Thursday, 22 October 2020

अंतराळवीर Chris Cassidy,रशियन अंतराळवीर Ivan Vagner आणि Anatoly Ivanishine पृथ्वीवर सुखरूप पोहोचले

NASA astronaut Chris Cassidy returns from 196 days in space on Oct. 21, 2020.अंतराळवीर Chris Cassidy बुधवारी त्यांच्या तिसऱ्या अंतराळमोहीमेनंतर कझाकस्थानातील Dehezkazgan येथे पृथ्वीवर  परतल्याच्या आनंदात -फोटो -नासा संस्था  

 नासा संस्था -22 Oct.

नासाच्या अंतराळ मोहीम 63 चे अंतराळवीर Chris Cassidy Ivan Vagner आणि Anatoly Ivanishine अंतराळ स्थानकातील 196 दिवसांच्या वास्तव्यानंतर बुधवारी पृथ्वीवर परतले आहेत 

हे तीनही अंतराळवीर त्यांच्या सोयूझ MS -16 ह्या अंतराळयानातून 7.32am ला स्थानकातून पृथ्वीवर येण्यासाठी बाहेर पडले आणि 10.54p.m.ला पृथ्वीवर परतले कझाकस्थानातील Dehezkazgan येथे परतल्यानंतर ह्या अंतराळवीरांचे संस्थेतील मेडिकल टीम मधील डॉक्टरांनी प्राथमिक चेकअप केले सर्व आवश्यक प्रक्रिया पार पडल्यानंतर अंतराळवीर त्यांच्या गावी परतले अंतराळवीर Chris Cassidy ह्यांना नासाच्या विमानाने Houston येथे पोहोचविण्यात आले तर रशियन अंतराळवीर Anatoly Ivanishine आणी Ivan Vagner  ह्यांना त्यांच्या Star City येथे पोहोचवण्यात आले 

पृथ्वीवर परतण्याआधी अंतराळवीरांचा निरोप समारंभ आणि Commander change ceremony पार पडला Chris Cassidy ह्यांनी अंतराळ मोहीम 64अंतराळवीर Rhyzhikov ह्यांच्या हाती कमांडर पदाची जबाबदारी सोपवली 

अंतराळवीर Chris Cassidy ह्यांनी त्यांच्या स्थानकातील वास्तव्यादरम्यान अंतराळ मोहीम 63 चे कमांडरपद सांभाळले शिवाय स्थानकात आलेल्या Space X Crew Dragon च्या डॉकिंगच्या प्रक्रियेत सहभागी होऊन अंतराळवीर Bob आणि Hurley ह्यांचे स्थानकात स्वागत केले अंतराळवीर Chris Cassidy ह्यांनी अंतराळवीर Bob  Behnken ह्यांच्या सोबत स्थानकाच्या तांत्रिक कामासाठी चारवेळा स्पेसवॉक केला आणि त्या साठी त्यांनी अंतराळात 23तास आणि 37 मिनिटे व्यतीत केले आणि आजवरच्या अंतराळ मोहिमात त्यांनी 378 दिवस स्थानकात वास्तव्य केले असून अमेरिकन अंतराळवीरांच्या अंतराळ स्थानकातील वास्तव्याच्या यादीत ते पाचव्या क्रमांकावर आहेत 

शिवाय ह्या वेळेसच्या स्थानकातील वास्तव्यात त्यांनी तेथे सुरु असलेल्या सायंटिफिक प्रयोगात सहभाग नोंदवला त्यांनी cancer वरील संशोधनात स्किन पॅचेस वर उपयुक्त छोटे बँडेज निर्मिती आणि अंतराळ स्थानकातील झिरो ग्रॅविटीत Electrolytic gas evolution ,bubbles created using electrolysis ह्या सारख्या प्रयोगात सहभाग नोंदवून झिरो ग्रॅविटीत  bubbles growth कशी होते ह्याचे निरीक्षण नोंदवले शिवाय Astrobee ह्या क्यूबच्या आकाराच्या  रोबोट वरही काम केले ह्या संशोधनाचा उपयोग कॅन्सर वरील अत्याधुनिक उपचारासाठी आणि औषध निर्मितीसाठी होईल 

Monday, 19 October 2020

नासाच्या Space X Crew Dragon -1 Mission च्या अंतराळवीरांचे launching आता नोव्हेंबर मध्ये

 Mission specialist Shannon Walker, left, pilot Victor Glover, Crew Dragon commander Michael Hopkins – all NASA astronauts – and Japan Aerospace Exploration Agency (JAXA) astronaut and mission specialist Soichi Noguchi, right, will launch to the International Space Station on the agency’s SpaceX Crew-1 mission.

नासाच्या Space X Crew Dragon चे अंतराळवीर Shannon Walker ,Victor Glover ,Michal Hopkins आणि जपानचे अंतराळवीर Soichi Noguchi -फोटो -नासा संस्था 

नासा संस्था -10 Oct.

नासाच्या Space X Crew Dragonचे अंतराळवीर आता 31ऑक्टोबर ऐवजी नोव्हेंबर मध्ये अंतराळ स्थानकात राहायला जाणार आहेत Space X Dragon च्या तांत्रिक दुरुस्तीमुळे हे लाँचिंग नियोजित तारखेला होणार नाही आधीच्या Space X मिशन मध्ये आधळलेल्या काही त्रुटी दूर करून त्या जागी नवीन तंत्रज्ञान वापरून हे अंतराळ यान अद्ययावत करण्यात येत आहे 

सध्या ह्या यानाची दुरुस्ती आणि टेस्टिंग सुरु आहे ह्या यानाचे redesign करण्यात येत असून Space X अंतराळ यानाच्या समोरच्या Trunk ह्या भागातील Thermal protection system आणी Ventilation system ची डिझाईन बदलून त्यात सुधारणा करण्यात आली आहे शिवाय पॅराशूट साठी लागणारे barometric pressure ही चेक करण्यात येत असून अंतराळयान अंतराळातून पृथ्वीवर परतताना लँडिंगच्या वेळेस सुमुद्रातील Splash down मध्ये अडथळे येऊ नये म्हणूनही प्रयत्न करण्यात येत आहेत 

