos ह्या दोन चंद्रापैकी Phobos ह्या बटाट्याच्या आकाराच्या चंद्राचे सूर्यग्रहणाच्या वेळी सूर्यासमोरून जातानाचे विलोभनीय दृश्य Perseverance यानाने यानातील Mastcam -Z ह्या अत्याधुनिक कॅमेऱ्याच्या साहाय्याने कॅमेराबद्ध केले आणि त्याचा लाईव्ह व्हिडियोही चित्रित केला आहे मंगळावरील ग्रहणाच्या ह्या निरीक्षणामुळे शास्त्रज्ञांना चंद्राची मंगळाभोवतीची भ्रमणकक्षा आणि त्याचे मंगळ भूमी वरील गुरुत्वाकर्षणीय कक्षेकडे खेचल्या जाण्याची क्रिया ह्या संबंधित माहिती मिळाली आहे 

Perseverance यानाच्या मंगळ ग्रहावरील 397 व्या दिवशी म्हणजे  2 एप्रिलला हे ग्रहण यानातील Mastcam -Z ह्या कॅमेऱ्याने टिपले हे ग्रहण चाळीस सेकेंदापेक्षा किंचित जास्त वेळाचे होते  पृथ्वीवरील सूर्यग्रहणाच्या तुलनेत हे ग्रहण अत्यंत कमी वेळात संपले फोबोस चंद्र पृथ्वीच्या चंद्रापेक्षा आकाराने 157 पटीने लहान आहे आणि मंगळाचा दुसरा चंद्र Deimos त्याहीपेक्षा लहान आहे 

Perseverance यानाने घेतलेले सूर्यग्रहणाचे फोटो आणि व्हिडिओ  आजवर मंगळावर गेलेल्या यानांनी पाठवलेल्या सूर्यग्रहणाच्या फोटोंपेक्षा स्पष्ट आणि रेखीव आहेत 2004 मध्ये मंगळावर गेलेल्या Twin Mars Rover Spirit आणि Opportunity ह्यांनी पहिल्यांदा मंगळावरील सूर्यग्रहणाची घटना कॅमेऱ्यात चित्रित केली होती त्या नंतर Curiosity मंगळ यानाने Mastcam कॅमेऱ्याच्या साहाय्याने तेथील सूर्यग्रहणाचे लाईव्ह चित्रण करून त्याचा व्हिडिओ आणि फोटो पृथ्वीवर पाठवला होता 

पण 2021 मध्ये मंगळावर पोहोचलेल्या Perseverance यानाने यानातील अत्याधुनिक झूम कॅमेऱ्याच्या साहाय्याने सूर्यग्रहणाच्या वेळी फोबोसचा घेतलेला लाईव्ह व्हिडिओ अत्यंत स्पष्ट आणि सुंदर आहे त्याचे सारे श्रेय अर्थातच Perseverance यानाच्या टीमला जाते त्यांनीच हा कॅमेरा अत्याधुनिक तंत्रज्ञान वापरून अद्ययावत केला अस San Diego Malin Space Scienceसंस्थेतील Perseverance टीमच्या सदस्य Rachel Howson म्हणतात आम्हाला हे फोटो आणि व्हिडिओ आधीपेक्षा चांगले येणार अशी अपेक्षा होतीच पण प्रत्यक्ष फोटो पाहून मी आश्चर्यचकित झाले कारण ते आमच्या अपेक्षेपेक्षाही चागले आणि स्पष्ट आले आहेत मंगळावरून पृथ्वीवर पोहोचताना ते सुरवातीला थोडेसे अस्पष्ट दिसले पण नंतर मात्र ते स्पष्ट दिसले हे फोटो पाहून मला वाढदिवस किंवा सुट्टीच्या दिवसाची आठवण आली कारण सुट्टी किंवा वाढदिवस येणार हे आपल्याला आधीच माहीत असत पण ती प्रत्यक्ष अनुभवतानाचा आनंद वेगळाच असतो 