ह्या Space X मोहिमेबद्दल बोलताना नासाचे Administrator Jim Bridenstine म्हणतात हि मोहीम पुन्हा एकदा अंतराळ विश्वात मैलाचा दगड ठरेल अमेरिकेच्या स्वनिर्मित यानातून दुसऱ्यांदा अमेरिकेच्या भूमीवरून अंतराळवीर अंतराळात भरारी मारणार आहेत 

नासाच्या Associate Administrator Kathy Lueders म्हणतात खरोखरच अमेरिकन अंतराळवीरांनी स्वनिर्मित यानातून अमेरिकेतूनच अंतराळ भरारी मारावी हे आमचे खूप वर्षांचे स्वप्न होते ते आता दुसऱ्यांदा साकारत आहे आता आगामी अंतराळमोहिमात अंतराळवीर Space X अंतराळ यानातून अंतराळ प्रवास करतील तेव्हा ह्या मोहिमेचा अनुभव त्यांना मार्गदर्शक ठरेल 

Space X Dragon चे Senior Director Benji Reed देखील ह्या दुसऱ्या मोहिमेसाठी उत्साहित आहेत ह्या आधीची   मोहीम यशस्वी ठरल्यानंतर आता दुसरी मोहीम यशाच्या वाटेवर जाण्यासाठी शेवटच्या टप्प्यावर पोहोचली आहे This is Super Cool ! असे मत त्यांनी व्यक्त केले आहे

ह्या अंतराळ यानातून नासाचे अंतराळवीर Michael Hopkins Victor Glover ,Shannon Walker आणि जपानचे अंतराळवीर Soichi Noguchi अंतराळ स्थानकात राहण्यासाठी जाणार आहेत

Thursday, 15 October 2020

नासाची अंतराळवीर Kate Rubins रशियन अंतराळवीर Sergey Rhyzhikov आणि Sergey Sverchkov अंतराळ स्थानकात सुखरूप पोहोचले

 Expedition 64 crew members (from left) Kate Rubins of NASA and Sergey Ryzhikov and Sergey Kud-Sverchkov of Roscosmos in front of the Soyuz MS-17 spacecraft. नासाच्या अंतराळ मोहीम 64चे अंतराळवीर Kate Rubins रशियन अंतराळवीर Sergey Rhyzhikov आणि Sergey Sverchkov सोयूझ यानापुढे निघण्याच्या तयारीत -फोटो -नासा संस्था 

नासा संस्था -14 Oct.

नासाच्या अंतराळ मोहीम 64 चे अंतराळवीर Kate Rubins रशियन अंतराळवीर Sergey Rhyzhikov आणि Sergey Sverchkov अंतराळस्थानकात सुखरूप पोहोचले आहेत त्यांचे सोयूझ MS-17 हे अंतराळयान दुपारी 1.45a.m.ला ( 10.45 a.m. लोकल वेळ )  काझाकस्थानातील बैकोनूर कॉस्मोड्रोम वरून अंतराळात झेपावले आणि तीन तासांच्या अंतराळ प्रवासानंतर स्थानकाजवळ पोहोचले यानाने अंतराळात दोन फेऱ्या मारल्या त्या नंतर स्थानक आणि यानातील अंतर कमी झाल्यावर यान स्थानकाशी जोडल्या गेले स्थानक आणि सोयूझ यांच्यातील हॅचिंग आणि डॉकिंग प्रक्रिया पूर्ण झाल्यावर स्थानकाचे दार उघडल्या गेले आणि तीनही अंतराळ वीरांनी स्थानकात प्रवेश केला 

ह्या तीनही अंतराळवीरांनी उड्डाणाआधी रशियातील अंतराळ संस्थेतील(ROSCOSMOS) Traditional प्रक्रिया पूर्ण केल्या हे तीनही अंतराळवीर उड्डाणपूर्व ट्रेनिंग दरम्यान बैकोनूर येथील Cosmonaut Crew Hotel मध्ये वास्तव्यास होते निघण्यापूर्वी तेथील परंपरेनुसार ह्या अंतराळवीरांनी Cosmonaut Hotel च्या दारावर स्वत:ची सही केली त्या नंतर त्यांचे उड्डाणपूर्व चेकअप करण्यात आले ह्या अंतराळवीरांना त्यांचा स्पेससूट घालून स्पेससूटचीही तपासणी करण्यात आली स्पेससूटमध्ये Air leak होत नाही ना ? Air pressure व्यवस्थित आहे कि नाही हे व्यवस्थित check  करण्यात आले सर्व चेकअप पूर्ण झाल्यानंतर अंतराळवीरांना निरोप देण्यात आला एरव्ही ह्या अंतराळवीरांना पाहण्यासाठी त्यांना निरोप देण्यासाठी त्यांचे नातेवाईक मित्र व नागरिकांची गर्दी असते परंतु कोरोनाच्या लॉक डाऊन मुळे काही मोजकेच आमंत्रित व कर्मचारी तेथे उपस्थित होते सर्वानी ह्या तिन्ही अंतराळवीरांना शुभेच्छा दिल्या तेव्हा अंतराळवीरांनी त्यांचा तिथला ट्रेनिंगचा काळ खूप छान गेल्याचे सांगितले 

उड्डाण स्थळी शेवटच्या क्षणी ROSCOSMOS संस्थेच्या Space Stationच्या Program Managers नी निवडक आमंत्रित आणि मान्यवरांच्या उपस्थितीत ह्या तिन्ही अंतराळवीरांचे ते इथपर्यंत पोहोचल्याबद्दल अभिनंदन केले आणि Kate Rubinsचा वाढदिवस असल्याने तिला वाढदिवसाच्या शुभेच्छा दिल्या आणि शेवटी संस्थेतर्फे तिघांचे आभार मानत ह्या अंतराळ विरांना निरोप देण्यात आला आणि प्रवासासाठी शुभेच्छा दिल्या        Soyuz MS-17 spacecraft launches at 1:45 a.m. EDT Wednesday, Oct. 14, 2020                   सोयूझ MS -17 अंतराळवीरांसह अंतराळात झेपावताना -फोटो  -नासा संस्था 

Soyuz अंतराळ यानाने अंतराळात यशस्वी झेप घेतल्यानंतर सर्वांनी जल्लोष करत एकमेकांचे अभिनंदन केले यानाची हॅचिंग प्रक्रिया पूर्ण होताच 7.07a.m.ला अंतराळवीर स्थानकात दाखल झाले प्रथम अंतराळवीर Sergey Sverchkov ह्यांनी स्थानकात प्रवेश केला नंतर Kate Rubins आणि शेवटी Sergey Rhyzhikov ह्यांनी स्थानकात प्रवेश केला स्थानकात सध्या राहात असलेल्या Chris Cassidy आणि सहकारी अंतराळवीरांनी स्थानकात ह्या तिघांचे स्वागत केले Kate स्थानकात प्रवेशताच तिनही अंतराळवीरांनी तिला तिच्या वाढदिवसानिमित्य शुभेच्छा दिल्या उड्डाणापूर्वीच्या अंतिम मुलाखतीत Kate ला सोशल मीडियावरून तिचा हेअरकट आवडल्याचे सांगितले होते व ती जाण्याआधी इथेच हेअरकट करणार का ? असे विचारण्यात आले होते तेव्हा तिने हेअरकट करणार नसल्याचे सांगितले होते आणि विशेष म्हणजे रशीयन स्टाईलने दोन वेण्या घातलेली Kate खूप सुंदर आणि आनंदी दिसत होती 

 (Front row from left) Expedition 64 crew members Kate Rubins, Sergey Ryzhikov and Sergey Kud-Sverchkov join Expedition 63 crew members (back row from left) Ivan Vagner, Anatoly Ivanishin and Chris Cassidy inside the space station's Zvezda service module.             Kate Rubins रशियन अंतराळवीर Sergey Rhyzhikov आणि Sergey Sverchkov स्थानकातून संवाद साधताना फोटो -नासा संस्था 

स्थानकात पोहोचल्यानंतर ह्या सर्व सहाही अंतराळवीरांशी पृथ्वीवरील बैकोनुर येथील ROSCOSMOS संस्थेतील प्रमुखांनी लाईव्ह संवाद साधून त्यांना प्रवास कसा झाला काही त्रास झाला का हे विचारले तेव्हा अंतराळवीरांनी प्रवास निर्विघ्न पार पडल्याचे सांगितले तेव्हा ह्या अंतराळवीरांचे त्यांनी अभिनंदन केले आणि तुम्ही आनंदी आणि फ्रेश दिसत असल्याचे सांगितले शिवाय  launching Wonderful! docking Wonderful! अशा शब्दात त्यांनी अंतराळवीरांचे विशेषतः अंतराळवीर आणि कमांडर Chris Cassidy चे विशेष कौतुक करताना त्यांनी खूप कुशलतेने हि प्रक्रिया पार पाडल्याचे त्यांनी सांगितले

आता 20 आक्टोबरला Command Change Ceremony पार पडेल आणि 21 तारखेला अंतराळवीर Chris Cassidy Anatoly Ivanishin आणि Ivan Vagner पृथ्वीवर परततील आणि नवीन तिन अंतराळवीर स्थानकात राहायला जातील तोवर हे तिन्ही अंतराळवीर स्थानकात राहून तिथे सुरु असलेल्या सायंटिफिक प्रयोगात सहभागी होतील  

Thursday, 1 October 2020

नासाची महिला अंतराळवीर Kate Rubins रशियन अंतराळवीर Sergey Rhyzhikov आणि Sergey Sverchkov ह्यांनी साधला लाइव्ह संवाद


महिला अंतराळवीर Kate Rubins अंतराळवीर Sergey Sverchkov आणि अंतराळवीर Sergey Rhyzhikov लाईव्ह संवाद साधताना फोटो -नासा संस्था 

नासा संस्था - 26 सप्टेंबर 

नासाच्या अंतराळ मोहीम 63-64 चे अंतराळवीर Kate Rubins रशियन अंतराळवीर Sergey Rhyzhikov आणी Sergey Sverchkov हे सध्या रशियात आहेत 14 ऑक्टोबरला ते अंतराळस्थानकात राहायला जाणार आहेत जाण्याआधी  Star City Russia  येथील संस्थेतून त्यांनी ह्या मोहिमेविषयी पत्रकार व सोशल मीडियावरून आलेल्या प्रश्नांना उत्तरे दिली Lock Down मूळे सोशल मीडियावरून त्यांना प्रश्न विचारण्यात आले नासा T.V. आणि संस्थेच्या Website वरून हि मुलाखत प्रकाशित झाली 

 ROSCOSMOS T.V. वरून 

Sergey Sverchkov तू प्रथमच अंतराळ स्थानकात राहण्यासाठी जाणार आहेस तु काय फील करतोस तुझ्या सोबतचे दोन्हीही अंतराळवीर अनुभवी आहेत Sergey Rhyzhikov आणि तुमच्यातील नात कमांडर आणि crew अस आहे ते अनुभवी आहेत त्या मुळे तुमच्यात काही कॉम्प्लिकेशनस निर्माण झाले का? ट्रेनिंग दरम्यान काही प्रॉब्लेम आला का? त्या बद्दल आणि तुझ्या बद्दल सांग आणि तुझ्या लग्नाचा वाढदिवस आहे ना तुला आमच्या कडून आणी Cosmic Court कडून वाढदिवसाच्या हार्दिक शुभेच्छा!💐

 "Happy Anniversary ! " 