Colorado Space Science Institute मधील खगोल शास्त्रज्ञ Mark Lemmon म्हणतात, Mastcam-Z  मध्ये  बसविलेले सौर फिल्टर सनग्लासेस सारखे काम करतात ते सूर्यप्रकाशाची तीव्रता कमी करतात आणि त्यातील कलर मुळे व्हर्जन मध्ये देखील फरक पडतो आधीच्या तुलनेत आताचे फोटो चांगले आणि स्पष्ट आले आहेत ते ह्या मुळेच  सूर्यग्रहणाच्या वेळेसच्या फोबोसच्या सावलीच्या प्रतिमेत चंद्रावरील चढउतार स्पष्ट दिसत आहेत शिवाय आम्हाला त्यावरील सनस्पॉट्सही पाहता आले विशेष म्हणजे Perseverance यानाने पाहिलेले मंगळावरील सूर्यग्रहण आपल्याला जसेच्या तसे पाहण्याची सुवर्णसंधी मिळाली 

ह्या ग्रहणकाळात फोबोसची  मंगळावरील भ्रमण कक्षा त्यातील बदल आणि फोबोसचे मंगळावरील गुरुत्वाकर्षणीय वातावरणात खेचले जाणे हे निरीक्षण नोंदविल्या गेले त्या काळात मंगळभूमीवरील भूपृष्ठीय आवरणात आणि अंतर्गत भागात काय बदल जाणवले हे देखील नोंदवल्या गेले शास्त्रज्ञांच्या मते फोबोस हळूहळू मंगळा कडे खेचल्या जात आहे आणि आगामी दहा मिलियन वर्षात तो मंगळाकडे अधिकाधिक खेचल्या जाईल आणि मंगळभूमीवर आढळून नष्ठ होईल आताच्या Perseverance यानाने पाठवलेल्या सूर्यग्रहणाच्या लाईव्ह व्हिडिओ मुळे शास्त्रज्ञांना त्या बाबतीत संशोधन करताना सखोल माहिती मिळेल अशी आशा शास्त्रज्ञ व्यक्त करत आहेत

नासाच्या Lunabotics स्पर्धेत श्रिया सावंत आणी लुसीया ग्रीसांतीची निवड जाहीर

    नासाच्या Lunabotics स्पर्धेतील विजेती लुसिया ग्रिसांती रोबोसह आणि श्रीया सावंत -फोटो नासा संस्था

  नासा संस्था- 12 एप्रिल

अमेरिकेची बंद पडलेली चांद्रमोहिम पुन्हा सुरु झाल्यानंतर नासाच्या आर्टिमस मोहीमेची अंतीम तयारी जोरात सुरु आहे आर्टिमस मोहिमेत अमेरिकन नागरिकांना सहभागी करून घेण्यासाठी नासा संस्थेतर्फे वेगवेगळे ऊपक्रम राबविले जात आहेत आणी अमेरिकन नागरिक देखील त्यात ऊत्साहाने सहभागी होत आहेत ह्याच आर्टिमस मोहिमेत अमेरिकन विद्यार्थ्यांना सहभागी करून घेण्यासाठी नासा संस्थेने हायस्कूल मधील विद्यार्थ्यांसाठी एक अभिनव स्पर्धा जाहीर केली होती 

केजी ते हायस्कूलच्या विद्यार्थ्यासाठी जाहीर झालेल्या Lunabotics Junior Contest ह्या स्पर्धेत सहभागी विद्यार्थ्यांना Artemis चांद्रमोहिमेसाठी एका रोबोचे डिझाईन करण्याचे Challenge देण्यात आले होते हा रोबो चंद्रावरील खडबडीत कमी गुरूत्वाकर्षणीय वातावरणात तेथील भुपृष्ठावर फिरेल व तेथील भुभाग खणून चंद्रावरील माती,खडकाचा चुरा,धूळ ह्याचे मिश्रण (रेगोलीथ) गोळा करून तो नमुना कंटेनरमध्ये भरेल आणी विषेश म्हणजे हे डिझाईन युनिक असेल 

ह्या स्पर्धेला अमेरिकेतील 2,300 विद्यार्थ्यांनी ऊत्स्फुर्त प्रतिसाद दिला होता नुकताच ह्या स्पर्धेचा निकाल जाहीर झाला असून ह्या स्पर्धेत श्रिया सांवत आणी लुसीया ग्रिसांती ह्या दोन विद्यार्थीनी विजेता ठरल्या ह्या दोघींनी तयार केलेल्या रोबो डिझाईन मध्ये स्पर्धेतील सर्व आवश्यक गोष्टींंची पुर्तता करण्यात आली आहे