Sergey -  Thanks! मी  प्रथमच अंतराळ स्थानकात जाणार आहे त्या मुळे अत्यंत उत्सुक आहे Excited  आहे माझ्या भावना शब्दातीत आहेत! मी 26 वर्षाचा असताना माझ नासा संस्थेत Selection झाल गेली दहा वर्ष मी ट्रेनिंग घेतोय मागच्या वर्षीच्या ऑगस्ट मध्ये माझ स्थानकात जाण्यासाठी Selection झाल तेव्हा मी खूप आनंदित झालो मी प्रथमच अंतराळ प्रवास करणार आहे अंतराळ स्थानकात राहाणार आहे तिथल्या लॅब मध्ये उपयुक्त असे सायंटिफिक experiments करणार आहे माझ्या सोबत अंतराळवीर Sergey असल्याने मला त्यांच्या अनुभवांचा फायदाच झाला कोणताही प्रॉब्लेम आला नाही ते बुद्धिमान आहेत फ्रेंडली आहेत त्या मुळे आमच्यात मित्रत्वाचे नाते निर्माण झाले आहे 

Sergey तुमच लाँचिंग 14 ऑक्टोबरला आहे त्या दिवशी Protection of the Russian Blessed Holiday आहे आणि तुम्ही त्याच दिवशी स्थानकात  राहायला जाणार आहात ह्या बद्दल तुझ काय मत आहे ? 

Sergey Rhyzhikov 

माझ्यासाठी सगळेच दिवस सारखे आणि चांगले आहेत आम्ही ह्या कोरोनाच्या कठीण काळात लॉक डाउन चे नियम पाळून आमच ट्रेनिंग पूर्ण केलय आमची तयारीही व्यवस्थित सुरु आहे अशा वेळेस आम्हाला स्थानकात जायला मिळतय म्हणून आम्ही आनंदीआहोत 

 NASA T.V. वरून -Kate Rubins साठी 

 Kate ह्या वर्षी अंतराळ स्थानकातील मानवी वास्तव्याला वीस वर्षे पूर्ण झाली ह्या बाबतीत  तुझा अनुभव कसा होता काय सांगशील तू आधीही तिथे वास्तव्य केलय आता दुसऱ्यांदा स्थानकात राहणार आहेस 

Kate Rubins - ह्या वर्षी अंतराळ स्थानकातील मानवी वास्तव्याला विस वर्षे पूर्ण होत असताना आम्ही स्थानकात असु हे आमच्या साठी भाग्यकारक आणी आनंददायी आहे आम्ही स्थानकातील वास्तव्यातच विसावा वर्धापन दिन साजरा करणार आहोत ते ऐतिहासिक क्षण अनुभवणार आहोत आमच्या साठी हि अभिमानास्पद बाब आहे 

मी दुसऱ्यांदा स्थानकात रहायला जाणार आहे खरोखरच आम्ही जेव्हा सोयुझ यानातुन अंतराळ स्थानकात प्रवेश करतो तेव्हा स्थानकाची अत्याधुनिक रचना आणी भव्यता पाहून क्षणभर थक्क होतो  आणी आपसूकच Amazing! अद्भुत ! अशी उत्स्फूर्त प्रतिक्रिया आमच्या तोंडुन बाहेर पडते  अंतराळ स्थानक मोठे आहे अद्ययावत सोयीसुविधांनी परिपूर्ण आहे तीथली  lab अत्याधुनिक यंत्रणेने आणी सुविधेने सुसज्ज आहे सायंटिफिक संशोधन करण्यासाठी तीथे भरपूर जागा आहे तिथे रहाण्यासाठी व्यायामासाठीही भरपूर जागा आहे एकावेळी सहा अंतराळवीरांना तीथे राहून संशोधन करता येत तिथे व्यायामाची साधन आहेत आणी आता तर स्थानक अधिकाधिक अतद्ययावत तंत्रज्ञानानी ऊपयुक्त बनल आहे स्थानक बनवणाऱ्या तंत्रज्ञांंनी,ईंजीनीअर्सनी अंतराळवीरांसाठी खूप छान काम केलय त्यांची कुशलता असामान्य  बुध्दीमत्ता कौतुकास्पद आहे अभिमानास्पद आहे 

Moscow Studio 

Sergey Sverchkov  . तुझ्या साठी प्रश्न आहे एका आठ वर्षाच्या मुलाने विचारलाय 

Sergey तुम्ही आमच्या शहरात आमच्या शाळेत आला होतात तेव्हा Drawing competition होती आपण दोघांनी  मीळुन चित्र काढल होत ते चीत्र मी माझ्या घरी फ्रेम करून लावलय मी तुम्हाला fallow करतो आता तुम्ही स्थानकात रहायला जाणार आहात launching नंतर जाताना यानातुन तुम्ही आमच्या Naryanmar सिटीचा फोटो काढून मला पाठवाल का? मग मी तोही फोटो त्या फ्रेम जवळ लावेन

Sergey Sverchkov  - हो! मलाही आठवतय खूप छान आठवण आहे ती! पण आमच्या launching च ठिकाण Naryanmar पासून खूप लांब असल्याने आम्हाला ते दिसणार नाही पण मी दुसरे काढलेले फोटो शेअर करेन तु माझ्या आठवणीत नेहमीच रहाशील प्रयत्न करत रहा आणी मी पृथ्वीवर परतल्यावर तुला नक्की भेटेन लहान मुलाच्या ह्या प्रश्नाने सारेच प्रभावीत झाले तीथे ऊपस्थीत असलेल्या अंतराळ मोहीम 63-64 च्या अंतराळवीरांनी हा प्रश्न विचारणाऱ्या मुलाचे कौतुक केले आता सद्या lock down मुळे शाळा बंद आहेत अशावेळेस मुले टि.वी. वर हा कार्यक्रम पाहतात,प्रश्न विचारतात हे कौतुकास्पद आहे आपल्या देशाच भवितव्य ऊज्वल असल्याच मत त्यांनी व टि.वी.वरील पत्रकारांनी व्यक्त केल 

Sergey Sverchkov ,तुम्ही अंतराळस्थानकातुन पृथ्वीवर संपर्क कसे करता विषेशतः कठीण प्रसंगी ?

आम्ही स्थानकात जीथे रहाणार आहोत त्या रशियन सेगमेंट मधल्या  संपर्क यंत्रणेने आम्ही पृथ्वीवरील संस्थेत संपर्क करतो Satellite,Internet आणी Russian Broadband वरून Roscosmos संस्था आणी घरच्यांशी  आम्ही संवाद साधु शकतो पण समजा काही विपरीत परीस्थिती ऊद्भवल्यास आणी सर्व यंत्रणा ठप्प झाली तर अशी आपत्कालीन परीस्थिती कशी हाताळायची ह्याच प्रशिक्षण आम्हाला ट्रेनिंग दरम्यान दिल जात

Sergey Sverch.- तु अमेरीकन आणी रशियन Spacesuits try केलेस ह्या दोन्हीत कोणता फरक जाणवला? कुठला Spacesuit चांगला आणी आरामदायी वाटला?

हो! ट्रेनिंग दरम्यान मी अमेरिकन आणी रशियन स्पेससुट ट्राय केले खरच दोन्हीही आरामदायी व ऊपयुक्त आहेत चांगले आहेत त्यामुळे विषेश फरक जाणवला नाही दोन्ही स्पेससुट बनवणाऱ्या ईंजीनीयरच काम ऊत्कृष्ठ आहे त्यांनी अंतराळवीरांसाठी ईतका चांगला स्पेससुट बनवला आहे की त्यांच्या कल्पकतेच कौतुक वाटत!

तुम्हाला जर स्थानकात पेट न्यायला मिळाले तर कुठला प्राणी न्याल?

Sergey  Sverch -माझ्या कडे पेट नाही त्यामुळे ह्याच ऊत्तर Kate सांगु शकेल कारण तीची हि दुसरी अंतराळवारी आहे

Kate Rubins -हो! माझ्या कडे पेट Dog आहेत  Abelca आणी Stroka  मी स्थानकातील वास्तव्यात त्यांना मिस करेन पण स्थानकात त्यांना नेऊ शकत नाही कारण ती जागा Dog साठी ऊपयुक्त नाही तीथे फक्त मानवच जाऊ आणि राहू शकतात

Kate तुझ रशियन ईंग्लिश छान आहे तुझे सोशल Accounts पाहून रशियन नागरिक प्रभावित झाले आहेत विषेशतः विद्यार्थी त्यांनी तुला प्रश्न विचारले आहेत

Kate तुझा हेअरकट छान आहे आता तुझे केस वाढले आहेत तीथे स्थानकात तुला केस कापताना त्रास होईल तर तु इथेच हेअर कट करून जाणार का? तुझी हेअरस्टाईल बदलणार का? 

नाही!  आता ईथे मी केस कट करणार नाही आणि माझा हेअरकट बदलणार नाही

Kate तु ह्या आधी ईबोला सारख्या रोगावर लस शोधली आहेस आता ह्ना वेळेस स्थानकात कोरोनावर लस शोधणार का?

नाही ! तसा विचार नाही कारण कोव्हिड हा भयंकर रोग आहे स्पेस स्टेशन मध्ये संशोधन करण घातक आहे सद्या सार जग कोरोना महामारीने त्रस्त आहे ईथे पृथ्वीवर भरपूर lab आहेत सर्व देशातील शास्त्रज्ञ लस शोधण्यासाठी अहोरात्र परीश्नम करत आहेत आणी लवकरच त्यांना यश मिळेल 

तुम्हाला अंतराळ प्रवासादरम्यान किंवा स्थानकातील वास्तव्यादरम्यान Vaccine ची गरज पडणार आहे का?

Kate-  नाही! आम्ही तिघेही एकदम फिट आहोत आम्ही आमच्या ट्रेनिंग दरम्यान lock down चे सर्व नियम पाळले आमच्या मशीन Sanitize  करण sanitizer वापरण,मास्क वापरण आणी सोशल डिस्टंसिंग पाळण त्यामुळे आम्हाला Vaccineचीज गरज वाटत नाही आणी स्पेस स्टेशन तर एकदम चांगल आहे  safe आहे तीथे अजूनतरी कोरोनाचा शिरकाव झालेला नाही

तुम्ही तिघेही ह्या मोहीमेत कोणते नवे प्रयोग करणार आहात?

Kate- मी Biologist आहे त्यामुळे Microbe आणी Cell वर संशोधन करणार आहे शिवाय Cold Atom वरही संशोधन करणार आहे अंतराळ स्थानकातील झीरो ग्रव्हिटीत हे Microbes कसे behave करतात त्यांच्यात काय बदल होतात ह्या वर मी संशोधन करणार आहे मी भरपूर नमुने गोळा केले आहेत शिवाय माझे आधी तीथे सुरू असलेले सायंटिफिक प्रयोगही करणार आहे 

Sergey Sverch.- मी प्रथमच स्थानकातील lab मध्ये संशोधन करणार असल्याने excited आहे मी Stem Cell वर संशोधन करणार आहे आणी तिथले नमुने पृथ्वीवर आणणार आहे त्यांचे निष्कर्ष पृथ्वीवरच्या labमध्ये पहाण माझ्या साठी interesting असणार आहे 

Sergey Rhyzhikov- आम्ही तीथे 56 सायंटिफिक प्रयोग करणार आहोत त्यातले काही नवे तर काही तीथे सद्या सुरू असलेले आहेत काही नवीन संशोधन आम्ही करणार आहोत काही आगामी भविष्य कालीन अंतराळ मोहिमेतील अंतराळवीरांना ऊपयुक्त असतील तर काही अत्याधुनिक तंत्रज्ञान पृथ्वीवरिल मानवी आरोग्यासाठी आणी ऊद्योगासाठी ऊपयुक्त असतील

Sergey Rhyzhikov  -

तुम्ही अंतराळ प्रवासात कोणी परग्रहवासी पाहिलाय का? आणी समजा तुम्हाला तो भेटला तर तुम्ही त्याच्याशी कसे वागाल तो तुमचा किंवा तुम्ही त्याचा encounter कराल का?