 Georgia Cumming येथील श्रिया सावंत ह्या  पंधरा वर्षीय विद्यार्थीनीने 6वी ते 12वी ह्या गटातील पहिले बक्षीस मिळवले असुन तीने RAD- Regolith Accretion Device हा रोबो डिझाईन केला आहे श्रिया सावंत हिने तयार केलेल्या डिझाईन मधला रोबो स्वयंचलित असुन त्या मध्ये एका बकेट ड्रमचा वापर केलेला आहे त्याच्या सहाय्याने रोबो चंद्रावरील भुमीचे ऊत्खनन करेल आणी चंद्रावरील माती धुळ,खडक ह्यांचे गोळा केलेले नमुने ड्रममध्ये भरेल विद्यार्थ्यांना रोबो डिझाईन करताना चंद्रावरील कमी गुरूत्वाकर्षण,धुळ,प्रदूषण आणी तेथील खडबडीत भुपृष्ठ अशा वातावरणात ऊत्खनन करताना आणी फिरताना रोबो स्थिर राहून त्याचे संतुलन राखण्याचे Challenge होते श्रियाने ते यशस्वीपणे पार पाडले 

 Tom River-New Jersey येथील नऊ वर्षीय लुसीया ग्रिसांती हिने केजी ते पाचवी ह्या गटात दुसरे बक्षीस मिळवले आहे तिने Olympus ह्या रोबोचे डिझाईन तयार केले आहे तिने रोबोला दिलेल्या नावात अमेरिकेची नासाची आधीची अपोलो मोहीम आणी आताची आर्टिमस मोहीम ह्याचा समावेश आहे ग्रीक पौराणिक कथांच्या अपोलो आणी आर्टिमसच्या घरावरून चांद्रमोहिमेसाठी नासाने हि नावे निवडली तिने सौर ऊर्जेवर चालणाऱ्या रोबोचे डिझाईन तयार केले असुन चंद्रवरील खडबडीत भुपृष्ठावरील भुमीवर ऊत्खनन करण्यासाठी रोबोला अणुकुचीदार चाके बसविली शिवाय खडकाला मातीपासून वेगळे करण्यासाठी शंकुच्या आकाराचे ऊपकरण बसवले ह्या शंकूच्या आकाराच्या ऊपकरणाच्या सहाय्याने रोबो जमिनीवरील व खालील भागात उत्खनन करेल आणि खोदलेल्या भागातील रेगोलीथ गोळा करेल  

ह्या स्पर्धेतील स्पर्धकांची निवड करण्यासाठी देशभरातील 500 शिक्षक,व्यावसायिक आणी नासा संस्थेतील मान्यवरांची समीती नेमण्यात आली होती त्यांनी अंतिम फेरीत विस जणांची निवड केली त्यांना Lunabotics ज्युनियर प्राईज देण्यात आले 

अंतीम निवडीनंतर निवड झालेल्या श्रिया आणी लुसीया ह्यांच्याशी त्यांच्या क्लासरूम मध्ये नासाच्या फ्लोरीडा येथील केनेडी स्पेस सेंटरचे डायरेक्टर Janet Detro ह्यांनी लाईव्ह संवाद साधुन ह्या रोबोच्या डिझाईन बद्दल सखोल माहिती जाणून घेतली त्या नंतर अंतिम निर्णय घेण्यात आला 

ह्या विद्यार्थीनींच्या निवडीनंतर नासाच्या STEM Engagement office मधील Associate Administrator Mike Kincaid आनंदित झाले आहेत ह्या विद्यार्थ्यांची कल्पकता,नाविन्य आणी ऊत्साह पाहून मी देखील Exited झालो ह्या मुलांचे असामान्य कर्तृत्व आणी बुध्दीची झेप पाहून भविष्यकालीन आर्टिमस पिढीच्या यशाची मला खात्री पटली !

आगामी आर्टिमस मोहीमेतील तीन अंतराळवीरांमध्ये एका महिला अंतराळविराचा समावेश आहे ह्या मोहिमेतील आणी भविष्यकालीन मानवी अंतराळ मोहिमेत चंद्रावर जाणाऱ्या अंतराळयानासाठी तळ तयार करण्यासाठी तसेच भविष्यकालीन मानवी निवासासाठी तेथे Water Harvesting आवश्यक आहे शिवाय तेथून रॉकेट ऊड्डाणासाठी ईंधनाचीही आवश्यकता आहे त्या साठी तेथील भूपृष्ठाचे ऊत्खनन करून भुगर्भातील खणलेल्या मातीत  मिनरल्स आणी खनिजांचा शोध घेतल्या जाणार आहे