अजून तरी असा परग्रहवासी कोणाला भेटला कींवा दिसला नाही अंतराळ प्रवासात फक्त पृथ्वीवरील अंतराळवीरच स्थानकात जातात आणी तिथे राहतात पण जर भविष्यात असा कोणी परग्रहवासी मानव भेटला तर आम्ही त्याच्याशी मैत्रीचा हात पुढे करू त्याने encounter करण्याआधीच 

Kate अमेरिकेच्या अध्यक्षीय निवडणुकीच्या वेळेस तू स्थानकात असशील मग तू तिथून तुझ मत देणार का ?

हो ! मी स्थानकातून माझा मतदानाचा हक्क बजावणार व माझे मत देणार आहे 

तुम्ही तिघेही स्थानकातून सोशल मीडियावर सक्रिय राहणार का ? आणी तुमच्या follower शी संपर्क साधणार का ?

Sergey Rhyzhicov - मी इथेच फारसा सोशल मीडियावर सक्रिय नसतो त्या मुळे मी तिथूनही सोशल मीडियावरून संपर्क साधणार नाही फक्त कुटुंबियांच्या संपर्कात राहीन आणि मिळालेल्या मोकळ्या वेळेत मी माझे आधीच्या मोहिमेतील सायंटिफिक प्रयोग करणार आहे आणि तिथे सुरु असलेल्या संशोधनात वेळ घालवीन 

Sergey Sverch -मी नेहमीच सोशल मीडियावर सक्रिय असतो आता अंतराळ प्रवासात आणि स्थानकातील वास्तव्यात अंतराळातील आणि स्थानकातील नवनवीन फोटो आणि Short Stories माझ्या सोशल मीडिया account वरून शेअर करणार आहे 

Kate -मीही सोशल मीडियावर सक्रिय असते माझ्या face book आणि twitter वरील account वर मी नेहमीच फोटो व videos शेअर करते आधीच्या अंतराळ मोहिमेत मी स्थानकातून माझ्या follower शी संपर्क साधला आताही साधेन

माझ्या followers ना विशेषतः विध्यार्थ्यांना अंतराळातील घडामोडींचे फोटो आणि videos पाहायला खूप आवडतात 

-आता शेवटचा प्रश्न तुम्ही तुमच्या सोबत स्थानकात कोणत्या वस्तू किंवा सामान नेणार आहात ?

Sergey Rhyzhicov -मी फक्त गरजेचे सामान आणि सायंटिफिक प्रयोगासाठी लागणार सामान नेणार आहे

Kate Rubins -मी देखील गरजेचे सामान आणि सायंटिफिक प्रयोगाच आवश्यक सामान नेणार आहे शिवाय तिथल्या संशोधनातून मिळालेल्या मोकळ्या वेळेत मी जास्तीचे सायंटिफिक प्रयोग करणार आहे त्या साठी वेगळे सामान नेणार आहे 

Sergey Sverch - मी प्रथमचअंतराळ प्रवास करणार आहे स्थानकात राहणार आहे त्या मुळे माझ्या कुटुंबीयांनी स्थानकात नेण्यासाठी छोटा अंतराळवीर बनवला आहे तो मी त्यांची आठवण म्हणून सोबत नेणार आहे शिवाय आवश्यक सामानही नेणार आहे

Saturday, 19 September 2020

ब्रम्हांडात सूर्यमालेबाहेर बाहेर सापडला तेजस्वी बटू तारा आणि त्या भोवती फिरणारा पृथ्वीसमान ग्रह

In this illustration, WD 1856 b, a potential Jupiter-size planet, orbits its much smaller host star, a dim white dwarf

सौरमालेबाहेर सापडलेला ब्रह्मांडातील W.D1856 b ग्रह मंद प्रकाशित पांढऱ्या बटू ताऱ्याभोवती भ्रमण करताना-फोटो -नासा संस्था

नासा संस्था -15 सप्टेम्बर 

नासा संस्थेतील आंतरराष्ट्रीय खगोल शास्त्रज्ञांनी दिलेल्या माहितीनुसार त्यांना सध्या वापरात नसलेल्या Spitzer Space Telescope आणी TESS (Transiting Exoplanet survey Satellite ) ह्या द्वारे मिळालेल्या छायाचित्रात  आपल्या सूर्यमालेबाहेर अंतराळात एक पांढरा तेजस्वी सूर्यासारखा प्रकाशमान तारा आणि त्या भोवती भ्रमण करणारा ग्रह सापडला आहे 

हा नवा संशोधित ग्रह आपल्या पृथ्वीपेक्षा चाळीसपट मोठा आहे आणि ज्या पांढऱ्या प्रकाशित ताराभोवती तो  फिरतोय त्याच्या पेक्षा सातपट मोठा आहे तो आपल्या सौरमालेतील गुरु ग्रहाच्या आकाराचा असून तो अत्यंत वेगाने भ्रमण करत आहे त्याचा भ्रमणवेग आपल्या सौरमालेतील बुध ग्रहाच्या साठपट जास्त असून तो 34 तासात एक फेरी पूर्ण करत आहे शास्त्रज्ञांनी ह्या ग्रहाला W.D 1856 b असे नाव दिले आहे 

Wisconsin Madison University चे असिस्टंट प्रोफेसर Andrew Vanderburg ह्यांच्या मते जेव्हा एखादा सूर्यासारखा स्वयंप्रकाशित तारा त्याच्यातील पॉवर संपत आली की हळूहळू नष्ट होऊ लागतो तेव्हा नष्ट होताना त्याच्यातील प्रचंड उष्णतेमुळे तो लालसर होतो त्याचा आकार त्याच्या मूळ आकारापेक्षा शंभरपट किंवा हजारपटीने वाढतो आणि तो फुगतो ह्या प्रक्रियेदरम्यान त्याच्या वरच्या भागातुन गॅस बाहेर पडतो त्या मुळे हा तारा हळू हळू थंड होताना पांढऱ्या रंगात परावर्तित होतो आणि त्याचा आकारही लहान होतो 

हा तारा जेव्हा नष्ट होतो तेव्हा त्याच्यातून बाहेर पडणाऱ्या प्रचंड उष्णता आणि वायू मुळे त्याच्या आजूबाजूच्या कक्षेतील तारे व तरंगत्या वस्तू नष्ट होतात ह्या ताऱ्याच्या चुंबकीय कक्षेत आलेल्या आकाशगंगेच्या पट्ट्यांनाही तो गिळंकृत करतो त्यांची राख होते प्रचंड उल्कापात होतो अशा वेळेस त्याच्या भोवती फिरणाऱ्या ह्या ग्रहाला पाहून आम्ही आश्चर्यचकित झालो आहोत हा फिरता तारा नष्ट कसा झाला नाही ह्याच आम्हाला आश्चर्य वाटतय 

कदाचित हा फिरणारा ग्रह ह्या  बटु ताऱ्याच्या कक्षेत तारा निर्माण होण्याच्या प्रक्रियेनंतर शिरला असेल कदाचित ह्या ताऱ्याच्या कक्षेच्या पन्नास पट दूरवर अंतराळात तो भ्रमण करत असेल व फिरता फिरता ह्या ताऱ्याच्या कक्षेत ओढल्या गेला असेल त्या मुळेच तो नष्ठ झाला नसावा 

 TESS  satellite ची क्षमता अफाट असून तो अंतराळातील मोठा भाग व्यापतो आणि आपल्या सौरमाले बाहेर ब्रम्हांडात फिरणारे तारे,ग्रह किंवा इतर वस्तुंना शोधून त्यांचे निरीक्षण आणि त्यांच्यात होणारे बदल टिपतो आणि त्यांचे फोटो पृथ्वीवर पाठवतो 

हा प्रकाशमान पांढरा बटु तारा व त्या भोवती फिरणारा ग्रह उत्तरेकडील भागातील तारका समुहापासून 80 प्रकाशवर्षे दूर आढळला आहे तो 1100 मैल अंतरावर भ्रमण करत असून हा तारा थंड असून दहा बिलियन वर्षे जुना असावा असा शास्त्रज्ञांचा अंदाज आहे 

आता शास्त्रज्ञ ह्या ताऱ्याभोवती फिरणाऱ्या ग्रहाचे सखोल संशोधन करणार असून ह्या पृथ्वीसारख्या दिसणाऱ्या ग्रहावर सजीव सृष्टी साठी आवश्यक असणारे पृथ्वीसारखे वातावरण आणि पाणी आहे का ह्याचा शोध घेण्याचा प्रयत्न  ते करत आहेत

Tuesday, 15 September 2020

नासाची महिला अंतराळवीर Kate Rubins स्थानकात जाण्याआधी पत्रकारांशी साधणार संवाद

  NASA astronaut Kate Rubins in front of the windows in the International Space Station’s cupola module in 2016

महिला अंतराळवीर Kate Rubins अंतराळमोहीम 49 दरम्यान अंतराळ स्थानकातील Cupula मधून बाहेरील अंतरिक्ष न्याहाळताना - फोटो -नासा संस्था 

नासा संस्था -11सप्टेंबर 

नासाची महिला अंतराळवीर आणि Biologist Kate Rubins येत्या ऑक्टोबर महिन्यात  दुसऱ्यांदा अंतराळ स्थानकात राहायला जाणार आहे जाण्याआधी 25 सप्टेंबरला ती पत्रकारांशी संवाद साधणार आहे आणि तिच्या ह्या दुसऱ्या अंतराळ मोहिमे संदर्भात विचारलेल्या प्रश्नांना उत्तरे देणार आहे  Kate Rubins च्या  Star City Russia  येथील ह्या मुलाखतीचे लाईव्ह प्रक्षेपण नासा T.V. वरून करण्यात येणार आहे 

नासा संस्थेच्या website वर ह्या live संवादाचे प्रक्षेपण 7a.m. ते 8.30a.m. ह्या वेळेत करण्यात येईल त्या आधी 6.30 वाजता  Kate Rubins च्या पहिल्या अंतराळ मोहिमेतील वास्तव्यातील ठळक घडामोडींचा माहितीपर व्हिडिओ T.V. वर दाखवण्यात येईल ह्या व्हिडिओ मध्ये तिचा पहिला अंतराळ प्रवास,अंतराळ स्थानकातील वास्तव्य ,त्या दरम्यान तिने केलेले सांयटिफ़िक संशोधन व इतर घडामोडींचा समावेश असेल 

Kate Rubins 14 ऑक्टोबरला  Soyuz MS-17 ह्या अंतराळयानातून अंतराळ स्थानकात राहायला जाण्यासाठी अंतराळप्रवास करणार आहे कझाकस्थानातील बैकोनूर येथील Cosmodrome वरून अंतराळयान सोयूझ अंतराळात झेपावेल तिच्या सोबत अंतराळ मोहीम 63-64 चे रशियन अंतराळवीर Sergey Ryzhikov आणि  Sergey Kud Sverchkov हे दोघेही अंतराळ स्थानकात राहायला जाणार आहेत 

Kate Rubins हिने ह्या आधीच्या अंतराळमोहिमेत 2016 साली अंतराळस्थानकात वास्तव्य केले होते त्या दरम्यान तिने प्रथमच अंतराळस्थानकातील झिरो ग्रव्हीटी मध्ये मानवी शरीरातील पेशींमधील DNA sequence मध्ये काय बदल होतात ह्या वर संशोधन केले आणि हे संशोधन करणारी ती पहिली महिला अंतराळवीर ठरली शिवाय तिने स्थानकातील वातावरणात मानवी Heart मधील Cardiovascular system कसे कार्य करते त्यात काय बदल होतात ह्यावरही संशोधन केले होते  तिथल्या फिरत्या लॅब मध्ये जाऊन पुन्हा संशोधन करण्यासाठी ती उत्सुक असल्याच तिने ह्या आधी पत्रकारांशी साधलेल्या संवादात सांगितले होते 

अंतराळ स्थानकातील मानवी वास्तव्याला यंदा वीस वर्षे पूर्ण होतील  Kate Rubins तिच्या ह्या दुसऱ्या अंतराळ मोहिमेदरम्यान दोन नोव्हेंबरला स्थानकाचा विसावा वर्धापन दिन तिच्या सहकारी अंतराळवीरांसोबत साजरा करणार आहे ह्या वीस वर्षात अमेरिकेने अंतराळविश्वात अफाट प्रगती केलीय शिवाय पुन्हा एकदा अमेरिकन भूमीवरून अमेरिकन निर्मित अंतराळयानातून अंतराळवीर मंगळ आणि चंद्रावर यशस्वी मानवासहित यशस्वी अंतराळमोहीम राबवणार आहेत

Wednesday, 9 September 2020

Perseverance मंगळ यानाचे Twine Model OPTIMISM मंगळ यान पृथ्वीवर कार्यरत होणार

Technicians move an engineering version of the Perseverance Mars rover

 नासाचे नासाच्याJPL lab मधील engineers Twine Model OPTIMISM  Mars Rover Mars Yard मध्ये नेताना फोटो -नासा संस्था

नासा संस्था-4 sap.

नासाचे Perseverance मंगळयान मंगळाच्या वाटेने निर्विघ्नपणे अंतराळ प्रवास करत असतानाच नासा संस्थेने आता Perseverance मंगळ यानाचे जुळे मॉडेल बनविले असून नुकतीच त्याची चाचणी यशस्वी झाली आहे पण हे जुळे मॉडेल अंतराळात झेपावणार नसून पृथ्वीवरील Mars Yard मध्ये कार्यरत होणार आहे 

नासाच्या साऊथ कॅलिफोर्निया येथील Jet Propulsion lab मध्ये Perseverance मंगळयानाचे जुळे मॉडेल OPTIMISM Mars Rover ची एक सप्टेंबरला घेण्यात आलेली चाचणी यशस्वी झाल्यानंतर आता पुढच्या आठवड्यात OPTIMISM नासा संस्थेतील Mars यार्डात कार्यरत होणार आहे 

जुळ्या मंगळयानाचे डिझाईन हुबेहूब Perseverance मंगळ यानासारखेच आहे त्याचे वजन,चाके,कॉम्प्युटर्स,रोबोटिक आर्म,पॉवरफुल कॅमेरे स्वयंपूर्ण व अत्याधुनिक यंत्रणेने सज्ज आहेत ह्या full scale engineering version Mars 2020 Twin मंगळ यानाला OPTIMISM असे नाव देण्यात आले आहे हे जुळे मंगळ यान नासाने तयार केलेल्या पृथ्वीवरील कृत्रिम मंगळ भूमीवर कार्यरत रहाणार आहे ह्या Mars Yard मध्ये मंगळ ग्रहावर अस्तित्वात असलेल्या भूमीप्रमाणेच जमीन तयार करण्यात आली आहे त्यातील दगड,गोटे लाल माती मिनरल्स मंगळावरील भूमीसारखेच आहेत शिवाय मंगळ ग्रहाप्रमाणेच वातावरण निर्मिती करण्यात आली आहे नासाच्या JPL Labच्या Mobility test bed चे प्रमुख engineer Anais Zarifian म्हणतात आम्ही Perseverance मंगळावर पोहोचेपर्यंत न थांबता  ह्या Twine Mars Rover ची निर्मिती केली आहे  सध्या Perseverance मंगळाच्या वाटेवर आहे तो मंगळावर उतरण्याआधीच आम्ही हा Twine OPTIMISM पृथ्वीवरील Mars Yard वर कार्यरत करणार आहोत

 Perseverance च्या अंतराळ प्रवासादरम्यान किंवा यान मंगळाच्या भूमीवर पोहोचल्यावर त्याच्या स्वयंचलित यंत्रणेत काही बिघाड झाल्यास आम्हाला ह्या twine मंगळ  यानामुळे तात्काळ माहिती मिळेल त्या मुळे आम्हाला त्यावर मात करता येईल शिवाय ह्या शास्त्रज्ञ निर्मित पृथ्वीवरील आभासी मंगळ भूमीवर OPTIMISM कार्यरत झाल्याने आणि हे twine मॉडेल असल्यामुळे प्रत्यक्ष Perseverance मंगळावर पोहोचल्यानंतर तेथील भूमीवरील वातावरण,तापमान आणि  लॅण्डिंगचे ऐतिहासिक क्षण आम्हाला इथे बसून अनुभवता येतील OPTIMISM मुळे Perseverance मंगळ यानाचे मार्गक्रमण,क्रियाशीलता,स्वयंचलित यंत्रणेची कार्यक्षमता,रोबोटिक आर्मचे कार्य अत्याधुनिक पॉवरफुल computersची बुद्धिमत्ता आणि कॅमेऱ्याने टिपलेली मंगळावरील भूमीची छायाचित्रे तात्काळ पृथ्वीवरून पाहायला मिळतील आणि आम्ही त्या क्षणांचा आनंद अनुभवू शकू 

18 Feb 2021 ला Perseverance मंगळावर पोहोचेल तेव्हा OPTIMISM मंगळ यानामुळे आम्हाला पृथ्वीवरून कमांड न देताही Perseverance यानातील Software व hardware स्वयंचलित यंत्रणेने कसे कार्यरत होतात हे समजेल ह्या जुळ्या मंगळ यानातील Mobility System,Top Driving Speed,Features,Remote Mast Sensing Mast head Science Instruments,Cameras,Computer Brains अगदी सारखेच असले तरीही ह्या दोन्ही यानाची पॉवर यंत्रणा मात्र वेगळी आहे Perseverance मंगळ यान यानात बसविलेल्या Multi Mission radio-isotope thermo-electric generator वर तयार झालेल्या पॉवरवर कार्यान्वित होतॊ तर Twine OPTIMISM मंगळ यान Umbilical cord च्या  साहाय्याने जोडलेल्या Electric power वर कार्यान्वित होतो दोन वर्षापासुन नासा संस्थेतील ईंजीनीयरची टिम ह्या Twine Mars Roverची निर्मिती करण्यासाठी अथक परीश्रम करत होते